༄༅།། ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་

པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་

ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་

རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་

རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་

བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

གླེགས་བམ་ཉི་ཤུ་པ༌།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན། ༢༠༡༥
The Official Biography of His Holiness the Dalai Lama Norbulingka Institute

དཔར་ཐེངས་དང་པོ། དེབ་གྲངས་ལྔ་ཚན་ ༥༠༠
First Edition:500 copies.

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ཡིག་ཐོག་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་དེབ་འདི་ཆ་ཚང་ངམ། ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཐབས་རྣམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་གང་གི་ཐོག་ཏུའང་ཕབ་བསྒྱུར་དང་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་འགྲེམས་མི་ཆོག
Copyright © 2019 Norbulingka Institute. All rights reserved, including the right to reproduce or translate this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information and permission, please contact The Director, Norbulingka Institute

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།
ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Editorial Team: Kalon Trisur Kalsang Yeshi, Namgyal Dorjee, Sherab Gyamso, Yeshi Gawa, Karma Dorjee, Lakshay, Gendun, Sonam Tsering, Kalsang Tsultrim

Published by:
Norbulingka Institute
PO Sidhpur-176057 Dharamsala
Distt. Kangra, HP India
Tel:+91 1892 246502 / 246405
E-mail:info@norbulingka.org

ISBN: 978-81-94011-05-7

Printed at Archana Ph: 011 26810747/48
www.archanapress.com

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པར་ཐུགས་སྣང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོའི་པོད་ཕྲེང་རྣམས། ཀུན་གྱིས་གཟིགས་བདེའི་སླད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་གཟུགས་རྙིང་པ་ནས་ Unicode ལ་སྒྱུར་སྐབས་ཆད་ལྷག་ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་བཀོད་པའི་དེབ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོན་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་པར་མཚོན་ན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་མཛད་རྣམ་འགོད་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ལའང་མེད་པའི་ལྷ་སྐལ་དུ་རྒྱལ་བློན་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང༌། སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་གསེར་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བོད་འབངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་སླད་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར་དུས་དང་འཚམས་པར་ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་ལྟེ་གནས་སུ། མཚན་དཔེའི་གེ་སར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་དགོད་པ་དང༌། ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོལ་གོར་ཐོབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩ་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

གང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཕྱན་པའི་ཁྲོད་ནས། གླིང་འདིར་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བདོ་ཞིང༌། ཁ་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཟེགས་མ་རེ་ཡང་བརྗོད་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འགོངས་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཏང༌། གང་གི་མཚན་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་བློ་འཚམས་གང་ནུས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་དཀར་ལེགས་ཚོགས་གསེར་གྱི་ཆོས་སྡོང་ཆེན་པོ་མཐོར་འདེགས་དང་ལྷན། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་ཕྲ་རྒྱན་འགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དེ་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཟོང་ལས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྐལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ལྷག་པའི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་མེད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བགྱི་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མཛངས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུའི་མྱོང་བྱང་དང༌། དཔྱད་འཇོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བལྟམས་པའི་ཁྱད་ཡོན་ནི་ཤིག་ལ་རུས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདོ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་པར་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་དཀའ་བའི་གནས་བབ་ཀྱང་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་ངལ་ཚེགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་སོ་མེད་རྐན་འགྲས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ནས་ད་ལམ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ (ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ཡན་གྱི་མཛད་རྣམ) རླབས་འཕྲེང་དོན་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དཔར་སྐྲུན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་བ་ནི་བློ་སྤོབས་མངོན་མཐོའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་སྨན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱུང༌།

འབྲི་རྩོམ་ཞུ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ད་ལམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནས། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གླེགས་བམ་གཅིག་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་འདི་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ བར་གླེགས་བམ་གཉིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་གླེགས་བམ་གཅིག ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གླེགས་བམ་བཅུ་བཅས་ཁྱོན་ད་བར་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

ད་དུང་བློ་ཤེད་མེད་ཀྱང་ཁ་ཕོ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལྟར། ད་ཡོད་རགས་ཟིན་ཁག་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་འོས་འཚམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་ཁུར་ལ་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན།

ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༡༦༧ ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་འབྲི་རྩོམ་ཟིན་པ་རྣམས་མི་རེ་ངོ་རེས་ལྟ་ཀློག་དང༌། སྣོན་འཕྲི་ལན་མང་ཞུས་ཁར་མཁས་དབང་གཞན་ལའང་གཟིགས་དཔྱད་དུ་ཕུལ་ཏེ། མདོར་ན་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་ཚུན་ལའང་གྲོས་བསྡུར་དགོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཁུལ་ཡིན།

དེབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡང༌། འཛད་གྲོན་ལ་དགོས་མེད་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་ཤོག་བུ་དང༌། རྒྱབ་ཤ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཏེ་སྤུས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་དེབ་གྲངས་བརྒྱ་དང༌། དེ་འོག་དེབ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

མཐའ་དོན། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་འགོ་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཉེར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་རྣམས་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལས་ཁུར་རྒྱུན་མཐུད་བླང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་གི་རྒྱ་ལས་མ་འགོངས་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཛད་དེབ་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་དམ་པ་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན། ཐུགས་མི་ཁྲེལ་བའི་ངང་ནས་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།

དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད།

མཛད་རྣམ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད་དེང་ཕན་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པར་ཅུང་ཟད་སྣོན་འཕྲི་དགོས་རིགས་ཕུད་འདོན་ཐེངས་སོ་སོར་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་འདིར་ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ། གླེགས་བམ་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བའི་མིང་འདོན་ཞུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་བྱུང་ཁག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་རྡུའི་ཡི་གེར་མེད་སྟབས། དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གང་ཡོང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་མཚན་དངོས་འབྲི་སྲོལ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཞུ་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ།

མཛད་རྣམ་ནི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་འདས་པའི་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

མགོན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ང་ཚོའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མེད་ན། བོད་ཅེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། དེས་ན་མཛད་རྣམ་ལྗགས་ཀློག་གནང་མཁན་ཚོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཁྱེན་བརྟས་དགོས་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་སྐུལ་གླེང་དང་བཅས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ལ།

མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་ཐུན་མོང་གི་གསལ་བཤད།

སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་རིགས་གསུམ་གཅིག་བསྡུས་ལྷ་གཅིག་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་བསྒྲིགས་དཔར་ཐོན་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མུ་མཐུད་གླེགས་བམ་རིམ་འཐོན་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀློག་གནང་མཁན་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྩ་བའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་མངོན།

དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་མཛད་རྣམ་འདྀའི་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྔོན་གླེང་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་བཞེས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཅས། རླབས་འཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང༌། འོ་སྐོལ་གྱི་འདྲེན་མཆོག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནས། གང་གི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཞིང་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་རབས་དང༌། བོད་ཡུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱོན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང༌། ཞར་བྱུང་དུ། སྐབས་འབྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང༌། མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད། དཔྱད་གཞི། ཚིག་མཛོད་ནང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཚན་པ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླེགས་བམ་འདིའི་ནང་བབ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༧༢ བཅས་ཡོད།

འདི་དག་ནི་སྔར་ཡོད་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱལ་རབས། ཕྱིས་ཐོན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལས་བཏུས་པ་གང་ཞིག་ལ། སཱར་ ཅཱལ་སེ་ འབེལ་ (Sir Charles Bell) དང༌། ཧྱིའུ་ རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང༌། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིས་པ་ལས་གསར་རྙེད་དོན་གནད་ཁག་དང༌། བོད་ཡུལ་ཆགས་རབས་སོགས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་དངོས་དོན་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་བསྣན་ཡོད་པས། དེ་དོན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱང་གནང་དགོས་ཞུ་རྒྱུ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ནི། ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་དངོས་གཞི་འདི་ནས་དབུ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། རླབས་འཕྲེང་བཞི་པ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩད་གཅོད་ཞུས་པ་ནས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་བསྐོ་གཞག དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡི་གེ་གསན་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་དག་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་པར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་མི་སྣ་དང་དགོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༢ ཤོག་ངོས་ ༥༤༤ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་སྡོམ་བཞེས་དང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བར་གཙོར་བཟུང་ཐོག་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་དུས་སྟོན་ཁག་སྟེ། ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འབྲེལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསལ་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ། གླེགས་བམ་གཞན་དག་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ཁ་གསལ་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང༌། འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བོད་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་དག་ཆ་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༡ ཤོག་ངོས་ ༦༠༢ བཅས་མཆིས།

གླེགས་བམ་བཞི་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༥༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོ་མོ་ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསེར་ཁྲི་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཞིབ་བརྗོད་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། དུས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་རིགས་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་སྟེ་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ནས་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། སྐུ་པར་གྲངས་ ༢༩ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༡༨ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་ལྔ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལ་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་གསན་སྦྱོང་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག ལྷ་རམས་དམ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཉེན་ཁའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ས་ལྷོ་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་རེ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་རྒོལ་གསུམ་བཅུ་སྒེར་ལངས་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བྱུང་རྐྱེན་དང་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སོགས་ཞིབ་འགོད་བྱས་ཡོད།

གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དེ་མིན་སྐབས་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཉེར་དྲུག་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༩ ཤོག་ངོས་ ༦༥༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་དྲུག་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་གྲོས་བསྐྱར་མཐུད་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་ནས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཕྲུག་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ ༡༩༥༠ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་སྐུལ་ཞུ་གཏུག་སྙན་ཞུ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐེངས་དང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་གསུམ་ཙམ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐུ་པར་ ༡༡ དང༌། ཤོག་ངོས་ ༦༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བདུན་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དྲུག་བར་ཏེ་རླངས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བུ་གསོ་ཁང་ཆ་ཚང་གནས་སྤོ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཀྱི་བུ་ཚབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་གནང་མཛད་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཏན་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱངས་སྐོར་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་ཀྱིས་མཚོན། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས་སོགས་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་རྡོར་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་དང༌། མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་ས་དབང་ཟུར་ཁང་ནས་ཚོགས་འདུ་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ཡོད།

གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་ཉེར་བདུན་ནས་སུམ་ཅུ་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་དཔར་ཐོན་བྱུང་བ། མ་སུ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་དང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་སུད་སིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ཤོག་ངོས་ ༥༣༧ ཡོད།

གླེགས་བམ་དགུ་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་སོ་གཅིག་པ་སྟེ་རླབས་འཕྲེང་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ སོ་སོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོའི་བརྗོད་བྱ་ཟུར་འདོན་བཅས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༩ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ་ནི་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་ལྔ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༡༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ་ནས་བཞི་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༤༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བཞི་པ་ནས་ཞེ་བདུན་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ་ནས་ལྔ་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་ ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གཅིག་པ་དང་ང་གཉིས་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གསུམ་པ་དང་ང་བཞི་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བདུན་པ་ནི་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ ནས་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་ལྔ་པ་ནས་ང་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༡༤ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནི་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་བརྒྱད་པ་དང་ང་དགུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དགུ་པ་ནི་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླངས་འཕྲེང་དྲུག་ཅུ་པ་དང་རེ་གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉི་ཤུ་པ་ནི་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་གཉིས་པ་དང་རེ་གསུམ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བཞི་པ་ནས་རེ་དྲུག་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ནས་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བདུན་པ་དང་རེ་བརྒྱད་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ནས་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་དགུ་པ་དང་བདུན་ཅུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་དོན་གཅིག་པ་ནས་དོན་བཞི་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༢ ཡོད།

འདི་དག་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’དང༌། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གདན་ཞུུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་‘རང་མྱོང་མ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བཀོད་པའི་བདེན་གཏམ་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་’ཞེས་པ། དེ་བཞིན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་མཁྱེན་རབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྤུན་གཡོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དངོས་མཐོང་དངོས་མྱོང་གླེང་བཤད་སྒྲ་བཅུག་དང༌། ཟིན་ཐོ་ཁག མཛད་རྣམ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་དོགས་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྒྲུབས་ཁག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བློ་དོགས་ཆོད་མིན་རིགས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐབས་མཚམས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ་ཁག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་བ་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་’ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆུང་བ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་རང་རྣམ་‘འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།’འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་འབའ་སིལ་ཇེའེ་འགུའུལ་ཌ (Sir Basil J. Gould) ཡིས་བྲིས་པའི་དབྱིན་དེབ་Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama‘ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་’ཞེས་པ་དང༌། ཧེན་རིག་ ཧར་རར་ (Heinrich Harrer) གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་དེབ་Tibet is My Country‘བོད་ནི་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡིན་’ཞེས་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་‘མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།’ ཧྱིའུ་ཨིའི་རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson ) གྱིས་བརྩམས་པའི་དབྱིན་དེབ་Tibet and Its History‘བོད་དང༌། དེའི་རྒྱལ་རབས་’ཞེས་པ། དེ་མིན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས་བོད་དབྱིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་འབྲི་སྟངས་སམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། སྔར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་འབྲི་སྲོལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཚང་མས་ཀློག་བདེ་ལ། གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་འབྲི་བ་ལས། གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སྤྲོས་རྒྱས་བཤད་དང༌། འཆར་ཅན་མཛད་སྒོ་སོགས་སྔར་ལམ་ཡིག་བརྗོད་ལེབ་བཤུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷུག་པོར་འགོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་སྒྱུར་སྐབས་དཀའ་རྙོག་ཆུང་ཐབས་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་རྩོམ་ཞུུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་རླབས་འཕྲེང་དང་ས་བཅད་དབྱེ་བའི་འགོ་བརྗོད་དང༌། བརྗོད་གཞི་དབྱེ་བའི་དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས་ (paragraph) མང་བ་དང༌། དཔྱད་ཞིབ་བདེ་བའི་གཤམ་མཆན་ཡང་ཤོག་ངོས་སོ་སོར་འཁོད་པ། དབྱིན་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་འགོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་‘‘ ’’དང༌། གཅིག་རྐྱང་‘ ’། གྲུ་རྟགས།[ ]དང་གུག་རྟགས་ ( ) ། བརྗོད་ཚིག་བསྡུས་རྟགས་ ་་་་་་ དང་ཤོག་གྲངས་བསྡུས་རྟགས ་་་ ། འབྲེལ་ཡོད་ཚིག་དོན་འདྲ་མིན་དབྱེ་མཚམས་སེག་རྟགས་ / འདི་ལྟར་འཁོད་པ་སོགས་དེང་རབས་སྲོལ་གསར་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དོད་པའི་ཐོག བོད་རང་གི་སྔར་ལུགས་ཤོག་ལྡེབས་རྒྱབ་མདུན་བསྡུས་ཡིག་ བ དང་ ན འགོད་སྲོལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌། རྩོམ་ཞིབ། རྩོམ་བཅོས། ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བྱ་འགན་ཡོད་སོ་སོ་དང༌། སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཁུར་འགན་མཉམ་ལེན་ཞུུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། ད་གཟོད་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་བརྩམས་གྲུབ་དཔར་འགྲེམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ས་ཕག་ (༡༩༥༩) ལོ་ཕན་གྱི་བོད་གཞུུང་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་ངེས་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རྩེ་འགག་གི་འགག་དེབ་ཅེས་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་གསལ་འཁོད་དེབ་ཆེན་རྣམས་འདི་གར་མེད་སྟབས། རྒྱུས་མངའ་ཅན་རྒན་གྲས་དང་བགྲེས་སོང་གི་དྲན་གསོའི་ངག་ལམ་གསུང་འཕྲོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་དང༌། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ། མཛད་སྒོ་འཚེམས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཇི་འཁོད་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ལྟ་ཞིབ་བྱ་སྒོར་ནུས་པས་མ་ལྡང་པ་དང༌། ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་དམན་པའི་སྐྱོན་ཆའང་མཆིས་ངེས་པས། མ་འོངས་པར་ཁ་སྐོང་དང༌། ཞིབ་བཅོས་ཞུ་དགོས་ལ་སྨན་པའི་ཆེད་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཁག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་གྱི་དགོངས་འཆར་ཟོལ་མེད་ལྷུག་པོར་སྩོལ་གནང་ཞུ་རྒྱུ།

མཐའ་དོན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམ་པས་ད་ལམ་གསར་དུ་དཔར་ཐོན་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་ཐོག་ད་དུང་བོད་ཡིག་སྨོས་ཅི། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་རྙེད་འཐོན་ཡོང་ངེས་དེ་དག་ལས་བརྗོད་སྣོན་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྙན་ངག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཟབ་ལ་བརྗིད་ཆགས་པས་བརྒྱན་པ་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་དང༌། ཚིག་ལྷུག་འབྲི་སྲོལ་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་འཛིན་གྱི་ཐོག་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་དབྱར་གྱི་ཆུ་གཏེར་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཁས་པའི་མཁྱེན་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་འགྲན་པར་འཕྲལ་ནས་མྱུར་དུ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བཅོས་མིན་རེ་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སོ།།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ།

མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་གླེགས་བམ་དང་པོ་ནས་ཉེར་བཞི་པ་བར་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཇི་ཡོད་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མར་བཀའ་ཤག་ནས་ ༡༩༨༤ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཐོན་པ་དེའི་ནང༌། མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱའི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་དང༌། ལས་དོན་འཐུས་ཚང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བཀོད་བྱུས་སློབ་སྟོན་དང་སྟངས་འཛིན་འགན་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་པ། རྒྱུན་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང༌། ལྟ་རྟོག གྲོས་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁུར་བ་སོགས་བསྐོ་བཞག་ཐོག རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་ཟིན་མཚམས་རྩ་བའི་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་དོན་ཞུ་སྒོ་ལག་བསྟར་སྐབས་འཆར་གཞི་དོན་ལ་གནས་དང་མ་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་བྱུང་རྩ་བཟུང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལ། རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ (བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཅན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཙོ། བོད་དུ་སྐུ་སྒེར་ནང་མ་ཁང་གི་མཁན་ཆུང་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན) དང༌། རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་ (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན) སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་བ) རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ (སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་བོད་དྲུང་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) བཅས་དང༌།

ཁ༽ བཀའ་ཤག་གི་འཆར་གསལ་མིན་པའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ལོ་དུས་གང་ནས་གང་བར། ལྷ་སྡིངས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ ༡༩༨༥ ནས་ ༡༩༨༨ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཡིག་ཚང་གཉེར་པ) དང༌། ལྷའུ་རྟ་ར་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ ༡༩༨༨ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཚོ་བྱང་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ) པདྨ་རིག་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས ༢༠༡༡ བར། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༣ བར། ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༩༦ ནས་ ༢༠༠༠ བར། (དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༨ བར། (འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) བཅས་སོ།།

གོང་གསལ་མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བསྐྱངས་བར་རང་རང་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་ཞབས་ཞུར་ཁུར་འགན་ལེན་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཟླ་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ནས་ལས་བྱེད་འཕར་སྣོན་དང་འཕོ་འགྱུར་རིམ་སོང་ལ་བརྟེན། སྐབས་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་དོན་དང༌།

དེ་ཡང་སྔོན་དུ་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པཽའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཟེགས་མ་རེའང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་རྫས་མཚོན་གྱི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་ཞི་བས་འཚོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་རིང་དུ་བྲལ་ཞིང༌། འདོད་སྡང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ནར་མར་འཕྱན་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྙིགས་ལྔའི་རང་མདངས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། དེས་ན་སྙིགས་དུས་འདིར་དུས་གསུམ་ྋརྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཟློས་ཤིང་མངའ་གསོལ་བ་དང༌། གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསིལ་ཟེར་བྱེ་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་པོ་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བརྡལ་བའི་མཛད་པ་བླ་ན་མཐོ་ཞིང༌། བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ྋརྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ཀྱང་དོ་ཟླ་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཇི་བསྐྱངས་བཅས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ནི་ད་སྐབས་རང་རེའི་མི་རབས་འདིར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚན་པ་མང་བའི་མངོན་ཚུལ་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལས་དོན་ངོ་བོ་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱང་རྒྱུ་འོས་འཚམས་སུ་གཟིགས་ཤིང༌། དེ་དོན་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས། འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཚད་མྱོང་རྒྱུས་གང་ཐད་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་གསང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་རྒྱུ་ནམ་མཁའི་པད་མོའི་མཆེད་ཟླར་འགྲན་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞུ་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ད་སྐབས་འདིར་མཁས་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་གཤེགས་དང༌། འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རང་རང་ལེགས་བྱང་གི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མཛད་བརྟས་མ་གྱུར་པའི་གནས་བབ་ཆགས་མུས་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བྱེས་ཁྲོད་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་མཆིས་ཞེས་ལག་སོར་པད་འདབ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྤྲོ་དགས་དྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་དུ་མེད་ན། མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རང་བློས་གང་ལྕོགས་རགས་རིམ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལས་འགོད་ནུས་བྲལ་ཡང་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའི་རི་རབ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མཐོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དོན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་སྐལ་བཟང་གི་ཡོལ་གོར་བལྟམས་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་དོན་ཐོད་བཅིངས་ཞུ་རྒྱུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་ལགས་པ་བཅས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། སྐབས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་ལ།

༡༽ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༽ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། (ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་བཀའ་བློན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༨།༣༠ བར།

༣༽སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༤།༣།༢ བར།

༤༽པདྨ་རིག་འཛིན། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༡༡།༡།༢༣ བར།

༥༽གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༣།༤ བར།

༦༽དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༡༠།༣༠བར།

༧༽ཤེལ་གླིང་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ། ༢༠༠༠།༥།༡ ནས་ ༢༠༠༡།༦།༣༠ བར།

༨༽མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༢།༤།༢༥ ནས་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ བར།

༩༽ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༢༠༠༢།༤ ནས་ ༢༠༠༥།༨།༡ བར།

༡༠༽གྲགས་པ་བསྟན་དར། ༢༠༠༣།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༠༦ བར།

༡༡༽བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༠༥།༤།༡ ནས་ ༢༠༡༨།༥།༡༥ བར།

༡༢༽རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར) ༢༠༠༧།༤།༡ ནས་༢༠༠༩།༤།༢ བར།

༡༣༽ཨ་ཚོཊ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། ༢༠༠༨།༡༡།༥ནས་༢༠༡༠།༡༢།༡ བར།

༡༤༽ཁྲི་ཀ་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༠༣།༡༠།༡། ནས་ ༢༠༠༩།༡།༢༧ བར།

༡༥༽ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༠༩།༡།༢༨ ནས་མུ་མཐུད།

༡༦༽འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། ༢༠༠༩།༨།༡༧ནས་༢༠༡༦།༦།༩ བར།

༡༧༽རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ༢༠༡༠།༡༢།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༨༽གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༡།༡།༢༣ ནས་མུ་མཐུད།

༡༩༽ཆོས་རྫོང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༡༢།༥།༥ ནས་ ༢༠༡༣།༤།༡༣ བར།

༢༠༽ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན། ༢༠༡༣།༤།༢༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༡༽མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༣།༩།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༢༽བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༢༠༡༤།༤།༡༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༣༽འཇམ་དཔལ་ཆོས་བཟང༌། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༡༥།༡།༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༤༽སོ་རུ་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༨།༡༠།༢༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༥༽འབྲི་རུ་བསྟན་འཛིན་དབང་མོ། ༢༠༡༨།༡༠།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

རླབས་འཕྲེང་རེ་གཉིས་པ།

ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་དང་ས་གནས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་མཚོན་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོར་ངོས་འཛིན། མཁན་པོ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་མཇལ་འཕྲད་དང་གཞིས་སྒར་ཁག་གཉིས་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

འཛམ་གླིང་ནང་ཆེས་སྙན་གྲགས་ལྡན་པའི་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དངོས་སུ་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་བཀའ་བློན་རྣམས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་གུས་འདུད་དང་བཅས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནོར་ཝེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྙན་གྲགས་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང༌། དེ་བཞིན་ཧཕ་རན་སི་དང༌། ནུབ་འཇར་མན་སོགས་ནས་གདན་ཞུའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཚེས་ ༣ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཧཕ་རན་སིའི་རྒྱལ་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པར་དགའ་བསུའི་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། ཧཕ་རན་སིའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལྷ་ལྕམ་མི་ཀྲོ་རན་ (Mitterrand) གྱིས་དབུ་ཁྲིད་གནང་བའི་ཧཕ་རན་སི་རང་དབང་ཚོགས་པས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་དྲན་རྟེན་གཟེངས་རྟགས་ཞེས་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་ཞུས་པའི་ཐོག་མའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འབུལ་ལམ་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེ་ཁུལ་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་དང་གསར་འགོད་པ། རྒྱ་ནག་མང་གཙོ་འཐབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣ་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། གསུང་གླེང་གནང་སྒོ་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ། དེ་ནས་ནུབ་འཇར་མན་གྱི་རྒྱལ་ས་སྦར་ལིན་ (Berlin) དུ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་བཅས་ཞབས་སོར་བཀོད། སྦར་ལིན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཚོགས་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་མཇལ་འཕྲད་ཞིབ་ལྷོད་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོ་ཕེབས་སྐབས་དམིགས་བསལ་ཕྱག་དེབ་ཅིག་ཐོག་ཕྱག་བསྟར་མཚན་འགོད་ཡོང་བ་ཞུས་ཏེ་ཆེ་བསྟོད་གང་ཆེ་གནང༌།

ཤར་སྦར་ལིན་གྱི་མང་གཙོའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ལྟར་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་ས་མཚམས་ཐོག་བུད་མེད་རྒས་མོ་ཞིག་གིས་གློ་བུར་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཡང་ལཱ་ཞིག་ཕུལ་ཞིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལམ་སང་ཡང་ལཱ་དེ་སྒྲོན་གནང་མཛད་པ་དང་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ལག་གདང་སྦྲེལ་ཏེ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྣང་གསལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མུན་པ་སེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་མ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང༌། ངོས་ནས་ཀྱང་དེ་དོན་སྨོན་ལམ་ཤུགས་ཆེ་བཏབ་ཡོད་ཅེས་སྩལ།

འདིའི་སྐོར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་ཕེབས་གསལ། ངོས་རང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོའི་མཇུག་ཏུ་སྦར་ལིན་ལ་ལྟ་སྐོར་བསྐྱོད་པའི་ཉིན་དེར་ཨི་གྷོན་ཀེ་རན་རྫི་ (Egon Kranz) མགོ་རྟིང་བསློགས་པའི་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་འཁེལ་བ་དང་སྟབས་བསྟུན་གོང་གསལ་བདེན་དོན་དེའི་ཐད་ཀའི་ཉམས་མྱོང་དེ་ཐོབ་བྱུང༌། རང་ཉིད་ལྕགས་རི་ཐད་ཀའི་ངོས་སུ་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་འདི་ནི་ཤར་འཇར་མན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་ཚོའི་མཐུན་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བས་ཁོང་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་ཡི་ཡོད། སྐབས་དེར་ངོས་རང་ཁུ་སིམ་དུ་གནས་པའི་བདེ་སྲུང་ས་ཚུགས་དེ་ཆ་ཚང་མཐོང་སའི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་སྡོད་སྐབས་བུད་མེད་བགྲེས་སོང་ཞིག་ནས་ངོས་ལ་ཡང་ལཱ་དམར་པོ་ཞིག་གནང་བྱུང་ཞིང༌། རང་ངོས་ནས་སེམས་ཚོར་དང་བཅས་ཡང་ལ་དེ་མེ་སྤར་ནས་ལག་ཏུ་ཐོགས་པ་ཡིན། ཡང་ལཱའི་མེ་ལྕེ་ཆུང་ཆུང་དེ་ཤི་གྲབས་བྱས་སོང་ཡང༌། མ་ཤི་ཙམ་བྱུང༌། དེ་ནས་མི་ཚོགས་དེས་ངོས་རང་གི་མཐའ་སྐོར་དུ་ཡོང་ནས་ངོས་ཀྱི་ལག་པ་ནས་འཇུས་སྐབས། ངོས་རང་ནས་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་འོད་སྣང་དེས་འཇིགས་སྐྲག་དང་བཙན་གནོན་གྱི་མུན་པ་དེ་འཇོམས་པའི་སྨོན་འདུན་བྱས་པ་དེ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སེམས་ནང་དྲན་གསོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།1jམཆན། ཅེས་གསུངས།

སྦར་ལིན་ཤར་མར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་སྦར་ལིན་སྐོར་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་གསན་ཐོས་མང་པོ་ཡོད་པ་ལྟར་དེ་རིང་དངོས་སུ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་ཞིབ་གནང་ཐུབ་པར་དམིགས་བསལ་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོ་གནང་བ་དང༌། གདན་ཞུ་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་དང་ཁོངས་མི་བཅས་ནས་ཚོགས་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཕེབས་བསུ་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་དབར་དགོངས་འཆར་གསུང་རེས་དང་ཁོང་ཚོའི་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་གནང་ཞིང༌། འཇར་མན་ཤར་མ་འདི་ང་ཚོ་བོད་དང་འདྲ་བར་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་བཙན་དབང་གི་འོག་ཏུ་བསྡད་པས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ་ཡང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་སྟབས་ཕན་ཚུན་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་ཡོད་པའི་འཆར་སྣང་ཞིག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་ལྟར། བཞུགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་ཙམ་རིང་གནང་སྒོ་ཁག་ཧ་ཅང་ལེགས་ཤིང༌། དེ་ནས་འཇར་མན་ནུབ་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་ས་གནས་ཁ་ཤས་སུ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང༌། དེ་མིན་གལ་ཆེའི་མི་སྣ། གསར་འགོད་པ་སོགས་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་མཛད་དེ་ནོར་ཝེ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད།

ནོར་ཝེའི་ (Norway) ཡི་རྒྱལ་ས་ཨོ་སོ་ལོར་ (Oslo) ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་གཟེངས་རྟགས་ལྷན་ཚོགས་དང་དེ་ཁུལ་གནས་སྡོད་བོད་མི་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་ཆེ་བསྟོད་གསོལ་སྟོན་ཕུལ།

དེ་ཡང་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཨོ་སོ་ལོ་གྲོང་ཁྱེར་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ (Nobel Peace Prize) ཞེས་པའི་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བའི་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ཚོགས་པའི་སར་ནོར་ཝེའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། སྲིད་བློན། གཞན་ཡང་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་སོགས་བློན་ཆེན་ཁག་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང༌། སྐུ་མགྲོན་ཁག་ཕེབས་པ་དང༌། ཐོག་མར་གླུ་གཞས་ཟློས་གར་བས་བསྟོད་དབྱངས་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པ་ཕུལ་རྗེས་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ནས་ ༡༩༨༩ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་གཟི་བརྗིད་ཅན་འདི་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་འབུལ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་2jམཆན།རྒྱས་པར་གནང་སྟེ་འདི་ལོའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བྱ་དགའི་དངོས་པོ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཤིང༌། ཚོགས་ར་ཡོངས་ནས་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་ཡུན་རིང་བརྡབས།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གང་གི་ཐུགས་བརྩེས་ཉེར་བཟུང་ནས།། ལྟ་བ་ཐམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར།། དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པ།། གཽ་ཏམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་པའི་མཆོད་བརྗོད་དང་འབྲེལ་གང་ཉིད་ནས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དང་དེའི་རྗེས་འབྲངས་མཁས་གྲུབ་སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལམ་སྟོན་བཟང་པོ་ཉམས་བཞེས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ། གཞན་ཕན་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཕྱག་ལེན་བསྟར་ཏེ་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་དང༌། ལྷག་པར་གང་གི་སྐྱོང་ཡུལ་བོད་དང༌། བོད་མི་མང་རྣམས་རང་དབང་ཞི་བདེར་འཁོད་ཐབས་དོན་གཉེར་གནང་སྐོར་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར།

‘‘ངོས་རང་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་མིན་ནའང་གཟེངས་བསྟོད་འདིས་ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། འཕགས་བོད་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གཞན་ཕན་དང༌། བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། འཚེ་བ་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་སྙིང་པོར་ཉམས་ལེན་ཅི་ཐུབ་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ངོས་འཛིན་གནང་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་མནར་གཅོད་འོག་ཚུད་པའི་སྐྱེ་བོ་སྤྱི་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། རང་དབང་གི་དོན་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་བཀའ་དྲིན་ཚད་མེད་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་གཟེངས་བསྟོད་འདི་བཞིན་དང་ལེན་ཞུ་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་དུས་རབས་འདིའི་བཅུ་ཕྲག་མཐའ་མའི་ནང་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བདེ་བར་འཚོ་གནས་བྱས་པའི་སྔ་མོའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་རྩ་ཆེ་དེ་དག་གིས་སླར་ཡང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དེ་ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདི་ལས་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་བ་དང༌། མི་རྣམས་སེམས་པ་བཟང་བ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།’’3jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་བར། དེར་འདུས་ཡོངས་ནས་དམིགས་བསལ་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཞུས། དགོང་དྲོ་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཆེ་བསྟོད་དགའ་སྟོན་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་གསོལ་སྟོན་རྒྱ་ཆེ་ཕུལ་ཞིང༌། གསོལ་སྟོན་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་སྟོན་འཁོར་དང༌། ནོར་ཝེའི་གཞུང་གི་སྲིད་བློན་དང༌། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་སོགས་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་མང་པོ་ཕེབས་པ་དང༌། གཟེངས་རྟགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་ལྕམ་སྐུ་ནས་གསོལ་སྟོན་གཙོ་སྐྱོང་དང་འབྲེལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་ཆེ་མཐོང་གུས་བཀུར་བླ་ན་མེད་པ་ཞུས།

དེ་ནུབ་ནོར་བོད་ཚོགས་པས་ཡུལ་སྲོལ་རྟེན་འབྲེལ་ལྟར་ལག་ཏུ་དཔལ་འབར་ཐོགས་པའི་དགའ་འབོད་ཁྲོམ་སྐོར་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་ཤིང༌། རྣམ་ཀུན་མང་ཤོས་ལ་མི་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་ལས་ཡོང་གི་མེད་ཀྱང་དེ་ནུབ་མི་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ། ཁོང་ཚོས་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་ངང་ཁྲོམ་ལམ་བརྒྱུད་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་གནས་ཀྱི་མགྲོན་ཁང་མདུན་ཡོང་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་གཟིགས་ཞིབ་གནང་ཞིང༌། ཁོང་ཚོས་དགའ་འབོད་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་པ་སོགས་དགའ་ཞེན་བཅོས་མིན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པར་བརྟེན། མགོན་པོ་གང་ཉིད་བྱམས་བརྩེ་ཆེན་པོས་ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་ཕེབས་ནས་ཚང་མར་གུས་ལན་དང་འཚམས་འདྲི་གནང་སྟེ་འཁྱུག་ཙམ་ལྷན་ཞུགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་ཚང་མས་གསུང་བཤད་རྒྱས་པོ་ཞིག་གནང་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་གོང་གསལ་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཁག་དང་སྐུ་མགྲོན་སོགས་ཞུགས་པའི་ཚོགས་འདུར་གསུང་བཤད་དུ་ཆིབས་བ་སྒྱུར་གནང་སྐབས་སུད་སི་ནས་ཆེད་དུ་འབྱོར་བའི་བོད་མི་ཚོས་རྔ་རོལ་གླུ་གཞས་ཀྱིས་དགའ་སྟོན་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར།

‘‘ངོས་ཀྱིས་དེ་རིང་གང་ཞིག་ཞུ་དགོས་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྐབས་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མར་ཐུན་མོང་དུ་དཀའ་ངལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་མིན་སྐོར་གྱི་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཁ་ཤས་རྣམ་པ་ཚོར་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། འཛམ་གླིང་ཆུང་ངུ་འདིའི་ཐོག་ང་ཚོ་ཚང་མ་གནས་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་དང༌། རང་བྱུང་ཁམས་བཅས་པ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་གནས་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་དགོས།

དེ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་དངོས་འབྲེལ་ལག་ལེན་དུ་མ་བསྟར་ཐབས་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ད་ཆ་ཚོགས་སྡེ་གཅིག་ཁེར་རྐྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་སྡོད་རྒྱུ་དང༌། ཚོགས་སྡེ་ད་དག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་སྣང་མེད་སྐྱུར་འཇོག་བྱེད་ཐབས་མེད། ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྐབས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་བྱེད་དགོས་ལ། ཁེ་ཕན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱང་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས། ངོས་རང་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་དང་གྲྭ་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ངོས་ཀྱིས་ཁྱེད་རྣམ་པར་བསམ་འཆར་ཞུས་པ་འདི་དག་དོན་ཕན་ལྡན་པར་དགོངས་ན། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཕྱག་ལེན་དུ་འགེལ་གནང་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཞུ་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་ཚང་མ་གཞི་རྩ་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་གནད་དོན་དེ་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ཕན་ཚུན་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོའི་འདུ་ཤེས་དང༌། གཞན་ལ་བརྩེ་སེམས། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་བློ་འཁོར་རྒྱུར་ཕན་རླབས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ནི་ཉིན་བཞིན་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ང་ཚོ་འཚོ་གནས་ཐད་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་སྐྱེ་བོ་མི་རེ་ངོ་རེས་རང་ཤེད་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་འབའ་ཞིག་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་དགོས་མཁོ་སྣང་མེད་སྐྱུར་འཇོག་བྱས་ན། གཞན་ལ་གནོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མཐར་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལའང་གནོད་པར་འགྱུར་སྲིད། དོན་གནད་འདི་དག་ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་དེ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་བ་ཡོང་ཆེད་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་འབད་བརྩོན་གྱི་ལས་འགུལ་བརྩམས་པ་དེ་ལ་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་དྲག་གནོན་བྱས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་ཚོའི་འབད་བརྩོན་དེ་རྣམས་རེ་བའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དྲག་པོའི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཀྱི་རང་དབང་གི་འདོད་པ་དང༌། དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཤུགས་དེ་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་མེད། མེ་མདའི་ཁ་ནས་སྲིད་དབང་ཐོན་ཟེར་བའི་སློབ་གསོ་སྤྲད་པའི་ན་གཞོན་དེ་ཚོས་ཐབས་ལམ་དེའི་ཚབ་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་བདམས་པ་དེར་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་ཡིད་སྨོན་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཡོད།

ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་འགྱུར་འགྲོས་འདི་དག་གི་རྟགས་མཚན་ག་རེ་བསྟན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་དང༌། སྙིང་སྟོབས། ཆོད་སེམས། གཞོམ་མེད་ཀྱི་རང་དབང་འདོད་པ་བཅས་ལ་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་བསྟན་པ་དེ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དྲག་པོའི་དམག་འཁྲུག་དང༌། བཙན་གནོན། གདུག་རྩུབ་བཅས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལ་ཞི་བདེ་དང༌། རྒྱུ་མཚན། རང་དབང་བཅས་བཞག་སྟེ་སྟོབས་ཤུགས་དེ་གཉིས་དབར་འཐབ་རྩོད་ཡོང་སྐབས་སྟོབས་ཤུགས་ཕྱི་མ་དེར་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོ་ཡང་ནམ་ཞིག་ཡང་བསྐྱར་རང་དབང་ལྡན་པ་ཆགས་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལམ་འདི་ག་ནོར་ཝེའི་ནང་ཐག་རིང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་གྲྭ་པ་སྙོམ་ཆུང་ངོས་ནས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་གནང་བ་འདིས་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོའི་རེ་བ་ཇེ་ཆེར་སོང་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོ་ཐབས་སྐྱོ་པོའི་གནས་སྟངས་ལ་དྲག་པོའི་ལམ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་དོ་སྣང་ཡོང་ཐབས་བྱས་མེད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་བརྗེད་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོས་གཅེས་སྲུང་བྱས་པའི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་དང༌། ལྷག་པར་སེམས་ཅན་ཚང་མར་གུས་བརྩི་དང་བདེན་པའི་ནུས་ཤུགས་བཅས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་པར་ད་རེས་ཁྱེད་རྣམ་པས་ངོས་འཛིན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བྱུང༌།

དེ་བཞིན་ངོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་རྡི་ལ་ཡང་གུས་འདུད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ཐོན་པ་དང༌། ཁོང་གི་ལམ་སྟོན་འདིས་ང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བསྐྱེད་བྱུང་ཡོད། འདི་ལོའི་གཟེངས་བསྟོད་འདི་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགན་ཁུར་གྱི་བསམ་པ་གོང་མཐོར་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་རེད། འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་མང་པོས་བོད་མི་ཚོ་དཀའ་སྡུག་གནས་སྟངས་ཐོག་ལྷག་བསམ་གྱི་སེམས་ཁུར་ལེན་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་བཞིན་པ་འདིས་ངོས་ལ་སེམས་འགུལ་གཏིང་ཟབ་ཐེབས་བྱུང༌། དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་མི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་བཙན་གནོན་འོག་ཚུད་པའི་མི་ཡི་རིགས་ཚང་མར་རེ་བའི་གཞི་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།’’4jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་བར་ཚོགས་ར་ཡོངས་ནས་དགའ་བསུ་ཡིད་སྨོན་ཆེན་པོ་ཞུས།

ད་རེས་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་སྔ་རྗེས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མི་འབོར་མང་ཤོས་དང་གྲ་རྒྱས་ཤོས་བྱུང་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ནོར་ཝེའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། སྲིད་བློན། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། ཚོགས་མི་བཅས་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དབར་བཀའ་མོལ་ཞིབ་ལྷོད་གནང༌། ཡུལ་དེའི་མི་མང་རྣམས་ནས་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་ཞུས་ཏེ། གང་ཉིད་ཁྲོམ་ལམ་དང༌། མགྲོན་ཁང་སོགས་སུ་ཕེབས་པ་ཤེས་འཕྲལ་མི་ཚོགས་རྒྱུག་ཡོང་ནས་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་རྡེབ་པ་སོགས་གུས་བཀུར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་བསྟན་པ་དང༌། ལྷག་པར་ནོར་ཝེའི་གཞུང་དང་མི་མང་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འཇིགས་སྐུལ་འགོག་རྐྱེན་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་ཐེངས་འདིའི་མཛད་སྒོ་ཁག་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལས་བརྒལ་བའི་གྲ་སྒྲིག་གཟབ་གཟེངས་ཞུས་ཐོག་གསུང་བཤད་སྔ་རྗེས་ནང་ཆབ་སྲིད་ཐད་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་ཡོད་པར་བརྟེན་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེར་སླེབས། ྋགོང་ས་མཆོག་དེ་ཁུལ་ས་གནས་འགའ་ཞིག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་ལ་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ། མང་ཚོགས་ལ་གསུང་བཤད་གནང་རྒྱུ་སོགས་མཛད་འཆར་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཡུལ་དེ་ནས་ཞལ་གྱེས་ཏེ་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར། ད་རེས་ཆིབས་ཞབས་སུ་སྐུ་བཅར་བཀའ་བློན་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་དང༌། ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་དང་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས། ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་བཅས་ཕེབས་པ་དང༌། ད་ལམ་ནོར་ཝེའི་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་དང༌། ཉེ་ཁུལ་བོད་མི་ཚོས་ཕེབས་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་སོགས་ངལ་བ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་ཞུས།

ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་མཛེས་བཀོད་རྒྱས་སྤྲོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕེབས་སྒོ་ཁག་གསུམ་བཟོས་ཡོད་པ་དང༌། ཕེབས་བསུར་བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། ལྡི་དོན་དང་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་བཀྲིས་དབང་འདུས། བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་འཇིགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ནུབ་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ཀྱིས་དབུས་པའི་དེ་ཁུལ་ཡོད་པའི་གཞུང་ཞབས་ཚོ་དང༌། ཉེ་འཁོར་ནས་ཆེད་ཕེབས་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང༌། གདན་ས་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་མཁན་ལས། གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་འཐུས་མི་དང་ས་གནས་མང་ཚོགས། འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་རིག་སོགས་ཚོགས་པ་ཁག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ཆེ་བསྟོད་ཕེབས་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་འཐུས་མི། དེ་བཞིན་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་མི་འདྲ་ཁག་གི་མི་སྣ་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་དང༌། ཤེས་རིག་ཚོགས་པ། མི་མང་གཅིག་སྒྲིལ་བདེ་དོན་ཚོགས་པ་སོགས་ཚོགས་པ་ཁག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་བི་ཇམ་སྦ་ཝན་ཞེས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་པའི་བྱ་བར་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་དགའ་སྟོན་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཚོགས་ར་ཡོངས་ནས་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་ཤུགས་ཆེ་བརྡབས་པ་དང༌། ཚོགས་འདུའི་གཙོ་སྐྱོང་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་རྒྱུན་འཁྱོངས་གནང་བ་དང༌། ལྷག་པར་འཕགས་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་རྒྱུན་འཁྱོངས་སྲ་བརྟན་ཡོང་ཐབས་ལ་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་བཞག་གནང་ཡོད་པར་བརྟེན་ད་རེས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བྱ་དགའ་འབུལ་བཞེས་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་གྱི་མཚན་གནས་བཞེས་པར་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་མི་མང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། ད་དུང་གསུང་བཤད་གནང་མཁན་གཞན་དག་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མེས་པོ་དམ་པ་གྷན་དྷི་གཉིས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེ་བསྟོད་ཚད་མེད་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁོང་རྣམ་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་གནང་བ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འགལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ངན་དེ་དག་སེལ་ཐབས་སུ་ཐུགས་ནུས་ཡོད་རྒུས་རོགས་ཕན་ཞབས་འདེགས་ཅི་ཐུབ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་མེ་འཁོར་བརྒྱུད་ཚེས་ ༡༨ ཞོགས་པ་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ། ཚོགས་ཁག་དྲུག་གི་འཐུས་མི། གཞན་ཡང་ཚོགས་པ་སྐྱིད་སྡུག་སོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུས་མཇལ་དར་ཕུལ། པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་ཡོལ་ཙམ་དུ་ཌལ་ཧོར་མི་མང་གི་ཕེབས་སྒོ་གུས་བསུ་དང༌། འཇའ་མུ་དང༌། ཤྲི་ན་གྷར། པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་ཁུལ་སྡོད་མི་མང་གི་ཕེབས་སྒོ་དང༌། ཏེ་ལོ་པུར་དུ་བཙུན་དགོན་ཀརྨ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་དར་རྒྱས་གླིང་སོགས་ཀྱི་ཕེབས་སྒོ་ཁག་ཏུ་སེར་ཕྲེང་དང་གུས་བསྟར་གྱིས་ཕེབས་བསུ་ཞུས།

གྷ་གལ་དུ་སྦིར་གཞིས་ཆགས་ཁག་གསུམ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་བཅས་ཀྱི་ཕེབས་སྒོ་ཁག་བཞི་དང༌། བླ་སྤྲུལ་མཁན་ལས་དང་འགོ་དམངས་བཅས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་སེར་ཕྲེང་དང་གུས་བསྟར། དྷ་ཤོད་དུ་གནས་ཆུང་གྲྭ་ཚང་དང༌། དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང༌། དྷ་ས་ཧིན་བོད་ཡར་རྒྱས་ཚོགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཕེབས་སྒོ་རེ་དང༌། གནས་དགའི་སྐུ་རྟེན་རྣམ་གཉིས་དང་འདུ་དམངས་ཀྱི་སེར་ཕྲེང་དང༌། སྨན་རྩིས་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང༌། དྷ་ཤོད་བོད་ཁྱིམ་གྱི་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག དྷ་ཤོད་མང་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ། དེ་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་བོད་ཁྱིམ་གྱི་ཕེབས་སྒོ་དང༌། ཚེ་མཆོག་གླིང་གྲྭ་ཚང་གི་ཕེབས་བསུ་སེར་ཕྲེང་སྙན་གསན་དང༌། བོད་ཁྱིམ་དགེ་སློབ་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ཕེབས་བསུ་གུས་འདུད། དེ་ནས་རིམ་པར་བལ་ཡུལ་མི་མང་གི་ཕེབས་སྒོ་དང༌། སྟོད་པ་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཕེབས་སྒོ། བཞུགས་སྒར་མི་མང་གི་ཕེབས་སྒོའི་སར་དྷ་སའི་བདེ་དོན་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་དང་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད་བཅས་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་གཟིགས་འབུལ། ཚོགས་པ་ཁག་དྲུག་གི་ཕེབས་སྒོ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུའོ་གོ་དངུལ་ཁང་གི་ཕེབས་སྒོ། རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཕེབས་སྒོ་བཅས་ཁུངས་སོ་སོའི་སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་འགྲམ་དུ་རྣམ་གྲྭ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་པའི་གསར་ཞུགས་སློབ་གཉེར་བའི་སེར་ཕྲེང་དང༌། ཕོ་བྲང་གཟིམ་སྒོར་གཟབ་མཆོར་རྒྱས་སྤྲོས་བྱས་ཏེ། ཕོ་བྲང་གཟིམ་སྒོའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་རི་དྭགས་ཕོ་མོ། གཟིམ་སྒོའི་གཡས་གཡོན་དུ་རས་གཞིའི་ཐོག་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང༌། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན༌། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད། རྫས་བརྒྱད་སོགས་ཀྱང་ངོ་མཚར་ཚོན་རིས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང༌།

དེ་མཚུངས་ས་གཞིའི་ཐོག་ཏུའང་དཀར་ཐིག་ལ་སེར་མདངས་ཀྱི་གྲོགས་བྱས་པའི་འཁོར་ལོ་དང༌། པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་བཅས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ནས་འགན་ཁུར་རྒྱས་གཤོམ་དང་ལྡན་གནང་ཡོད་པ་དང༌། གཟིམ་སྒོའི་ནང་ནས་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་བགྲེས་ཡོལ་དང་བཅས་པའི་ཕེབས་བསུའི་གུས་བསྟར་དང༌། རྣམ་གྲྭ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་མཁས་སློབ་འདུས་དམངས་ནས་རིན་ཐང་གཞལ་དཀའི་རིན་ཆེན་དང་གཉིས་ཀྱི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཚར་དུ་དངར་བ་ཐོགས་པའི་སེར་ཕྲེང་དང༌། གཟིམ་ཆུང་མདུན་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དང༌། མཁན་པོ་ལས་ཟུར། བཀའ་ཟུར་རྣམ་པའི་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་བཅས་བཙན་བྱོལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཕེབས་བསུ་གྲ་རྒྱས་ཤོས་ཞུས་ཤིང་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ པའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་དགྱེས་སྤྲོའི་ཞལ་མདངས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ངང་ནས་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རེ་ཁ་མངོན་པར་བཀོད་ཅིང་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང་མཇལ་དར་འདེགས་འབུལ་ཞུས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ། དེ་འཕྲལ་ཕོ་བྲང་དཀར་ཞལ་དུ་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བ་དང༌། བལ་ཡུལ་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ། བཞུགས་སྒར་མང་ཚོགས་བཅས་ནས་དགའ་སྟོན་གྱི་གླུ་གར་འཁྲབ་སྟོན་ཞུས།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྲིད་ཞིའི་རྣམ་འདྲེན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་གཟེངས་བསྟོད་ཕུལ་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་མཚན་སྙན་གཟི་བརྗིད་རླབས་པོ་ཆེའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་བཀུར་མངའ་གསོལ་ཞུས་པར་བོད་གཞུང་དམངས་སེར་སྐྱ་ཐུན་མོང་ནས་དགའ་གུས་དད་གསུམ་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་དགའ་སྟོན་ཞུ་བའི་མཛད་སྒོར་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་བཀའ་བློན་བགྲེས་པ་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ནས་སྤོས་སྣེ་དང༌། རྣམ་གྲྭའི་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་འཛིན་དབུ་གདུགས་བཅས་པས་གདན་དྲངས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་སྟེང་ནས་དུང་རྒྱ་ཕེབས་བརྡ་ཕུལ།

ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་མཆོད་རྫས་ཐོགས་པའི་སེར་ཕྲེང་ཞུས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་རྟེན་མཆོག་རྣམས་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་གནས་གཟིགས་གྲུབ་ཉིད་རྫོགས་ཆེན་པདྨ་རིག་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བཅར་དང༌། དེ་ནས་ཆོས་རར་དགའ་སྟོན་མཛད་སྒོར་ཕེབས། ཚོགས་རའི་ཕྱི་ནང་ཁོར་ཡུག་མཛེས་བཀོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བརྒྱན་ཞིང༌། གང་སར་ཁ་དོག་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་དར་ཆ་དང༌། འབོད་ཚིག་འཁོད་པའི་ཕྲེད་འགེལ་དར་ཆས་ཁེངས་པ་དང༌། སྡིངས་ཆའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་སྔར་གྱི་མཛད་ལམ་བཞིན་དཀར་སྤྲོ་ཤིན་ཏུ་སྤོམ་མཐོ་བ། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་དང༌། གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར། ཆང་ཕུད་སོགས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཁོ་དགུ་མཐའ་དག་མ་ཚང་བ་མེད་པ་བཤམས་པ་དང༌། བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྐུ་བཞེངས་གནང་བཞིན་བོད་ཧིན་རྒྱལ་གླུ་ཁག་གཉིས་རིམ་འབུལ་ཞུ་བཞིན་པར་བཀའ་བློན་བགྲེས་པས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་འཛུགས་གནང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང༌། གསུང་བཟང་པ་བཅས་ནས་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དང༌། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན། རྫས་བརྒྱད་བཅས་ཞལ་འདོན་ཚིགས་བཅད་མཐུན་འགྱུར་དང་སྦྲགས་རིམ་འབུལ་ཞུས་མཇུག་ཏུ་བསྟན་འབར་མའི་ཤིས་བརྗོད་བསྔོ་སྨོན་རྒྱས་པར་གནང༌། བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་དང༌། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་སོ་སོ་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་དང༌། བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་ནས་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ནས་གདུལ་བྱ་གངས་རིའི་ལྗོངས་སུ་རྒྱལ་བློན་ལོ་པཎ་དུ་མའི་རྣམ་པར་རོལ་བ་སོགས་ྋགོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་མཛད་རྣམ་སྙིང་བསྡུས་དང༌། དེ་ནས་ྋགོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཤིན་ཏུ་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་མཛད་བྱུས་བཟང་པོ་ཕྱག་བསྟར་གནང་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང༌། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་རྟེན་འབུལ་གསོལ་འདེབས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་གྲུབ་པ་དང༌། བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བའི་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བྱ་དགའ་བཞེས་པའི་རྟེན་འབྱུང་དགའ་སྟོན་ལ་བོད་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ལེགས་འབུལ་གཏང་རག་མཚོན་ཆེད་རིན་ཆེན་དང་གཉིས་ལས་གྲུབ་པའི་རྟེན་ཆས་འཛམ་གླིང་གི་ས་གཞི་རིལ་མོའི་རྩེར་པད་དཀར་ནོར་བུས་མཛེས་པ་དང༌། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བ། དབུས་སུ་ཞི་བདེའི་མཚོན་བྱེད་ཕུག་རོན་གྱི་གཟུགས། གཡས་གཡོན་དུ་ཤིང་ཨ་རུ་རའི་ཡལ་གས་བརྒྱན་པ་བཅས་ལྷ་རྫས་ཀྱིས་བཏེགས་ཏེ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཟློས་གར་བས་རོལ་ཆ་དང་བཅས་བསྟོད་དབྱངས་ཕུལ།

བལ་ཡུལ་ཁུལ་སྡོད་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཐུན་མོང་གི་སྐུ་ཚབ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བལ་ཡུལ་དོན་བྱེད་པ་གཉིས་ནས་རྟེན་ཆས་མལ་དང༌། གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་འབུལ་ལམ་ཞུས། འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཟུང་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ནས་རྟེན་ཆས་དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་བཅས་ཕུལ་ཏེ་ཆོས་སྲིད་འཁོར་བསྒྱུར་གྱི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་མངའ་གསོལ་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་པར་འགྲིག་པ་དང༌། བཀའ་བློན་གྱིས་གཙོས་གོང་གསལ་རྟེན་འབུལ་ཞུ་མི་རྣམས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོས་གསུང་བཤད་དང༌། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་བྷིར་སྦ་རྡ་ར་སིང༌། (Virbhadra Singh) གིས་གཙོས་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན། ཞིང་ལས་བློན་ཆེན་གཞོན་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་བློན་ཆེན་གཞོན་པ། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བཅས་དང༌། ས་གནས་རྫོང་དཔོན་སོགས་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་མང་པོ་བཅར་ཡོད་པ་དང༌། མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ནས་‘‘ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་པར་ངས་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་མི་མང་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེང་གི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ཡུལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་མི་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་མེད་ངང་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཕྱག་ལས་གནང་བ་དེར་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཞིག་ཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད། ྋགོང་ས་མཆོག་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་དྷ་རམ་ས་ལར་བཞུགས་པ་འདིར་ང་ཚོར་སྤོབས་པ་ཡོད་ལ། ང་རང་སྒེར་དང་མི་མང་བཅས་ནས་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་ཞུ་གི་ཡོད།’’ ཅེས་སོགས་གསུངས་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་འབྲས་སུ།

‘‘ང་སྒེར་གྱི་ངོས་ལ་དམིགས་བསལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དང༌། དེ་བཞིན་སྟོན་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་སྐྱེས་མཆོག་མང་པོ་ཞིག་གི་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སོ་སོས་གནད་འགག་དང་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་འདུག་པ་བསམས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་དང་མོས་པ་ཐོབ་པའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཞེས་པའི་ལྟ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་རང་དབང་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་ཆབ་སྲིད་འཐབ་རྩོད་ནང་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ལྟ་བ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཐོག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྐྱེས་མཆོག་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་ངྷི་ཞེས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་རང་ཉིད་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་བཟང་པོ་དང༌། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་དེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་རང་དབང་བསྒྲུབས་པ་རེད། དེ་ནི་གཟི་བརྗིད་དང་རླབས་ཆེན་ཞིག་དང༌། ངོ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་རེད།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང་ང་རང་ཆུང་ཆུང་སྒང་ནས་གྷན་དྷིའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཞེས་པ་འདིར་མོས་པ་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གྷན་དྷིའི་ཕྱག་ལེན་དང༌། ཁོང་གི་གནང་སྟངས་ལ་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་མིག་དཔེ་ལྟ་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་དང་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ནས་ཐབས་ཤེས་གང་འདུག་བལྟས་ཏེ་ཕན་སེམས་དང༌། གཞན་ཕན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་གང་ཡང་མེད།

སྤྱིར་ང་རང་ཚོ་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་དད་པ་དང་དམ་ཚིག་གི་མདུད་རྒྱ་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་པའི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མི་གཞིས་འཁོད་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། བྱེས་འཁོད་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ཚང་མས་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱས་ཏེ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང༌། ང་རང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཀྱང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགྲོ་དགོས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བྱས་པའི་འདི་ཚང་མས་དང་ལེན་བྱས་ཏེ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་གྱི་དྲང་བདེན་འཐབ་རྩོད་འདི་སྲོག་དང་བསྡོས་ཏེ་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་ཐོག་ནས་དེ་རིང་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་རེད་མ་གཏོགས། ང་མི་གཅིག་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་པས་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་འདོད་ན་རྒྱུ་བཟང་པོར་བསླབ་དགོས། རྒྱུ་ལ་དོ་སྣང་ཅི་ཡང་མེད་པར་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་འདོད་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཇི་ཙམ་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་འདོད་པ་ལྟར། དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་བཟང་པོ་ལ་བསླབ་དགོས། རྒྱུ་བཟང་པོ་ཞེས་པ་འདི་ཕྱི་ནས་དངོས་པོ་སྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་ཡིན་ཡང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ནང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངས་རྟག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟར་ཕན་སེམས་དང༌། བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་འདི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། མ་འོངས་པར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་གཞི་མ་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་འདི་དཀོན་པོ་ཆགས་ཡོད། ང་རང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བསླབ་རྒྱུ་འདི་ཡང་གཞི་རྩ་དྲང་བདེན་ཞིག་ཡོད་ན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགྲོ་ཐུབ།’’5jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། དྷ་ས་ས་གནས་ཡུལ་མིའི་ཞབས་བྲོ་དང༌། དྭང་སློབ་ནས་རོལ་ཆའི་གླུ་དབྱངས། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་བཀྲ་ཤིས་ཞོལ་པ་གཟིགས་འབུལ་བཅས་ཞུས་པ་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ། སྤྱན་སྤོས་སོགས་གོང་བཞིན་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བལ་ཡུལ་དོན་གཅོད་ཀྱིས་གཙོས་ད་ལམ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པའི་དགའ་སྟོན་མཛད་སྒོར་བཅར་འབྱོར་བལ་ཡུལ་ཁུལ་སྡོད་བོད་མི་ཚོ་ཁག་མི་གྲངས་ ༢༠༠ སྐོར་དང༌། འབྲས་ལྗོངས་ཁུལ་སྡོད་བོད་མི་གྲངས་ ༣༠ ། དང་སློབ་མི་གྲངས་ ༤༠ བཅས་ལ་མཇལ་ཁའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་དང༌། བྱིན་སྲུང་སྩལ། དེ་ནས་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་འབྲས་ལྗོངས་པ་ཟུང་སྦྲེལ་དྲུང་ཆེ་སོགས་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་མི་སྣ་གྲངས་ ༡༦ མཇལ་བཅར་ཐོག་ཆོས་ཚོགས་ལྷ་སྡེ་སོགས་ཁག་དྲུག་ལ་དད་རྟེན་ཐུབ་དབང་ཞལ་ཐང་མཚན་རྟགས་དང་སྦུག་དམ་འཁོད་པ་སྩལ། དེ་རྗེས་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་དེ་སྔའི་བླ་ཕྱག་ནང་ཟན་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ་བཟའ་མི་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་མི་གྲངས་ ༥༦ འབྱོར་མཇལ་ཐོག་བཀའ་སློབ་དང་བྱིན་སྲུང་སྐུ་དཔར་བཅས་སྩལ། ཕོ་བྲང་གསར་པའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་དགའ་ཤར་མཁན་པོ་བྱམས་པ་ཡེ་ཤེས་དང༌། དགའ་བྱང་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག བློ་གླིང་མཁན་པོ་རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ། སྒོ་མང་མཁན་པོ་བློ་བཟང་བསྟན་པ་སོགས་མཇལ་བཅར་ཞུས།

དུས་མཚུངས་གོང་གསལ་ཤར་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་མཚམས་གཟིགས་སུ་བསྐྱོད་སྐོར་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཀར་ཊར་ (Jimmy Carter) མཆོག་ལ་བཀའ་ཡིག་གཅིག་སྩལ་བའི་ནང༌། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ངོས་ནས་ཕུལ་བའི་འཕྲིན་ཡིག་མཐའ་མ་དེའི་ནང་རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་ཇི་བྱུང་གནས་ཚུལ་མདོར་ཙམ་གསལ་ཡོད། བོད་ནང་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བསྡམས་པའི་རྗེས་སུའང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞི་འཇགས་ཆེད་དང༌། དངོས་གཞིའི་འབྲེལ་མོལ་འགོ་འཛུགས་སྔ་ཙམ་ཡོང་སླད་ཧོང་ཀོང་དུ་སྔོན་འགྲོའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་ཐབས་བསམ་ཚུལ་བཏོན་པ་ཡིན། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིའི་ངོ་ནས་ད་བར་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡ་ལན་གང་ཡང་སྤྲད་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། བོད་ཀྱི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་འཁྱོག་བཤད་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱིས་ངོས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པའི་བསྐུལ་འདེད་བྱས་ཤིང༌། འོན་ཀྱང༌། བདེན་པའི་གནས་ལུགས་ལ་འཁྱོག་བཤད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུ་མིན་པ་དང་མིའི་བསམ་བློ་སྦུ་སུབ་དོག་དྲགས་པ་དང༌། ཕུགས་བསམ་ཐུང་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་དང༌། (Strasbourg) ཏུ་བཏོན་པའི་གྲོས་འཆར། མ་འོངས་རྒྱ་བོད་གནད་དོན་སྐོར་དང་འབྲེལ་བའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་བཅས་ལ་རྩིས་མེད་བཏང་རྐྱང་བྱས་པ་རེད། གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་འབྲེལ་མོལ་བརྒྱུད་ནས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་བཟོ་འདོད་ཡོད།

ཉེ་བའི་ཆར་ཨུ་རུ་སུ་དང༌། ཤར་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོའི་འགྱུར་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་ནི་སེམས་ཤུགས་འཕར་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། མི་སུ་ཞིག་གི་རང་དབང་དང༌། དྲང་བདེན་གྱི་མངོན་འདོད་དེ་ནམ་ཡང་རྩ་མེད་བཟོ་མི་ཐུབ། ཉེ་བའི་ཆར་རང་ཉིད་འདི་ཚོའི་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་འགའ་ཤས་ལ་དངོས་སུ་ཕྱིན་པའི་ཉམས་མྱོང་སོས་པ་དེ་སེམས་ནང་ལྷང་ངེར་དྲན་བཞིན་འདུག དེ་ནི་སྦར་ལེན་དང༌། ཅེག་ཀོ་སོ་ལོ་ཝ་ཀི་ཡ་གཉིས་རེད།

འདི་ཚོ་ནི་ངོས་རང་ ༡༩༧༣ ལོ་ནས་བཟུང་སེམས་ནང་ཚོར་བ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་བྱུང་བའི་འགྲུལ་བཞུད་གཉིས་པོ་དེ་རེད། སྦར་ལེན་དུ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་བསྡད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་མྱོང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཚོའི་ཁོངས་ནས་འགའ་ཤས་ད་ལྟའི་སྲིད་གཞུང་ནང་ཡོད་བཞིན་པའི་འཐུས་མི་དང་ལྷན་དུ་གླེང་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང༌།

ཅེ་ཀོ་སོ་ལོ་ཝ་ཀི་ཡ་རུ་ཉིན་གསུམ་བསྡད་པ་ཡིན། མི་མང་གིས་སོ་སོའི་སེམས་ནང་ཚོར་བ་ཇི་ཡོད་ཞེད་སྣང་མེད་པར་ཐད་ཀར་ཤོད་པར་མཐོང་དུས་ངོ་མཚར་སྐྱེས་སོང༌། ལོ་མང་དེའི་རིང་དྲག་གནོན་འོག་བསྡད་དགོས་བྱུང་ཡོད་ནའང༌། སེམས་ནང་ཤུགས་རྐྱེན་རྩ་བ་ནས་ཐེབས་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང༌། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། སྲིད་འཛིན་ (Havel) མཆོག་གི་ཐུགས་དགོངས་ལ་རང་བཞིན་ངོ་མཚར་ལྷག་པར་སྐྱེས་ཤིང༌། ཁོང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རེ་དོགས་མེད་ཅིང༌། ཉམས་མྱོང་ཡང་དེ་ཙམ་མེད། དྲང་པོ་དྲང་གཞག ལྷག་བསམ་རྣམ་དག ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལྡན་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཁོང་ལྟ་བུ་ནི་དེང་དུས་ཆབ་སྲིད་པ་ཚོའི་ནང་རྙེད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད།

ཟླ་ ༡༢ པར་ (Bonn) དུ་འཚམས་གཟིགས་སྐབས་སྐུ་ཞབས་ (Willy Brandt) ལགས་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་བྱུང༌། རང་ཉིད་ལོ་མང་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་གི་ཡོད་ཅིང་ཁོང་དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུའི་རེ་སེམས་རྒྱུན་དུ་བཅང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ད་བར་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་མེད། ཁོང་ནི་ཐུགས་གཤིས་གུ་ཡངས་པོ་ཡ་རབས་ཚུལ་མཐུན་གྱི་གང་ཟག་ཅིག་རེད་སྙམ་པའི་ཚོར་བ་ཡོང་གི་འདུག

༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གང་ཉིད་དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་རྒྱུའི་འཆར་སྣང་དེ་ད་དུང་ཡང་ཡིད་ངོར་ལྷང་ངེར་ཤར་བ་ཞིག་འདུག མཇལ་འཕྲད་ཡོང་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་སླར་ཡང་ཤར་ཡོང་སྙམ་པའི་རེ་འདུན་ཞུ་གི་ཡོད། ངོས་ནས་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ནང་ (Oslo) རུ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་མཛད་སྒོའི་སྐབས་གཏམ་བཤད་བྱས་པའི་དེབ་ཆུང་ཞིག་མཉམ་བསྲིངས་ཞུ་བཞིན་ཡོད། སྨོན་ལམ་མཚམས་སྦྱོར་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

དགེ་ལེགས་བསིལ་འཇམ་ཟེགས་མའི་ཕུང་པོ་མཁའ་ལ་འཐོར་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ།། ལེགས་བྱས་བསོད་ནམས་དཔལ་གྱིས་བཟུང་བའི་ཤེས་བྱའི་རི་དྭགས་བྱེ་བ་བརྒྱ།།

བློ་གྲོས་གསེར་གྱི་ལྷུན་པོའི་སྤོ་ན་བག་ཡངས་དལ་གྱིས་རྒྱུ་བྱེད་པའི།། སྙན་འཇེབས་གྲགས་པའི་དྲིལ་ཆུང་གསར་པ་ས་གསུམ་རྣ་བའི་རྒྱན་དུ་ལྷུང༌།།

དེ་ཚེ་གངས་ལྡན་ར་བའི་སྣོད་བཅུད་རང་དབང་གསར་པའི་དགའ་སྟོན་དུ།། སྦྱོར་ལ་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་མངའ་གསོལ་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོའི་གདུགས།། ཆེས་ཆེར་གཡོས་པས་མཐའ་དག་མོས་ཁམས་མངོན་བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་ངོ་བོ་རུ།། འཕོས་པའི་ངོ་མཚར་ལྟད་མོར་ཆས་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྲོང་ཡང་སྟོང་བར་དོགས།།

དེ་བས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་རྒུའི་ཡིད་ཁམས་རང་དབང་གསར་པའི་ཉི་གཞོན་གྱི།། དཔལ་དུ་འཁྱུད་ལ་རིང་ནས་བརྩོན་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཕ་ལམ་ཞུན་མའི་མདངས།། ཡོངས་སུ་གསལ་བས་ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁམས་བསྔགས་པ་སྟོང་གི་གྲེ་འགྱུར་གྱི།། དབྱངས་སུ་ཆགས་ཞེས་དགུ་ཚིགས་ལམ་དུ་ཉི་ཟླས་བསྐལ་བར་རེས་ཀྱིས་སྒྲོག།

ད་དུང་བྱམས་པའི་འཛུམ་པ་གྲོལ་བཞིན་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩིའི་ཟེགས་མ་འབུམ།། སྩལ་དང་སྩོལ་ལ་སྤོབས་པའི་དཔུང་བ་འཕེལ་འགྲིབ་སྟོང་བའི་ཆུ་ཤེལ་གྱི།། འབུམ་ཕྲག་ཟླ་བ་ཅིག་ཅར་ཚེས་ཀྱང་ཟིལ་ཤུགས་གནོན་པའི་སྐབས་དབེན་ཕྱིར།། ཚན་རྩལ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཀྱང་སྤོབས་པའི་དཔུང་པ་སྨད་ལ་ལྟོས།།

1 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་གྲངས་ ༢༩༠ ནང་གསལ།

2 གསུང་བཤད་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

3 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་དུ་བཀོད་ཡོད།

4 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

5 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

སིམ་ལ་དང༌། ཝར་ཎ། སེ་ར། གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་དང་ཅག་རྒྱལ་ཁབ་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས།

༡༽སིམ་ལར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་གཞུང་དམངས་ཚོགས་འཐུས་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ། ྋཀུན་གཟིགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་གཞིས་ལུས་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་འབུམ་ཚོགས་འབུལ་གཤོམས།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་བྷིར་སྦ་རྡ་ར་སིང་ (Virbhadra Singh) གིས་གདན་ཞུས་ལྟར་སིམ་ལར་ཞབས་སོར་སྐབས་སིམ་ལ་དང༌། སྦི་ལ་སི་པུར་གྱིས་ས་མཚམས་བར་བདེ་དོན་དང༌། སིམ་ལའི་སློབ་སྤྱི། ས་གནས་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང༌། དགོན་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ། སྤྱི་ཟུར་རིག་འཛིན་བཅས་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་མཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་དང་མཛད་རིམ་སྙན་ཞུ་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཤིང༌། སིམ་ལའི་ཕོ་བྲང་བར་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོ་ཁག་གསུམ་གྱི་མདུན་དུ་སེར་སྐྱ་མི་མང་གི་གུས་བསུའི་མཇལ་སྒྲིག་དང༌། ལྟག་ལུང་རྩེ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དབུས་དགེ་འདུན་རྣམ་པའི་སེར་ཕྲེང་དུང་རྒྱ་དང་སྐུ་བསངས་ཀྱི་དུད་སྤྲིན་འཁྲིགས། ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྐབས་གཟིམ་སྒོའི་མདུན་དུ་མངའ་གཞུང་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཆོག་དང༌། བློན་ཆེན་གཞོན་པ། སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ། ས་གནས་རྫོང་དཔོན། གཞན་ཡང་དཔོན་རིགས་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུའི་མེ་ཏོག་ཕུལ། སྐོར་བྱ་བ་བཅུ་ཤོག་གཅིག་ནས་ཆེ་བསྟོད་གུས་བསུའི་རིམ་པ་ཁག་ཞུས། སྐབས་དེར་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་སྡེ་ཁག་དང༌། རྒྱ་གར་སྤྱི་ཡོངས་རླུང་འཕྲིན་སྡེ་ཚན། གསར་འགོད་པ་སོགས་ནས་སྐུ་དཔར་བསྒྲོན་རྒྱུས་མཚོན་སྐུ་མགྲོན་ཁང་གི་ཚོམས་ཆེན་ནང་དཔོན་རིགས་རྣམ་པ་དང་བཀའ་མོལ་གནང་བཞེད་སྐབས་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ནས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

དེ་ནས་སྙན་སེང་སྔོན་ཞུས་ལྟར་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཡོངས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། བླང་དོར་བཀའ་སློབ་རིམ་པོ་ཆེ་སྩལ་རྒྱུའི་བཀའ་བཞེས་སྤྱི་སྨིན་བྱུང་བ་བཞིན་ཕོ་བྲང་མདུན་ཐང་དུ་རང་རིགས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་དང༌། རི་རྒྱུད་ནང་པ་ཁག་བཅས་ཕྱི་ནང་མི་མང་ཁྱོན་ཆེར་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་སྙིང༌། ‘‘རམ་པུར་ས་ཁུལ་འདིར་གཞི་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ཡག་པོ་རེད་སྙམ་ནས་དེ་རིང་ཁྱུག་ཙམ་ཡོང་བ་ཡིན། ཚང་མ་ལྷོད་ཐུག་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་ཡོང་བར་དགའ་པོ་བྱུང༌། དེང་གི་བོད་སྤྱི་པའི་གནས་སྟངས་ནས་བཤད་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་ལམ་འགྲོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡིན། རྒྱ་མིས་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནང་གི་མི་མང་ནས་སྲོག་བློས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཤུགས་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏེ་གནས་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཆགས་ནས་བདེན་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་པར་མཐོང་ཚུལ་ཡག་ཏུ་སོང་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཉེ་ཆར་ཡོ་རོབ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་པ་ལོ་མང་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་བྱས་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་དེང་སང་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཞེ་ལོག་སྟེ་མི་དམངས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་བྱས་ཏེ་མཐའ་མ་དམར་པོས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་གཞུང་ཚང་མ་འཐོར་ནས་རང་དབང་མང་གཙོའི་གཞུང་གསར་པ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོར་དམར་པོའི་ལུགས་སྲོལ་འོག་བཙན་དབང་དཀའ་སྡུག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་མྱངས་པའི་རང་ཐོག་གི་ཉམས་མྱོང་ཆ་ནས་བོད་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་དང་ཤ་ཚ་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཐོན་གྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་མི་མང་ནི་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་པ་དང༌། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩུབ་སྤྱོད་འོག་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མཁན་གཅིག་པ་རེད། དེར་བརྟེན་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་ལས་འགུལ་བྱས་པ་འདི་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། གང་ཐུབ་ཀྱིས་རྒྱུས་མངའ་ཡང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཚུར་བོད་ཅེས་པ་འདི་རྒྱ་མི་རིགས་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་བར་ལམ་ངོས་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་སྐད་ཆ་བྱེད་པའི་དོན་ཚན་ལྔ་བཤད་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་བསམ་ཚུལ་དང་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་དེ་ཚོར་ཁོང་ཚོས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ལྟར་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ལམ་འགྲོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་མི་དགྲ་ལ་བལྟས་ཏེ་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ནམ་ཡང་འགྲིག་ཐབས་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མིས་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་ན། ང་ཚོ་བོད་པས་ཀྱང་འཆམས་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་རྙོག་གྲ་དང་དཀའ་ངལ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ང་ཚོར་དགོས་པ་དེ་ཡིན། མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་མིར་སྡུག་པ་ཞིག་ཡོང་དགོས་པ་དང༌། དུས་ནམ་ཡང་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་སྣ་རྩར་མ་དཀྲིས་པར་སྡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ་བསྡད་དེ་དགོས་པ་ཡང་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་རྒྱ་གར་ནང་བོད་ཀྱི་བླ་མ་དང༌། དགེ་འདུན་མང་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། གོ་སྐབས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ནུབ་ལ་དྭགས་ནས་ཤར་མོན་བར་གྱི་དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་དེ་དག་ལ་གཞི་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང༌། མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བའི་ཐད་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། ནང་ཆོས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྙིང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ནང་ཆོས་འདི་ཆོས་ལུགས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

‘‘སྤྱིར་བཏང་གི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཉམས་ཆག་སོང་ནས་དད་པ་བྱེད་སྟངས་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ན། ནམ་ཞིག་འགྱོད་པ་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་སྔ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པའི་འདི་ཁུལ་ཡུལ་ལུང་ནང་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་འདི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པའི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་དང༌། ལྷག་དོན་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ནང་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་པར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མིའི་གཤིས་ཀ་ཡག་པོ་མ་བྱུང་ན། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་གཅིག་པུར་ཧ་ལས་རྒྱུ་མེད། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གྱིས་རང་ལ་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང༌། དེས་རྐྱེན་པས་སེམས་ནང་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་མེད་པར་འདི་ཡང་དགོས་ལ། དེ་ཡང་དགོས་པའི་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་གི་ལད་ཟློས་བྱེད་སྙིང་འདོད། དེ་དག་ཚུལ་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་པའི་སྐབས་ལ་ཁྲམ་པ་ཤོད་རྒྱུའི་ཐོག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཡག་པོ་མ་རེད།’’6jམཆན། ཅེས་གསུངས་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་ཞབས་བསྐྱངས་མ་ཐག བཀའ་ཤག་ཚོགས་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་ཤག་གིས་དབུས་པའི་གཞུང་ཞབས་ཡོངས་དང༌། སྤྱི་འཐུས། ཚོགས་པ་ཁག་དྲུག་གི་རྒྱུན་ལས་འཐུས་མི། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བའི་འཐུས་མི་བཅས་ཚོགས་འཛོམས་ཐོག་བར་ལམ་ཐའེ་ཝན་གྱི་གནས་ཚུལ་དང༌། ནང་ཁུལ་སྤྱི་ཚོགས་རྙོག་གླེང་སྐོར་ལ་ཆེད་མངགས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་སྙིང༌། ‘‘དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་རུབ་རུབ་ཅིག་བྱས་ན་དྲན་བྱུང༌། བར་ལམ་རྙོག་གྲའི་སྐད་ཅ་ཕྲན་བུ་ལྷགས་པ་དེས་རྐྱེན་པས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁ་སང་གནས་ཚུལ་དེ་ཐོག་མ་ལྷགས་སྐབས་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་སྟབས་འགྲིག་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་པ་ལས་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། གང་ལྟར་ཡིན་པ་ཡིན་པ་དང༌། མིན་པ་མིན་པའི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་བཟོ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ལམ་སང་གནས་ཚུལ་དེ་ཐག་ཆོད་མ་ཐུབ་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སྦིར་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས། གཉིས་ནས་བར་ལམ་རྙོག་གྲ་བྱུང་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཕྱི་རོལ་ལུང་པ་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་ཁྲོད་གནས་ཚུལ་ཆེད་མངགས་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་ཨ་ཅང་ཅང༌། བོད་ནང་ལའང་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ཆེད་མངགས་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག་གནས་ཚུལ་དེ་ནི་ཏོག་ཙམ་ཁྱད་མཚར་པོ་རེད། བྱས་ཙང་དེ་ཚོའི་སྐོར་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱས་ན་དྲན་བྱུང༌།

དེ་ལ་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཡོད། གཅིག་ནི་བར་ལམ་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་དང༌། གཅིག་ནི་བར་ལམ་གནས་ཚུལ་གླེང་ལྷགས་མ་འདིས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ང་ཚོའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ལ་མིའི་མཐོང་ཚུལ་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདིའི་སྐོར་ཡིན།

དེ་རིང་བཤད་དགོས་པའི་གནད་དོན་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་བར་ལམ་གནས་ཚུལ་གྱི་ཡོངས་སྟངས་ལ་ལྟ་དུས་རྩ་བ་ལྷག་བསམ་ཡིན་ཡང༌། དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་ལོ་སུམ་ཅུའི་ནང་ང་ཚོའི་བོད་དོན་ཐོག་གི་དུས་ཚོད་བཟང་ཤོས་འདི་ཆུད་ཟོས་འགྲོ་གི་འདུག སོ་སོའི་ངོས་ནས་འཁྲབ་ཐུབ་ན་གོ་སྐབས་བཟང་ཤོས་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲའི་དུས་ཚོས་རྩ་ཆེན་འདིའི་སྐབས་ལ་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བག་མི་ཕེབས་པ་དང༌། མདོར་ན་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཡང་འདི་འདྲའི་ཐག་ཆོད་ལ་མ་ཆོད་ཅིག་གི་ངང་འགོར་བསྡད་པ་དེ་ནི་བྱབ་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་ལས་ཡག་པོ་མི་འདུག

ད་ལྟ་ངས་ཐག་བཅད་ནས་འདི་འདུག་སེ་ཡིན། འདི་འདུག་སེ་བྱེད། འདི་འདུག་སེ་མ་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་འདོད་མེད་ལ། ཐག་བཅད་ན་འོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་མི་འདུག ཡིན་ནའང་སྔ་ཕྱིའི་ཡོང་རྐྱེན་རྣམས་གསལ་བཤད་བྱས་ན་སྙམ་བྱུང༌།’’7jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཡང་སྐབས་དེར་ཉིན་གསུམ་རིང་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་ལྡན་ཞིང་གི་མགོན་པོ་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་གི་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་ནས་ལོ་གཅིག་འཁོར་བའི་དུས་མཆོད་དང༌། དེ་བཞིན་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་གཞིས་ལུས་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་མང་པོ་ཞིག་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་བཙོན་དུ་ཚུད་ནས་ཚད་ལས་འདས་པའི་སྡུག་སྤྱོང་མནར་གཅོད་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁག་གཅིག་ལ་ལོ་གཉིས་ནས་སྲོག་ཐོག་གཏོང་རྒྱུའི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་གཏུགས་ལ་ཉེ་བའི་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་དང༌།

དེ་བཞིན་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་དྲག་པོའི་བཀག་རྒྱ་བསྡམས་པ་ད་ལྟའང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུད་ཚོགས་མཐའ་དག་མྱུར་དུ་ཞི་ནས་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་མ་གང་མགྱོགས་ཅི་མྱུར་འཆར་བའི་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལྷ་དགུར་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོའི་གསོལ་བ་འདེབས་སླད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་བཞུགས་གྲྭ་ཚང་ཁག་གི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དང༌། གྲྭ་བཙུན། སྔགས་འཆང༌། མང་ཚོགས་ཕོ་མོ་བཅས་པའི་ཚོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས་དངོས་བཤམས་ཡིད་སྤྲུལ་གྱི་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་མཐའ་ཡས་པ་དང༌། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འབུམ་ཕྲག་ལེན་ངོས་གསུང་ཆོག་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་དཔའ་བོ་འདས་གསོན་རྣམས་ཐུགས་བརྩེས་ནམ་ཡང་བཏང་མི་བྲ་བའི་སྤྱན་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱག་གཉིས་ཐུགས་ཀར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོའི་ལས་དབང་མེ་འབར་ན།། ཐུགས་རྗེས་བསིལ་བའི་ཆུ་རྒྱུན་མི་འབེབས་སམ།། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་མནར་རོ་ར་མདའ་མཛོད།། རེས་སས་བསླུ་བར་མ་མཛད་སྤྱན་རས་གཟིགས།། གང་ལ་གང་འདུལ་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པར།། ཞལ་བཞེས་མང་པོའི་དམ་བཅའ་མ་མཛད་དམ།། མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་འབྱུང་བར་མ་གསུངས་སམ།། སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་ངན་སྤྱོད་མ་གཟིགས་སམ།། ངན་སོང་རྒྱུ་འབྲས་བསྒྲུབ་པ་མ་གཟིགས་སམ།། སྡུག་བསྔལ་རྦ་ཀློང་འཁྲུགས་པ་མ་མཁྱེན་ནམ།། ནུས་མཐུ་དཔག་མེད་མངའ་བ་མ་ལགས་སམ།། བྱམས་མགོན་འགྲོ་དོན་མཛད་པ་ཕྱིས་པ་ཙམ།། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གནས་སུ་སྦྱངས་སྦྱངས་ནས།། ནམ་ཞིག་རང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ།། འཕགས་པའི་ཐུགས་རྗེས་ཅི་འཚལ་དོན་མ་མཆིས།། སེམས་ཅན་ལས་འཕྲོ་རང་སར་བཞག་ན་ནི།། འཕགས་མཆོག་ཁྱེད་ལ་ཐུགས་རྗེའི་སྟོབས་མངའ་ན།། ཡལ་ཡོལ་ལེ་ལོ་བཏང་སྙོམས་མ་མཛད་པར།། སྙིས་ནས་གཟིགས་ཤིག་ཐུགས་རྗེ་རྒྱལ་བའི་ལྷ།། རེ་ས་གཞན་ན་མེད་དོ་ཐུགས་རྗེས་བཟུང༌།།

ཞེས་སོགས་བདེན་ཡུས་ཆེན་པོས་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་གནད་ནན་སྐུལ་བར་མཛད་ཅིང༌། དེར་འདུས་མཐའ་དག་གིས་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་གང་ཉིད་ལ་དེ་དང་འདྲ་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་མ་ཟད། བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་ལུས་སྲོག་ཚུན་བློས་གཏོང་བྱེད་མཁན་དེ་དག་ནི་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་འབྲལ་མེད་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སྐལ་ལྡན་ལས་འཕྲོ་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་རྙེད་དེ་ཡིད་སྨོན་ཆེན་པོས་ཁོང་རྣམ་པ་མིག་དཔེར་བརྩིས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱང་ཡར་ཐོན་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བོད་མི་མཆིས་སོ་ཅོག་གིས་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱུང༌།

སྐབས་དེར་བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་ནས་ཆོས་རའི་ནང་དུ་བར་ལམ་བོད་ནང་གི་ཞི་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་རིམ་པའི་གནས་ཚུལ་དང༌། སྐུ་གཤེགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོའི་སྐུ་པར། རྒྱ་དམག་གིས་བོད་མི་གསོད་རྡུང་བསྡམས་བཀྱིགས་སོགས་མནར་གཅོད་གཏོང་བཞིན་པའི་པར་རིགས་འགྲེམས་སྟོན་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རེ་རེ་བཞིན་སྤྱན་ཞིབ་ཀྱིས་ཐུགས་སྨོན་གནང་བ་དང༌། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བས་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་དུ་ཡོང་ནས་ལྟ་སྐོར་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཤིང༌། ལྷག་པར་བོད་དུ་ཞི་རྒོལ་རྔམ་སྟོན་རིམ་པའི་ནང་ཞུགས་ཏེ་རྒྱ་དམག་དང་སྤྱི་བདེའི་མི་སྣ་ཟེར་བའི་དྲག་གནོན་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱངས་པའི་རྒྱལ་གཅེས་འཐབ་འཛིང་པ་དེང་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཞབས་པད་བསྙེག་སྟེ་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་ཐ་ཞན་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། རང་དབང་དོན་གཉེར་གྱི་སེམས་ཤུགས་མེ་ལྟར་འབར་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་བརྟེན་རང་རིགས་རྣམས་ལ་སེམས་ཤུགས་འཕར་སྐྱེད་ཀྱི་སྐུལ་མ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་སྐོར་བ་ཚོར་ཡང་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་བཅས་ད་རེས་དགོངས་གཞི་ཅན་གྱི་འབུལ་ཚོགས་བསྙེན་བཀུར་མཆོད་འབུལ་འདིས་བོད་མི་མང་གི་བདེ་སྡུག་ལས་དབང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་ངེས་ཞེས་ཀུན་གྱི་ཁ་ན་རླུང་ལྟར་གཡོས།

ཕྱི་ཉིན་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལུང་དགོངས་དོན་ཁ་བའི་ལྗོངས་སུ་བདེ་སྐྱིད་གསར་བཞད་སླད་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་འབུམ་ཚོགས་འབུལ་གཤོམས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཉིན་མཐའ་མར་སྔ་ཉིན་བཞིན་འབུམ་ཚོགས་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཆུ་ཚོད་༤ པར་གྲོལ།

༢༽ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་དང༌། སེ་ར་ཆོས་སྒར། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་དང༌། དེ་ནས་མེ་འཁོར་བརྒྱུད་ཝར་ཎ་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་སློབ་སྤྱི་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་མཇལ་དར་ཕུལ། དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཝ་ཎ་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གྲོང་སྡེ་སྤྱི་ཁྱབ་དང་སློབ་སྤྱི་སློབ་དཔོན་བཅས་པ་གྲལ་བསྟར་གྱིས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཨ་ཏི་ཤ་ཚོགས་ཁང་དུ་སྤྱན་དྲངས། སྡེ་སྣོད་གླེགས་བམ་ལ་སྙན་ཤལ་རིམ་ཕུལ་གྱིས་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ངེས་སྟོན་པ་དང་ཚོགས་གཙོས་བསླབ་པ་མཐར་སོན་པའི་དགའ་སྟོན་ཁྱད་པར་ཅན་དབུ་ཚུགས་ཆོག་པའི་སྙན་སྒྲོན་རིམ་བཞིན་ཞུས། དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཤིས་བརྗོད་དང༌། སློབ་གཉེར་བ་ཕོ་མོ་རྣམས་ནས་རིགས་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་ཕུལ།

ངེས་སྟོན་པས་ཝར་ཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ནས་ད་ལམ་བསླབ་པ་མཐར་སོན་པའི་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་བཞིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ངག་གི་དབང་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་རྟགས་གཟེངས་བསྟོད་འབུལ་རྒྱུའི་ཆེད་བརྗོད་རིམ་བརྗོད་དང༌། ཚོགས་གཙོས་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེན་པོ་འདིའི་ཚོགས་གཙོའི་དབང་ཚད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་འདིའི་ངག་གི་དབང་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་རྟགས་གུས་བཀུར་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབུལ་བ་དང༌། དེའི་མཚོན་བྱེད་དུ་ཚད་འཛིན་ཕྱག་ཁྱེར་དང་སྐུ་བེར་བཅས་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་དགྱེས་བཞེས་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལེགས་སོའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་བཀའ་དྲིན་སྩལ། ངེས་སྟོན་པས་དགའ་སྟོན་ཁྱད་པར་ཅན་གྲོལ་བའི་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། སྤྱན་སྤོས་སོགས་གོང་བཞིན་གྲལ་བསྟར་གྱིས་བཞུགས་གནས་གཟིམས་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས།

གསོལ་སྟོན་དབུ་གུར་ཆེད་སྒྲོན་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སློབ་གྲྭའི་ཁྲི་པ་ནས་གུས་བཏུད་ཀྱིས་གསལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ་དང་བཅས་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་རྗེས་ཨ་ཏི་ཤ་ཚོགས་ཁང་དུ་ཧིན་རྡུ་པྲ་ཅཱ་རཀ་སི་ཐན (Hindi Praghrak Sansthan) གྱིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཝར་ཎའི་རྩོམ་རིག་པ་རྣམས་ནས་དགའ་བསུའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གདན་དྲངས། མཁས་དབང་རྩོམ་རིག་པ་རྣམས་ནས་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞུས་ཤིང༌། མཇལ་འཕྲད་ཁང་དུ་ས་གནས་ཁག་གི་མི་སྣར་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ཉིན་དེར་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ཤོག་ཨམ་རི་ཏ་བྷ་ཛར་བ་ཏི་རི་ཀ་ནང་ཡུ་ཨེན་ཨཨི་ནས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་གསལ་ལྟར་ན། ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་སཱ་རཱ་ཎ་ཐའི་བོད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ཁང་དུ་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་ ༡༩༨༩ ལོའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ྋསྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་༼ཝ་ཅ་སི་བ་ཏི༽ཞེས་པའི་ཁྱད་འཕགས་བསླབ་མཐར་སོན་པའི་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་རེད། གཟེངས་རྟགས་འདི་བཞིན་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་མཐའ་ཡས་པ་བསྐྱངས་པར་ངོས་འཛིན་ཞུས་པ་ཞིག་དང༌། གཟེངས་རྟགས་འདི་དབུ་བརྙེས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གཟེགས་རྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སོགས་བཀོད་ཐོན་བྱུང༌།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཀིརེཤིམུར་ཏི་ཕཱོན་ཌིན་ཤོན་རཱཇགྷཊ་ (Krishnamurty Foundation Rajghat) ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་དེ་གའི་དཔེ་མཛོད་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། ཉེ་འགྲམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་འདེབས་འཛུགས་བསྐྱངས། དེ་འབྲེལ་སློབ་གྲྭ་བ་རྣམས་ནས་དགའ་བསུ་ཚོགས་འཛོམས་སར་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་དང༌། གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པའི་མི་བཟང་པོ་ཡོང་བའི་རེ་བ་དང་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དགོས་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ནས་ཝར་ཎའི་མི་མང་ནས་དགའ་བསུའི་ཆེད་ན་གར་མཱཧ་པཱ་ལི་ཀཱ་པྲརཁི་ཤཱགར་ (Nagar Mahapalika Prekshagrih) ལ་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱིས་གཙོས་མི་འཐུས་མང་ཚོགས་བཅས་པས་དགའ་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་ཚོགས་ཁང་དུ་གདན་དྲངས། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་བསྟོད་འབུལ་བཞེས་གནང་བར་དགའ་བསུ་དང་བསྔགས་བརྗོད་གུས་བཀུར་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཝར་ཎའི་ཡུལ་ཁམས་འདི་བཞིན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཚུལ་ནས་དྲངས་ཏེ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཡུལ་འདིར་ཐེངས་མང་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པ་དང༌། དགྱེས་མཉེས་ཡོད་ལུགས། ཡུལ་འདིར་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་མཉམ་གནས་མཐུན་པོ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང༌། མུ་མཐུད་ཡུན་གནས་ཀྱི་ཐུགས་རེ་ཡོད་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་8jམཆན།སྩལ།

དེ་ནས་རམ་ན་གར་གསལ་ལྡན་རྒྱལ་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་གསལ་ལྡན་རྒྱལ་པོས་ཉིན་གུང་གསོལ་སྟོན་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས། ཕེབས་ཁར་རྒྱལ་པོ་དང་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ལ་ལེགས་དར་སྩལ། རྒྱལ་ཁང་གི་གནའ་རྫས་དངོས་རིགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཏེ་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་སཱ་རཱ་ཎ་ཐར་གནས་གཟིགས་དང༌། མར་ལམ་བོད་དགོན་དུ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་འཕགས་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པས་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་བསྟོད་འབུལ་བཞེས་ལ་རྟེན་འབྱུང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས་པར། དེར་མཐུན་གསུང་བཤད་དང་སློབ་གྲྭའི་ལས་སྣེ་བ་དང་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཞལ་མཇལ་དང་སློབ་གྲྭའི་དཔར་བསྐྲུན་དེབ་ཁ་ཤས་དབུ་འབྱེད་མཚན་རྟགས་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྔ་དྲོའི་ཚོུད་ ༡༡ ཐོག་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཞུ་མི་ཁག་དང་མཇའ་འཕྲད་རྗེས་ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་བཞིན་རྒྱ་གར་བ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ། བོད་མི་བཅས་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་བློ་སྦྱོང་ཚིག་བརྒྱད་མའི་གསུང་ཆོས་དང་འབྲེལ་འགྲོ་བ་སྤྱིའི་འདི་ཕྱིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འགན་ལེན་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང༌། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། ཤེས་རབ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་དབྱིན་སྐད་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་གཙོས་ཆེས་མཐོའི་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་བེངྒ་ལོར་དུ་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། ཕེབས་འཁོར་ཐོག་སེ་ར་ཆོས་སྒར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ཀོ་ལེ་སྒལ་དང༌། ཧོན་སུར། སྦེལ་ཀོབ་བཅས་པའི་སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། སེ་ར་ཚོགས་ཆེན་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། གཞིས་འགོ་གཉིས་དང༌། མཁན་པོའི་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་ཞུས། དགོན་ཁག་གི་མཁན་བླ། གཞིས་ཁག་གི་འགོ་འཛིན་སོགས་མཇལ་བཅར་ཐོག་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་འབྲས་ཕེབས་ཏེ་ཕེབས་བསུའི་མཛད་སྒོ་གྲོལ། དེ་ནས་བླ་སྤྱིའི་གཟིམས་ཆུང་གསར་པར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་པ་དང༌། བླ་སྤྱིའི་མཁན་པོ་ཁྲི་པས་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང༌། གཞིས་འགོ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་གསོལ་འབྲས་ཕེབས།

སེ་རར་བསྟར་ཆགས་སུ་ཉིན་དྲུག་བཞུགས་ཡུན་རིང་རྒྱུད་སྨད་དགེ་བཤེས་གྲངས་ ༢༨ ནས་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་འབུལ་བཞེས་དང༌། འདི་ལོའི་གདན་ས་གསུམ་ཁོངས་ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་གྲངས་ ༡༢ ཀྱི་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་འབུལ་བཞེས། བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་གྲངས་ ༣༠༢ ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་ནོད། སེ་ར་བྱེས་སྨད་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ལ་ཞབས་བཅགས་གནས་གཟིགས་དང་རྟ་མགྲིན་གྱི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམས། བཀྲས་ལྷུན་དགོན་དུ་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་དང༌། ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་ཆེད་སེ་ར་ཆོས་སྒར་དུ་འཇང་དགུན་ཆོས་ཚོགས་མུས་ཀྱི་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་བཅས་ཀྱི་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་བཅས་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་དུ་འདུ་འཛོམས་ཐོག་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་བསྙེན་འགྱེད་དང་འབྲེལ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་དག་ཐོན་གསུང་འདོན་གྱི་ཚོགས་དགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་བཀོད།

ཚུར་ལམ་སྦེལ་ཀོབ་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་དམའ་རིམ་སློབ་གྲྭ་གསར་བསྐྲུན་སྒོ་འབྱེད་དང༌། གཟིགས་སྐོར། སྦེལ་ཀོབ་གཞོན་ཚོགས་ནས་གཞིས་ལུས་སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོའི་དྲན་རྟེན་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས། གཞིས་སྒར་སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བཏབ་བཞིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་དང༌། མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ། གཞིས་སྒར་གྱི་ལས་འདོམས་སྙན་སྒྲོན་གསན་བཞེས་ཐོག་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཟབ་སྩལ་དང༌། བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་འབུལ་དངོས་རྣམས་ལུགས་བསམ་གཞིས་སྒར་ཁོངས་ཉམ་ཐག་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་འཆར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གསོལ་རས་སྩལ།

རྒྱུགས་འབུལ་རྣམས་ལ་གསན་གཟིགས་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་རྒྱུན་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་པོད་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པར་བདག་པོ་སྤྲོད་དགོས་པ་དང༌། དོན་ཤེས་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས། ད་ཕན་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་ནས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། ད་རེས་ཁྱོད་ཚོའི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་ནས་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱས་འདུག ཡང་འགའ་རེས་འཕྲལ་སེལ་ཙམ་ལས་ཨེ་ཡོད་སྙམ་པའི་མངོན་རྟགས་འདུག རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྒྲིག་ཞུགས་བྱས་པ་ཙམ་དང༌། འགྱེད་ཕོགས་བླངས་ཐུབ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཕན་ཆུང་བས་ཕྱིན་ཆད་སློབ་གཉེར་རྒྱུན་མཐུད་དགོས་གལ་གསུངས། རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ་དང་རྒྱུགས་འབུལ་དགེ་བཤེས་གྲངས་ཉེར་བརྒྱད་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཕྱག་སྲུང༌། ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ།

སེ་ར་བླ་སྤྱིའི་གཟིམས་ཆུང་དབུ་གཡབ་ཏུ་སེར་བྱས་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་དཔལ་ལྡན་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་རེ་དྲུག་ལ་མཁན་སློབ་ཁ་སྐོང་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་བསྙེན་རྗོགས་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་རྣམ་པར་དག་པ་སྩལ་ཞིང༌། སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་དཔལ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་དང༌། དེ་བྱིངས་ནས་མཇལ་དར་རྒྱང་འབུལ་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་ཐུབ་དབང་སྣང་བརྙན། དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དཔེ་དེབ་བཅས་སྩལ།

ཡང་སེ་ར་ཚོགས་ཆེན་དུ་འདི་ལོའི་ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་རྩོད་རྒྱུགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། དེ་ནས་སྤྱན་སྤོས་སོགས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས་ཏེ་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་དང༌། སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དུ་གནས་གཟིགས། ཡི་དམ་རྟ་མགྲིན་པདྨ་དབང་ཆེན་གྱི་མཆོད་ཚོགས་འབུལ་གཤོམས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ བར་བཞུགས་འཇགས།

སྔ་ཉིན་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་སེར་བྱས་གྲྭ་གྲངས་རེ་དགུ་དང་སེར་བྱེས་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་སོགས་གྲངས་གོ་དགུ། སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་སོགས་གྲངས་རེ་བརྒྱད་སོ་སོར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ་ཞིང༌། ཕྱག་སྲུང་དང་ཐུབ་དབང་སྣང་བརྙན། དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དཔེ་དེབ་བཅས་སྩལ།

སྦེལ་ཀོབ་བོད་མི་གཞིས་སྒར་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀྱི་སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས་སྤྱི་མགྲིན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་དོན་བཞིན་སེ་ར་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འདུ་ཁང་སྒོ་མཆོར་དུ་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སྒྲུབ་ཞག་བསྐྱངས་ཏེ་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་སྩལ་རྗེས་བྱང་སེམས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་པའི་བཤད་ལུང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཞིང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་གླིང་བློ་བཟང་ཉི་མ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གསོལ་འདེབས་མལ་ཚོམ་བུ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་ནས་འདེགས་འབུལ་དང༌། ལུགས་ཟུང་བསམ་གླིང་གཞིས་འགོ་ཉི་བཟང་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང་འབུལ་དངོས་རྣམས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། བདེ་སྐྱིད་སླར་གསོའི་གཞིས་འགོ་རྣམ་རྒྱལ་དབང་འདུས་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། མཉམ་དྲུང་སོགས་མི་འཐུས་བདུན་ལ་དར་རང་སློག་དང༌། མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། བསྟན་འབར་མའི་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་གཞིས་འགོ་གཉིས་དང༌། འདོན་བསྐུལ་དབུ་མཛད་བཅས་ལ་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ།

ཉིན་རྒྱབ་གཞིས་སྒར་གཉིས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་འཁོད། གཞིས་སྒར་གསར་རྙིང་གི་གཞིས་འགོ་གཉིས་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་རིམ་བཞིན་ཞུས། ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་དང༌། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། མཇུག་ཏུ་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

དེ་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀྲས་ལྷུན་དགེ་འདུན་དང༌། སེ་ར་ཆོས་སྒར། རྣམ་གྲོལ་གླིང་བཅས་པའི་མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ། དགེ་འདུན་འདུས་ཚོགས་སུ་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་བསྙེན་བཀུར་དང་འབྲེལ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དགོངས་རྫོགས་དང༌། ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་ཡོང་སླད་རྗེའི་གསུང་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་དག་ཐོན་གསུང་འདོན་གནང་བའི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་འཇགས་བསྐྱངས་ཐོག་པཎ་ཆེན་སྐུ་གོང་མའི་ཐུགས་སྟོབས་བསྟན་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་རྣམ་མདོར་བསྡུས་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས། ཕར་ལམ་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་ཁོངས་དམའ་རིམ་སློབ་གྲྭ་འཛིན་ཁང་གསར་བསྐྲུན་སྒོ་འབྱེད་དང་འབྲེལ་གཟིགས་སྐོར་ཞབས་བཅགས་དང༌། སྦེལ་ཀོབ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུས་གསར་བཞེངས་མཆོད་རྟེན་ལ་རབ་གནས་ཕྱག་ནས་སྕལ་ཏེ་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་དང་མང་ཚོགས་བཅས་པས་ཕེབས་སྐྱེལ་གུས་མཇལ་བཅས་ཝ་རུ་རར་ཞབས་སོར་བཀོད་ཅིང༌། དེར་འཁྱག་སྒམ་བཟོ་གྲྭའི་བདག་པོ་ནས་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ཉིན་གཉིས་བཞུགས་ཡུན་རིང་བཞུགས་གནས་དང༌། གསོལ་སྟོན་ནར་འབུལ་དང༌། དེ་གའི་བཟོ་ལས་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭ་པ་ ༢༠༠ སྐོར་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་མི་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་ལུགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་མ་ཟད། མཛེ་ནད་ཅན་གཙོ་གྱུར་ཉམ་ཐག་ཞ་ལོང་སོགས་ལ་སྨན་བཅོས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པོ་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་པ་སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་ (Baba Amte) ཞུ་བའི་ཚོགས་པ་ (Maharogi Sewa Samity) ཞེས་པར་ཆེད་ཕེབས་བསྐྱངས།

སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་ཁོང་ནི་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་བརྒལ་བའི་བགྲེས་པོ་སྐུ་སྟོད་བརྡབས་སྐྱོན་གྱིས་སྟན་ཐོག་ཙོག་པུར་བཞུགས་མི་ཐུབ་ལ་ཉལ་ནས་བཞུགས་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་དང་དགྱེས་བརྩེའི་གསུང་མོལ་ཞིབ་ལྷུག་ཏུ་གནང་བ་དང༌། ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་ལྷན་བཞེས།

མཛེ་ནད་ཅན་སོགས་ཉམ་ཐག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཉལ་ཁང་ཁག་དང༌། དྲག་སྐྱེད་བྱུང་བའི་སྡོད་གནས་ཁང་པ། ནད་ཅན་རྣམས་ནས་རང་རང་འཁོར་ནུས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཤིང་སྣ་དང༌། ཚལ་རིགས། སྨན་རིགས་སྐྱེ་དངོས། སྣུམ་འཁོར་དང་རྐང་འཁོར་ཉམས་གསོ་ལྷུ་སྒྲིག ལྕགས་ཤིང་བཟོ་རིགས། ཚེམ་བཟོ། འཁལ་འཐག ཚོན་རིས། ཁང་བཟོའི་རྒྱུ་ཆས། ཐ་ན་རྒྱུ་ཆས་དྲས་ཧྲུག་ཚུན་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བར་བེད་སྐྱོད་མཛེས་ཆས་སོགས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པའི་ལས་གནས་སུ་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་གཟིགས་སྐོར། ཕྲུ་གུ་ཞ་ལོང་དབང་པོ་ཡན་ལག་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སློབ་གྲྭ་དབུ་འབྱེད་བཅས་བསྐྱངས།

ནད་ཅན་རྒན་གཞོན་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཞིག་འདུ་འཛོམས་སར་སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་བཅས་ལ་དགྱེས་མཉེས་དང་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་གསུང་ལན་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། གཞན་ཕན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པར་མཛད་མཁན་སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་གཙོས་ཁྱེད་ཚོ་ད་རེས་མཇལ་བར་བརྗེད་དུ་མེད་པའི་སྣང་ཚུལ་བྱུང༌། ས་ཆ་འདིར་མིའི་བརྩེ་བ་ལྡན་པའི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་ཞིག་མཐོང༌། འདིར་ཡོད་རྒན་གཞོན་ཕོ་མོ་ནད་ཅན་རྣམས་སྤྱིར་བཏང་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་བུད་པ་ལྟ་བུ་ལ་ས་ཆ་འདིར་བསམ་བློའི་ནང་དེ་འདྲའི་དངངས་སྐྲག་གང་ཡང་མེད་པར་བྱམས་སྐྱོང་བག་ཕེབས་ངང་གནས་ཐོག་རང་རང་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཏེ་འཚོ་གནས་བྱེད་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་དམིགས་བསལ་འཚམས་འདྲི་ཡོད་ཅེས་དང༌། ངས་རྣམ་ཀུན་ནས་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཞེས་ཡང་ཡང་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། འདིར་བགྲཻས་སོང་འདིས་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན།

སྤྱིར་བཏང་འཇིག་རྟེན་ན་ལས་ཀར་ལམ་འགྲོ་ཡོད་མིན་སྣ་ཚོགས་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཁོད་མ་སྙོམས་པ་ཡོང་བ་ཆོས་ཉིད་རེད། མ་འོངས་པར་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོང་ངེས་ཀྱང༌། གལ་ཆེ་བ་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྩེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན། བརྩེ་བ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་འདོད་འགན་ཁུར་དགོས་པ་ལས། སྙིང་རྗེ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས་ཚུལ། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ནང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་སོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་གནོད་འཚེ་མང་པོ་ཡོང་བ་དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་བརྩེ་བའི་ནུས་པ་མི་ལྡང་བའི་རྟགས་མཚན་ཡིན་ལུགས། ད་དུང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་ངས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་སོྤབས་པ་ཡོད་དགོས། འདིར་ལུས་ཁམས་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་འོག་ནས་གང་ནུས་སེམས་ཤུགས་དང་ཡིད་ཆེས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་གསལ་བཞིན་བློ་ཞུམ་པ་བྱེད་མི་རུང༌། ཐུན་མོང་གི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་གལ་ཆེ། རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་འཚེ་མེད་བྱམས་སྙིང་གི་ལྟ་བ་དར་ཡུལ་འདིར་སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་གྱི་བྱ་བ་བཟང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཁྱབ་གདལ་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

ཁྱེད་ཚོས་ཀྱང་གཞན་ཕན་འགན་ཁུར་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་མི་སྡེའི་རིགས་ནས་བུད་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་ཀྱི་ཉམ་ཐག་རྣམས་བག་ཕེབས་སྐྱིད་བདེར་འཚོ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ངོས་རང་ལ་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་བྱུང་བའི་ཁོངས་ནས་འདི་གར་ཌོ་ལར་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ཞལ་འདེབས་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། རྗེས་ལོ་ནས་ལོ་ ༥ རིང་ལོ་ལྟར་ཧིན་སྒོར་ ༥༠༠༠༠ ཐམ་པ་རེ་འབུལ་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། ཁུངས་འདིའི་འགན་ཁུར་བྱེད་པོ་བགྲེས་སོང་སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་དགུང་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འཚོ་བཞུགས་ཐུབ་པའི་རེ་སྨོན་ཡོད། ལྷག་དོན་རྒྱ་གར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དུ་ནུས་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་འདོན་ཐུབ་པ་དང་མི་ཚེ་དོན་ལྡན་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་དང༌། སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་ལ་ལེགས་དར་སྩལ་ཏེ་ཞལ་གྱེས་ཁར་ཁོང་ཡང་དགའ་སྐྱོ་གཉིས་ལྡན་གྱིས་མིག་མཆི་མས་ཁེངས་པའི་གནས་སུ་གྱུར།

འདིའི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་ཕེབས་གསལ། ༡༩༩༠ འགོ་སྟོད་དུ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བའི་ནང་ངོས་རང་ལ་འཆར་སྣང་ཧ་ཅང་ཟབ་མོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཞིག་ནི་དེ་སྔ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གྲོང་ཚོ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་མཁན། སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་ཡིན། ཁོང་གི་དེ་སྔོན་ས་རྒོད་ལུང་སྟོང་དེ་ད་ཆ་མཐའ་འཁོར་དུ་ལྕང་མ་དང༌། མེ་ཏོག་རྒྱ་སེའི་ལྡུམ་ར། ཚལ་ཞིང་བཅས་དང༌། སྨན་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་དང༌། རྒས་གསོ་ཁང༌། སློབ་གྲྭ་དང༌། འཁོར་ཁང་བཅས་ཡོད་པའི་ཡར་རྒྱས་ཅན་གྱི་ཚོགས་སྡེའི་གྲོང་ཚོ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད། འདི་ནི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡོད་ཡོད་པ་དེས་མ་ཚད་པར། ས་གནས་དེ་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ཤ་སྟག་གིས་བསྐྲུན་པ་ཞིག་ཡིན།

ངོས་རང་ནས་དེའི་མཐའ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་ངོས་རང་ནས་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ཚོས་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་དེར་བསམ་གྲོས་འདོན་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག ཐེངས་ཤིག་ངོས་རང་དེ་གར་བསྐྱོད་སྐབས་བཟོ་པ་ཞིག་གིས་རྐང་སྒ་རིལ་ཞིག་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་བཞིན་འདུག མཛེ་ནད་ཕོག་པའི་ལག་པ་གཉིས་ལ་ཐོ་བ་ཞིག་དང༌། ཟོང་ཞིག་འཐོག་པ་དེ་ལས་ཀ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤུགས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པས་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་མི་དེས་ཤུགས་ངོམས་ཀྱི་འདུག་སྙམ་པ་ཡང་བྱུང༌། འོན་ཀྱང༌། མི་དེའི་རང་གདེང་འཁེལ་བ་སེམས་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་པ་དེས་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར། སེམས་ཤུགས་དང༌། སྒྲིག་འཛུགས་ལེགས་པར་བྱེད་ཐུབ་ཕྱིན་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ཚབས་ཆེན་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཡང་གཟི་བརྗིད་སྙན་གྲགས་ཐོབ་པ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ཁོངས་མི་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་དེ་གསལ་པོར་རྟོགས་བྱུང༌།

སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་ནི་སྤྱིར་བཏང་མིན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་རྐང་ལག་སྐྱོན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་རླབས་ཆེ་བའི་མི་ཚེ་རིང་པོ་དེའི་རིང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཕྲད་ནས་ད་ཆ་ཁོང་གི་སྒལ་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པས་ཡར་འདྲོངས་པོར་ལངས་རྒྱུ་དང༌། མར་ཉལ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ལུས་པོ་གུག་གུག་གཏན་ནས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག་པས་ངོས་རང་ཁོང་ལས་ཐང་བ་ཡོད་ཀྱང༌། ཁོང་གི་ལས་ཀ་དེ་ངོས་ནས་བྱེད་ཐུབ་ས་མ་རེད།

ཁོང་ཉལ་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་ཉལ་བཞིན་ངོས་རང་ཁོང་གི་འཁྲིས་སུ་བསྡད་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་འདི་གར་དོན་དམ་པའི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅིག་འདུག་སྙམ་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་དབང་མེད་དུ་བྱུང༌། དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་ཁོང་ལ་‘‘ངའི་སྙིང་རྗེ་འདི་ནི་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཤོད་པ་ཙམ་ཡིན་ཞིང༌། ཁྱཻད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་བྱས་པའི་ལས་ཀ་ནས་མཚོན་གྱི་འདུག’’དེའི་ལན་དུ་སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་གྱིས་ངོས་ལ། ཁོང་གིས་གཞན་ལ་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུར་ཁོང་གི་ཚེ་གང་ལེགས་སྐྱེས་སུ་འབུལ་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་བཅད་ལུགས་སྐོར་བཤད་བྱུང༌། ཉིན་ཞིག་ཁོང་གིས་མཛེ་ནད་ནད་པ་ཞིག་མིག་ཡོད་ས་དེར་འབུ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་འདུག

དེ་ལྟ་བུའི་མི་སྤྱོད་རིང་ལུགས་ཀྱི་མིག་དཔེ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱ་མི་ས་ཡ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ནང་ཞུགས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ས་ཡ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་སེམས་བཟང་གི་བྱ་བར་འཇུག་གི་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལག་འོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དེ་མཇུག་བསྒྲིལ་བའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཞིག་བྱུང༌།9jམཆན། ཞེས་གསུངས།

དེ་བཞིན་བཞུགས་ཡུལ་མགྲོན་ཁང་བྷོལ་ཀྲ་སི་འཁྱག་སྒམ་བཟོ་གྲྭའི་བདག་པོས་ཞུ་བསྐུལ་བཞིན་བཟོ་གྲྭའི་ལས་བཟོ་དང༌། སློབ་ཕྲུག་བཅས་པར་བཀའ་སློབ་སྩལ། འཁྱག་སྒམ་བཟོ་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་བཅགས་བཅས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཝ་ཇོ་ར་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ནག་སྤུར་བརྒྱུད་བྷན་རྡ་ར་ནོར་རྒྱས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཕེབས་ལམ་དུ་བྷན་རྡ་ར་གཞིས་སྒར་གྱི་གཞིས་འགོ་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུའི་མཇལ་དར་འབུལ་བཅར། གཞིས་སྒར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་གུས་མཇལ་ཞུས། གཞིས་དགོན་དགའ་ལྡན་ཐེག་ཆེན་གླིང་དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། གཞིས་འགོ་སྟོབས་རྒྱལ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག མཉམ་དྲུང་སོགས་གཞིས་ལས་མི་གྲངས་བཅོ་ལྔ་སྐོར་ནས་མཇལ་དར་རྒྱང་འབུལ་གྱི་མཇལ་ཁ་ཞུས། གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་འབྲས་ཕེབས་ཏེ་གྲོལ། ཡང་སྟེང་གཟིམས་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས།

དེར་ཉིན་གཉིས་བཞུགས་ཡུན་རིང་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། གཞིས་སྒར་མང་ཚོགས་ནས་ཚོགས་འཁོར་མཆོད་འབུལ་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་བཀོད་དེ་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་མཆོད་སྤྲོ་འབུལ་དང༌། གཞིས་ཆགས་མི་མང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་པ་དང༌། ཆོས་ཞུ་བ་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བར་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཐོག མི་རེ་ངོ་རེར་གཏོར་དབང་དང་འབྲེལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་བཅས་སྩལ། གཞིས་འགོ་དང་མཉམ་སྦྲེལ་དྲུང་ཆེས་གསོལ་འདེབས་དང་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། གང་བློ་མ་དང༌། བསམ་ལྷུན་མ། གཟུངས་སྔགས་ཁག་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་གྲུབ་པ་དང༌། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུ་དབུ་ཚུགས། གཞིས་འགོས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པ་དང༌། ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་གསུང་བཤད།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཞིས་ཆགས་གནས་ཡུལ་འདི་ཉིད་ལུང་ཁུག་ཚ་བ་ཆེ་རྐྱེན་གྱིས་དང་ཐོག་མི་གྲངས་གང་འཚམས་ཤི་ཆད་བྱུང་བ་སོགས་འཐོར་ལ་ཉེ་བའི་དཀའ་ངལ་བྱུང་རུང༌། འཕྲོས་བསྡད་རྣམས་ཀྱིས་ཡུན་བསྲིངས་བྱས་འབྲས་ད་ཆ་འཚོ་གནས་ཡར་རྒྱས་གང་ལེགས་བྱུང་བར་ཐུགས་དགྱེས་མཉེས་ཡོད་པ་དང༌། ད་དུང་མུ་མཐུད་གང་ཅིར་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་འབད་བརྩོན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དགོས་ཚུལ་སྦ་སྦ་ཨམ་ཌལ་གྱིས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ནད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གནས་སྟངས་དཔེ་སྟོན་མཛད་དེ་སྤྱི་སྒོས་ཀྱི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྙིང་པོ་ཅན་སྩལ་བ་དང༌། དེ་སྔོན་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དགོས་དངུལ་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་གཡར་ཞུས་དངུལ་འབབ་རྣམས་ཕྱིར་འབུལ་མ་དགོས་པ་གསོལ་སྩལ་ཐོག མ་འོངས་འཛུགས་སྐྲུན་སླད་ད་ལམ་ཧིན་སྒོར་ཆིག་འབུམ་ཐམ་པ་གསོལ་རས་སྩལ་མཇུག་གཞིས་ཆགས་ཉེ་འཁོར་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་ནང་པ་སོགས་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ལ་མིའི་བརྩེ་སེམས་དང་སྙིང་སྟོབས། ཡིད་ཆེས་ཞུམ་པ་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༣༡ སྔ་དྲོ་བྷན་རྡ་ར་གཞིས་འགོ་དང་ལས་དྲུང༌། སྤྱི་མི་སོགས་ལས་གནས་ཡོད་པའི་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་སྐོར་ལ་ད་ཕན་ལས་འགན་ཧུར་བསྐྱེད་བྱས་པ་བཞིན། འབྱུང་འགྱུར་སྔར་ལྷག་ཡར་རྒྱས་གསར་གཏོད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། གཞིས་འགོ་རྙིང་པ་བྲེ་སྲང་ཚེ་རིང་ནས་འགན་ཁུར་ཆེ་བསྐྱེད་ཀྱིས་རོགས་འཚོལ་ཐབས་ཤེས་དང་ལས་གཞི་གསར་རྩོམ་སོགས་མི་མང་གིས་རེ་མོས་ཡོད་པ་བྱས་པར་དོ་བདག་ལ་དམིགས་བསལ་དཀའ་འཕྲད་ཡོད་ནའང་མང་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་འདོན་འཚོ་སྐྱོང་ཐུབ་མཁན་གྱིས་ལོ་ཡུན་གང་རིང་བྱས་ན་འགྲིགས་འཐུས་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལའང་བཀའ་མངགས་མཛད་དེ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཆུ་མཛོད་ལ་ཆེད་ཕེབས་ཐོག་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་སོགས་མཚོ་རྫས་ཐུགས་སྨོན་དང་འབྲེལ། ཉེ་འཁོར་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་ནང་པ་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཞིག་ལ་ཞལ་མཇལ་བཀའ་སློབ་ཡོང་བ་སྔོན་གསོལ་བཞིན་ཞབས་བཅགས་ལ་དགའ་བསུའི་གླུ་དབྱངས་ཕུལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཞན་ཕན་དང༌། འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ། རང་རྒྱུད་དུལ་བ། འཕགས་ཡུལ་འདིར་ཞི་བདེའི་གནས་སྟངས་ཡུན་གནས། ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་འཆམ་དགོས་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་དོན་ཟབ་སྩལ།

དེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕེབས་ལམ་དུ་ཌོག་ཀྲར་ཨམ་བྷེ་ཀར་གྱི་རྗེས་འཇུག་རྒྱ་གར་ནང་པ་ཁག་གཅིག་གིས་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་ཞབས་བཅགས་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང༌། བཀའ་སློབ་མདོར་བསྡུས། སྤྱོད་འཇུག་ཧིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་དཔེ་དེབ་བཅས་སྩལ་ཏེ་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས།

༣༽ཡོ་རོབ་ཅག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་ཅེ་ཀོ་སོ་ལོ་ྭ་ཀི་ཡའི་ (Czechoslavakia) སྲིད་འཛིན་གྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཅེ་ཀོ་སོ་ལོ་ཝ་ཀི་ཡའི་རྒྱལ་ས་སྤ་རག་ཏུ་ཞབས་སོར་བཀོད་སྐབས་སྲིད་འཛིན་མཚོག་གི་སྐུའི་གཅུང་པོ་དང༌། ཁོང་གི་ལྕམ། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་བློན་ཆེན། སྲིད་འཛིན་གྱི་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ། གསར་འགོད་པ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དེ་གའི་ཡུལ་མི་མང་པོས་ཆེད་མངགས་ཕེབས་སྒུག་ཞུས་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་འཁོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་མཐོང་མ་ཐག་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བསྒྲེངས་ཤིང༌། བོད་སྐད་ཐོག་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་ཞེས་པའི་འབོད་སྒྲ་འུར་ཆིལ་ཆིལ་དུ་སྒྲོག་བཞིན་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་གྱུར་ཅི་ཡང་བསྟན་པར་བརྟེན་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པར་རང་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕེབས་པ་ལྟ་བའི་ཚོར་སྣང་ཟབ་མོ་བྱུང༌།

དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ལ་བཞུགས་ཏེ་རྒྱལ་སའི་ལྟེ་བའི་ས་གནས་ཀྱི་གསོལ་མགྲོན་ཁང་ཆེ་ཤོས་ཐོག་བརྩེགས་བདུན་ལྡན་དུ་ཕེབས་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་དེ་གར་སྔ་ས་ནས་ཕེབས་བསུར་བཅར་བའི་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་བོད་མི་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགའ་གུས་དད་བཀུར་ཚད་མེད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་གསུང་མཇལ་དང༌། སྐུའི་ན་བཟའ་སོགས་ལ་རེག་ཙམ་གྱི་བྱིན་རླབས་ཐོབ་ཆེད་འཚང་ག་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་བཅར་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཡང་མདུན་དུ་བསྐྱོད་མི་ཐུབ་པ་དང༌། ལྷག་པར་མི་ཁག་གཅིག་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཞལ་དཀྱིལ་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་དགའ་སྤྲོའི་ཚོར་བ་བརྟས་ཏེ་རང་དབང་མེད་པར་མིག་ཆུ་ཤོར་ནས་དགའ་འབོད་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་བཅས་དགའ་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

ཉིན་དགུང་ཡུལ་དེའི་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ཐོམ་སེ་ཀ་ཞུ་པ་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུ་སྐོར་ཕེབས་པའི་བགྲེས་སོང་ཞིག་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཞིང་རྣམ་གཉིས་ཞལ་མཇལ་མ་ཐག་བླ་ཆེན་ནས་ད་རེས་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བ་འདི་ནི་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་མང་ལ་ཤིན་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཞུ་བ་གནང༌། དེ་ནས་ལྷན་གཉིས་སྐུ་ལྷོད་བཞུགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བལྟ་བའི་གནད་དང༌། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ། མིའི་བརྩེ་སེམས། འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་དང་རང་དབང་སྐོར་སོགས་ལ་རང་རང་སོ་སོས་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་བཞིན་པའི་ཞིབ་གནས་དང་དགོངས་ཚུལ་བརྗེ་རེས་ལྷུག་པར་གནང༌།

བླ་ཆེན་འདི་པ་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་པར་ཐུགས་ཡིད་འཕྲོག་སྟེ་དག་སྣང་གུས་བཀུར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་མཛེས་ཆོས་ཙམ་མིན་པ་དང༌། ཞལ་གྱེས་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྐུ་ནའི་བབ་ཀྱིས་ཕེབས་བསྐྱེལ་དུ་ཕེབས་མི་དགོས་པའི་ཞལ་ཏ་གནང་ཡང་མ་གསན་པར་ཕེབས་འཁོར་ཡོད་ས་བར་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས། དེ་རྗེས་ཡེ་ཤུ་དང༌། ཇིའུ་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་དེང་དུས་ཆོས་ལུགས་མི་སྣའི་གཞི་རྩའི་འགན་འཁྲི་སོགས་ཀྱི་སློབ་སྟོནདང༌། ཁོང་ཚོས་གསོལ་བའི་གནས་ཚུལ་གསན་བཞེས་མཛད།

སྐབས་དེར་ཇིའུ་པ་ཚོས་དེ་གར་ཁོང་ཚོའི་ལྷ་ཁང་རྙིང་ཤོས་ཤིག་ཡོད་པར་ཞབས་བཅགས་ཡོང་བའི་སྙན་སེང་ཞུས་པ་ཞལ་བཞེས་ཐོག་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཆུང་ངུ་ཞིག་དབུ་འབྱེད་གཟིགས་སྐོར་དང༌། དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་དང༌། དགོན་སྡེ་མི་མང༌། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྐོར་སོགས་མཚོན་པའི་པར་རིགས་ཁག་གཅིག་ཡོད་པ་དང་དེ་ནི་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ལོའི་དུས་འགྱུར་མ་བྱུང་གོང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཡོ་རོབ་ཤར་མའི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཁག་གཅིག་བོད་དུ་འཚམས་འདྲིར་གདན་ཞུ་བྱས་པ་དེའི་ཁོངས་ཅེ་ཀོ་སོ་ལོ་ཝ་ཀི་ཡའི་མི་གཉིས་ཡོད་པ་ཁོང་གཉིས་ནས་བརྒྱབ་པའི་པར་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ཁོང་གཉིས་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་འཕྲད་ཐོབ་མྱོང་ཡོད་ཅིང༌། ད་རེས་ཁོང་གཉིས་ནས་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་དགའ་ཚོར་གྱིས་མཇལ་འཕྲད་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་དེ་སྔ་ཞལ་ཚོར་བའི་མི་རྙིང་པར་ཐུགས་

བརྩེ་ཆེན་པོ་གནང་སྟེ་ཡུད་ཙམ་རིང་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་པའི་འདས་དོན་ལ་ཕྱི་མིག་གཟིགས། ཁོང་གཉིས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་ཤུགས་འོག་ནས་ཞལ་གྱེས་ཐུབ་པ་དང༌། དེང་སྐབས་སྙན་གྲགས་འཛམ་གླིང་ལ་ཁྱབ་པའི་མཛད་འཕྲིན་བཅས་ལ་ངོ་མཚར་གྱི་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས། ཕྱི་རོལ་ཏུ་མང་ཚོགས་ཁྱོན་ཆེས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་བཞིན་གུས་བསུ་དང༌། བོད་རང་བཙན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་འབོད་ཚིག་ཤུགས་ཆེ་བསྒྲགས། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྒོམ་ཉམས་ལེན་ན་བརྟེན་ནས་མིའི་གཟུགས་ཁམས་དང་ཀླད་པར་འཕོ་འགྱུར་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ལུགས་ལ་ཚན་རིག་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁང་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་གཟིགས་སྐོར་སྐབས། ཞིབ་འཇུག་ཁང་དེ་བཙུགས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་སོང་བ་དེའི་རིང་དམར་པོའི་དམ་བསྒྲགས་འོག་ཚུགས་གནས་འཕེལ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་སྤྱིར་བཏང་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་ཡང༌། རྒྱལ་ཁབ་དེར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་པས་བོད་དང་འདྲ་བར་དམར་པོའི་དབང་བསྒྱུར་གྱིས་མིའི་འདུ་ཤེས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཐུབ་མེད་པ་ཐུགས་སྣང་བྱུང༌།

ཚེས་ ༣ ཉིན་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གནང་བ་དེར་གསར་འགོད་པ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་མང་ཆེ་བ་རྒྱལ་ཁབ་དེ་རང་དང༌། རྒྱ་ནག་ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་མི་གསུམ་ཐོག་མར་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་རྗེས་བཀའ་འདྲི་ཞུ་མཁན་ཚོའི་དྲི་ཚིག་ནང་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་རྣོ་ངར་ལྡན་པ་བྱས་པར་བརྟེན་ཁོང་ཚོ་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ཀྱིས་མངོན་ཆུང་ངང་སྡོད་གནས་སྤོ་དགོས་བྱུང༌། ྋགོང་ས་མཆོན་ནས་ཁོང་ཚོའི་རེ་འདོད་ཚིམ་ངེས་ཀྱི་བཀའ་ལན་གནང་མཇུག་རྒྱལ་སའི་མཐའ་མཚམས་སུ་ཡོད་པའི་དེ་སྔ་རྒྱལ་པོ་དང༌། དེ་རྗེས་སྲིད་འཛིན་རིམ་པའི་སྤྲོ་གསེང་བཞུགས་གནས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་མཛེས་བཀོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གཟིམ་སྒོའི་འགག་ཏུ་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་མཆོག་ནས་བོད་ལུགས་ཀྱི་མཇལ་དར་དཀར་གཙང་ཞིག་ཕུལ་ནས་བཅོས་མིན་དད་གུས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་ཞུས། ལྷན་རྒྱས་གཉིས་ཀར་དེ་སྔའི་མཛའ་གཅུགས་ཀྱི་གྲོགས་རྙིང་སླར་མཇལ་ལྟ་བུའི་དགྱེས་ཚོར་དང༌། ལྷག་པར་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ནི་ལོ་མང་གི་ཐུགས་རེ་འགྲུབ་པའི་དགྱེས་སྣང་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་གཟི་བྱིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ལས་བཀའ་མོལ་ཡང་ལམ་སང་ཐོན་མ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་བྱུང༌།

དེ་ནུབ་དགོང་དྲོའི་གསོལ་ཚིགས་ལྗགས་སྨིན་ལྷན་བཞེས་དང་འབྲེལ་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་བར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཐུགས་ཁུར་གནང་བའི་གནད་དོན་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ནས་ཁོང་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ལྷན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་འདིར་ཞི་བདེ་དང༌། རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐབས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པའི་དགོངས་པ་བཞེས་སྟངས་དང༌། ཕྱག་ལས་གནང་ཕྱོགས་ལ་སྨན་པའི་ཐབས་ལམ་དང་འབྲེལ་འབོད་སྐུལ་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་གནང་ཐུབ་ན་ཕན་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོན་ངེས་ཀྱི་གཟིགས་ཚུལ་ཡོད་པ་བཀའ་བསྡུར་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བའི་འདུ་འགོད་བདེ་སྡུག་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོ་ལང་དང་ཛ་དྲག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་སེམས་ངལ་སེལ་ཆེད་གང་གི་དྲུང་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྒོམ་སྒྲུབ་གདམས་པ་ནོད་དེ་དོན་ངོ་མའི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་འཚོལ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་ཞུས།

ཚེས་ ༤ ཉིན་རེས་གཟའ་ཉི་མ་འཁེལ་བས་ཞོགས་པ་གསོལ་བཞེས་

ལྷན་རྒྱས་དང༌། དེ་ནས་ལྷན་གཉིས་སྐུ་རྐྱང་དུ་ཁོར་ཡུག་མཛེས་ལྗོངས་ལ་ཞབས་འཆམས་དང་སྦྲགས་གསུང་མོལ་ཞིབ་པར་གནང༌། སྲིད་འཛིན་སྐུ་སྒེར་གྱི་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ལ་དད་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་དང༌། རྩོམ་རིག་མཁས་ཅན་མཁྱེན་ལྡན་མ་གཉིས་ནས་སྲིད་འཛིན་མཆོག་གི་སྒོམ་ཉམས་བཞེས་སྐོར་གསུང་ཆོས་བཀའ་ཁྲིད་ཡོང་བའི་ཐུགས་རེ་གསོལ་འདེབས་བརྒྱུད་ཞུ་གནང་བ་ལྟར་སྲིད་འཛིན་མཆོག་དང༌། དེ་བཞིན་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཐུགས་སྣང་དགེ་བའི་སྒོམ་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་སྤྲོ་བ་ལྡན་པའི་མི་བཅུ་གྲངས་ཤིག་བཅས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཐོག་མར་སྒོམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཀུན་སྤྱོད་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་དགོས་པ་སྟེ། སྟན་བདེ་བ་ལ་ཞབས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ངམ། སྐྱིལ་ཀྲུང་ཕྱེད་པ། མིག་ཧ་ཅང་ཡང་མི་དབྱེ་ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཟུམ་པ་སྣའི་རྩེ་མོར་གཏད་པ། ལུས་ཧ་ཅང་རྒྱབ་ཏུ་མི་དགྱེ་ཧ་ཅང་མདུན་དུ་མི་དགུ་བར་དྲང་པོར་བསྲངས་ལ་དྲན་པ་ནང་དུ་བཞག་སྟེ་འདུག་པ། ཕྲག་པ་ཐད་ཀར་མཉམ་པར་གཞག་པ། མགོ་བོ་མི་མཐོ་མི་དམའ་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མ་ཡོ་བར་བཞག་སྟེ་སྣ་ནས་ལྟེ་བར་དྲང་པོར་འཇོག་པ། སོ་དང་ཆུ་ནི་རང་ལུགས་སུ་ཐ་མལ་པར་བཞག ལྕེ་ཡ་སོའི་དྲུང༌། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་སྒྲ་ཅན་དང་རྔམ་པ་དང་རྒོད་བག་ཅན་དུ་མི་གཏོང་བ། ཅི་ནས་ཀྱང་ཕར་རྒྱུ་ཚུར་རྒྱུ་མི་ཚོར་བ་དལ་བུ་དལ་བུས་འབད་པ་མེད་པར་འཇུག་དགོས་པའི་གནད་འགག་དང༌། གཞན་ཡང་སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་རྒོད་བྱུང་བ་སོགས་འགོག་ཐབས་བཀའ་གནད་བློ་ངོ་དང་འཚམས་པའི་བཤད་ཁྲིད་ཆོས་ཐུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་སྩལ་བསྟུན་ཚང་མ་སྒོམ་གྱི་མཉམ་གཞག་ལ་བཞུགས། ཉིན་དགུང་གསོལ་ཚིགས་གྲུབ་རྗེས་སྲིད་འཛིན་གྱི་མཛད་དོན་ལས་རིགས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོའི་ཐུགས་བྱུས་འདྲི་ཡུལ་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཁག་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ནས་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་ཞུས། ཁོང་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་དེ་གར་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ལ་འཆར་ཅན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནང་སྒོ་བསྐྱངས་པ་ད་རེས་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པར་གསུངས།

ཅག་སྲིད་འཛིན་སྐོར་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་ཕེབས་གསལ། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ངོས་རང་ཅེ་ཀོ་སོ་ལོ་ཝ་ཀི་ཡའི་སྲིད་འཛིན་ཧེ་བེལ་གྱི་སྐུ་མགྲོན་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་བྱུང་སོང༌། ཁོང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་གྱི་རྐྱེན་པས་བཙོན་འཇུག་གི་དུས་ཚོད་ཐིམ་ནས་ད་ཆ་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་སྲིད་འཛིན་ཡིན་པ་རེད། ངོས་རང་དེ་གར་འབྱོར་སྐབས་སེམས་ཚོར་དྲག་པོའི་མི་ཚོགས་ཤིག་གིས་བསུ་བ་བྱས་བྱུང་བ། མི་མང་པོ་ཞིག་གི་མིག་ཆུ་ཞག་འཁོར་བཞིན་ལག་པ་གཡུགས་གཡུགས་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁའི་རྟགས་མཚན་སྟོན་གྱི་འདུག་པས། མི་དེ་དག་གིས་ལོ་མང་རིང་གཅིག་སྡུད་རིང་ལུགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་གནས་ཀྱང་ད་ཆ་ཁོང་ཚོར་རང་དབང་གསར་པ་ཐོབ་པར་ཚད་མེད་བདེ་དགའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག ངོས་རང་ཆེ་གེ་སེ་ལོ་པ་ཁེར་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་དེར་ཧ་ཅང་གཟི་བརྗིད་ཡིན་པ་སྙམ་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་འགོ་གཙོས་མགྲོན་འབོད་བྱེད་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། འགོ་ཁྲིད་དེ་ནི་བདེན་དོན་གྱི་ཐོག་རྒྱུན་བསྲིངས་ལྷོད་མེད་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་སོ།།

སྲིད་འཛིན་གསར་པ་དེ་ནི། ཞི་ཞིང་དུལ་བ། གུས་ཞབས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། སྙོམ་ཆུང་བབ་ཆག བསྟན་བཤིག་བྲོ་བ་བཅས་འདུག དགོང་དྲོའི་གསོལ་ཚིགས་ཐོག ཁོང་གིས་འི་རག་སྒི་ལཱ་སི་གང་འཐུང་བཞིན་པར་ཐ་མ་འཐེན་གྱིན་དུ་ངོས་རང་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་ཐོག་སྙན་གྲགས་ལྡན་པའི་ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་སྐོར་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་བྱུང༌། སྐབས་དེར་རང་བསམ་པར་ཅེ་ཀོ་སོ་ལོ་ཝ་ཀི་ཡའི་ལ་ཁ་ལག་གི་དུས་སུ་ཐ་མ་ཉུང་ཙམ་འཐེན་པའི་གསར་བརྗེ་གཉིས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱུང༌། འོན་ཀྱང༌། ངོས་རང་ལ་སྲིད་འཛིན་ཧེ་པེའི་ཐོག་འཆར་སྣང་ཟབ་ཤོས་དེ་ནི་ཁོང་ལ་བཅོས་མའི་རྣམ་པ་མེད་པ་དེ་ཡིན། ཁོང་ལ་ལས་གནས་གསར་པ་ཐོབ་པ་དེར་རྫུ་བག་གི་རྣམ་པ་མི་སྟོན་ཞིང་ཁོང་གི་རྣམ་འགྱུར་དང༌། སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཚོར་སྣང་སྐྱེན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཐོན་གྱི་འདུག10jམཆན། ཅེས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་སི་ཝིག་ཕོ་རམ་ཞེས་དེང་སྐབས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་མཁན་གྱི་མཉམ་སྤྲེལ་ཚོགས་པས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཁོང་ཚོའི་ལས་ཁུངས་སུ་གཟིགས་སྐོར་དང་འགན་ཁུར་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་དེང་སྐབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྱུར་བའི་སྐོར་དང༌། བོད་ཀྱི་དེ་སྔ་དང་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་བཅས་ངོ་སྤྲོད་གསུང་གླེང་ཞིབ་རྒྱས་གནང༌། ཚུར་ཡང་ད་དུང་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཆེར་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་ཆེད་གཉེར་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བྱེད་ཐབས་སོགས་སྙན་སེང་ཞུས། དེ་རྗེས་ཁོང་ཚོས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་རྩོམ་རིག་དང༌། ཚན་རིག སྒྱུ་རྩལ་མཛེས་རིས་མཁས་པ། གསར་འགྱུར་ལས་རིགས། མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བ། གོང་གསལ་ཚོགས་པའི་ཁོངས་མི་སོགས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ་བའི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་སློབ་གནང་བའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི། ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། འདི་གར་ཁྱེད་ཚོས་དངོས་སུ་དཀའ་བ་ཆེན་པོས་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་གཏུམ་དྲག་དབང་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྲིད་དབང་ཞིག་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་མ་ཟད། མང་གཙོ་དང་རང་དབང་དགོས་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་པོ་དེ་བསྒྲུབས་ཡོད།

དེས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་གསལ་པོར་བསྟན་ཅིང༌། མང་གཙོ་དང་རང་དབང་ནི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན་པར་དེ་ཡོད་ན་མི་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐུབ། ད་ཆ་གལ་ཆེ་ཤོས་གོ་རིམ་གཉིས་པ་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། དུས་སྐབས་དེའི་ནང་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་བརླགས་ཏེ་མི་སྒེར་དང༌། སྲིད་དོན་དང༌། ལྟ་བ་མི་འདྲ་བའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ཁེ་ཕན་རྩོད་འཕྲོག་གི་ལམ་དུ་ཟུག་པ་ཡིན་ན་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དེའི་ཐད་ངེས་པར་དུ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བཤད་ན་འཛམ་གླིང་འདི་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང༌། འདིར་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་ནི་མིའི་བསམ་བློ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་དང་ཡང་མི་འཚམས་པ་གསལ་པོ་ཆགས་ཏེ་དེང་སྐབས་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ཚོས་གློ་བུར་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་ཡིད་འཕྲོག་སྟེ་དེར་དཔེ་བཀབ་ན་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཞིག་ཧ་ལས་པའི་ཡར་རྒྱས་དང་རང་དབང་ལྡན་པའི་དགེ་མཚམ་གྱི་ཆ་ཡོད་ཀྱང༌། གཏིང་ཟབ་སར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན་རང་འདོད་ཀྱི་ལྟ་བས་སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་དངོས་པོ་གལ་ཆེར་བརྩི་བ་ལས། དྲང་བདེན་དང་མི་ལ་རིན་ཐང་གི་བརྩེ་སེམས་མེད། དེས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་དེ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་ཞི་བདེ་བརྟན་གནས་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཁྱེད་ཚོར་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་པས་དྲང་བདེན་དང༌། མིའི་བརྩེ་སེམས་གཞི་རྩར་བཞག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་ཐུབ་ན་ཁྱེད་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡར་རྒྱས་དང་མི་མང་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དེས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་ཡོད་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་རེད་ཅེས་དང༌།

ལྷག་པར་དམར་པོའི་དབང་འཛིན་པ་རྒས་པོ་ཕྱིར་འབུད་བྱས་པ་དེ་ཚོར་སྡུག་པོ་བཏང་ན་ཆོ་གང་ཡང་མེད། ཤར་འཇར་མན་གྱི་དཔོན་པོ་ཕྱིར་འབུད་བྱས་པ་དེ་ཚོར་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག མི་ཚེའི་མཐའ་ལ་སླེབས་པའི་རྒས་པོ་དེ་ཚོའི་ས་ནས་དགྲ་ཤ་ལེན་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཁོ་རང་ཡང་ལམ་སྲོལ་སྒྲིག་འཛུགས་འགྲོ་ལུགས་ཤིག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་རེད་ཅེས་འདི་ཕྱི་གཉིས་དགེའི་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག་མི་ཞིག་ཡར་ལངས་ནས་ད་རེས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་འདི་དག་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ང་ཚོའི་ཐོག་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད་དམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། བོད་ནང་མི་མང་པོ་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་དང་ཛ་དྲག་གི་ཁྲིམས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་མུས་སོགས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ད་ལྟའི་དུས་འདིར་ཁྱེད་ཚོས་བོད་དོན་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡིན་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་དག་ཤེས་མཚམས་དངོས་གཞིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཐད་ང་རང་ཚོ་ཕན་ཚུན་སྐབས་བསྟུན་གོ་བསྡུར་བྱེད་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་སྩལ་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཡོངས་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ནས་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་གལ་ཆེའི་དོན་གནད་མང་པོ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ཁག་སོ་སོར་བཀའ་ལན་ཞིབ་གསལ་སྩལ།

༡༩༦༨ ལོ་རྒྱལ་གཅེས་སློབ་ཕྲུག་དཔའ་བོ་ཞིག་གིས་དམར་པོའི་དབང་བསྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཆེད་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་པོར་མེ་སྦར་ནས་རང་སྲོག་བཏང་བའི་དུར་ས་དྲན་རྟེན་ཡོད་སར་ཕེབས་ནས་ཐུགས་སྨོན་ཞལ་འདོན་དང་སྤྱན་དམིགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུས་བཟུང༌། དེ་གར་དགོང་དྲོ་འཆར་ཅན་ཡུལ་མི་མང་པོས་ཡང་ལཱ་སྣང་གསལ་སྦར་བ་སོགས་དགའ་གུས་རྗེས་དྲན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་མི་རབས་རྗེས་མར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ངེས་ཤིག་ཡོད་པ་ཐུགས་ཞིབ་གྱུར། དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པའི་དགའ་བསུའི་མཛད་སྒོར་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་སྤྱི་ཁྱབ་པས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་ལྡེ་མིག་ཕུལ་ནས་དེབ་ཆེན་ཐོག་ཕྱག་བསྟར་མཚན་འགོད་སོགས་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་ཞུས། ཕར་ཡང་དགྱེས་སྤྲོའི་གུས་ལན་སྩལ། དེ་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ལ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང༌། ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ཆོས་བཤད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ཅེ་ཀོ་སོ་ལོ་ཝ་ཀི་ཡའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ནས་ད་ལམ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཆེད་མངགས་འཚམས་འདྲིའི་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་འབུལ་ལམ་ཞུས།

རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་གྱིས་དབུ་ཁྲིད་གནང་བའི་གཞུང་གི་སྲིད་འཛིན་ནས་བློན་ཆེན་བར་གྱི་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་ཀྱང༌། དུས་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་གཤམ་འོག་འགོ་ཁྲིད་ཚན་པ་བརྗེ་འགྱུར་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་མེད་པར་བརྟེན་ད་དུང་དམར་པོའི་གཞུང་རྙིང་པའི་སྒྲིག་གཞིའི་འགོག་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་གནས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་འབྲེལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་འཚམས་འདྲི་ཕྱིར་བཤོལ་ཡོང་ཐབས་སྔ་རྗེས་སུ་བརྩམས།

ཡིན་ནའང་ཅེ་ཀེ་སོ་ལོ་ཝ་ཀི་ཡ་དང་བོད་གཉིས་ནི་དེ་སྔ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཆོས་རིག་གི་འབྲེལ་བ་གང་ཙམ་ཡོད་པའི་ཐོག་བར་སྐབས་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་མང་རྣམས་དམར་པོའི་དབང་སྒྱུར་འོག་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་པའི་མྱོང་ཚུལ་གཅིག་དང༌། རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་དམིགས་ཚད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བའི་ཆབ་སྲིད་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཕན་ཚུན་ཤེས་རྟོགས་དང༌། ཕན་ཚུན་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱི་མཛའ་གཅུགས་ལ་རྒྱ་ཟབ་མོའི་ས་བོན་གྲུང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཉེ་ཆར་རང་དབང་མང་གཙོ་ངོ་མའི་རླན་དང་འཕྲད་པ་མ་ཟད། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་མཚན་སྙན་འོད་སྣང་གི་ཚ་ཟེར་སྤྲོས་པ་བཅས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། མི་མང་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ་ཅེ་བོད་མི་མང་གི་འབྲེལ་བ་དེ་དུས་མཚམས་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཏེ་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་དད་གུས་དགའ་ཞེན་ཞུས་ཤིང༌། ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཡུལ་གང་སར་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་རང་མོས་དགའ་བསུ་དང་མཇལ་ཁར་བཅར་བ་དང༌། ཉིན་ལྟར་མགྲོན་ཁང་ཆེན་པོའི་སྒོ་རྩར་མི་ཚོགས་ཁྱོན་ཆེ་ཞལ་མཇལ་དོན་གཉེར་གྱིས་གནམ་གཤིས་ཀྱི་གྲང་ངར་ལ་མ་ལྟོས་པར་མཚན་མོའི་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་དགུ་བར་ཕེབས་སྒུག་ཞུས་ནས་སྡོད་པ། མང་ཚོགས་ཁག་གཅིག་གིས་རྒྱལ་ས་སྤ་རག་ཏུ་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་མདུན་དུ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་སྐོར་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་བའི་འབོད་ཚིག་སྒྲོག་སྟེ་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་ཤིང༌། ཉེན་རེའི་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་དོན་ཁག་ཀྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལྟེ་བའི་ལེ་ཚན་དང་དུས་ཚོད་ཡག་ཤོས་ཐོག་བསྟན་པ་བཅས་ཆིབས་བསྒྱུར་འདི་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཞེས་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཀུན་གྱིས་གླེང༌། དེ་ལྟར་ཡུལ་དེའི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཐུགས་དགྱེས་བརྩེའི་ངང་ཚེས་ ༦ ཉིན་མཁའ་ལམ་ཐོག་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་ལྡི་ལིར་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཚེས་ ༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཆིབས་ཞལ་བསྐྱངས་སྐབས་ས་གནས་རྒྱ་གར་མི་མང་དང་བོད་མི་བཅས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

ད་རེས་ཀྱི་གཟིགས་སྐོར་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ཐོག་མ་ཡིན་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ས་གནས་གང་དུ་ཕེབས་ཀྱང་མང་ཚོགས་ནས་དད་གུས་ཆེན་པོས་ཕེབས་སྒུག་ཞུས་པ་དང༌། ལྷག་པར་སྲིད་འཛིན་དང་སློབ་སྟོན་པ་སོགས་མཐོ་དམན་ཚང་མས་གུས་བསུ་ཆེན་པོས་ཞུས་པ་སོགས་སྐབས་དེའི་སྣང་ཚུལ་སྐུ་བཅར་བཀའ་བློན་ནས་གསུངས་པར། ང་རང་གི་བསམ་བླཽའི་ནང་ད་རེས་ཀྱི་གཟིགས་སྐོར་འདིས་ཚོར་བ་གསར་བ་ཞིག་རྙེད་བྱུང༌། ག་པར་ཕེབས་པ་ཡིན་ཡང་མཐོ་དམན་ཚང་མས་དད་གུས་ཆེན་པོས་མཇལ་འདོད་ཀྱིས་འཚང་ཁ་རྒྱག་པ་དང༌། ཕེབས་སྒུག་ཞུ་སྟངས་བཅས་ཧང་སང་དགོས་པ་རེད་འདུག

དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གཅིག་ནས་ལོ་མང་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ཀྱིས་བཙན་གནོན་དང་དྲག་རྩུབ་འོག་ནས་རང་དབང་ཐོབ་པ་དང༌། དེ་ཡང་བོད་དང་ཁོ་རང་ཚོའི་གནས་སྟངས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང༌། གཅིག་ནི་ལུང་པ་ཁོ་རང་ཆོས་དད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པར་བརྟེན་ནས་ཡིན་པ་འདྲ། ཡང་གཅིག་ནི་ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྲིད་འཛིན་རང་གིས་གདན་ཞུ་ཕུལ་བ་དང༌། སྲིད་འཛིན་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་པ་འདྲ། གང་ལྟར་དད་གུས་ཞུ་སྟངས་ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོ་བོད་པ་ཆོས་ཞུ་བ་དང་གཅིག་པ་རེད་འདུག་ཅེས་གསུངས།

མགོན་པོ་གང་ཉིད་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུན་བཞིན་ཕྱི་ནང་དད་མཇལ་མང་པོའི་རེ་འདོད་སྐོང་བའི་ཐོག་ཚེས་ ༡༢ དགོང་དྲོ་ནས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་རོ་ལང་བརྒྱད་སྐོར་གྱི་ལྗགས་ཐུན་དུ་བཞུགས་ཤིང༌། ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཁ་སྐོང་སྦྱིན་སྲེག་བཅས་བསྐྱངས།

ལྷ་གནས་མཛེས་པ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པའི་ཞིང༌།།

སིམ་ལའི་གྲོང་ཞེས་བྱུང་རབས་ངོས་དག་ཏུ།།

ཡང་ཡང་གསལ་བའི་ཡུལ་དེར་ཞབས་པད་ཟུང༌།།

གཅིག་མིན་དུ་མར་བཀོད་འདི་བསྐལ་བ་བཟང༌།།

གུས་བསུ་འདུ་ལོང་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་པའི་དབུས།།

ཀུན་སྙོམས་བྱམས་བརྩེའི་སྦྲང་ཆར་བསིལ་མའི་རྒྱུན།།

དལ་གྱིས་བབས་པས་མཐའ་དག་དད་པའི་ཁམས།།

དོན་ལྡན་བདུད་རྩིའི་སྒྲོམ་བུ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས།།

ཕྱི་ནང་མི་རིགས་ཚང་ཚིང་ནགས་མོའི་ཚལ།།

མཛའ་འབྲེལ་མེ་ཏོག་དགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དུ།།

སྦྱོར་ལ་བདེན་ལུགས་སྟོང་གི་ལེགས་བཤད་ཀྱི།།

ཟེར་བརྒྱ་སྤྲོ་འདི་ངོ་མཚར་དད་པའི་གནས།།

ྋཀུན་གཟིགས་བདེ་ལྡན་ཞིང་གི་མགོན་པོ་དང༌།།

གངས་ལྗོངས་འདས་གསོན་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་སླད།།

གདུང་ཤུགས་གསོལ་འདེབས་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ་སོགས།།

མཛད་པ་འདི་ཀོ་བསྐལ་བའི་ལྗགས་ཕྱེ་ཉིད།།

ད་དུང་མགོན་གང་སྙིམ་པ་ཟིམ་བྱས་ཏེ།།

འཕགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ནན་སྐུལ་མཛད་པའི་དོན།།

མཇལ་བས་སྐབས་གསུམ་ཞིང་གི་རྗེ་བོ་ཡང༌།།

སྤྱན་ཟུང་ཚལ་དག་བསིལ་བའི་རང་བཞིན་གྱུར།།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

བརྟན་བཞུགས་དང་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩིས་མཚོན་བཀའ་སློབ་དང་གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ།

༡༽བརྟན་བཞུགས་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༥ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ ༡༩༨༩ ལོའི་ནོ་སྦེལ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་ནས་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་མང་བཀུར་མངའ་གསོལ་ཞུས་པར་བོད་གཞུང་དམངས་གཞིས་བྱེས་སེར་སྐྱ་ཐུན་མོང་གིས་དགའ་གུས་དད་གསུམ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་རྟེན་འབྱུང་ལེགས་འབུལ་གྱི་རྗེས་འབྲེལ་ད་ལམ་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༩ གཟའ་སྐར་འབྱུང་འཕྲོད་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཉིན། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་མཆོག་སྤྱིའི་སྤྱན་སྔར་མར་ཚོན་རྒྱས་སྤྲོས་ཅན་གྱི་མཆོད་པ་རྒྱ་མཚོ་མ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་ཕུལ་བར་བོད་གཞིས་བྱེས་ཐུན་མོང་ནས་རིན་ཆེན་དང་གཉིས་ལས་བསྐྲུན་པའི་དྲན་རྟེན་ཕུལ་བའི་འདྲ་བཀོད་མར་ཚོན་མཆོད་གཟུགས་ཅན་ཐོག་ཚད་མ། གཞན་ཡང་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་སྟོང་ཚར་འབུལ་གཤོམས་ཐོག རང་རེའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་པའི་བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་རིས་མེད་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོ་གདན་འཛོམས་པའི་དབུས་སུ་ཚེ་དཔག་མེད་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་སྒོ་ནས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེའི་གཞི་རྩ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོར་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་ཞུ་བའི་སླད་དུ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་དང་འབྲེལ་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་ནས་ཉིན་བདུན་རིང་སྐུའི་ཚེ་སྒྲུབ་གནད་སྨིན་སྔོན་སོང་ཐོག མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུར།

བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ། རྣམ་གྲྭ་དགེ་བསྐོས། རྣམ་གྲྭའི་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་འཛིན་བཅས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་ཕུལ། ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་རྡོར་སློབ་ནས་མཁའ་འགྲོའི་དར་ཐག་གཅོད་གནང་དང༌། མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ལ་རྒྱགས་རྔན་ཡོན་དར་བཅས་ཟིན་པ་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། བརྟན་བཞུགས་དངོས་གཞིའི་ཆོ་ག་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་རྡོར་སློབ་ནས་སྐུའི་ཚེ་མདའ་ཕུལ། བཀའ་བློན་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་ཚོམ་བུ་བཏེགས་ཐོག་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་ལྗགས་བཤད་དང་སྦྲགས་ཚོམ་བུ་འབུལ་གནང་དང༌། སྣ་བདུན། རྟགས་རྫས་མཐུན་འགྱུར་དང་བཅས་རིམ་འབུལ་མཛད། བཀའ་བློན་བགྲེས་པས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཏེགས་འབུལ། ཤར་རྩེ་ཆོས་རྗེ། སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན། སྨན་རི་ཁྲི་འཛིན། འབྲི་གུང་དབོན་སྤྲུལ་བཅས་ནས་རིམ་བཞིན་མཇལ་དར་རྐྱང་ཕུལ། དེ་ནས་འབུལ་དངོས་རྣམས་བསྟར། གསོལ་ཇ་གཉིས་པ་ཕེབས། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། ཚོགས་མང་བཅས་པར་ཡོན་ཕུལ། སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང་བླ་ཆེན་ཁག བཀའ་བློན་བགྲེས་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་ཁྲི་དར་དང༌། ཀ་དར་སྒྲོགས་ཏེ་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ། སྤྱན་སྤོས་སོགས་གོང་བཞིན་གྱིས་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས།

བརྟན་བཞུགས་སྐབས་རྡོར་གླིང་ཆོལ་གསུམ་མི་འཐུས་དགུ་ངོ་བཅར་གྱིས་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་ཆུང་ཕུལ་བ་གཤམ་གསལ།

༄༅།།ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་ལྷ་མིའི་རྣམ་འདྲེན་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་པད་གསེར་ཁྲི་མངོན་མཐོའི་དྲུང་དུ།

སྒོ་གསུམ་གུས་འབངས་རྡོར་གླིང་ཁུལ་གནས་སྡོད་ཆོལ་གསུམ་བོད་རིགས་སྤྱི་མགྲིན་ནས་ཕྱག་བཅས་ཞུ་གསོལ་འདེབས་སྙིང༌།

བསིལ་ལྡན་གངས་རིའི་ཕྲེང་བས་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྐོར་བའི་བོད་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཐུགས་བསྐྱེད་སྙིང་སྟོབས་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པས་གུས་འབངས་ཁ་བ་རི་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་མ་རུང་བ་རྣམས་གདུལ་བྱའི་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་ཏེ་ཐོག་མར་མི་ཡི་འགྲོ་བ་སྤེལ། དེ་དག་ཐུགས་བརྩེས་ཟང་ཟིང་གིས་བསྐྱངས་ཤིང༌། བར་དུ་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས། མཐར་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་པར་མཛད་པ་ནི་ཚད་མིའི་སྐྱེས་མཆོག་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་མདོ་རྒྱུད་དུ་མ་ནས་ལན་གཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ལུང་གིས་བསྔགས་པ་ལྟར་གུས་འབངས་བོད་ལྗོངས་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་དཔལ་དུ་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་གང་ལ་བབ་པའི་ལྷ་སྐལ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་བསམ་བཞིན་མི་ཡི་སྲིད་པ་བཟུང་ནས་གསུམ་ལྡན་ངུར་སྨྲིག་གི་རྣམ་པར་རོལ་བ་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ནས་བཟུང་ད་ལྟ་འཚོ་ཞིང་བཞེས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་བར་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་ནས་གུས་འབངས་རྣམས་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དགེ་ཚོགས་མཐའ་དག་ཆར་བཞིན་དུ་བསྙིལ་བར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་ཤིང༌།

ལྷག་པར་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་དགུང་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕེབས་སྐབས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་པས་དབང་བསྒྱུར་ཐོག་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ནས་བཙན་འཛུལ་གྱིས་བོད་ལྗོངས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ནི་ཟུངས་ཟད་ནད་པའི་ངང་ཚུལ་ལྟ་བུའི་དུས་སྐབས་གཉན་འཕྲང་འདི་ལྟ་བུའི་དུས་སུ་ཡང༌། ཇི་སྐད་དུ། རྒྱལ་མཆོག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས། རྣམ་པ་འགའ་ཡང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཚིག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས།། ཞེས་པ་ལྟར། ཐུགས་ཞུམ་པ་དང༌། བག་ཚ་བ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད་པར་བོད་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་གཙང་བཞེས་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཞི་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲིགས་འཇགས་འབྱུང་ཆེད་མཛད་བྱུས་ཐབས་མཁས་བླ་ན་མེད་པ་མཛད་མུས། ལོག་སྨོན་གྱི་མཐུ་བཙན་པ་དང༌། བོད་འབངས་སྐྱེ་འགྲོའི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ངན་འབྲས་དུས་སུ་སྨིན་པ་སྟབས་མཚུངས་སུ་གྱུར་ཏེ་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཧམ་ཟོས་བྱས་ནས་དུས་འགྱུར་མི་བཟད་པ་བྱུང་སྟབས་གཙོ་བོ་ཕན་བདེའི་རྩ་ལག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་མིང་མེད་རྩ་བརླགས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང༌། མགོན་པོ་གང་གི་གདུལ་སྐལ་གུས་འབངས་གངས་ཅན་པ་རྣམས་རྒྱ་དམར་ཀླ་ཀློའི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་གྱུར་ནས་བཀོལ་སྤྱོད་དུ་ཁ༔འི་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་བར་ངེས་པར་ཐུགས་བརྩེའི་དཔྱང་ཐག་གིས་མི་ལྷོད་པར་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་རླབས་པོ་ཆེའི་སླད་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་གར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ་བྱེས་འབྱོར་བོད་རིགས་རྣམས་ལ་རིས་མེད་ཆོས་སྒར། གཞིས་ཆགས་ཁག གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཅས་གསར་འཛུགས་དང་འབྲེལ་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་དང༌།

མང་གཙོའི་མཛད་བྱུས་བཟང་པོའི་ལམ་སྟོན་འོག་བྱེས་འབྱོར་བོད་མི་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བའི་སེར་སྐྱ་མཆོག་དམན་མཐའ་དག་འཚོ་གོས་གནས་མལ་གང་ཐད་ནས་ཡིད་མཐུན་འདོད་ཁེངས་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་གཞིགས་པའི་མགྲིན་པ་གཟེངས་སུ་གཏོད་དེ་བསྡད་འཐུས་ཆོག་པ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ལྷག་པར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་དང༌། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་སོགས་གང་ཐད་ནས་དེང་དུས་མཁས་པར་རློམས་པར་སུས་ཀྱང་འགྲན་པའི་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་གཤིས་མཁྱེན་རླབས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང༌། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་མོ་ཆེར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བོད་དོན་བདེན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་དང་འབྲེལ་ཕྱོགས་དེའི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གང་གི་དགྱེས་ཞལ་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ཆེ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཙམ་གྱིས་དགའ་གུས་ཡིད་རངས་ཤིང༌། ཇི་སྐད་དུ་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གིས། རང་གི་དོན་དུ་འཆི་མེད་ཀྱི།། བདེ་བའང་རྩྭ་ལྟར་དགོངས་པར་བྱེད།། ཐུགས་རྗེ་ཁོ་ནས་གཞན་དོན་ཕྱིར།། དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བདག་གིས་དགྱེས།། ཞེས་པ་ལྟར། སྡང་བའི་དགྲ་བོ་ལའང་གནོད་འཚེ་སྤངས་ནས་བྱམས་བརྩེས་སྐྱོང་གནང་མཛད་པ་དང༌། བདག་གཞན་མཉམ་པར་བརྗེ་བའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་བདག་གིར་བཞེས་ཏེ་རང་གཞན་མཐའ་དག་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་དང༌། བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་མཚུངས་ཤིང༌། རང་ལས་གཞན་གཙོ་ཆེ་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕ་མ་སྤུན་ཟླ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་བཟུང་མ་ཐུབ་ན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་གནས་ཐབས་མེད་ཚུལ་སོགས་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེར་བློ་འབྱོང་དགོས་ཚུལ་གྱི་ཞི་བདེ་དང༌། དྲང་བདེན་ཡ་རབས་ཚུལ་མཐུན་དགོས་ལུགས་སྐོར་ཟབ་པ་དང༌།

རྒྱ་ཆེ་བའི་ལེགས་བཤད་དབྱར་སྐྱེས་རྔ་གསང་དང་མཚུངས་པ་དག་སྐལ་ལྡན་གཙུག་ཕུད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བའི་བདུད་རྩིར་གྱུར་ཏེ་གང་གི་བཀའ་སློབ་ནང་དོན་རིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པའི་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མས་ཕྱུག་པ་དེ་དག་ལ་ཞི་བདེར་དགའ་ཞེན་ཅན་གྱི་གཟུ་བོར་གནས་པའི་འཛམ་གླིང་མི་མང་གྲངས་ལས་འདས་པ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་མཉམ་མེད་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གདུང་ཚབ་ཚད་མའི་སྐྱེས་མཆོག་བླ་ན་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་ངེས་པ་བརྙེས་ཏེ་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་མངའ་གསོལ་དང་འབྲེལ་༡༩༨༩ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞེས་པའི་འཛམ་གླིང་ནང་ཆེས་གཟི་བརྗིད་དང༌། སྙན་གྲགས་ལྡན་པའི་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་འདི་ནི་གུས་འབངས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མཐའ་དག་དགའ་སྤོབས་ཚད་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་བུམ་བཟང་ཕྱུར་བུར་གཏམས་ཤིང༌། དགའ་སྐྱིད་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་སྐད་གཡེང་མཐོན་པོས་སྒྲོག་བཞིན་པར་སོར་བཅུའི་འདབ་མ་སྤྱི་བོར་བཀོད་དེ་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་དུ་ཆེ་ཞེས་ལན་བརྒྱར་ཞུ་རྒྱུ་དང༌།

ཇི་སྐད་དུ། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས། མདའ་མཚོན་གོ་ཆ་མ་བཟུང་པར།། རང་ཉིད་གཅིག་པུས་བྱེ་བའི་བདུད།། མ་ལུས་ཕམ་མཛད་གཡུལ་གྱི་ལས།། ཁྱོད་ལས་གཞན་པ་སུ་ཡིས་ནུས།། ཞེས་པ་ལྟར་དེང་སྐབས་ྋགོང་ས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་མཚན་སྙན་ནི་འཛམ་གླིང་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲགས་ཆེ་བས་བསྟནགཤེད་རྒྱ་དམར་འབྱུང་པོའི་ཁྱུ་ཚོགས་རྣམས་བདེན་པ་དང་ངོ་ཚའི་སྒྲིབ་གཡོག་གིས་ཕོངས་ཤིང༌། ཁུངས་མེད་རྫུན་པའི་རང་མཚང་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོའི་མདུན་སར་དམར་རྗེན་དུ་བསྟན་ཏེ་མགོ་བོ་ཞུམ་པ་དང་བཅས་གནས་དགོས་པ་དང༌། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དམིགས་ཡུལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྙིང་པོ་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མྱུར་གསལ་ཡོང་རྒྱུར་བློ་གདེངས་ལིང་འགེལ་ཆོག་པ་སོགས་གངས་ཅན་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་སྔ་ཕྱིའི་བཀའ་དྲིན་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ནི། སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་བདུན་གྱིས་བཀང་སྟེ་བསྐལ་བའི་མཐར་དུ་མཆོད་ཀྱང་ནམ་ཡང་གསབ་ཐབས་མེད་ཅིང༌། ཇི་ལྟར་བརྩེ་བའི་སྐྱེད་མས་རང་གི་བུ་ལ་བྱམས་བརྩེས་འཚོ་སྐྱོང་བགྱིས་པ་ལྟར་གུས་འབངས་རྣམས་ཆོས་སྲིད་གང་ཐད་ནས་གཟིགས་སྐྱོང་བླ་ན་མེད་པ་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་རྣམས་བསམ་བཞིན་སྙིང་ནས་མཆི་མ་དཀུ་བའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ཀྱང༌། བཀའ་དྲིན་གྱི་ཆ་ཕྲ་མོ་ཙམ་བསབ་པའི་སླད་དུ་གུས་འབངས་རྡོར་གླིང་ཆོལ་གསུམ་མི་མང་སྤྱི་མགྲིན་ནས་མཁའ་འགྲོ་བརྟན་བཞུགས་རྒྱས་པ་ཞིག་བསྟར་འབུལ་ཐོག་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་དགེ་བའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་རིན་ཆེན་མལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་བཀོད་དེ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ལགས་ན།

ད་སྒོས་ཞུ་བའི་སྙིང་པོར། ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ལས། མི་ཟད་སྙིགས་མའི་ཟུག་རྔུས་རབ་མནར་བའི།། བདག་སོགས་གངས་ལྗོངས་འགྲོ་བའི་མགོན་གཅིག་པུ།། ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག། གསང་གསུམ་མི་ཤིགས་མི་འགྱུར་མི་ནུབ་པར།། གཞོམ་ཞིག་ཡོངས་བྲལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཁྲིར།། བསྐལ་བ་རྒྱ་མཚོར་གཡོ་མེད་རྟག་བརྟན་ཤོག། ཅེས་པ་ལྟར། འགྲོ་ལ་མ་འདྲིས་པའི་མཛའ་བཤེས། ཕན་བདེའི་སྤྱི་ནོར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ། བྱེ་བྲག་གུས་འབངས་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆུ་གཏེར་ལ་བལྟམས་པའི་ཕྱག་ན་པད་དཀར་འཆང་བ་ྋགོང་ས་ལྷ་མིའི་རྣམ་འདྲེན་ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་ནི་རྒྱལ་བས་ལུང་གིས་བསྔགས་པའི་བོད་འབངས་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་གཅིག་ལྕོག་རེ་བ་ཀུན་སྐོང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཁྱེད་ནི་གུས་འབངས་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་ལྟ་བའི་མིག་དང༌། ཁོག་པའི་སྙིང༌། རེ་བའི་དམིགས་བུ་གཏོད་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ལགས་ཤིང༌། དེ་ལས་གཞན་དུ་སྔོན་ཆད་ཀྱང་བྱུང་མེད་ལ། ཕྱིན་ཆད་བརྒྱ་བྱིན་མིག་སྟོང་ལྡན་པས་བཙལ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བར་བརྟེན་སྐབས་འགར་གུས་འབངས་རྣམས་ནས་བློ་རྨོངས་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་མགོན་པོ་གང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འགལ་གྱུར་རིགས་བྱུང་ཡོད་ཚེ་ཟབ་ཡང་ཐུགས་དགོངས་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལས་དབྱིངས་འགལ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་བཞེས་པ་ནས། སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང༌། དམ་བཅའ་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ལྷུན་པོའི་དབང་པོ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། མི་ནུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་དུ་འཚོ་ཞིང་བཞེས་ཏེ་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་ཕུགས་ཡུལ་རེ་དོན་འགྲུབ་ངེས་ཀྱི་བཀའ་བཞེས་སྔོན་ཐོབ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡིད་གདུང་སེལ་བའི་བཀའ་བཟང་སྤྱི་བོའི་མཛེས་རྒྱན་དུ་ལྷུག་པོར་གསོལ་སྩལ་ཡོང་བ་དང༌།

གུས་འབངས་རྣམས་ནས་ཀྱང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་དང་ནམ་ཡང་མི་འགལ་བར་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་བོད་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་ལ་སྨན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱིས་འབད་འབུངས་ཞུ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་ཡང་འབུལ་རྒྱུ་ལགས་པ་བཅས་དེ་དོན་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཀློང་ཡངས་པོར་ཆུབ་པ་ཅི་ནས་མཁྱེན་མཁྱེན་མཁྱེན། མཁྱེན་མཁྱེན། ཞུ་འདེགས་ལྷ་རེག་ཨ་ཤེ་དང༌། མལ་རྟེན་དོད་ཧིན་སྒོར་བདུན་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བཅས་རྡོར་གླིང་ཆོལ་གསུམ་མི་མང་སྤྱི་མགྲིན་ནས། བོད་ལྕགས་རྟ་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༥ བཟང་པོར་ཕུལ། ཞེས་གསལ།

ཚེས་ ༧ ཉིན་གངས་སྐྱིད་ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་རང་གཞུང་དྲུང་ཆེ་ཡན། ཕྱི་རྒྱལ་རང་གཞུང་དོན་གཅོད་སྐུ་ཚབ་དང་ཕྱི་སྡོད་བོད་མི་བཅས་ཐོག་བོད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། མང་གཙོའི་སྐོར། མ་འོངས་པའི་བྱ་ཐབས་སོགས་བགྲོ་གླེང་ཞིབ་བསྡུར་གནང་བཞིན་ཚོགས་དབུར་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘བོད་མི་རིགས་ནི་དངོས་གནས་ཞི་བདེར་དོན་དམ་པའི་དགའ་མོས་ཡོད་མཁན་ཞིག་དང༌། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་གཤིས་ཀ་དང་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་བྱེད་མཁན། གཏིང་ཟབ་པོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། འདི་འདྲའི་མི་རིགས་ཤིག་རྩ་བརླག་ཤུལ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲིམ་པའི་སྐབས་འདིར་འཛམ་གླིང་ཐོག་དངོས་གནས་བདེན་པ་དང༌། ཉམ་ཐག་པར་ཤ་ཚ་བྱེད་པའི་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་མིའི་བདེན་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཞིག་དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་འཛོམས་གནང་ཐུབ་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌།

མི་སུ་ཡིན་ཡང་ལམ་འགྲོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་དགའ་པོ་ཉེ་པོ་བྱས་ཏེ་རོགས་པ་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། ལམ་འགྲོ་མེད་པའི་སྐབས་སུ་གྲོགས་པོ་དང་སྙིང་ཉེ་པོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་སྤྱིར་བཏང་དཀོན་པོ་རེད། དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་ནི་བོད་པར་དཀའ་ངལ་ཕྲད་དེ་གནས་ཚུལ་ཁག་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་གནང་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་བརྟེན་དེ་ནི་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་སེམས་བཞིན་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་‘‘ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་ཚོ། བརྩེ་བ་ཞེས་པ་འདི་མིའི་ཡོན་ཏན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་དམན་པ་དང་དཀའ་ངལ་ཡོད་མཁན་ལ་བརྩེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆོས་དང་འབྲེལ་ཏེ་ང་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཁྱེད་རྣམ་པས་བོད་དོན་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་གནང་བ་འདི་དངོས་གནས་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན། བོད་མི་རིགས་འདི་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་མི་འདྲ་འདྲ་དང་བསྡུར་ན་བོད་པ་ཚོ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་མིན་པར། མི་གཤིས་ཀ་བཟང་པོ་དང༌། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

དེར་བརྟེན་བོད་པར་རོགས་རམ་བྱེད་པ་ནི་བོད་མི་རང་གི་བདེ་སྐྱིད་ཨ་ཅང་ཅང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ས་རེད། བོད་པའི་རིག་གཞུང་འདི་གཅིག་ནས་རིག་གཞུང་རྙིང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་ནས་མིའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་འགན་མི་ཚང་མར་འཁྲི་བ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཆགས་ཡོད། ང་རང་གི་ཤེས་ཚོད་ནས་བྱས་ན། བོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་སྙིང་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བོད་པའི་གསོ་བ་རིག་པའི་རིག་གཞུང་འདི་ལུས་པོའི་བདེ་འཇགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བོད་པའི་ནང་སེམས་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་སེམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་མིའི་ལུས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། སེམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གཉིས་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག’’ ཅེས་གསུངས་པ་དང༌།

རང་གཞུང་སྲི་ཞུ་བར་དམིགས་བསལ་ཡིད་གཟབ་དགོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ལྗིད་ནན་སྩལ་དོན། ‘‘དེ་རིང་ཆེད་དུ་འཛོམས་པ་འདིའི་ནང་ང་ཚོ་བོད་པའི་འགན་འཁྱེར་མཁན་མང་པོ་འདུག ཡག་པོ་རེད། ད་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ལབ་པ་བཞིན་དུས་ཚོད་དངོས་གནས་ཇེ་བཟང་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་བོད་པ་རྩ་བ་སོ་སོ་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལས་གྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་ཞིག་བླངས་ཏེ་བོད་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་པ་ཡིན་དུས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚོ་ལ་འཁྲི་བའི་འགན་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་དངོས་གནས་ང་ཚོ་བོད་པའི་མགོ་ལ་འཁྲིས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་སྐབས་རེ་བོད་པའི་གཤིས་ཀར་ཛ་དྲག་གིས་འདེད་མཁན་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ལྷོད་གཡེང་གིས་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་བྱེད་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག

གལ་ཆེ་ས་དེ་བརྗེད་ནས་དོ་སྣང་མ་བྱུང་བ་དང༌། གལ་ཆུང་ས་ཞིག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་དེ་འདྲས་ང་ཚོ་ཏན་ཏན་འཐུས་ཤོར་གྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག དེ་བཞིན་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་རིང་ང་ཚོས་ཆེ་སར་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད་ལ་ཕྱོགས་གཞན་ནས་ང་ཚོར་མི་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་ནི་ཡིད་གཟབ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་སར་བསམ་བློ་གཏོང་མ་ཐུབ་པ། རྒྱ་ཆུང་ས་དེ་ཆུང་བར་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་བའི་བཟོ་ཞིག་ཏན་ཏན་མཐོང་གི་འདུག མ་གཞི་ཚང་མས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ད་ལྟ་བོད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་པ་ཡིན་པའི་ཁུལ་རེད། ངའི་གཤིས་ཀ་ནི་དངོས་གནས་མི་སུ་ལ་ཡིན་ཡང་བཟང་པོ་བློས་འགེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་ལྟར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མདུན་ལ་སྐད་ཆ་གཅིག་བཤད། རྒྱབ་ལ་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱོན་ཞིག་ལྷགས་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངོ་ལྐོག་མེད་པ་ཞེས་པ་འདི་ངས་རྟག་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཆོས་ཁས་ལེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དཔང་འཕེར་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ཁས་མ་བླངས་ན་ཡང་བདེན་པ་ཞེས་པ་འདི་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆེ་ས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ན་ཡང་དང་པོ་ནས་རྫུན་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན་ན། མཐའ་མ་རྫུན་གྱི་མཐིལ་རྡོལ་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱིར་བཏང་གི་ལས་ཀའི་ཐོག་ཡིན་ནའང་འདྲ། ལས་བྱེད་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཡག་པོ་མ་བྱས་ན་སྤྱིར་བཏང་མིའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དུས་ཚོད་ཇི་སོང་གི་རྫུན་པ་རྐུབ་བརྡོལ་བ་དང༌། བདེན་པ་མཐའ་གསལ་བ་ཞིག་རང་བཞིན་དུ་ཡོང་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆོས་ཉིད་ཆགས་ཡོད་པས། ང་ཚོ་སྤྱིར་བཏང་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བསྡད་ཡོད་སྟབས་རྒྱུ་འབྲས་དཔང་འཕེར་དང་དྲང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཧམ་པ་ཤོད་པ་དང༌། རྫུན་ཤོད་པ། མགོ་བདེ་དྲན་འཕྲུལ་བྱེད་པ་བཅས་ནི་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ངོས་རང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་བརྒལ་འགྲོ་བས་ན་ཚོད་ལོ་རེ་ཟླ་རེ་བཞིན་རྒུད་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་དར་རྒྱུ་མེད་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་དགོས། ངོས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུན་དེ་ཕར་བློས་བཀལ། བློས་བཀལ་བའི་མཐའ་མར་ཚུར་བྱས་རྗེས་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཤས་བཟོ་མཁན་འདྲ་པོ་ཆགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དྲིན་ལན་ལོག་འཇལ་ཟེར་བ་དེ་རེད། ཡག་པོ་མ་རེད། འདི་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།’’11jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ཚོགས་འདུའི་མཇུག་སྡོམ་མཛད་སྒོར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་ལྷན་ཚོགས་སུ་བཅར་འབྱོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་སྣ་མི་རེ་ངོ་རེ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སྩལ་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས་མ་ཐག་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་ ༥༣ དང༌། དགེ་ཚུལ་མ་ ༡༥ བཅས་ལ་དགེ་བསྙེན་དང༌། བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམ་དང༌། ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༨ ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

༢༽གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རང་ཅག་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ ༡༩༥༩ ལོ་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་འཛུལ་གནོན་ཤུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བསྐྱར་གསོའི་ལས་འགུལ་བྱས་ནས་ལོ་ ༣༡ འཁོར་བའི་ཉིན་མོ་ཡིན་ཞིང༌། དུས་དྲན་མཛད་སྒོ་ཚུགས་ཡུལ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཆོས་གྲྭར་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཡང་སྟེང་ནས་དུང་རྒྱ་བཏང༌། མཛད་འཆར་གཞིར་བཟུང་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཐོག བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་ནས་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས་ཞུས།

དེ་ནས་སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོར་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ངག་བཅད་སྐར་མ་གཅིག་རིང་ཞུས། བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་བས་བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་གླུ་དབྱངས་དང་འབྲེལ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཞལ་ཕྱོགས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། བཀའ་ཤག་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་གསུང་བཤད་གྲུབ་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཕྲལ་ཕུགས་དགེ་བའི་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་12jམཆན།སྩལ་མཇུག སླར་ཡང་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པའི་སྙིང་པོར། ‘‘ད་ཕན་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཤད་ན་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་བདེན་པའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པའི་ཐད་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་བཅངས་ནས་འགལ་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་དེའི་གཞན་དབང་དུ་མ་བཏང་བར་བརྟན་པོར་གནས་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུར་ང་ཚོའི་བོད་དོན་འདི་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་དང༌། བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་སྤྱི་ཡོངས་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་དང༌། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ནས་དགྲ་བོའི་གོ་མཚོན་གྱི་འོག་ཏུ་སོ་སོའི་སྲོག་ལ་ཕངས་པ་མེད་པར་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་འཐབ་རྩོད་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་ཉམས་པ་མེད་པར་གནས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་སྨིན་བཞིན་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ད་ལྟ་བོད་ནང་བློས་མི་འཁྱུད་པའི་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་གང་ཡོད་ཅེ་ན། མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པ་དང༌། འཛིན་བཟུང་བྱས་ཕྱིན་དངོས་གནས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཉེས་རྡུང་གཏོང་གི་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཐེབས་ཕྱིན་མི་ཕྱེད་མེད་དུ་གཏོང་གི་འདུག དེ་ནི་དངོས་གནས་ཀྱི་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་ཡིན། དེ་བཞིན་བོད་ནང་རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་ཡོང་བ་དེ་ཡང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དེ་གཉིས་ཐོག་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་དོ་སྣང་གསར་པ་ཡོང་ཐབས་སུ་ང་ཚོར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བོད་མི་ཡོད་སའི་འཛམ་གླིང་ས་གནས་ཁག་ལ་དུས་སྐབས་སོ་སོར་སྐད་འབོད་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དང༌། དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་གྱི་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དག་གཞན་གྱིས་དོ་སྣང་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་གཅིག་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང་‘‘རྩ་བའི་བོད་དང༌། རྒྱ་ཞེས་པའི་གནས་ཚུལ་རྟག་པར་བརྗོད་པ་འདིའི་ཐད་ང་ཚོའི་འདོད་པ་ཁེངས་པའི་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་སུ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་ན་དེ་ལྟར་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། དཔེར་ན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་དེ་སྔ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་སྟེ་ཐག་གཅོད་བྱས་པའི་ལས་ཀ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ལོ་ཇི་སོང་གིས་བརྟན་པོ་མེད་པ་དང༌། རྙོག་གྲ་ཡང་ཡང་ལངས་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། བོད་དང༌། རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ང་ཚོས་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་སྟེ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ལ། ཐུབ་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་གཙང་མ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་མེད།’’13jམཆན། ཅེས་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པ་དང༌། མཇུག་ཏུ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་བས་མི་མང་ལངས་གླུ་སོགས་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ། ཡིག་ཚང་གཟིམས་ཆུང་དུ་ད་ལམ་ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་བཅར་འབྱོར་ཕྱི་རྒྱལ་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་ལ་ཟུར་མཇལ་ཐོག བོད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། དམངས་གཙོའི་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་གསལ་རྗེན་སྩལ་འབྲེལ་མི་སོ་སོའི་བསམ་འཆར་གསན་བཞེས་ཐོག་བཀའ་ལན་སྩལ་འོས་རྣམས་ཐད་ཀར་སྩལ་བ་དང༌། སྲུང་བྱིན་བཅས་སྩལ།

ཚེས༡༡ ནས་ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ བར་རྣམ་ཀུན་སྨོན་ལམ་གསུང་ཆོས་གསུང་རར་སྩལ་བཞིན་ཡང༌། ད་ལམ་གནམ་གཤིས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་གཙུག་ལག་ཁང་ནང་དུ་བསྐྱངས་ཤིང༌། སྐྱེ་རབས་ལེའུ་ ༡༦ པ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བྱ་སྲེག་པར་སྐུ་སྐྱེ་བཞེས་པའི་ལེའུ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་མིས་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་བསད་བརྡུངས་བཙོན་འཇུག་མནར་གཅོད་ཡ་ང་བ་བྱེད་བཞིན་པར་ཆེད་དམིགས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་དང༌། མ་སྨད་བསོད་ནམས། ཕྱག་སྟོང་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཚོགས་འདོན་བསྐྱངས་འབྲེལ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་སྨོན་ལམ་དང༌། དགེ་བ་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དད་ལྡན་ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་དང༌། དིང་རི་ཡོན་ཏན། ཀ་སྦུག་གནས་སྡོད་རིག་འཛིན་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། ལམ་རིམ་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས་ཡོན་ཏོན་གཞིར་གྱུར་མ་བཅས་གསུང་འདོན་དང་འབྲེལ། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་བཤད་ལུང་ཉམས་ཁྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྔོན་འགྲོའི་སྐོར་རྣམས་སྩལ་ཞིང༌། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོགས་ཆེད་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་བྱང་སའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེའུ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུང་པ་བཞིན་སྩལ་བའི་ཐོག སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པའི་བཤད་ལུང་དང༌། དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གསུང་མཚམས་ནས་མཇུག་རྫོགས་པར་སྩལ་ཞིང༌། དཔལ་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་ཆོག་སྟེང་ནས་དཔལ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ།

གཞན་ཡང༌། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་འཁྲིད་ཡིག་ཡིད་ཆེས་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ལུང་དང་འཕོ་འཁྲིད་གསེར་གྱི་སྒོ་འབྱེད་བཅས་མཇུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྩལ་ཞིང༌། ཉིན་རེའི་གསུང་ཆོས་སྩལ་བ་རྣམས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བློར་ངེས་ཡོང་ཆེད་གནས་ཡུལ་ཁག་དྲུག་ཏུ་འབྲེལ་མཚུངས་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དྲུག་འགྲེལ་བཤད་གནང་མིར་ཁག་བགོས་བཀོད་སྒྲིག་ཀྱང་མཛད།

མཇུག་ཏུ་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་རྩི་ཤིང་དང༌། རི་དྭགས་གཅན་གཟན། བྱ་བྱིའུ་སོགས་མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་བྱེད་པར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་བཟང་པོའི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེ་བཏང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་ཆ་མི་སྙོམས་པར་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་ཞིང༌། ས་གཡོས་དང་སད་སེར། བཙའ་ཐན། གངས་ཞོད་སོགས་སྔར་ཕན་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་གོད་ཆགས་ཅི་ཆེ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ལགས་ཤིང༌། དཔེར་ན་སྔ་ལོའི་ཟླ་ ༡༡ པ་ནས་བཟུང་ལྷོ་ཁ་དང་གཞིས་རྩེ། ནག་ཆུ་སོགས་ལ་གངས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། ལྷག་པར་འདི་ལོའི་ཟླ་ ༣ པའི་ཟླ་མཇུག་ནས་ཟླ་ ༤ པའི་ཚེས་ཤར་བར་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་སྦྲ་ཆེན་རྫོང་དང་ལྷ་རི་རྫོང་གཉིས་ལ་དམིགས་བསལ་གངས་སྐྱོན་ཚབས་ཆེ་བྱུང་སྟེ་མི་ཕྱུགས་ཁྱོན་ཆེ་གངས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ལུས་ནས་ཚེ་སྲོག་རྒྱུ་ནོར་ལ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་འཇིག་ཉེན་དང་གོད་ཆགས་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད་པར། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དམངས་ནས་གནས་སྐབས་འབྲེལ་བས་རྐྱེན་པས་དངོས་སུ་ནུས་པ་ཐོན་པོའི་རོགས་ཕན་གནང་ཐུབ་པ་མེད་ཀྱང༌། བློ་ཕམ་ཆེན་པོས་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དབུས་པའི་སྐྱབས་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཡུས་ཆེན་པོས་ང་ཚོའི་སྤུན་ཟླ་རྣམས་དང་ཕྱུགས་དཀར་ནག་གིས་གཙོས་པའི་སྲོག་ཆགས་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མཆིས་པ་མཐའ་དག་མྱུར་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ལས་གྲོལ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་དང་དགེ་བའི་དམིགས་གནད་དུ་འཁེལ་ངེས་གནང་ཞིང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ ཉིན་བར་སྐབས་རྒྱའི་བཙན་གནོན་གྱིས་མནར་བའི་དཔའ་བོ་གཞིས་ལུས་ཕོ་མོ་དབང་པོ་ཡན་ལག་སྐྱོན་ཅན་དུ་སོང་བ་རྣམས་དང༌། བཙོན་དུ་འཚུད་པ། བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་ཞེན་ཅན་མཐའ་དག དེ་བཞིན་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་འོག་ཏུ་འཚུད་བཞིན་པའི་མི་ཕྱུགས་བཅས་པའི་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་དང༌། ཚེ་བསོད་དབང་ཐང་སོགས་རྒྱས་ཐབས་སུ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མའི་ནང་ཚན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་ཆེད་དམིགས་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཐོག དངོས་སུ་འདུས་པའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཁྲི་ཕྲག་ལ་ཉེ་བར་གཞིས་ལུས་མི་མང་གི་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་དང་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེ་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་ཞིབ་པར་ཕེབས་པ་བཅས་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་རྫོགས་དད་པ་དམ་ཚིག་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེན་འབྲས་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་དངོས་སུ་ཟས་གོས་གནས་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཕན་སྦྱར་འདི་རེད་བསམ་པ་མ་བྱུང་ཡང༌། གཞི་རྩའི་ཚེ་བསོད་དབང་ཐང་གིས་མཚོན་པའི་གཏན་གྱི་བདེ་བར་རེག་པའི་སྐྱབས་སྦྱིན་བླ་ན་མེད་པ་མཛད།

ད་རེས་ཀྱི་ཆོས་ཞུ་བ་དགེ་འདུན་ལྔ་སྟོང་སྐོར་དང་དེ་མིན་སྐྱ་བོ་བཅས་བསྡོམས་མི་གྲངས་ཁྲི་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱིས་གསུང་ཆོས་ཞུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་གང་ས་ནས་ཆོས་ཞུ་བ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་འཛོམས་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཆོས་ཀྱི་དུས་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་བྱུང་ཞེས་རྒྱུས་ཡོད་མྱོང་ཅན་ཚོས་རྒྱུན་དུ་གླེང༌།

དེ་རྗེས་འཛམ་གླིང་གི་ས་གཞིའི་ཉིན་མོ་དུས་དྲན་ཐོག་ཆེད་དུ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་སྩལ་བའི་ནང༌། ང་ཚོ་གནས་ཡུལ་ས་གཞིའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་འདིའི་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་སེམས་འཁུར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པའི་ཆ་རྐྱེན་དགེ་མཚན་ཅན་ཞིག་རེད། ང་རང་ཚོ་སོ་སོ་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཐབས་ཀྱི་རང་འདོད་ཀུན་སློང་དེ་དང་མཉམ་དུ་གླིང་ཆེན་འདི་འཇིག་ཉེན་ལས་སྐྱོབ་རྒྱུར་ངེས་པར་དུ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།

གལ་ཏེ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་བཟང་པོ་ཞིག་བཅང་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་ས་གཞི་འདིའི་སྟེང་དུ་མུ་མཐུད་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད། ང་ཚོར་ས་གཞིའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་འགན་ཡོད་པ་མ་ཟད་ནུས་པ་ཡང་ཡོད་པ་རེད།

༡༩༩༠ ལོའི་འཛམ་གླིང་གི་ས་གཞིའི་ཉིན་མོ་ཞེས་པ་འདིས་ང་ཚོར་ས་གཞི་འདི་དག་ད་ཡོད་ལས་ཉེན་འགན་ཆུང་བ་དང༌། གཙང་བ། ལེགས་པ་བཅས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་དམ་བཅའ་བརྟན་པོས་འབད་བརྩོན་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་རེད།

ཁོར་ཡུག་གི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འདིའི་ནང་ང་ཚོས་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་མི་རབས་རྗེས་མ་ཚོས་ས་གཞི་འདིའི་སྟེང་གནས་རྒྱུར་དགའ་སྤོབས་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་གསལ།

གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ལོ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། གྲྭ་ཆོས་འཁོར་བཟོད་པ་གཉིས་དང༌། ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མཚན་ཐོག་ལ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་སྙན་ཞུ་འབུལ་མི་དང༌། ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་མི་ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་མི་ངོ་བཅར་མི་གྲངས་ང་གསུམ་དང༌། ལས་རོགས་ཝར་ཎ་བོད་དགོན་འགན་འཛིན་དགེ་ཐུབ་བསྟན་འབྱུང་གནས་དང༌། ལྡི་ལི་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ། ངྷ་ས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུའི་དྲུང་ཡིག་བཅས་མཇལ་བཅར་གྱིས་ལས་འགུལ་གནས་ལུགས་སྙན་སེང་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁྱེད་ཚོས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ལས་འགུལ་སྔ་རྗེས་སྤེལ་བར་བོད་མི་སྤྱིའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང༌། བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་གནས་ཡུལ་དབར་ས་བབས་དང༌། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ནས་ཆོས་རིག་དང༌། ཟང་ཟིང་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་མོ་ཡོད་ཅིང༌། བར་སྐབས་བོད་ལ་རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྐྱེན་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་སོང་བ་མཐོང་གསལ་བཞིན། རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཚབས་ཡོད་པ་དངོས་བསྟན་བཅས་ལ་བརྟེན་བོད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་གིས་རྒྱ་གར་ལ་བཟང་ངན་འབྲེལ་བ་རང་ཤུགས་སུ་ཡོང་རྒྱུ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང༌། ཚོགས་མི་སོ་སོར་དད་རྟེན་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་ཐང་སྦུག་དམ་འབྱར་མ་རེ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དཔར་གསུམ་རེ། བྱིན་རྫས་མ་ཎི་རིལ་བུ་དང་བདུད་རྩི་ཆོས་སྨན། ལེགས་དར་རེ་དང་ཚོགས་པར་ཞལ་འདེབས་ཧིན་སྒོར་བདུན་ཁྲི་ཐམ་པ་གསོལ་རས་སྩལ།

སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་ཞི་བ་དམ་པའི་ལྷ།།

སྨིན་གྲོལ་ལམ་བཟང་སྟོན་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེས།།

གངས་ལྗོངས་འགྲོ་རྣམས་གདུལ་བྱའི་ཕྱག་མཚན་དུ།།

བཞེས་པའི་རྣམ་ཐར་ཤོང་བའི་སྣོད་མ་དམིགས།།

དེ་ཕྱིར་མགོན་གང་བསྐལ་བརྒྱར་བཞུགས་གསོལ་བའི།།

དད་གསུམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའི་དབྱར་སྐྱེས་རྔ༌།།

ཅིག་ཅར་ལྡིར་འདིས་ས་གསུམ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས།།

མདོངས་མཐའི་བུ་མོ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་བཞིན།།

གཞན་ཡང་གངས་ལྗོངས་མུན་པའི་ལོ་ཟླ་སྟེ།།

གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩིའི་ཉིན་མོ་མངོན་ཤར་བས།།

ཆོལ་གསུམ་སེམས་ཀྱི་རེ་བའི་འབོད་པ་དག།

བདེན་དོན་རླུང་བུས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྒྲོག།

མགོན་གང་ཐུགས་སྟོབས་འཆི་མེད་ལམ་བཟང་ལས།།

མ་སྨད་བདེན་ལུགས་ཉི་མ་བྱེ་བའི་མདངས།།

སྤྲོས་པས་ནག་ཕྱོགས་མུན་པའི་སེམས་དག་ཀྱང༌།།

ཅུང་ཟད་རེ་བའི་འོད་ཀྱི་ཁུང་བུར་ཕྱོགས།།

དུས་མཚུངས་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ནགས་མོའི་ཚལ།།

མོས་གུས་གཡུ་ལོ་རྒྱས་པའི་ཡལ་འདབ་ཏུ།།

ཟབ་གཏེར་ཆོས་ཚུལ་ཨ་གར་འབྲས་བུའི་ཕོན།།

འདོགས་པའི་ཆོ་ག་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་ལ་ལྟོས།།

6 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོས་ ངོས་ ༥༧༠ ནས་ ༥༨༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

7 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁུངས་ཡོད།

8 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

9 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་གྲངས་ ༢༩༡ ནས་ ༢༩༢ བར་གསལ།

10 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་གྲངས་ ༢༩༠ ནས་ ༢༩༡ བར་གསལ།།

11 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

12 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

13 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ༡༩༨༧ ནས་ ༡༩༩༡ དེབ་གསུམ་ པ། ཤོག་ངོས་ ༡༨༦ ནས་ ༡༩༨ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

འབེལ་འཇམ་དང་ཧང་གྷ་རི། ཡོ་རོབ་ཁུལ་བཅས་སུ་ཕེབས་བཞུད་དང་མང་གཙོའི་ཚོགས་ཆེན།

༡༽འབེལ་འཇམ་དང་ཧང་གྷ་རིར་ཕེབས་བཞུད།

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། ༡༩༩༠ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་ཕྱི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་མཁའ་ཐོག་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་འཇར་མན་ནིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཕ་རན་ཕར་ཌིར་ཁྱུག་ཙམ་ལྷོད་བཞུགས་རྗེས་འབེལ་འཇམ་གྱི་རྒྱལ་ས་སྦིར་སེལ་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

ཕྱི་ཉིན་ཨི་ཏྲ་ལི་དང་བོད་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཞབས་པི་རོ་ཝར་ནི་ (Piero Verni) ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་རྗེས་འབེལ་འཇམ་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་ཚོགས་གཙོ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང༌། སྦིར་སེལ་གྲོང་ཁྱེར་ཚོགས་ཁང་དུ་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པ་དང༌། ཚོང་འབྲེལ་བློན་ཆེན་ལོ་འཛིན་མཆོག་ནས་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ཕུལ། བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་ཚོགས་བསམ་ཡས་རྫིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང་གཞན་ཡང་བོད་དང་བོད་མིར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་དང༌། དེ་བཞིན་རྙིང་མའི་ཆོས་ཚོགས་ཨོ་རྒྱན་ཀུན་བཟང་ཆོས་གླིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཚོར་མཇལ་ཁ་སྩལ་རྗེས་འབེལ་འཇམ་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛད་ཐོག རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་ཞི་བདེ་སྐྲུན་ཐབས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་སྒོ་རི་ཡ་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་ལ་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་གལ་ཆེའི་གསུང་བཤད་དང་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་ཐོག་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དང༌། གཞན་ཡང་དོ་སྣང་ཅན་གྱི་ཚོགས་མི་རྣམ་པ་མཇལ་འཕྲད་གནང་མཇུག་ཡོན་ཏན་གླིང་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་སྐུ་སྐྱེ་མ་ལི་འཛིན་ནས་ཆེ་བསྟོད་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ་གསར་འགོད་ཚོགས་འདུ་བསྐྱངས་མཇུག་འབེལ་འཇམ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དང་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་བཅས་ནས་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཁག་གཉིས་ལ་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གསུང་གླེང་དང༌། ཡོན་ཏན་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གསར་བར་རབ་གནས་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་སྐོར་གསུང་ཆོས། ཁུལ་དེའི་མང་ཚོགས་ལ་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་བཅས་མཛད།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཧང་གྷ་རིའི་རྒྱལ་ས་སྦུ་རྡ་སྤེ་

སི་ཀྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ཞི་བདེ་དང་རང་དབང་ལ་སྨན་པའི་བྱམས་བརྩེའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བས་མཚོན་མཛད་དོན་ཁག་ལེགས་པ་གྲུབ་སྟེ་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཅན་རྡི་སྒར་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་རང་གཞུང་བཀའ་བློན་ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ནས་ཕེབས་བསུའི་མཇལ་དར་ཕུལ། དེ་ནས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་གཞུང་དམངས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་བཅས་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་ཞབས་བདེ་བར་བཀོད།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འབེལ་འཇམ་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་ཞི་བདེར་སྨན་པའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་གཅིག་བསྐྱངས་པར། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུར་གདན་ཞུ་གནང་ན་འགྲིགས་མིན་རྒྱ་ནག་གི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་དང་ཁ་བྲལ་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཀྱིས་འདུག་ཅེས་རྒོལ་གཏམ་སྤེལ་ཞིང༌། དོན་དེར་གཞིགས་ན་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལ་རྟག་པར་ཞི་བདེ་བསམ་ཚུལ་ཡོད་ཚུལ་ཁྱབ་གཏམ་སྤེལ་བ་དང༌། ངོ་ལྐོག་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ཅིང་ནང་རྟག་པར་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་གཡོ་སྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ནས་བོད་དོན་ཞི་བའི་སྐད་ཆ་བྱ་རྒྱུར་གཡོལ་ཤིང་ཕྱི་བཤོལ་བྱས་ཏེ་རང་གི་དྲག་གནོན་ཅན་གྱི་སྲིད་དབང་དེ་མ་ཤོར་བའི་ཐབས་ཤེས་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་པ་མངོན་གསལ་བརྗོད་མ་དགོས་པ་དང༌།

ཕྱོགས་མཚུངས་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ལྡི་ལི་གསར་པ་ནས་རྒྱ་གར་གསར་ཤོག་སེ་ཀྲེ་གྲི་སི་མན་ནང་གནས་ཚུལ་ཐོན་གསལ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འབེལ་འཇམ་དུ་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་སྲིད་དོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་སྐོར་དམིགས་བསལ་བཀའ་བསྡུར་གནང་གཏན་འཁེལ་བ་དེར་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་འབེལ་འཇམ་གྱི་དབུ་ཁྲིད་ཁག་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ། ཆོས་ཚོགས་ཁག་དང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ལ་གཟིགས་སྐོར་གནང་རྗེས་ཧང་གྷ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་གནང་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༥ དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༦།༤༥ ཙམ་ལ་སྦི་སྦི་སི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་གལ་ཆེའི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་འགོ་བརྗོད་གཙོ་སྟོན་གནང་བ་དང་འབྲེལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ཐད་རྒྱ་ནག་དང་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུར་ད་དུང་སྒོ་ཕྱེས་ཡོད་གསུངས་པའི་སྐོར་འགོ་བརྗོད་དང་བཅས་གནས་ཚུལ་རྒྱང་བསྲིངས་གནང་དོན། བཙན་བྱོལ་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ཐད་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུར་སྒོ་ཕྱེས་ཡོད་ཀྱང་བོད་མིའི་ངོས་ནས་ད་དུང་ཞི་འགྲིགས་ཀྱི་བཀའ་མོལ་གྲུབ་འབྲས་ཡོང་ཐབས་སུ་སླར་ཡང་དགོས་འདུན་བློས་བཏང་རྒྱུན་བསྡད་མེད་ཅིང༌། རྒྱ་དམར་གྱི་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་ནི་ཁྲིམས་མཐུན་གང་ཡང་མ་རེད། བཀའ་མོལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡང་དེ་སྔོན་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་སྐོར་ནས་ཀྱང་བོད་ནང་གི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གཙང་མ་བོད་པ་རང་ཉིད་ལ་སྤྲོད་དགོས་པ་བཅས་གསུངས་པའི་གནས་ཚུལ་དང༌།

ཡང་གསར་འགོད་པས། གལ་ཏེ་བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་དྲག་རྒོལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལ་རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་དང་གཞོན་ནུ་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། བོད་མིས་དྲག་རྒོལ་བྱས་ན་རྒྱ་གཞུང་ནི་དྲག་

སྟོབས་ཆེ་བས་དྲག་ལན་ལག་བསྟར་ཚད་མེད་བྱ་གི་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཚེ་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཐ་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོང་ངེས་ཡིན་ཞིང༌། ནམ་རྒྱུན་དུ་བོད་མིའི་གཤིས་ཀ་ནི་དྲག་འཐབ་བྱེད་མ་དགོས་པར་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་པར་བརྟེན་རྩ་བའི་ང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་ནི་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ལ་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་གསུངས།

ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་ལོགས་ཕེབས་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡོང་སྲིད་དམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། དེ་ནི་ཡོང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས།

རྒྱ་ནག་ནང་གི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཡོ་རོབ་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གནས་ཚུལ་གྱིས་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་ནག་མི་མང་ཚོར་སེམས་ཤུགས་སླེབས་རྒྱུར། ལོ་བཅུའི་ནང་ཚུད་དུ་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

མགོན་པོ་གང་ཉིད་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུན་གྱི་མཛད་དོན་ཁག་སྐྱོང་མུས་ཐོག་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ནས་དཔལ་གདུགས་དཀར་ལྷ་བཅུ་བདུན་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་ལྗགས་བསྙེན་ལེགས་གྲུབ་སྟེ་ཁ་སྐོང་སྦྱིན་སྲེག་བཅས་བསྐྱངས།

༢༽མང་གཙོའི་ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡོང་བའི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་དང་བཀའ་བློན་མང་མོས་འོས་འདེམས་ཐེངས་དང་པོ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་ཚོགས་ཁང་དུ་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་བ་ཕྱག་ལེན་བསྟར་ཕྱོགས་སྐོར་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དང༌། གཞིས་ཆགས་སོགས་བོད་མི་གནས་སྡོད་ཁག་གི་གཞིས་འགོ་དང༌། མི་འཐུས། ཆོས་ལུགས་ཁག་དང༌། ཆོལ་གསུམ་སོགས་ཚོགས་པ་ཁག་གི་འཐུས་མི་བཅས་མི་གྲངས་༣༧༠ སྐོར་བཅར་འཛོམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། ལྷན་རྒྱས་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་གླུ་ཕུལ་གྲུབ་མཚམས། བཀའ་བློན་བགྲེས་པ་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་གསུང་བཤད་14jམཆན།གྲུབ་བསྟུན་དེ་སྔོན་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མང་གཙོའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་རིམ་སྩལ་དང༌། ཝར་ཎར་ཆོས་ལུགས་བླ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཚོགས་འདུ། ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་སོགས་ནས་གཏན་ཚིགས་ཆེན་མོར་ཕུལ་སྐོར། བར་ལམ་མང་གཙོའི་རྣམ་པ་གསལ་མཚོན་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཕྱོགས་བསམ་འཆར་ཕྱོགས་བསྡུས་15jམཆན།བཅས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་ལམ་བཀའ་བློན་རྣམས་ནས་དགོངས་ཞུའི་སྙན་ཞུ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་དཔྱད་ཀྱིས་བསྐོ་གཞག་བྱས་པའི་བཀའ་བློན་རྣམས་ལས་དུས་འདི་ནས་མ་དགོས་པ་བྱས་ཏེ་ད་ལམ་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ནས་མང་གཙོའི་འོས་འདེམས་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། དེ་བཞིན་ལས་དུས་འདིའི་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ཀྱང་མ་དགོས་པ་བྱས་ཏེ་སྤྱི་འཐུས་མི་གྲངས་འཕར་སྣོན་བཅས་གསར་དུ་འོས་འདེམས་བྱེད་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཟབ་ནན་སྩལ་དོན། ‘‘ད་རེས་ང་ཚོའི་ཚོགས་འདུ་འདིར་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ནས་སས་ས་མ་འཁོར་བར་བརྟེན་འཛོམས་པོ་ཞིག་བྱུང་ཐུབ་མེད་རུང་གནད་འགག་མི་འདུག

དེ་རིང་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་ཐུབ་པ་འདིར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། བར་ལམ་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་ཚོ་ཡིན་ནའང་རེད། ཚང་མར་བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་བསྡུ་ལེན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་བསྡུ་ཐུབ་ཡོད། མང་པོ་ཞིག་གིས་དངོས་གནས་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་བླངས་འདུག་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། དེ་རིང་ཤོད་རྒྱུར་དོན་ཚན་གསུམ་ཡོད། དོན་ཚན་གཅིག་ལ་སྔོན་དུ་ལོ་རྒྱུས་སྔ་རྗེས་ཞུས་ཚར་བ་ལྟར་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་འདི་ལམ་ངེས་པ་ཞིག་རེད། དེའི་ཐོག་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་རིང་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་མང་གཙོའི་བྱེད་ཐབས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བའི་དོན་ལ་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུས་མཚོན་པས་ཐབས་ཤེས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང‘‘དེ་ནས་ད་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་རིང་རྩ་བ་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་སྔོན་མ་བཟོས་པ་དེ་བཙན་བྱོལ་དུ་གནས་རིང་ལག་ལེན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་འོག་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་རྩ་འཛིན་གྱི་ཡིག་ཆ་དེ་རང་དབང་ལུང་པ་ཞིག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ལྟར་བཟོས་པ་འདི་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལག་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ལས་གསལ་པོ་དང་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་བཙན་བྱོལ་ལ་སྡོད་རིང་ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་ནང་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།’’16jམཆན། ཞེས་སོགས་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཡིག་ཚང་གཟིམས་ཆུང་དུ་ད་ལམ་བོད་གཞུང་མང་གཙོའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་བཀའ་བློན་མང་མོས་འོས་འདེམས་ཐེངས་དང་པོ་བསྐོ་གཞག་སྩལ་བའི་བཀའ་བློན་གསར་པའི་གསར་མཇལ་དམ་འབུལ་གྱི་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། དེ་སྔའི་བཀའ་བློན་ཟུར་པ་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་དང༌། བཀའ་ཟུར་དབངའདུས་རྡོ་རྗེ། བཀའ་ཟུར་བྱེ་གཤོངས་ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན། ད་ལམ་ལས་འཁྱུར་བཀའ་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། བཀའ་ཟུར་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། བཀའ་ཟུར་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས། བཀའ་ཟུར་ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ། བཀའ་ཟུར་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་བཅས་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཕྱག་དབང་ཞུས། བཀའ་བློན་གསར་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དང༌། བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ། སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་བཅས་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་དང༌། མ་ཎི་བཀའ་འབུམ་བཏེགས་སྟེ་ལས་འཁུར་དམ་འབུལ་མཛད། གྲལ་ལ་འཁོད། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད་གསུངས། གསོལ་ཇ་གསོལ་འབྲས་རིམ་ཕེབས། མཛད་དོན་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་ཡང་བསྐྱངས། མཇུག་ཏུ་བཀའ་བློན་གསར་པ་རྣམ་གསུམ་ལ་ཕྱག་སྲུང་འཕྲལ་ཞུ་དང༌། གཡོགས་དར་ནང་མཛོད། དེ་སྔའི་བཀའ་ཟུར་རྣམ་གསུམ་ལ་ཕྱག་སྲུང༌། ད་ལམ་ལས་འཁྱུར་བཀའ་ཟུར་དྲུག་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་ནང་མཛོད་བཅས་སྩལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

༣༽ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཟླ་ ༥ པའི་ཟླ་དཀྱིལ་ཙམ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཁ་ཤས་དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གཅིག་ནང་གཟིགས་སྐོར་ཆེད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྐྱང་རྒྱུར། ཐོག་མར་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་གྷོ་རྫི་ར་ཏི་ནང་བོད་དང་བོད་མིའི་སྐོར་གྱི་ཚགས་དེབ་གཅིག་ཟླ་བ་གཉིས་རེའི་མཚམས་འདོན་སྤེལ་གནང་རྒྱུ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་འབོམ་བྷེར་སྦིར་ལ་མ་དུ་ཤྲི་སུ་སྦ་སྒར་དུ་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་བགྲོ་གླེང་ཞིག་དབུ་འབྱེད་གནང་རྒྱུའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཨེ་ཏྲ་ལིའི་ (Italy) གྲོང་ཁྱེར་ཝི་ན་སིར་ (Venice) ཆིབས་ཞལ་བསྐྱངས་པ་དང༌། དེར་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་དུ་མང་ཚོགས་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང༌། ཨེ་ཏྲ་ལི་བོད་ཀྱི་མཛའ་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་མི་ལན་ (Milan) དུ་མི་མང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བཀའ་སློབ། མི་ལན་ནས་རོམ་ (Rome) དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གདན་ཞུ་གསོལ་འདེབས་བཞིན་སྒོམ་རིམ་སྐོར་གསུང་ཆོས་སྩལ། དེ་ནས་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྫོགས་ཆེན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཞབས་སོར་བསྐྱངས་པ་དང༌། དེར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྐོར་གསུང་ཆོས་བསྐྱངས་རྗེས་ཡེ་ཤུ་བླ་ཆེན་གཉིས་པ་དང་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཇལ་འཕྲད་མཛད་དེ་ཡོ་རོབ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུས་གདན་ཞུ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་ཉི་ཤུ་འཁོར་བའི་མཛད་སྟོན་ཐོག་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་རྗེས་སུད་སིར་གནས་འཁོད་བོད་རིགས་རྣམས་ལ་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་སུའེ་ཌེན་ (Sweden) རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་ཡུལ་དེའི་བློན་ཆེན་རྣམ་པ་དང༌། ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་པའི་མི་སྣ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་དང༌། དེ་རྗེས་ཌན་མག་ནང་ཕེབས་ཏེ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མི་སྣ་སོགས་མཇལ་འཕྲད་མཛད། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་གསར་ཤོག་སི་ཀྲི་ཊི་སི་མན་ནང་སུའེ་ཌེན་གྱི་རྒྱལ་ས་གྲོག་ཧོལ་ (Stockholm) ནས་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་དུ། ༡༩༨༩ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སར་དགོངས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་གསུངས་པར། རྒྱ་ནག་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་རང་དབང་མང་གཙོ་སྒྲུབ་ཐབས་གནང་མཁན་ཚོར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་རེད་ཅེས་གསུངས།

ཡང་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་དྲག་ཁྲིམས་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་བཏང་བ་མཚོན་གྱི་མེད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གསར་ཤོག་ཧིན་རྡུ་སི་ཐན་ཀྲ་ཡེམ་སི་ནང༌། བེ་ཀྲི་ཀན་ (Vatican) གྲོང་ཁྱེར་ནས་༩༠ ཟླ་༦ ཚེས་༢ ཉིན་བེ་ཀྲི་ཀན་གྱི་མགྲིན་ཚབ་པས་གནས་ཚུལ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་དོན། གོང་ཚེས་ཉིན་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་དང༌། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་ཇོན་པོལ་གཉིས་པ་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ། དེང་དུས་འགྲོ་བ་མི་སྤྱི་ལ་ཉེན་ཁའི་དཀའ་རྙོག་ཆེན་པོ་ཇི་ཡོད་དང་དཀའ་རྙོག་དེ་ལྟར་སེལ་ཐབས་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་འགོད་པའི་ཞབས་འདེགས་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་དུས་ཡུན་སྐར་མ་སུམ་ཅུ་ཙམ་བཀའ་མོལ་གནང་བ་དང་སྦྲགས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་དོན་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་ལ། བླ་ཆེན་པོབ་མཆོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུས་གནང་བ་རེད་ཅེས་དང༌།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཞིག་ཡིན་པར་ནང་པ་དང་བོད་མི་མང་གི་ངོས་འཛིན་ཡིད་ཆེས་ཞུ་ཡི་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་ཇོན་གཉིས་པ་མཆོག་ནི་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་སེ་ཀྲི་པི་ཀྲར་མཆོག་ནས་བཟུང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཉིས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་བཞི་དེ་ཡིན་པ་རེད།

ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ྋགོང་ས་མཆོག་རེས་གཟའ་ཉི་མ་ནས་ཨི་ཏྲ་ལེ་རུ་བཞུགས་མུས་ཡིན་ཞིང༌། ད་ལམ་ཡུལ་དེར་ཕེབས་དོན་ནི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་དོན་དཀའ་རྙོག་ལ་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཚོས་དོ་སྣང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་མཛད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་གསལ།

སྐབས་དེར་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་གསར་འགོད་པ་སྐུ་ཞབས་ཨ་ཐར་ཕ་རོ་ཀུ་ཡིས་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་འཛམ་གླིང་སྲིད་དོན་སྐོར་དགོངས་ལེན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་དོན།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཞི་བདེའི་དོན་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་བར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་ཆེ་བསྟོད་ཞུས་པ་ནི་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེས་འོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོའི་ལྟ་ཕྱོགས་ཐོག་ནས་མངོན་གསལ་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དམར་པོའི་ལྟ་བའི་ཐོག་བློ་གསལ་པོ་མེད་པའི་བསམ་བློའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཞིག་གིས་དབང་ཡོད་པ་རེད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། གཟེངས་རྟགས་གནང་མཁན་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་བསམ་བློའི་ནུས་ཤུགས་འོག་ཡོང་སྲིད་པས་ངས་ཁྱེད་རང་གིས་གསུངས་པ་དེ་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་མིན། ཁོང་ཚོས་ང་ཚོ་དམར་པོའི་ལྟ་བ་དང༌། དམར་པོར་སྡང་རྒོལ་ཡོད་པ་བསམ་བློའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲིད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དམར་པོའི་ལྟ་བ་དང༌། དམར་པོར་ངོ་རྒོལ་ཅན་ཞིག་ཏུ་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་དངོས་འབྲེལ་ཐོག་ནས་ང་རང་ཕྱེད་མ་ལེའི་རིང་ལུགས། ཕྱེད་དམར་པོ་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་སོང་ཙང་ང་རང་མ་ལེའི་བསམ་ཕྱོགས་ལྟ་བ་དང་མིག་དཔེ་བཟང་པོ་ཇི་ཡོད་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད། ཡིན་ནའང་གཞན་དབང་བཀོད་བྱུས་འོག་གནས་བཞིན་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང༌། རང་གི་ཕ་ཡུལ་གྱི་རང་དབང་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་མཁན་ཞིག་ལ་གཟེངས་རྟགས་འདི་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཉེ་ཆར་དགོངས་ལེན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན་ཞིག་ཏུ། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལོ་གཅིག་ནང་ཚུད་དུ་བོད་དོན་སྐོར་བདེན་འབྲེལ་བཅོས་མིན་དྲང་པོའི་ཐོག་ནས་བཀའ་མོལ་གནང་སྒོའི་གྲ་འགྲིགས་མ་བྱུང་ཚེ། ད་ཡོད་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་འཆར་ལ་འགྱུར་བ་མ་བཏང་ཐབས་མེད་ཡིན་ཅེས་གསུངས་འདུག་པར། འགྱུར་བ་དེའི་ངོ་བོ་དང༌། འཛམ་གླིང་ལ་ཕན་ནུས་ག་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དངུལ་ཤོག་སྒོར་གཅིག་ལ་རྒྱབ་མདུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། གང་ཞིག་ཕན་ནུས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བལྟ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་རེད། བོད་མི་འགའ་ཤས་ནས་ངའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་པར་ངོ་རྒོལ་ཚིག་ཟ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོའི་རྒྱུ་མཚན་དཔེ་བཞག་ས་ཞིག་ནི་ཨབ་གྷན་དང༌། པེ་ལེ་སི་ཀྲེན་བཅས་ཀྱི་དྲག་པོའི་ལམ་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ལ། འཛམ་གླིང་གིས་སེམས་གསོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་མང་དུ་འཕེལ་བཞིན་པ་དེ་རེད། གལ་ཏེ་རྒྱ་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་རྒྱུན་མཐུད་བྱས་ཚེ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དྲག་པོའི་ཡ་ལན་ཡོང་གི་རེད། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་གནས་པའི་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ནི་ལྷག་པར་དུ་མུ་མཐུད་ཁོག་ཡངས་བཟོད་སྲན་མ་ཐུབ་པ་མངོན་པས་ཁོང་ཚོས་ང་ལ་ཞི་དུས་ཆེ་དྲག་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོའི་ངང་གཟོན་མ་ཐུབ་པ་དེ་གང་རེད་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོའི་རྒྱལ་ཞེན་སེམས་ཤུགས་དང་གྲུབ་འབྲས་གང་མགྱོགས་ཐོན་རེའི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ངས་དུས་རྟག་ཏུ་ཁོང་ཚོར། ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཆ་ནས་དྲག་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་མི་འཚམས་པས་དེ་ལྟར་ངང་འཐེན་བྱ་དགོས་རྒྱུའི་བསླབ་བྱ་བརྒྱབ་ཀྱི་ཡོད།

སྔོན་ལོ་ཟླ་ ༤ པར་ལྡི་ལིར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཏུ་སྐད་ཆ་བྱུང་བའི་རྗེས་རྒྱ་བོད་སྐད་ཆའི་ཐད་གྲུབ་འབྲས་ཡར་རྒྱས་འདི་བྱུང་གི་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་ཅིང༌། མ་ཟད་སྐད་ཆ་བྱེད་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་ཡོང་ཆེད་ཡལ་ཡོལ་བསྙོན་དཀྲི་ཁག་བཏགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཧོང་ཀོང་དུ་བཀའ་གྲོས་རྗེས་མ་དེ་གནང་རྒྱུར་ངའི་བསམ་ཚུལ་སྤྲད་པར་དེ་ལ་ཡང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་འདི་ཡིན་གྱི་ལན་གསལ་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། བཀའ་རྙོག་དེའི་ཐོག་སྐད་ཆ་བྱ་རྒྱུར་ཁོ་ཚོས་དངོས་འབྲེལ་གྱི་དོ་ཁུར་ཞིག་མ་བླངས་བར་དུ། ང་ཚོ་རྒྱ་ནག་གཞུང་རང་ཐུག་འདོད་མི་འདུག ང་ཚོའི་དགོས་འདུན་ལ་ཁོ་ཚོས་ཁས་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་མེད་ན་སྐད་ཆ་བྱ་རྒྱུའི་དགོས་པ་གང་ཡོད།

རྒྱ་ནག་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་ལ་རྒྱ་གཞུང་འགོ་གཙོ་རྣམས་སེམས་འཁྲལ་ཡོད་ཅིང༌། ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བཅུ་ཕྲག་རྗེས་མའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལྷག་པར་དུ་སློབ་ཕྲུག་དང༌། མཁས་ལྡན་ཁག་རྣམས་དམར་པོའི་ལྟ་བར་ཡིད་ཆེས་བརླག་འགྲོ་གི་རེད། དེའི་ཐོག་ཤར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་འགྱུར་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱིས་སླར་ཡང་མེ་ལྕེ་སྦར་བ་རེད། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་གཅིག་པུ་དེ་ནི་བོད་མིའི་བསམ་བློ་དང་བསྟུན་ཏེ་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། འདི་གའི་གནས་སྟངས་ནི་ཤར་ཡོ་རོབ་དང་མ་འདྲ་བས་ང་ཚོར་ལམ་ཕྱོགས་དེ་རང་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་ཐབས་གཞན་མེད། རུ་སུས་ལྐོག་ཏུ་ཁས་ལེན་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་བྱུང་བར་རོ་མ་ནི་ཡའི་གསར་བརྗེ་ཡོང་མི་ཤེས་ཤིང༌། བོད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་གདོང་ལེན་ཁ་གཏད་གཅོག་བཞིན་པ་དེ་ལ་ད་ལྟ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་སུས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་པ་རེད།

བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ངའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་རྒྱབ་ལྟོས་ཀྱིས་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་དྲག་པོའི་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་ཕྱོགས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་གང་ལགས་ཤེ་ན། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་ལོ་མང་རིང་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བའི་ཁར། རྒྱ་གཞུང་ནི་མཁྲེགས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐོག་ནས་ཁོང་ཚོས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་ངའི་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་རུང༌། བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ནི་ང་ལ་དམ་ཚིག་བརྟན་པོའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཁོང་ཚོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་དུས་ཁོང་ཚོས་ཧ་གོ་དོན་རྟོགས་ཀྱིས་ཡོད། ང་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་བྱུང་རྗེས་ཁོང་ཚོས་ལྷག་པར་དུ་དོ་ནན་ཆེན་པོའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ལྷ་སར་ལོག་ཕེབས་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡོང་སྲིད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ང་ལ་ངེས་གཏན་ཡོད། ཡིན་ནའང་ང་རང་ལོག་རྒྱུའི་སེམས་ཚབས་གང་ཡང་མི་འདུག མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་ནི་ངའི་རེ་འདོད་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། དགོས་ངེས་ཅན་ལ་ཞབས་འདེགས་དང༌། རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་ནི་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། མི་མང་ལ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཕན་རྒྱུ་ནི་ངའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན། དེར་བརྟེན་བོད་ནང་འགྱུར་བ་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཚེ་བོད་དུ་ལོག་རྒྱུ་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་ངའི་བསམ་བློར་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལ་བསྡད་ནས་བོད་དོན་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཆེ་བ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བོད་བྱང་ཤར་གྱི་ངའི་སྐྱེས་ཡུལ་གྲོང་གསེབ་དེ་ད་ཆ་རྒྱ་མིའི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པར་བརྟེན། དེ་དང་འབྲེལ་བ་རྦད་དེ་བརླག་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གལ་ཏེ་གནས་སྟངས་འགྱུར་བ་བཟང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕེབས་ཐུབ་ཚེ། གཞུང་ག་འདྲ་ཞིག་འཛུགས་བསྐྲུན་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་བཞེད་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མང་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་འདོད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དོགས་ཟོན་མི་དགོས། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་ཐོག་ ༡༩༦༣ ལོར་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་འདི་བཟོས་པ་ནས་བཟུང་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་པ་ཡིན། རྩ་ཁྲིམས་དེའི་ནང་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་དེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྣམ་གཞག་བཟང་པོ་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་བཀོད་ཡོད། ང་ཚོའི་དགེ་འདུན་གྱི་བསླབ་པ་རྒན་གཞོན་གྱི་འགྲོ་སྲོལ་དེ་ཡང་མང་གཙོའི་རྣམ་པ་རང་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། དབུས་གཞུང་གསར་པར་ཐུགས་རེ་གང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གཞུང་གསར་པའི་སྲིད་བློན་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་བློན་ཆེན་གཉིས་ཀ་མཇལ་འཕྲད་བྱུང༌། ཁོང་གཉིས་ཀ་སྲིད་དོན་གྱི་མཁྱེན་ཡོན་གཏིང་ཟབ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཡིན་ནའང་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཐད་ལ་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་ཡོད་པའི་མངོན་གསལ་རྟགས་མཚན་གང་ཡང་མི་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གར་ནང་གཞིས་ཆགས་པའི་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་ཁེངས་བྱུང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་བོད་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་རྙིང་པ་ཞེ་དྲག་རེད། བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་སྔ་མོའི་རྩ་ཆེའི་རིག་གཞུང་གིས་དམ་པོར་མཐུད་པ་རེད། བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་གཏོང་ཕོད་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོའི་རོགས་རམ་གནང་བྱུང༌། རྒྱ་གར་ནང་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་རང་གི་རིག་གཞུང་མ་ཉམས་གཅེས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་བྱུང་མ་སོང༌། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་མི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་ཚོ་བོད་མིའི་མི་རབས་མང་པོ་ཞིག་གི་བར་རྒྱ་གར་གྱིས་ང་ཚོར་ཤེས་ཡོན་བློ་གྲོས་དང་མུན་པར་སྒྲོན་མེ་གནང་བ་དང༌། ད་ལྟའི་མི་རབས་ལ་སྡོད་གནས་དང་གཞན་རོགས་རམ་གང་ཟབ་གནང་བྱུང༌། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་བཀའ་དྲིན་གཞལ་དཀའ་བ་ཡིན། ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་རྗེས་འཇུག་པ་ཡིན་ཅིང༌། དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དང་ཉེ་བ་ལས། རྒྱ་ནག་དང་ཉེ་བ་མིན། ང་ཐོག་མར་ ༡༩༥༦ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་སྟབས་བསྟུན་གྱི་གནས་སྐོར་ཡོང་སྐབས་རྒྱ་གར་དེ་ནི་ཞི་བདེ་ལྷིང་པོའི་ས་གནས་ཤིག་ཏུ་མཐོང་བར་ཧ་ཅང་ཡིད་མགུ་པོ་བྱུང༌།

༡༩༥༩ ལོར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་སྐབས་ཀྱང་རྒྱ་གར་དེ་ནི་ཞི་བདེ་དང༌། རྩ་ཆེན་པོའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པ་མངོན་བྱུང༌། ཡིན་ནའང་ད་ཆ་བློ་ཕམ་སྐྱེས་འོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཐོང་བཞིན་པ། དེ་སྔ་བླ་མ་དང༌། གྲྭ་པ། མཁས་པ། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་སློབ་སྟོན་བྱས་སའི་ཡུལ་འདི་ད་ཆ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཏེ་མིའི་རིན་ཐང་བརླག་འགྲོ་གི་འདུག རྒྱ་གར་ས་གནས་འདྲ་མིན་ཁག་གི་མི་མང་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་གཞིར་བཞག་གིས་ངས་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། གྲོང་གསེབ་ཁག་གི་མི་མང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཡར་འདེགས་ཡོང་ཐབས་སུ་ལས་འགུལ་འགའ་ཤས་བརྩམས་དགོས་པ་ཁ་ཚ་དགོས་གནད་འདུག གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ནང་གི་མི་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་གི་ངོ་ཚབ་བྱེད་ཐབས་མེད་ཅིང༌། ལུང་ཁུག་དང༌། གྲོང་གསེབ་ཁག་གི་མི་མང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཡར་འདེགས་ཆེད་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་འགའ་ཤས་བརྩམ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ངས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་གི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་ནང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ལས་འགུལ་ལ་གཟིགས་ཚུལ་ཅི་ཡོད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འགྱུར་བ་དེས་རྒྱ་ནག་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཐག་ཆོད་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཐེབས་ཐུབ་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ལས་འགུལ་དེ་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་ཕུག་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ལོ་སྔོན་མའི་ཕྱི་ཟླ་དྲུག་པར་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་ལ་དྲག་གནོན་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡང་གསང་བ་བརྡོལ་ཏེ་མངོན་གསལ་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་ཚོའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་གི་མེད་པ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ལས་འགུལ་དེ་ཡིས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ཚོའི་རང་དབང་རེ་འདུན་གྱི་སེམས་པར་སླར་ཡང་སྒྲོན་མེ་སྦར་བ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་མི་མང་ཚོར་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་ནག་མི་མང་ཚོས་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དེ་དོན་ཤེས་ཐུབ་རྒྱུ་དང་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ཐོག་སྤྱོད་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཐོག་ནས་སྲིད་དོན་ཡང་དག་ཅིག་འཛིན་རྒྱུ་ནི་ངའི་རེ་བ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་བོད་དོན་དཀའ་རྙོག་གི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་ཐུགས་འདོད་ཁེངས་པ་བྱུང་ངམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། པ་ཀི་སི་ཐན་ནི་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཉེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ས་ཁུལ་འདིའི་ནང་ཞི་བདེའི་ལས་འགུལ་བྱེད་རྒྱུར་པ་ཀི་སི་ཐན་ལ་གལ་འགངས་ཆེན་པོའི་བགོ་སྐལ་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་ཅིང༌། དེ་མཚུངས་ཨབ་གྷན་གྱི་དཀའ་རྙོག་དེ་བཞིན་བལྟ་དགོས་བསམ་གྱི་འདུག འོན་ཀྱང་གནས་སྟངས་ནི་དུས་ཚོད་དང་ཆབས་ཅིག་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པར། རྒྱ་ནག་དང༌། པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་འབྲེལ་བའི་གཞི་རྩ་ལ་སྲིད་དོན་འདྲ་མཉམ་གྱི་འགྱུར་བས་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་གར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག རྒྱ་ནག་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་འབྲེལ་བ་བཞིན། པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་བོད་དོན་ཐོག་ལས་དོན་བགོ་སྐལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཐ་དད་དུ་བསམ་ཞིབ་བྱ་ཐབས་མེད་ཅིང༌། རྒྱ་གར་དང༌། རྒྱ་ནག པ་ཀི་སི་ཐན་བཅས་འཛམ་གླིང་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་ཡང་དེའི་ཐོག་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྲིད་དོན་ལ་ཆོས་ཀྱི་ལས་འགན་གང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངའི་བསམ་ཚུལ་དུ་སྲིད་དོན་ཐོག་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ལས་དོན་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཡིན་ནའང་ཆོས་དང་ཆོས་ར་གཉིས་ཀྱི་དབར་ཁྱད་པར་འབྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་དེ་སྲིད་དོན་དང་རྒྱང་རིང་དུ་བཞག་དགོས་ཤིང༌། ཡིན་ནའང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་རྣམ་གཞག་བཟང་པོ་རྣམས་སྲིད་དོན་ལ་བེད་སྤྱོད་དགོས་ཤིང༌། དེར་བརྟེན་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་སྲིད་དོན་ཐོག་ལས་དོན་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པར་ངས་བསམ་ཚུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད། སྲིད་དོན་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གི་ལས་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུར་གཡོ་ཐབས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པར་ངས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ནི། སྲིད་དོན་དེ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པའི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འཕྲོ་བརླག་མ་འགྲོ་བར་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་དོ་སྣང་ཅི་ཆེ་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་དབར་མཇལ་འཕྲད་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་རེ་བ་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ང་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་གོ་དོན་ལེགས་པོ་ཡོད་པ་ལྷག་པར་དུ་བོད་མིའི་ནང་ཆོས་དང༌། ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་དབར་གོ་དོན་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་ཡོད་པ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ལམ་སྲོལ་ཐད་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོད་ནའང་བརྩེ་སེམས་དང༌། བཟོད་བསྲན། སྙིང་རྗེ་བཅས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཐུན་མོང་གིས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་དོན་ཞིག་ཡིན་ཅིང༌། ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་གཞི་རྩའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་བཟང་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། བློ་བག་ཕེབས་པོ་དང༌། རང་དབང་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་མཐུན་སྒྲིལ་བགྱིས་ན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ནང་ཆོས་དང༌། མ་ལེའི་རིང་ལུགས་གཉིས་ཟུང་སྦྲེལ་དུ་གནས་རྒྱུའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཐུགས་འདུན་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མ་ལེའི་རིང་ལུགས་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལ་དེ་ནི་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོའི་ནང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་ཤུལ་ཡོད་ཅིང་དེར་བརྟེན་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོའི་ནང་མ་ལེའི་རིང་ལུགས་དང༌། ནང་ཆོས་ལྷག་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དབར་བཀའ་མོལ་གནང་ཐབས་བྱུང་ན་དོན་འབྲས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བསམ་གྱི་འདུག གང་ལགས་ཤེ་ན། མ་ལེའི་རིང་ལུགས་ནི་ཉམས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། མ་ལེའི་རིང་ལུགས་ནི་ཕན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་གནོད་ཚབས་ཅན་ལ་ཁ་བསྒྱུར་གྱིས་ནུས་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང་གནོད་ཚབས་དེ་ནི་ཚད་ལས་བརྒལ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྣམ་སྤྲུལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གོང་མ་རྣམས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དབར་སྐུ་སྐྱེའི་འབྲེལ་བ་གང་ཡོད་པ་བཀའ་གསལ་གནང་རོགས་ཞུ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེའི་གནད་དོན་དང་པོ་ནི་ནང་པ་བ་ཚོས་ཡང་སྲིད་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོའི་ད་ལྟའི་སྐྱེ་བ་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་རིམ་བྱུང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཡང་སྲིད་སྐྱེ་སྤྲུལ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་ཕེབས་རྒྱུའི་དུས་དང་ས་གནས་བཅས་སྔོན་ནས་ཐག་ཆོད་ངེས་གཏན་གནང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་བྱོན་ནི་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བརྟེན། འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་ཚང་མས་དེ་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་པ་གཅིག་པུ་ཟེར་གྱི་མེད་ཅིང༌། གང་ཟག་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་དང༌། བྱིན་རླབས་ལ་བསྙེགས་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་གཅིག་པུ་ཡོད་མཁན་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་དང་བྱིན་རླབས་འཇུག་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། མ་ཧན་ཏི་གྷོ་རག་ན་ཐི་ཟེར་བའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་གསར་པ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཟོད་བསྲན་དང༌། སྙིང་རྗེ་སོགས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་གནང་བ་དེས་མི་མང་རྣམས་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང༌། སྟོབས་མེད་བཟོས་པ་རེད་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་འདུག་པར་དེ་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགོངས་ཚུལ་བཀའ་ལན་གང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ལྟ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཤད་སྟངས་དེ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་རེད། ཡིན་ནའང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ས་གནས་གང་སར་དམག་དང༌། དམར་གསོད། དྲག་སྤྱོད། ཁྲག་སྦྱོར། ཁ་བྲལ་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དར་ཡོད་ཅིང༌། དུས་རབས་འདིའི་ནང་ཁ་བྲལ་དུ་འགྲོ་ཕྱོགས་ནི་འགོས་ནད་ཅན་ཞིག་རེད། སྔོན་སོག་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་བའི་བསྟན་པ་དར་ནས་རྒྱབ་ཁབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་མ་བྱུང་གོང་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་དེ་བཞིན་དར་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་དྲག་རྩུབ་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་དང་ཡོངས་སུ་བྲལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ནང་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་བློ་དེ་མངོན་གསལ་གོང་འཕེལ་དུ་ཡོང་གི་རེད། ངས་ཡིད་ཆེས་དང་གསལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་ནི་དྲག་རྩུབ་ལས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བ་རེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་མི་མང་གི་འདོད་མཐུན་

ལྟར་ཡིན་གཤིས། དེ་ནི་ངས་ ༡༩༦༠ ལོའི་ནང་གསལ་བཤད་བྱས་ཚར། ཡིན་ནའང་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཐོག་གི་གཞུང་སྲོལ་དེ་ནི་བོད་མི་མང་དང༌། ཁོང་ཚོའི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་ཆེད་ཕན་ངེས་ཡོད་ཅིང༌། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པར་དགོས་པ་མ་བྱུང་ཚེ། དེ་ནི་མཇུག་བསྡུས་རྒྱུ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་སྐབས་རེར་ངས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐའ་མ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཤད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ནི། རྒྱ་མིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རང་གི་དབུ་གནས་མུ་མཐུད་གནས་འདོད་གནང་གི་འདུག་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་བཙན་བྱོལ་དུ་སླེབས་རྗེས་ ༡༩༦༣ ལོར་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆེད་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་བཟོས་ཤིང༌། རྩ་ཁྲིམས་དེའི་ནང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དབུ་གནས་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་རྒྱུ་ཞེས་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད། དེ་སྔོན་བོད་དུ་ ༡༩༥༡ ལོར་ཡང་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུར་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ལམ་དུ་མདུན་བསྐྱོད་བྱས་པ་ཡིན་ཡང༌། དངོས་དོན་དུ་བོད་མི་རྣམས་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་འགྱུར་བ་ག་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་ནང་བདུན་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་གྱི་གཟིགས་སྐོར་གྲུབ་རྗེས་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༦ ཐོ་རེངས་གནམ་ཐོག་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་སྐབས་བཀའ་བློན་རྣམ་གསུམ་དང༌། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེས་ཕེབས་བསུ་གུས་འདུད་ཞུས།

ཚན་རྩལ་རིག་པའི་ཆུ་ཀློང་བྱེ་བ་འབུམ།།

གཡས་འཁྱིལ་སྙན་པ་མཐོ་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ།།

ཞལ་དཀྱིལ་དུང་ཟླ་ཚེས་པའི་དུས་ཉིད་ན།།

ཆེ་དགུའི་དད་སེམས་ཨུལ་གྲོལ་ལ་ལྟོས།།

ལྷག་བསམ་གངས་དཀར་ལྷུན་པོའི་ཁོང་གསེང་ནས།།

བབས་པའི་གཏམ་ཚོགས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ཆབ།།

བཀྲམས་པས་དུས་ཀྱི་དེད་དཔོན་གཅིག་པུ་ཞེས།།

སྨྲ་ལ་གཟུར་གནས་མཆུ་འདབ་གར་དུ་ཟློ།།

ངེས་དོན་ལུགས་གཉིས་གསལ་བའི་ལེགས་བཤད་དབྱངས།།

འཁྲོལ་བར་བདུད་སྡེས་འགོག་པའི་ལས་བརྩམས་ཀྱང༌།།

ཞི་བདེར་མོས་རྣམས་ཕེབས་བསུའི་ཡོ་ལང་གིས།།

ས་ཆེན་བསྒུལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ད་དུང་གླེང༌།།

དེ་ཚེ་རང་གཞུང་གྲལ་ལ་དབང་བ་དག།

མགོན་གང་ཐུགས་བཞེད་མང་གཙོའི་ལམ་ཡངས་པོར།།

བགྲོད་ལ་ནང་ལྷུག་གྲོས་ཁ་བསྡུར་བའི་དོན།།

མང་མོས་བཀའ་ཡི་བློན་པོ་དང་པོར་བསྐོས།།

དེ་ལྟར་སྤུར་རྒྱལ་བྱུང་བ་རིང་མོའི་ཁྲོད།།

ལེགས་བྱས་གསེར་གྱི་རྡོ་རིང་མངོན་བཞེངས་པས།།

བོད་ལྗོངས་ལུགས་གཉིས་འཕྲིན་ལས་འོད་པོ་ཆེ།།

ཆེས་ཆེར་གསལ་བའི་རྣམ་ཐར་འདི་ཀོ་མཚར།།

14 གསུང་བཤད་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

15 བསམ་འཆར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

16 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་དང་མཁན་པོ་འཇིགས་ཕུན་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་མཚོན་གཞིས་སྒར་ཁག་གཉིས་སུ་གཟིགས་སྐོར་ཆོས་འབྲེལ་སོགས།

༡༽སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་གདན་ཞུས་དང་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོར་ངོས་འཛིན། མཁན་པོ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་མཇལ་འཕྲད།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤ ཉིན་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་ཅོབ་ར་ཧའོ་སེ་གླིང་བླ་བྲང་ནས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་དུ་གཏན་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་རྒྱུར་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༨ ཐོག་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་སྐུ་ཚབ་དང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ། གནས་དགའི་སྐུ་རྟེན། གཞན་ཡང་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་སོགས། བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེ་དང༌། ཚེ་མཆོག་གླིང་གི་དགེ་འདུན་པས་སྤྱན་རྒྱ་སེར་ཕྲེང་བཅས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས། རྣམ་གྲྭའི་དགེ་འདུན་པས་ཕེབས་བྱམས་དཔུང་པར་བཏེགས་ཏེ་དམིགས་བརྩེ་མ་དབྱངས་འཐེན་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་སྐུ་ངང་བཞུགས་ཐོག་དགེ་བཙུན་ཡོངས་རྫོགས་ནས་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་རྒྱུར་གླིང་བླ་བྲང་ནས་རྒྱུ་སྦྱོར་དང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་སྟོང་ཚར་འབུམ་གཤོམས་བཅས་ཞུ་རྒྱུར། ྋགོང་ས་མཆོག་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་བསྐྱངས། བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་རིམ་ཕེབས། མཆོད་འབུལ་ཚོགས་འཁོར་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། གླིང་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྐུ་ཡོན་འབུལ་མཇལ་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་མགུལ་དར་སྩལ།

མཆོད་འབུལ་གྲུབ་པ་དང་ྋགོང་ས་མཆོག་སྔོན་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་ཞུས། དེ་ནས་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་དབུ་རྩེའི་གཟིམས་ཆུང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་དང༌། མཆོད་པ་སྣ་ལྔ་འབུལ་གཤོམས་མཛད། དེ་ནས་ཕོ་བྲང་གསར་པར་གླིང་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། མཛོད་པ་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་ལགས་གཟིམས་ཆུང་དུ་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་དང༌། བླ་བྲང་གི་ཞབས་འབྲིང་བྱིངས་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་གསོལ་སྟོན་བཀྱེ། ཕེབས་ཁར་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། མཛོད་པར་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར། བྱིངས་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་མཇལ་ཁར་དར་རང་སློག་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་དབུ་རྩེའི་ཕོ་བྲང་གཟིམས་ཆུང་དུ་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་སྒྲོམ་མཆོད་གཤོམས་ནང་གདན་ཞུ་གནང་བ་དང་འབྲེལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། གསེར་ཀོང་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་མཛད་དེ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། གླིང་བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ་ལྷན་དུ་ངང་བཞུགས་ཐོག་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༦ ཉིན་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༥༦ ཏུ་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་འཁེལ་བས་ཕོ་བྲང་གསར་པའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ། དགེ་བཤེས། ཆོག་ཞབས་བཅས་གྲལ་ལ་འཁོད་དེ་འཁྲུངས་གསོལ་ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། བཀའ་བློན་རྗེ་བཙུན་པདྨ། བཀའ་ཟུར་ངོ་བཞུགས་བཞི། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་ཟུར་དགའ་བྱང་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། ཡོངས་འཛིན་གླིང་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། མཛོད་པ། ཞབས་གྲས་གཉིས། མངའ་རིས་རིན་པོ་ཆེ་དབུས་ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར་བཅས་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་ཕུལ་དང༌། འཁྲུངས་ལྷའི་སྐུ་ཐང་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་ཕུལ་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ཀིརྟི་མཚན་ཞབས་ཀྱིས་གཙོས་བྱ་བྲལ་བ་བཞིས་སྐུའི་ཚེ་རྫས་འབུལ་མཇལ་ལ་དར་རང་སློག་ཐོག་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ།

གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་བཞེས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ལྷ་མི་ཡོངས་ནས་ཤིས་པ་བརྗོད་ཅིང༌། དད་གུས་སྤྲོ་གསུམ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཡོད་པའི་རང་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བརྩིའི་མཛད་སྒོ་ཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཉམ་ཐག་གངས་ཅན་འགྲོ་བའི་མགོན་སྐྱབས་དམ་པར་ཞབས་ཟུང་མི་འགྱུར་གཡུང་དྲུང་གི་ངོ་བོར་རྟག་ཏུ་བརྟན་ཅིང༌། ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་པ་མ་ལུས་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་གསོལ་འདེབས་ཡང་ཡང་ཞུ།

ཉེ་ཆར་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་དེ་ཚད་ལྡན་གྱི་མང་གཙོར་འགྱུར་ཐབས་སུ་བཀའ་བློན་རྣམས་དགོངས་འཁྲོལ་གནང་སྟེ། མི་མང་གིས་བཀའ་བློན་འོས་འདེམས་ཐོག་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ལས་བཙན་བྱོལ་སྲིད་གཞུང་གི་མཛད་གཙོ་བཀའ་བློན་མི་མང་གིས་བསྐོས་པར་བརྟེན་ད་ནས་བཟུང་ལོ་ལྟར་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་འདི་བཞིན་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོར་ངོས་འཛིན་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག མཛད་སྒོའི་སྟངས་འཛིན་ཡང་རང་གཞུང་གིས་གནང་རྒྱུར་ཐུགས་གཏན་ཁེལ་ཡོད་པ་ལྟར།

དེ་ཡང་ཐོག་མར་ཕོ་བྲང་སྐུ་རྒྱབ་ཀྱི་ལྷ་རྒྱལ་རིར་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གཏན་སྡོད་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང་གཞུང་ཞབས་རྣམ་པ། སློབ་ཕྲུག་བཅས་རང་ལུགས་ཀྱི་གྱོན་པ་གཟབ་མཆོར་ངང་འཛོམས་ཏེ། འཁྲུངས་ལྷའི་གསོལ་མཆོད་དང་རྒྱག་རྔན་ལྷ་བསངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལྷ་རྒྱལ་འཐེན་ཞིང༌། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་རྗེས་ཚང་མ་དགའ་སྐྱིད་ཀྱི་ངང་གླུ་གཞས་གཏོང་བཞིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་འཁྱམ་རར་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་མཛད་སྒོ་དངོས་གཞི་ཚུགས། དེའི་སྔོན་བཀའ་བློན་རྣམས་དང་ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་ཕོ་བྲང་དུ་བཅར་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་དང༌། ཀང་ར་རྫོང་གི་རྫོང་དཔོན། ས་གནས་རྒྱ་གར་གྱི་དཔོན་རིགས་ཁག་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འགོད་པ་སོགས་ཕེབས་འཛོམས་ཐོག་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར། སྤྱི་ཟུར་རྣམས་བཅས་ཕེབས་འཛོམས་དང༌། ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་བས་རྔ་རོལ་ཐོག་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ་ཕུལ་བ་དང་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་སྒྲེང་འཛུགས་གནང༌། དེ་རྗེས་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དཔར་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ཆེར་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་དང་དེ་རྗེས་ལྷན་ཁང་ཁག་གི་འགོ་འཛིན་དང་ཚོགས་པ་ཁག་གི་མི་འཐུས་བཅས་ཀྱིས་རྟེན་འབྱུང་མཇལ་དར་ཕུལ།

ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་བས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བསྟོད་དབྱངས་དང་བརྩེ་ཆེན་ཕྱག་ན་པད་མོ་ཞེས་པའི་བསྟོད་དབྱངས་འབུལ་བཞིན་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེགས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གིས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང་རིམ་པར་གསུང་བཤད་གྲུབ་རྗེས། ཟློས་གར་བ་ཁག་གིས་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་དང༌། ཚང་མ་དགའ་སྐྱིད་ལྡན་ཞིང་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུས།

གཞན་ཡང༌། དོན་གྲུབ་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཁོངས་ཨ་མདོའི་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ཏེ་ད་ལམ་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ཐོག་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་འཁྲབ་སྟོན་དུ་ཆེད་བཅར་དགེ་སློབ་མི་གྲངས་༢༢ མཇལ་བཅར་ལ་རིག་རྩལ་ཟློས་གར་གྱིས་རང་རིགས་བོད་ཀྱི་དོན་མཚོན་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པས་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་འོས་པས་མུ་མཐུད་ཁུར་བསྐྱེད་སྦྱོང་སྒྲིག་དགོས་གལ་ཆེ་ཚུལ་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་གང་དུ་ཡིན་ན་ཡང་ཟློས་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ཚོའི་གྲས་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར་ང་རང་ཚོ་མདོ་སྨད་ཁུལ་གྱི་གླུ་འདྲ་མིན་དང༌། ཞབས་བྲོ་འདྲ་མིན་སོགས་ཟློས་གར་གྱི་རིགས་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་རྣམས་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌། ཡང་‘‘སྔར་ཡོད་གཞས་སྣའི་རིགས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་སྣེ་ཁ་འཛོམས་པོ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་ནས་འདྲ་མིན་རིགས་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པས་དེ་འདྲ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་མ་ཟད། དེ་རྣམས་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’17jམཆན། ཅེས་འཕྲལ་ཕུགས་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་དང་བྱིན་སྲུང་སྩལ།

ཡང་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་ཞུས་པའི་ཉིན་དགུའི་རྗེས་ཏེ་གཟའ་སྐར་འབྱུང་འཕྲོད་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཉིན་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་ནས་གསར་ཕེབས་གཏེར་བཏོན་བསོད་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་གནས་མཆོག་མཇལ་བཅར་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་སེར་པོ་དང༌། གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན་གཅིག་སྩལ་ཞིང༌། བསོད་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་གཏེར་ནས་བྱོན་པའི་སྐུ་རྟེན་ཐུགས་རྟེན་སོགས་འབུལ་གནང་ཐོག ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་གསུངས། གསོལ་ཞབས་གྲྭ་གསུམ། སྲིང་མོ་དང༌། ཚ་མོ་བཙུན་མ་གཉིས། བོད་ལ་གདན་ཞུར་ཆེད་བསྐྱོད་དཔལ་ཡུལ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་བཤད་གྲྭའི་མཁན་པོ་རྣམ་གྲོལ་ཚེ་རིང་ཅན་བཅས་མཇལ་བཅར་ལ་བྱིན་རྫས་སྐུ་དཔར་སོགས་སྩལ། དེ་ནས་བསོད་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུ་ཕོ་བྲང་གསར་པར་གདན་ཞུ་གནང་སྟེ་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་བསྐྱངས་ཐོག རིན་པོ་ཆེ་བལ་ཡུལ་ཡང་ལེ་ཤོད་དུ་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་སྐབས་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཕུར་པ་མགུར་ཁུག་མའི་ཐུགས་དམ་ཐུགས་ཀྱི་ཕུར་གཅིག་ཅེས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དེའི་དབང་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་དུ་ཕུལ། ཆོས་སྡེའི་ཡན་ལག་གཅིག་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་དང་བཀའ་མོལ་གནང་བཞིན་པའི་མུར་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས་པའི་ཕྱག་བྲིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐྱངས།

ཉིན་དེར་བསོད་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུ་མཁན་པོ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་གནས་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་ཁར་ཐོག་མ་བཅར་གནང་སྐབས་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་ཀྱིས་བཏེགས་སྟེ་སྐུ་རྟེན་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་གོང་མའི་གཏེར་བྱོན་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་སྣང་བརྙན་གཅིག་དང༌། དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བའི་སྣང་བརྙན་གཅིག གསུང་རྟེན་ཚེ་མདོ། ཐུགས་རྟེན་གུ་རུ་ཆོས་དབང་གི་གཏེར་བྱོན་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་གཅིག་བཅས་འབུལ་གནང་ཞུས། ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ནི། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཐུགས་རྗེའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། གངས་ལྗོངས་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱབས་མགོན་མཆོག། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་མངའ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་འགྱུར་ཡུན་དུ་འཚོ་བཞེས་གསོལ།། བསླུ་མེད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདེན་མཐུ་ཡིས།། གང་གི་འཕྲིན་ལས་ཕྱོགས་བཅུར་ཀུན་ཏུ་རྒྱས།། བཞེད་དོན་མཐའ་དག་གེགས་མེད་མྱུར་དུ་འགྲུབ།། ས་གསུམ་དབང་དུ་བྱེད་པའི་དཔལ་འཐོབ་ཤོག། ཅེས་པ་ཐུགས་ཐོག་ནས་གསུངས།

དུས་མཚུངས་མགོན་པོ་གང་གི་སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་རིམ་ཞུ་དགོས་ཁོངས་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་ཆོག་གྲྭ་བཅས་ནས་མཁའ་འགྲོ་གྲིབ་སེལ་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་ཚུགས་པར། དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་རྙིང་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། བོད་ནས་གསར་ཕེབས་གཏེར་བཏོན་བསོད་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་གནས་མཆོག་ཚོགས་དབུས་སུ་ལྷན་བཞུགས་ཐོག་མཁའ་འགྲོ་གྲིབ་སེལ་གྱི་ཆོ་ག་གནད་སྨིན་གསུངས་པ་མ་ཟད། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཕུར་པའི་གསུང་ཆོག་འཕར་ཚུགས་ཀྱི་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ལྷན་བཞུགས་མཛད།

ཡང་ཕོ་བྲང་གསར་པའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་གཏེར་བཏོན་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་གནས་མཆོག་ཆེད་བཅར་གྱིས་བོད་དབུས་ཏི་སྒྲོའི་གནས་སུ་བཞུགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་གཏེར་གྱི་སྒྲོམ་བུ་གསེར་འོད་འཕྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཕྱིས་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་བསམ་ཡས་མཚམས་ཕུར་གནས་གཟིགས་བྱོན་སྐབས་གཏེར་སྲུང་གིས་དངོས་སུ་ཕུལ་བ་དེ་དང༌། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་གོང་མའི་གཏེར་བྱོན་མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་མགུལ་རྒྱན་གཟི་ཆུ་མིག་དགུ་པ་ཞིག་འབུལ་གནང་མཛད།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྔོན་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་དག་སྣང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྡེའི་ནང་ཚན་ཚེ་དཔག་མེད་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་ལྗགས་བསྙེན་གྱི་སྒྲུབ་རྟེན་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བྱིན་ཅན་གསོལ་སྩལ་གྱིས་རྒྱལ་དབང་མཆོག་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་སྐུ་ཚེ་ཡུན་དུ་བཞུགས་བཞེད་ལྟར་མཁན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་དགུང་གྲངས་དགུ་བཅུ་གོ་གྲངས་བར་ངེས་པར་བཞུགས་དགོས་གསུང་གི་དབུགས་དབྱུངས་སྩལ།

དེ་ནས་ལན་གྲངས་དུ་མར་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་ཐོག་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཐུགས་སྣང་གཤིན་པའི་གསུང་མོལ་བསྐྱངས་པ་དང༌། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་གཟིགས་ཕེབས་སྐབས་ཟབ་གཏེར་སྤྱན་དྲངས་པ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་སྐུ་རྒྱུ་ཛམ་བུ་ཆུ་གསེར་ལས་གྲུབ་པ་ཚོན་གང་ལྡན་ཙམ་ཕྱག་བཅོ་བརྒྱད་ཕྱག་མཚན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་གཅིག་འབུལ་གནང་དང༌། གང་གི་གཏེར་ཆོས་འཇམ་དབྱངས་ཞི་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་དང༌། སངས་རྒྱས་ལག་གཏད་ཀྱི་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱང་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་དུ་འབུལ་བཞེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ཆོས་སྐོར་ལས་ཐུགས་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་བསྡུས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཆོག་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་གནས་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྐུ་འཁོར་གྲྭ་བཙུན་ ༧ ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། འབྲུག་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་འབྲུ་འཇམ་གྲགས་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་ལ་ཐུགས་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་བསྡུས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྨིན་སྩལ་དང༌། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེར་རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང༌། གངས་ལྗོངས་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་སྔར་བཞིན་མཛད་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ་དང༌། ཕྱག་ཕྲེང༌། རིན་ཆེན་རིལ་བུ། མཇལ་དར་ནང་མཛོད་བཅས་དང༌། སྐུ་འཁོར་རྣམས་ལ་དད་རྟེན་ཐུབ་དབང་སྣང་བརྙན་ཞལ་ཐང་རེ། རིན་ཆེན་རིལ་བུ་བཅས་སྩལ།

སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་བརྒྱུད་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་གར་ནང་བཞུགས་ཡུན་རིང་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ལ་གསོལ་དོད་དང༌། ལག་སྣེ། ཕུར་པའི་གཏོར་བཟློག་གནང་རྒྱུའི་དགོས་དངུལ་བཅས་སྩལ། ཡང་ཞུ་སྐུལ་བཞིན་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་ཕུར་པ་མགུར་ཁུག་མའི་ཆ་ཤས་ཐུགས་དམ་ཐུགས་ཀྱི་ཕུར་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བརྒྱུད་འདེབས་བྱིན་རླབས་མྱུར་འཇུག་18jམཆན། དང༌། གུ་རུའི་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ་བའི་གསོལ་འདེབས་མཐའ་བྲལ་དོན་དམ་མའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ།

༢༽བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཉིས་སུ་གཟིགས་སྐོར་དང་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཛད་པ་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཉིས་ནང་གཟིགས་སྐོར་དང་ཆོས་འབྲེལ་ཆེད་ཆིབས་ཞལ་བསྐྱང་རྒྱུར་ཐུགས་སྔོན་འཁེལ་བ་ལྟར། ༡༩༩༠ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། ཐོག་མར་རྒྱ་གར་ཞི་བའི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུར་དབུ་བཞུགས་དང་སྦྲགས་རྒྱ་གར་དབུས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་བོད་ཕྲུག་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་གི་གནས་ཚད་སོགས་ལ་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་མིན་མཁྱེན་རྟོགས་སླད་རྒྱ་གར་མཁས་དབང་མི་སྣའི་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཚུགས་རྒྱུའི་དགོངས་འཆར་སློབ་སྟོན་ཞུས་པ་དྷ་རམ་ས་ལའི་བོད་ཕྲུག་གཙོས་པའི་བོད་རིགས་སློབ་ཕྲུག་གི་སློབ་སྦྱོང་དཀའ་རྙོག་སྐོར་བཀའ་མོལ་དང་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་མཆོག་ནས་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དགོས་ངེས་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གང་འོས་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང༌།

དེ་བཞིན་ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འགོད་ཚོགས་པ་ནས་གདན་ཞུས་བཞིན་ཚོགས་པའི་དབུ་འབྱེད་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་བྷང་ལོར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་དང་འབྲེལ་མངའ་སྡེའི་ཤིང་ནགས་བློན་ཆེན་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་པར་དམིགས་བསལ་ཆེ་མཐོང་བཀུར་བསྟོད་ཆེད། མི་གྲངས་ཉིས་ཁྲི་བརྒལ་བའི་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་གནང་བར། མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན། ཁྲིམས་དཔོན་སྤྱི་ཁྱབ་སོགས་ནས་གུས་བརྩི་གཟ྄བ་རྒྱས་ཞུས།

དེ་ནས་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣ ཉིན་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཁོར་དང༌། སྦེ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས། ཧོན་སུར་སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས་བཅས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་མཁན་བླ་འདུས་དམངས་ནས་སེར་ཕྲེང་སྤྱན་རྒྱ་དང༌། སྦྱིན་བདག་ཉི་ཧོང་པ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་མཇལ་སྤོས་སྣེས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། རྒྱུད་སྨད་ཚོགས་ཁང་གསར་པ་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམས་ནས་ཤིས་བརྗོད་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཐོར་ནས་དང་དར་ཚོན་གཅོད་བྲེག་བཅས་བསྐྱངས། ཚོགས་ཁང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ཧོན་སུར་གཞིས་འགོ་དང་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ། སྦྱིན་བདག་ཉི་ཧོང་པ་བཅས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་འགོ་ཁག མཉམ་ལས། གཞོན་ནུ། བུད་མེད་སོགས་ཀྱི་གཙོ་འཐུས། ཉི་ཧོང་པ་བྱིངས་བཅས་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྦྱིན་བདག་ཉི་ཧོང་པས་བོད་པའི་ནང་པའི་ཆོས་སྡེ་གལ་ཆེ་ཞིག་ལ་སྦྱིན་བདག་གནང་བར་ལེགས་གསོལ་མཛད་པ་མ་ཟད། དགེ་རྩར་བསྔོ་བ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་ལུགས་སྩལ་འབྲེལ་རྒྱུད་སྨད་ཚོགས་ཁང་དུ་ཉི་ཧོང་པ་སྦྱིན་བདག་ནས་རྒྱུད་སྨད་འདུས་ཚོགས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་བའི་ཚོགས་མགོན་དུ་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས། གསོལ་ཇ་ཕེབས། བསྙེན་བཀུར་སྐུ་སྐལ་འབུལ་མཇལ་ལ་སྦྱིན་བདག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་དང༌། སྐུའི་སྣམ་རྒྱུ་སོགས་གུས་འབུལ་ཞུས། སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོ་བཞི་དང༌། བྱིངས་༢༠ སྐོར་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ལེགས་དར་རེ་བཅས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ནས་ཉིན་གཉིས་རིང་རྒྱུད་སྨད་ཚོགས་ཁང་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དཔལ་མོ་ལུགས་ཕྱག་སྤྱན་སྟོང་གི་དབང་གི་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཞག་དང༌། ཕྱེད་ཡོལ་ཉི་ཧོང་པ་རྣམས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། དབང་གི་སྟ་གོན་དུ་རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ་དང༌། ཉི་ཧོང་སྦྱིན་བདག་ནས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཆོས་ཞུ་བ་ཉི་ཧོང་མི་གྲངས་དོན་ལྔ་དང༌། རྒྱུད་སྨད་དང་གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། གཏེར་སྟོན་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཁོར་བཅས་ལ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་དང༌། བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། སྦྱིན་བདག་ཉི་ཧོང་པས་གསོལ་འདེབས་དང༌། གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་དང༌། ལེགས་འབུལ་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པར་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ལེགས་དར། གྲྭ་ཚང་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་པའི་སྣང་བརྙན་རེ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་རེ་རེ་བཞིན་སྩལ་རྗེས་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་སོ་ཐར་བྱང་སེམས་སྔགས་བཅས་པའི་ཕྱིར་བཅོས་མཛད་པ་དང༌། ཆོས་བསྒྲགས་པའི་མདོ་དང༌། སོ་ཐར་གྱི་མདོ་སྩལ།

ཚེས་ ༦ ཉིན་རྒྱུད་སྨད་གཟིམ་ཆུང་དུ་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཁོར་བརྒྱད་ནས་གཟིམ་ཆུང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གྲུབ་པ་དང༌། གསོལ་ཇ་ཕེབས། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་འབྲལ་སྤང་དུ་བཞུགས་པའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་རྟེན་སྒམ་གྱི་དམ་རྫས་གྲས་བྱིན་ཅན་དག་དགྱེས་སྩལ་ཐོག སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པར་ཕྱག་སྲུང་དང་ལེགས་དར་སྩལ།

དེ་ནས་རྒྱུད་སྨད་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་པ་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་མཛད་སྒོར་ཞབས་སོར་འཁོད་ཅིང༌། རྒྱུད་སྨད་དགེ་འདུན་བཞི་གྲྭས་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིགས་བཤད་གསུངས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྒོ་དབྱེ་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པ་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་སྒོ་སོག་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས། སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོ་ཉི་ཧོང་པས་བོད་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་བསྟན་ཉམས་དམས་སུ་སོང་རུང༌། བོད་མི་ནང་པའི་ཆོས་སྡེའི་ནང་ཚན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་འདི་ཉིད་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ནས་སྔར་སྲོལ་རྒྱུན་བཞིན་གནང་དང་གནང་བཞིན་འདི་དག་མི་ཉམས་ཡོང་རྒྱུར་དགེ་འདུན་ཚོའི་འཕྲོད་བཞེས་མཐུན་རྐྱེན་ལ་ཕན་གྲོགས་ཞབས་འདེགས་ཞུས་པ་བཞིན་ད་ལམ་གཙུག་ལག་ཁང་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པ་ནི་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཐུགས་རྗེར་དགའ་དད་སྤྲོ་བ་བརྟས་པ་དང༌། ད་དུང་གལ་ཆེ་བ་ཕྱིའི་ཆ་རྐྱེན་ལས་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དང༌། ནང་གི་ཉམས་བཞེས་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས། དགེ་འདུན་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ནས་སློབ་གཉེར་ལ་ཤུགས་བསྐྱེད་གནང་དགོས་ཞེས་རེ་སྐུལ་གསུང་བཤད་གནང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཉི་ཧོང་སྦྱིན་བདག་གི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་གསུང་བཤད་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྩལ་མཇུག རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་ནས་སྦྱིན་བདག་ཉི་ཧོང་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སྟོན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་སོགས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་སྩལ། རྒྱུད་སྨད་བླ་མ་དབུ་མཛད་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

དེ་བཞིན་ཧོན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གཞིས་འགོས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པར་གསན་བཞེས་དང༌། བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་གསུང་བཤད་གནང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་མང་གཙོའི་སྤྱི་འཐུས་འོས་འདེམས་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་སྐོར་བཀའ་སློབ་ནན་ཅན་སྩལ་དོན། ‘‘འདི་ག་གཞིས་སྒར་གྱི་མི་མང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དེ་རིང་འདིར་འཛོམས་པའི་སེར་སྐྱ་མི་མང་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ད་ལྟ་ལས་བསྡོམས་ནང་ཞིབ་ཚགས་འཁོད་པ་ལྟར་ལས་དོན་མང་པོའི་ཐད་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག མ་གཞི་དེང་སང་དུས་ཚོད་དབྱར་གཞུང་འཁེལ་ཡོད་ལ། སྔོན་ཆད་འདེབས་འཛུགས་བྱས་པའི་ཤིང་སྣ་འཚར་སྐྱེས་ཡག་པོ་བྱུང་ཡོད་པའི་ཁར། ས་ཞིང་རྣམས་ཀྱང་སྔོ་ལྗང་སྣུམ་ཤིག་གེར་ཡོད་པ་བཅས་བག་ཕེབས་པའི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་ཞིག་མཐོང་བྱུང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང་‘‘བོད་འདི་མ་འོངས་པར་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཕྱིའི་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དང༌། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་བཅས་པ་ཚང་མ་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པའི་སྐོར་ང་ཚོས་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་དོན་མེད་སྟོང་བཤད་བྱས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ང་རང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་དངོས་སུ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ང་རང་ཚོ་བྱ་བ་འདི་སྒྲུབ་མཁན་ཡིན་སྟབས། ད་ལྟ་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ནས་སྡོད་སྒར་ཁོར་ཡུག་གི་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། ཤིང་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་སོགས་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས།’’ ཅེས་དང༌། ཡང་‘‘བོད་མི་རིགས་ཞེས་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་མི་རིགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་མི་རིགས་དང་ང་ཚོ་ཐ་དད་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་མ་རྩ་ལྟེ་བ་དེ་ཡང་ང་ཚོ་རྒྱ་མི་རིགས་དང་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཡིན་པས་རྩ་ཆེ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཆོས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། གོམས་གཤིས་འབུར་ཐོན་དུ་ཡོད་པ་འདིས་གང་དང་གང་དུ་ཡིན་ཀྱང་རྒྱ་རིགས་དང་བོད་ཐ་དད་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་‘‘སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་མཁན་ཚང་མས་ཡ་རབས་དང༌། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། སྤྱིའི་མཐོང་ཚུལ་ལ་སློབ་གྲྭ་ཞེས་བརྗོད་དུས་གཙོ་བོ་ཤེས་ཡོན་ཁོ་ན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཏུ་མངོན་གྱི་ཡོད། དེ་གཅིག་པུས་ལྡང་མི་ཐུབ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་ཡོན་ཡོད་ཀྱང་ལྷག་བསམ་གྱི་རྒྱབ་འཁྱོག་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཕན་ཐོགས་གྲབས་ཡོད་དམ། གནོད་སྐྱེལ་གྲབས་ཡོད་བརྗོད་མི་ཐུབ། དེས་ན་སློབ་གྲྭའི་ནང་འཚར་ལོངས་བྱེད་བཞིན་པའི་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་བར་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’19jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༧ ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་རྒྱུད་སྨད་ཚོགས་ཁང་གི་སྒོ་འཕྱོར་འོག་ཚེ་དབང་སྒྲུབ་ཆོག་ཏུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་ཉིད་ཆོས་ཞུ་བ་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ། གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། བླ་སྤྲུལ། ཧོན་སུར། སྦེལ་ཀོབ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ བརྒལ་བར་སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་སྦྱིན་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་དང༌། གཟུགས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང༌། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་སྟ་གོན་དང་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི། རིགས་པའི་དབང་དང༌། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་མཐའ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང༌། གོང་མའི་དབང་བཞི་དང༌། དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་གྲུབ་པ་དང༌། སྦྱིན་བདག་ཉི་ཧོང་པ་ཕོ་མོ་གསུམ་ལ་གྲྭ་ཚང་ནས་ལེགས་སྐྱེས་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་དང༌། སྲུང་འཁོར་རེ་ྋགོང་ས་མཆོ་གི་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་སྩལ་བ་དང་འབྲེལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་བླ་མཆོད་ཀྱི་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམས་དང༌། གསང་འདུས་ཀྱི་སྨོན་ཤིས་བཅས་གསུངས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རྒྱུད་སྨད་གཟིམ་ཆུང་དུ་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བཅར་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མནབས་བཞེས་སྐུ་ཆོས་ཤིག་སྩལ་བ་དང༌། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དཔལ་ཆེན་ཕུར་པའི་གཏོར་བཟློག་གནང་དགོས་བཀའ་མངགས་སྔོན་སྩལ་ཐོག བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྨད་ནས་ལྕགས་མཁར་གྱི་གཏོར་བཟློག་དང༌། གདན་ས་གསུམ་ནས་ཤེར་སྙིང་འབུམ་ཐེར་རེ། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་རྣམ་གྲྭ་ནས་ཕུར་པའི་གཏོར་བཟློག གནས་ཆུང་གྲྭ་ཚང་ནས་རྒྱལ་པོ་བྱེས་ཆས་ཀྱི་གཏོར་བཟློག སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་སྨིན་གྲོལ་གླིང་དགོན་ནས་ཕུར་པའི་གཏོར་བཟློག ས་སྐྱ་ཆོས་སྒར་ནས་ས་སྐྱ་ལུགས་ཕུར་པའི་གཏོར་བཟློག་བཅས་འཕྲལ་ཚུགས་ཀྱི་བོད་ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཟོར་འཕེན་འཁེལ་བ་དགོས་རྒྱུ་ཞེས་བསྟན་སྲིད་བདེ་རིམ་གལ་ཆེའི་དགོངས་བཞེད་དགོས་པ་ཅན་བསྐྱངས།

དེ་ནས་རྒྱུད་སྨད་ཚོགས་ཁང་གསར་རྙིང་གཉིས་ལ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་ཏེ་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས། སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས་ཡོངས་ནས་གུས་མཇལ་ཕེབས་སྐྱེལ་བཅས་ཀོ་ལི་གྷལ་དོན་ལྡན་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ངང་བཞུགས་རྗེས་རྫོགས་ཆེན་དགོན་པར་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་ཀོ་ལེ་སྒལ་གཞིས་སྒར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་རེ་འདོད་ལྟར་སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ནད་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་སྲུང་དང༌། རིན་ཆེན་རིལ་བུ་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཞུ་བ་རྫོགས་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ བརྒལ་བར་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་དང༌། གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་རྗེས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་འཁོད། གཞིས་འགོས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པ་གསན་བཞེས་དང་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ཀོ་ལེ་སྒལ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བྷང་ལོར་བརྒྱུད་ལྡི་ལི་དང་དེ་ནས་དྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བསྐྱངས།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་རྣམས་དང་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཐད་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཞུ་མཁན། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་གསར་ཞལ་མཇལ་བར་ཡུན་རིང་ངང་སྒུག་ཞུ་མཁན་སོགས་ཆུ་ཚོད་སྐར་ཆ་ཙམ་ཡང་ལྷོད་བཞུགས་མེད་པར་གང་ལ་གང་འདོད་དེ་ལ་དེར་བསྟུན་གྱིས་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཛད་པ་ལྷུར་བཞེས་སྐྱོང་བའི་མཛད་གསེང་དུ་བསྟན་སྲིད་བདེ་རིམ་ཆེད་ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ་ཚུགས་བཞིན་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་རྟ་མགྲིན་དང་ཕུར་པའི་ལྗགས་བཟླས་དམིགས་བསལ་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཕོ་བྲང་གསར་པར་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་སེར་བྱེས་རྡོ་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལམ་རིམ་པ་ལྔ་སྟན་ཐོག་ཅིག་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དམར་ཁྲིད་དུ་བྱ་བ་དང༌། རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད་ཕྱུང་བ་ལུགས་གཞན་ལས་འཕགས་པའི་ཁྲིད་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་གསེར་ཆོས་སུ་གྲགས་པའི་དམིགས་པ་སྐྱོང་ཚུལ་དང༌། གེགས་སེལ་དགའ་ཡེར་གྱི་བཤད་ལུང་དང༌། གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། མཛོད་པ་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་རྣམ་གཉིས་ལ་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་སྩལ་བ་མ་ཟད། ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དྭང་སློབ་འགོ་དམངས་རྣམས་ནས་ལོ་ལྟར་མ་ཧཱ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་འབུལ་གཤོམས་ཞུ་མུས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་ཐོག་གདུགས་དཀར་འཁོར་ཆེན་ལྷ་ཁང་དུ་ལྡེབས་བྲིས་གསར་བཞེངས་ལ་གནས་གཟིགས་ཕྱག་ནས་སྩལ།

གཞན་ཡང༌། ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་ ༢༡ ཚོགས་འདུར་འབྱོར་བ་མི་གྲངས་ང་བརྒྱད་མཇལ་བཅར་ཐོག ‘‘མང་གཙོའི་སྐོར་ལ་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། དེ་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་འདུག གོ་བསྡུར་ཙམ་མིན་པར་ང་རང་ཚོའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ལ་མང་གཙོའི་གོ་རྟོགས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཐབས་དང༌། མང་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལྟར། ཐོབ་ཐང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འགན་ཞིག་ཀྱང་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོར་མང་ཚོགས་ཀྱི་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང༌། གོ་རྟོགས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་གང་འདུག་གམ། མ་གཞི་སྔོན་མ་ནས་ཤེས་ཡོན་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས། གསར་ཤོག་སོགས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་གཞོན་ནུ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་མི་མང་གི་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་དེ་འདྲའི་བགྲོ་གླེང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དེ་འདྲའི་སྐོར་ལ་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་གང་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་སྐོར་ལ་གསལ་བཤད་དང༌། གོ་བསྡུར་ཡང་ཡང་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང་‘‘ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་རྗེས་བོད་ཕྲུག་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ཏེ་ ༡༩༦༠ ལོར་མ་སུ་རིར་སློབ་གྲྭ་དང་པོ་དེ་བཙུགས་པ་རེད། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་བོད་དོན་ཞུ་རྒྱུའི་སྐོར་ལྡི་ལིར་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་མཇལ་ཏེ་བཀའ་མོལ་ཞུ་བའི་སྐབས་ཤིག་ལ། ནེ་རུས་རྒྱ་གར་ནང་ལ་སླེབས་པའི་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་འདི་དག་ལ་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་བའི་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་སྤྲོད་དགོས། བོད་དོན་མ་བརླག་པའི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་འདི་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང༌། དེ་དངོས་གནས་བདེན་པ་རེད། ད་བར་ང་ཚོས་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པ་འདི་དག་ལ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཡོད།’’20jམཆན། ཅེས་སོགས་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་མཛད།

རྨད་བྱུང་ཚོགས་གཉིས་ཆུ་གཏེར་རབ་རྒྱས་ཤིང༌།།

ལུགས་གཉིས་ནོར་བུའི་བླང་དོར་འདོམས་མཁས་པའི།།

ཡོངས་འཛིན་གླིང་ཁྲིའི་སྐུ་གདུང་བསོད་ནམས་ཞིང༌།།

གཏན་བཞུགས་གསོལ་བའི་ཆོ་ག་ལྷུ་རུ་བླངས།།

དངོས་བཤམས་ཡིད་སྤྲུལ་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ཕུང་གིས།།

འཆི་མེད་ལམ་ཀུན་འགེངས་ཤིང་གདུང་ཤུགས་ཀྱིས།།

གསོལ་འདེབས་དབྱར་རྔ་ལྡིར་བའི་དབྱངས་བཅས་ཏེ།།

ཀུན་དགའི་ཆར་ཆེན་འཕོ་བའི་དཔལ་ཡོན་སྩལ།།

དུས་ཀུན་འགྲོ་ལ་བརྩེ་བའི་འོད་ཞགས་ཀྱིས།།

ཉེར་བཅིངས་མཆོག་དམན་འགྲོ་ལ་བྱམས་པའི་འཛུམ།།

ཉེ་རྒྱང་བྲལ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་མངའ་བ།།

ཁྱོད་འདྲ་ས་སྟེང་འདི་ན་ཡོད་རེ་སྐན།།

ད་དུང་ཕུགས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་གནས་གཅིག་པུར།།

རབ་བསྔགས་བསོད་རྒྱལ་སྤྲུལ་བའི་བུ་དེ་དང༌།།

མཇལ་ཞིང་ཕན་ཚུན་སྟན་ཐོག་གཅིག་གི་མཆིད།།

ནང་གཤིན་ལྷུག་པོར་མཛད་པའི་ཚུལ་ལ་གཟིགས།།

ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་གདམས་པ་ཟབ་མོའི་གནད།།

རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རོལ་བར་ཤར་བའི་ཚུལ།།

སྤྲོས་ཤིང་སྤྲོ་ལ་ཐུགས་ཀློང་རབ་རྒྱས་པས།།

རྒྱལ་རྣམས་ཡིད་ཀྱང་སིམ་པའི་གནས་ལ་བཀོད།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་དང་ས་གནས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་མཚོན་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོར་ངོས་འཛིན། མཁན་པོ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་མཇལ་འཕྲད་དང་གཞིས་སྒར་ཁག་གཉིས་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་རེ་གཉིས་པའོ།། །།

17 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༤༨༡ ནས་ ༤༨༤ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

18 བརྒྱུད་འདེབས་བྱིན་རླབས་མྱུར་འཇུག་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

19 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༥༨༨ ནས་ ༦༠༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

20 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ ཤོག་ངོས་ ༢༧༣ ནས་ ༢༨༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

རླབས་འཕྲེང་རེ་གསུམ་པ།

ས་གནས་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བས་མཚོན་ལྡི་ལི་དང་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ནང་ཕེབས་བཞུད། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་དང་བོད་ཁྱིམ་དང་དགའ་ལྡན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་མཛད་སྒོ་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ནང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༤ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་བཞུགས་སྒར་ནས་ཅན་རྡི་སྒར་བར་དང༌། དེ་ནས་གནམ་ཐོག་ལྡི་ལིར་ཕེབས་པ་དང༌། རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་སི་པན་ (Spain) གྱི་གྲོང་ཁྱེར་མ་ལོར་ཁར་ (Mallorca) ཞབས་སོར་བཀོད་ནས་དེ་གར་རང་སྐྱོང་གླིང་ཕྲན་ཆུང་ངུ་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་དེའི་ནང་གི་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དང་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་སོགས་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛད་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་རང་དབང་དང་ཞི་བདེའི་སྐོར་ལས་འཕྲོས་པའི་གསུང་གླེང་དང༌། བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཅན་གྲོང་ཁྱེར་པོན་སའི་ (Ponsa) སྤྱི་ཁྱབ་པས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་གཅེས་མཐོང་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད་པ་ལྟར་ད་རེས་ཁོང་ནས་ཆེད་མངགས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་པའི་རྩ་ཆེའི་ཞལ་ཐང་ཉི་ཤུ་སྐོར་གཡར་པོ་ཞུས་པ་རྣམས་དང༌། རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞིག་གསར་བཞེངས་ཞུས་པ་བཅས་འགྲེམས་སྟོན་གནང་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཁུལ་དེར་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེ་གནང་བའི་འགྲེམས་སྟོན་དེར་གདན་ཞུས་ལྟར་སྤྱན་ཞིབ་གནང་བ་མ་ཟད་ཁོང་རྣམ་པར་བསྔགས་བརྗོད་མཛད། དེ་གར་ཉིན་གཉིས་བཞུགས་རིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་དགའ་བསུ་དང༌། ཕེབས་སྒྲིག་སྣེ་ལེན་སོགས་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་སོགས་དང་ལྷན་མཛའ་མཐུན་འཕེལ་བའི་ཐུགས་སྨོན་ཞལ་འདོན་གནང་སྒོ་སོགས་གཟུར་གནས་དགྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར།

ཚེས་ ༦ ཉིན་ཧོ་ལན་ (Holland) དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་ནས་ཨམ་སི་ཌམ་ (Amsterdam) ཞེས་པར་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཚོགས་འདུ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར་ཆོས་ལུགས་དང༌། ཚན་རིག རི་མོའི་མཛེས་རྩལ། རྩོམ་རིག ཟློས་གར་རོལ་རྩེད་སོགས་མཉམ་སྦྲེལ་ལས་གྲུབ་པའི་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཚོགས་འདུ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ཐོག་མའི་དབུ་འབྱེད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མཛད། ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མཁན་ནི་གོང་གསལ་ལས་རིགས་ཁག་ནང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་མཁས་དབང་ཚོ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་སྔ་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ཞལ་ཚོར་ཐུགས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་མཁས་ཅན་དང༌། རི་མོ་མཁས་ཅན་སོགས་ཕེབས་ཡོད་ཅིང༌། ཁོང་རྣམ་པས་ཉིན་རེ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་རང་རང་གི་གཟིགས་ཚུལ་དང་དགོངས་འཆར་ཇི་ཡོད་སྦ་གསང་མེད་པར་ལྷུག་འདོན་བགྲོ་གླེང་གནང༌།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཧོ་ལན་གཞུང་གི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛད་ཅིང༌། སྐབས་དེར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་མཆོག་ནས་ཧོ་ལན་གཞུང་གིས་བོད་དོན་དང༌། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད་ལུགས་ཞུས་གནང་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་ཧོ་ལན་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐུགས་ཁུར་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་ཉེན་ཚབས་གནས་སྟངས་སྐོར་གསལ་པོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་མཇུག་ད་དུང་སླད་ཕྱིན་ཧོ་ལན་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་དོན་ཚན་འདི་དག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བ་ཞེས་ཟུར་གསལ་སྙན་སྐུལ་ཡིག་ཆ་ཤོག་ལྷེ་འབུལ་གནང་མཛད།

ཧོ་ལན་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་དང༌། ཧོ་ལན་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་གནང་བའི་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་བའི་ནང༌། ༡༩༩༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ དགོང་དྲོ་ཧོ་ལན་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་དང༌། བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའི་བདག་ཉིད་ཅན་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༤༥ རིང་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་བོད་དོན་སྐོར་དང༌། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་བཀའ་བསྡུར་གནང་ཡོད་ཅེས་གསལ་ཞིང༌། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ནས་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ཞི་བའི་ལམ་ནས་སེལ་ཐབས་ཡོང་བར་བོད་རྒྱ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་གང་མགྱོགས་གནང་ཐུབ་ཐབས་སུ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། ད་དུང་ཡོ་རོབ་དཔལ་འབྱོར་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མིའི་རྒྱབ་ཁབ་རྣམས་ལ་འབོད་སྐུལ་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཀྱང་གནང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་མ་ཟད། ཡང་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ནས་གསར་འགོད་པར། བོད་རྒྱའི་དབར་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་བཀའ་མོལ་གང་མགྱོགས་གནང་ཐུབ་རྒྱུར་ངོས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུས་ཡོད།

ད་ཕན་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་མི་ཐུབ་པའི་འགན་དེ་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་ཟོལ་མེད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གང་ཡང་མ་བསྟན་པ་དེར་ཐུག་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཤིང༌། ཡུལ་དེར་བཞུགས་པ་ཌ་ཆི་ (Dutsh) མི་རིགས་ཀྱི་མཁྱེན་ལྡན་མ་རེ་མོའམ་ཌར་ (Reminder) ཞེས་པས་ལོ་མང་རིང་རང་གི་ལག་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཏེ་མཛེས་རྩལ་གྱི་རི་མོ་བྲིས་ནས་དངུལ་བསགས་པ་རྣམས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་གཞིས་ཆགས་སོགས་ངལ་སེལ་གྱི་ཆེད་དུ་གཏོང་གནང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་སྔ་རྗེས་གནང་ཡོད་པ་དང༌། འོན་ཀྱང་ད་ཆ་ལོ་ན་གྱ་དྲུག་ལ་སོན་ཁར་དབང་པོའི་མིག་གཉིས་ཀྱང་ཞར་ནས་རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡུལ་དེར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་ཐོས་ནས་དགའ་དད་འཕེལ་བའི་སྒོ་ནས་མཇལ་ཁར་བཅར་ཆོག་པའི་སྙན་སེང་ཞུ་འཕྲིན་ཕུལ་ཞིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བྱས་པ་རྗེས་མེད་དུ་མ་སོང་བར་བོད་མི་མང་ཉམ་ཐག་པའི་སྐབས་ལ་གཏོང་ཕོད་ཆེན་པོས་ཤ་ཚའི་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་བགྲེས་མོ་ཁོང་ལ་དམིགས་བསམ་བྱམས་གཟིགས་ཆེན་པོས་ཞལ་བཞེས་དང་སྦྲགས་གཡས་སྐྱོར་གཡོན་འཁྲིད་ཀྱིས་ལམ་བགྲོད་ངལ་བ་བརྟེན་མ་དགོས་ཞེས་གསུང་གི་དབུགས་དབྱུངས་ནས་མཛད་བྲེལ་དང་སྐུ་ངལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཆེད་མངགས་ཁོ་མོའི་ཁྱིམ་དུ་ཕེབས་ནས་སེམས་གསོ་འཚམས་འདྲི་དང༌། མཇལ་ཕྱག་བཀའ་སློབ་སོགས་རྒས་མོའི་བློ་ཡིད་ཚིམ་པ་མཛད་པར་བརྟེན་ཁོ་མོ་དང་དེའི་ཉེ་འཁོར་ན་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་དགའ་སྐྱིད་ཀྱི་གནས་སུ་བཀོད།

གཞན་ཡང་དེ་གར་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེང་སྐབས་ཡོ་རོབ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་འདིས་བོད་དོན་ཡང་ལོ་ལྔ་ནས་བཅུའི་བར་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང་ལོ་བཅུ་བཅོ་ལྔའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་མེད་པ་མ་རེད་སྙམ་ནས་བློ་འཚབ་ཡོང་གི་འདུག ངོས་ནས་བོད་རྒྱ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་བ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅེས་སྩལ་བ་དང༌། ལྷག་པར་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཚང་མས་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཚོ་ཁུག་གི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་པ་དང༌། ཛ་དྲག་གི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ལེགས་ཤོས་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བ་ཁོ་ན་ཡིན། གལ་ཏེ་དྲག་ཤུགས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ཚེ་མི་བཟོད་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཡིན་སྐོར་སྩལ་བར་གསར་འགོད་པ་ཚོས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཞུས་པ་མ་ཟད། ཕྱི་ཉིན་འཛམ་གླིང་གསར་འགྱུར་ཐོག་འགོད་སྤེལ་གནང༌།

དེ་ནས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཐོག་གསུང་བཤད་དང༌། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་ཧོ་ལན་ཌའི་སྐད་ནང་ཕབ་བསྒྱུར་པར་བསྐྲུན་ཞུས་པ་དབུ་འབྱེད་སོགས་བསྐྱངས་ཏེ་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད་པར་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པ་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་ཁར་བཅར་བ་དང༌། དེ་གས་གསར་འགོད་པ་ཁག་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་སོགས་དང་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་ཁྱབ་ཆེ་གནང༌། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་ཁང་པར་ ༡༩༩༡ ལོ་དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ལོར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུའི་མཛད་སྟོན་དངོས་གཞི་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།

དེ་ནས་ (Middlebury College) ཞེས་པའི་སློབ་གྲྭར་ཉིན་གསུམ་རིང་ནང་ཆོས་དང་ཡེ་ཤུའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མཁན་ཁག་གི་གསུང་བཤད་གནང་བའི་དགོངས་འཆར་སྙན་སྒྲོན་གསན་བཞེས་མཛད། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་ཉིན་ཐོག་མ་ནས་མི་གྲངས་ ༣༨༠༠ སྐོར་ཤོང་བའི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་ཡོད་ན་ཡང༌། དེ་ཉིན་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ བརྒལ་བ་བཀའ་སློབ་ཉན་པར་ཡོང་བར་བརྟེན་ཚོགས་ཁང་ནང་མ་ཤོང་བར་ཉེ་འཁྲིས་ཚོགས་ཁང་ཆུང་བ་ཞིག་ཏུ་བརྙན་འཕྲིན་འཕྲུལ་འཁོར་ཆེད་འཛུགས་སོགས་གློ་བུར་ཛ་དྲག་གིས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཞིང༌།

སྤྱིར་བཏང་ (Middlebury) གྲོང་ཁྱེར་དེའི་མི་འབོར་ ༩༠༠༠ ཡས་མས་ལས་མེད་པས་མི་འབོར་གྱི་གསུམ་ཆའི་གཉིས་སྐོར་ཚོགས་ཞུགས་བྱས་པ་ནི་ཡུལ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མྱོང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་མི་རྣམས་ཡ་མཚན་བྱེད་པ་དང༌། འགའ་ཞིག་གིས་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་ནང་རླབས་ཆེན་གྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས།

ཕྱི་ཉིན་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནང་སྒོ་སྒོམ་གྱི་ཐུན་ལ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་བཞུགས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་མི་མང་ཉིས་སྟོང་སྐོར་བཅར་འཛོམས་བྱུང་བ་ལྟར་ཚང་མ་དང་ལྷན་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་བརྩེ་སེམས་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་སྨོན་གནང༌། གཞན་ཡང་ཆོས་ལུགས་ཁག་མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། སི་ཀྲོའི་ནི་སྦོབ་ (Stony Brook) ཅེས་པའི་མཐོ་སློབ་ཀྱིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་དེ་གར་དགེ་སློབ་རྣམས་ལ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བར་ཚང་མས་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་ཞུས།

ནེའུ་འཇར་སིར་ (New Jersey) ཉིན་ཤས་བཞུགས་རིང་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་དང་གསར་འགོད་པ་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། བར་ལམ་རྒྱ་ནག་ནས་བྲོས་བྱོལ་ཡོང་པའི་སློབ་མ་ཤེས་ཡོན་ཅན་དྲག་གྲས་ཤན་ཏུང་ཞེས་པ་ཞིག་མཇལ་ཁར་བཅར་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་བསམ་སྤྱོད་དང༌། མི་མང་གི་གནས་སྟངས། ཕུགས་ཡུལ་གྱི་འདུན་པ། ཁོང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་སོགས་དགོངས་པའི་དཔྱད་གཞི་མང་པོ་ཞུས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་དཀའ་སྡུག་མྱོང་མཁན་གྱི་རྒྱ་ནག་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་བྱམས་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་དང༌། ཁོང་ཚོའི་མང་གཙཽ་རང་དབང་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད།

གདན་ཞུས་བཞིན་ (Pennsylvania) མངའ་སྡེའི་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། ས་གནས་དེ་ནི་ཨ་རིའི་རང་བཙན་ལས་འགུལ་ཐོག་མ་བརྩམས་ས་དང་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་ས་བཅས་ཀྱི་གསར་བརྗེའི་གནས་གཞི་ཡིན་པ་ལྟར་སྐབས་དེའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཡུལ་གྱི་ཁང་པ་དང༌། རང་དབང་གི་དྲིལ་བུ་སོགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པ་དང་མངའ་སྡེའི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ནས་གུས་བསུའི་མཛད་སྒོ་གཉེར་ཏེ་ཆེ་བསྟོད་ཞུས། དེ་ནས་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕེབས། དེ་གར་སྔོན་མ་ནས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནང་བོད་ཀྱི་དངོས་རྫས་རིག་དངོས་གང་འཚམས་ཡོད་པ་དེ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་སྦྲགས་གནས་སྤོས་ཀྱིས་ད་ལམ་བོད་མི་རིགས་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་མཚོན་པའི་དམིགས་བསམ་མཆོད་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་པར་རབ་གནས་བྱིན་རླབས་ཕྱག་ནས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་བར་མཛད།

སའུ་ཐི་ཨ་ར་སྦི་ཡའི་ (Saudi Arabia) བླ་མ་བི་ཤོབ་པུ་ཐོ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་ཆོས་ལུགས་ཁག་མཉམ་འབྲེལ་སོགས་ཁྱབ་ཆེ་བའི་གཟིགས་ཚུལ་དགོངས་འཆར་བརྗེ་རེས་དང༌། སྐབས་དེར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་མང་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཞལ་མཇལ་དང༌། བཀའ་སློབ་དོན་དུ་གཉེར་ཆེད་ཕེབས་སྒུག་ཞུས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་ལྟར་ཁོང་ཚོའི་རེ་འདོད་ཇི་བཞིན་སྐོང་བར་མཛད།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཁེ་ན་ཌར་ (Canad) ཞབས་སོར་བཀོད། གྲོང་ཁྱེར་ཀྲོ་རན་ཀྲོའི་ (Toronto) སྤྱི་ཁྱབ་པ་དང༌། ཨོ་ཊ་རི་ཡོ་ (Ontario) མངའ་སྡེའི་གསར་དུ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་མ་ཐག་པའི་སྲིད་བློན། དེ་བཞིན་གྲོང་སྡེའི་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ཀྱིས་གུས་བསུའི་ཆེ་བསྟོད་མཛད་སྒོ་ཟབ་རྒྱས་ཞུས། སྐབས་དེར་བི་ཏི་ནམ་གྱི་བཙན་བྱོལ་བ་ཁག་གཅིག་ཀྱང་དགའ་བསུའི་དར་ཆ་སོགས་འཁྱེར་ནས་བཅོས་མིན་དད་བཀུར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པར་བརྟེན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བྱམས་གཟིགས་ཆེན་པོས་ཁོང་ཚོར་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུའི་བཀའ་བཞེས་མཛད། ཁོང་ཚོས་ཁ་ཐོར་དུ་གནས་པའི་བི་ཏི་ནམ་གྱི་མི་རིགས་རྣམས་ལ་བརྡ་ལན་སྤྲད་དེ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་བཅར་བ་ལྟར་ཁོང་ཚོར་མཇལ་ཁ་འཚམས་འདྲི་དང་བཀའ་སློབ་སོགས་ཡིད་ཁུལ་ངེས་མཛད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོས་ཀྱང་རང་ལུགས་གུས་བསུའི་བྱེད་སྒོ་ཉམས་སུ་བསྟར་ནས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་གཙོ་འཛིན་ལས་ལྷག་པའི་དགའ་ཞེན་དད་བཀུར་ཆེན་པོ་ཞུས།

དེ་གར་རང་རིགས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་ཁག་གཅིག་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་དང་གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་སོགས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་བསྐྲུན་པར་མཛད། དེ་ནས་ (The Empire Club of Canad) ཞེས་པའི་ཚོགས་པས་ (ཚོགས་པ་དེ་ནི་མི་འབོར་ཆེ་ལ་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཡུལ་དེའི་ཚོགས་པ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན།) གསོལ་ཚིགས་ལ་གདན་ཞུས་ལྟར་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་འཛོམས་པར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བཀའ་སློབ་དང༌། ཚོགས་པ་དེར་སྒེར་བཙན་གྱི་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་སྟོན་པའི་དབང་ཆ་དང་ཆ་རྐྱེན་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ལྟར་གསོལ་སྟོན་མཛད་སྒོ་དང་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་ཆ་ཚང་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་ཡོངས་ཁྱབ་བསྟན་པ་དང༌། བརྙན་འཕྲིན་ཚན་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསར་འགྱུར་ལེ་ཚན་ཐོག་བསྟན་པ་བཅས་ཀྱིས་བོད་དོན་སྐོར་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱུང༌། དེ་རྗེས་རིག་གཞུང་དང་མི་སེར་སྐོར་གྱི་ལས་དོན་བློན་ཆེན་མཇལ་འཕྲད་དུ་བཅར་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་བབ་དང༌། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་བཀའ་བསྡུར་དང་ཕན་ཚུན་དགོངས་འཆར་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ལྷུག་པོར་གསུང་གླེང་མཛད།

ཁེ་ན་ཌའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆུང་གིས་དུས་ཡུན་ལོ་བཞིའི་རིང་འབད་བརྩོན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་གནང་མཁན་ཚོར་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་དྲན་རྟེན་དར་དབྱེ་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ཤིག་འཚོགས་པའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། བློན་ཆེན་རྣམ་གཉིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བར་ཚོགས་ཞུགས་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ་བས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཞུས།

དེ་གར་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བསྟི་གནས་མང་གཙོའི་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚོགས་གཙོ་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་མཁན་ཁོང་དང༌། བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་མཁན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སུམ་ཅུ་སྐོར། གཞན་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་ཕྲུག་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚས་ལིང་ཞེས་པ་བཅས་མཇལ་ཁར་བཅར་བར་ཁག་སོ་སོར་བཀའ་སློབ་དང་བོད་གནས་ངོ་སྤྲོད་མཛད་པ་མ་ཟད་ཁོང་ཚོའི་བསམ་འཆར་དང་ལྟ་ཚུལ། རེ་འདུན་བཅས་པ་གསན་བཞེས་དང༌། ཡང་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཁག་གཅིག་བཅར་བར་བོད་དོན་གྱི་བདེན་དོན་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་ཞིབ་པར་མཛད། གདན་ཞུས་ལྟར་འགྲོ་བ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ནས་ཁོང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་གཞིར་བཟུང་མིའི་བརྩེ་བའི་བསམ་བློ་དང༌། མི་གཤིས་བཟང་པོ། ཀུན་སྤྱོད་ཡ་རབས་བཅས་དགོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང༌། ཁོང་ཚོས་བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་དོན་ཚན་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

གཞན་ཡང་ཆོས་ལུགས་ཁག་མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་ཚོགས་འདུ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུ་སོ་སོར་ཕེབས་ནས་བཀའ་སློབ་དང་ཁོང་ཚོའི་དྲི་བ་ཁག་ལ་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ལན་སྩལ། དེ་གར་གནས་སྡོད་རང་རིགས་མང་ཚོགས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་འབྱུང་འགྱུར་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྐུལ་མ་སོགས་མཛད།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཉིན་གཅིག་གྱུར་བྱུང་མ་ཐག་པའི་འཇར་མན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་སྦར་ལིན་དུ་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་འཇར་མན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ (Richard von Weizsäcker) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་རིང་ཐུགས་སྣང་གཤིན་པོའི་བཀའ་མོལ་ནང་ལྷུག་ཏུ་གནང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཅིག་གྱུར་བྱུང་མ་ཐག་པའི་འཇར་མན་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། སྲིད་འཛིན་མཆོག ཁོང་གི་མི་མང་བཅས་ལ་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས་པ་དང༌། ལྷག་པར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྦར་ལིན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཕེབས་སྐབས་ས་མཚམས་སུ་བུད་མེད་གཅིག་གིས་ཡང་ལཱའི་སྣང་གསལ་ཕུལ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མུན་པ་སེལ་བའི་མཚན་མར་གཟིགས་ནས་བསྔགས་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་དང༌།

ཐེངས་གཉིས་པ་ཕེབས་སྐབས་སྦར་ལིན་གྱི་གྱང་རྩ་བཤིག་བཏང་བ་དང་སྐབས་འཁེལ་ཞིང༌། ད་རེས་ཐེངས་གསུམ་པ་ཕེབས་སྐབས་འཇར་མན་ཤར་ནུབ་གཉིས་དངོས་སུ་གཅིག་གྱུར་བྱུང་ནས་སྐུ་མགྲོན་གྱི་ཐོག་མ་གནང་སྟེ་སྲིད་འཛིན་མཆོག་གིས་གཞུང་འབྲེལ་མཇལ་འཕྲད་དང་འབྲེལ་ལྷན་དུ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བཀའ་བསྡུར་གནང་བ་དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཐད་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། སྲིད་འཛིན་མཆོག་ནི་དགོངས་པ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དམིགས་བསལ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་བསྟུན་གསུང་ལན་ཁག་ཐུགས་ཡིད་འཕྲོག་ངེས་གནང་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་ཞིབ་ཕྲའི་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་གནང་བ་དང་འབྲེལ་སླད་བོད་དོན་སྐོར་ཐུགས་སྣང་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུའི་ཐོག་གཟིགས་བདེའི་དོན་ཚན་འཁོད་པའི་སྙན་ཐོ་ཤོག་ལྷེ་ཞིག་ཕུལ་ཏེ་སྐུལ་མ་རྒྱ་ཆེ་ཞུ་གནང་མཛད།

ཐེངས་འདིའི་མཇལ་འཕྲད་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་མ་དགོས་པ་སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མི་སྣས་རྒོལ་གཏམ་སྤེལ་བའི་ནང་ཁོ་པས་བརྗོད་དོན། ད་རེས་འཇར་མན་གྱི་སྲིད་འཛིན་གྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ་དེ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བོད་ལྗོངས་རང་བཙན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། མེས་རྒྱལ་ཁ་བྲལ་གཏོང་རྒྱུ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་འུད་སྒྲོག་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་རྒྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས་མཚོན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།

དེ་བཞིན་འཇར་མན་དུ་ཉིན་ཤས་བཞུགས་རིང་འཇར་མིན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་གྲས་ (Munich) ལྷ་ཁང་ (Archdiocese) ཞེས་པའི་ནང་འཛམ་གླིང་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་ཆེན་ཁག་དང་ལྷན་དུ་ཞི་བདེའི་སྨོན་ལམ་གསུང་བའི་མཛད་སྒོ་བསྐྱངས་ཤིང༌། ལྷ་ཁང་དེའི་ནང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་པ་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ནང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་བརྙན་བཞེངས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པ་དང༌། མཛད་སྒོའི་སྐབས་དེ་གའི་མི་མང་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་བླ་ཆེན་རྣམས་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་འཛད་སྒོ་དབུ་ཚུགས་པ་དང་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ཁག་ནས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཐུགས་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་དང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག དེ་རིང་འདིར་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་ཞི་བདེའི་སྨོན་ལམ་གསུང་རྒྱུ་བྱུང་བ་འདི་ཁོང་ཚོའི་གཟི་བརྗིད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང༌། དེ་རིང་ང་ཚོ་འཇར་མན་ཤར་ནུབ་གཉིས་སླར་ཡང་གཅིག་བསྒྲིལ་བྱུང་བའི་དགའ་སྤྲོའི་ཉི་མོ་འདིར་ང་ཚོ་འཇར་མན་མི་མང་ཡོངས་ནས་བོད་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ལའང་ཉི་མ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཤར་རྒྱུའི་སྨོན་ལམ་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་དང༌། དེ་རིང་འདིར་ཞི་བདེའི་སྨོན་ལམ་འདོན་རྒྱུ་འདི་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བོད་དང་བོད་མི་མང་ལ་ཞི་བདེ་དང་རང་དབང་ཡོང་རྒྱུའི་དོན་དུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ང་དེ་རིང་འཇར་མན་ཤར་ནུབ་གཉིས་སླར་ཡང་གཅིག་སྒྲིལ་བྱུང་བའི་ཉིན་གཉིས་པར་ཡོང་རྒྱུ་བྱུང་བ་དང་དེ་རིང་སྔ་དྲོ་སྲིད་འཛིན་མཆོག་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་ཞེས་དང༌། ཞི་བའི་ལམ་ནས་ཐོབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་གནང་བ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་ལའང་ལོ་ལྔ་ནས་བཅུའི་བར་ཏན་ཏན་འགྱུར་བ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཡིན་པའི་རེ་བ་ཡོད། ཅེས་གསུང་སྐབས་དེར་ཡོད་མི་མང་ཡོངས་ནས་ཡིད་ཆེས་དང་རེ་སྨོན་གྱི་ཐལ་མོ་ཡུན་རིང་བརྡབས་ཤིང༌། མཛད་སྒོ་མཇུག་བསྒྲིལ་ཁར་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་སྐུ་བཞེངས་ཐོག་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་ཡང་བཏང་བ་དང༌། མཛད་རིམ་གྲུབ་རྗེས་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་ཕེབས་རོགས་ཞུས་ཏེ་མི་མང་གི་དཀྱིལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཕྱག་དབང་ཞུ་མཁན་དང་ཕྱག་གཏོང་མཁན་སོགས་ཁོ་རང་ཚོའི་བླ་མ་ལའང་ད་བར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དད་གུས་ཆེན་པོ་ཞུས།

འཆར་ཅན་གྱི་དགོང་དྲོའི་འཇར་མན་གསར་འགྱུར་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཏྭ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་འཇར་མན་དུ་ཕེབས་པ་ཞེས་པའི་ལེ་ཚན་ནང་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་འཇར་མན་གྱི་སྲིད་འཛིན་མཆོག་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བ་དང༌། ལྷ་ཁང་ནང་ཞི་བདེའི་ཆེད་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་པའི་སྐོར་བསྟན་པ་དང་ཆབས་ཅིག རྒྱ་ནག་དཞུང་ནས་འཇར་མན་གཞུང་ཚབ་ལ་དེའི་སྐོར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པའི་སྐོར་སོགས་ཡོངས་བསྒྲགས་གནང༌། ས་གནས་ི (Evanglisch) སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་གདན་ཞུས་ལྟར་ཀྲུཊ་ཛིང་ (Tutzing) ས་གནས་སུ་ཕེབས་ཏེ་དེ་གའི་རྒྱུན་སྲོལ་བཞིན་སྔ་དྲོའི་ཞལ་འདོན་སྨོན་ལམ་གནང་བ་དང༌། སྐད་གྲགས་ལྡན་པའི་མཁས་དབང་ (Prof Dr. H Franke) དང༌། མཁས་དབང་ (Prof .Dr. J. Lutt) གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་མཁས་དབང་ (Prof. Dr. P. Opitz) མཁས་དབང་པི་ཨོཔིཊ་ཛི། གཞུང་ཚབ་ཟུར་པ་ (Dr. E J. Kothals Altes) སོགས་དང༌། འཇར་མན་དུ་བཞུགས་པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྤང་ལུང་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་ཙམ་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གྱི་སྣ་ཚོགས་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བལྟ་ཚུལ་ཟེར་བ་དང་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་དེ་མ་འོངས་པར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་འགུལ་བསྐྱོད་གང་འདྲ་ཐེབས་མིན་སྐོར་ལ་མཁས་པ་ཚོའི་དགོངས་འཆར་དང་བལྟ་ཚུལ་གསན་གནང་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྲགས་ནས་སྣ་ཚོགས་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ལྟ་བ་གསལ་བཤད་གནང་བ་དང་ཆབས་གཅིག་བོད་དུ་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་དང་གུས་ཞབས་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ། མཁས་དབང་སྦུ་རག (Prof . Dr. Bruck) ནས་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ཚན་ཉི་ཤུའི་ཐོག་ཡེ་ཤུ་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྐོར་གསལ་བཤད་ཐོག་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་འབྲེལ་བ་དམ་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་གལ་ཆེའི་རིང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་དུ་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་དགོངས་འཆར་གནང༌།

མཁས་དབང་ཨེ་ཆེ་ཨོ་ཕ་ (Prof . Dr. H Off) ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་མཉམ་སྦྲེལ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ཚུལ་སྐོར་དོན་ཚན་བཅུ་གཉིས་ཐོག་དགོངས་འཆར་བཀའ་གྲོས་གནང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ནས་བརྩམས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང༌། བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དེང་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་བོད་འདི་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཞི་བདེའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་རྒྱུ་དང༌། བོད་ནང་སྐོར་སྲུང་བ་མ་གཏོགས་དམག་མི་མེད་པ་དང༌། མཁོ་ཆས་ཀྱི་གྲི་དང་ཁབ་ཙམ་མ་གཏོགས་མཚོན་ཆེའི་རིགས་གང་ཡང་མེད་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ན་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་ཞི་བདེར་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེ་ཡོང་རྒྱུ་རེད་དགོངས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཞི་བདེའི་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་ད་བར་ཕན་ཡོད་ཀྱི་ལན་གང་ཡང་མ་བྱུང་ཞེས་སྩལ།

དམག་དཔོན་ཟུར་པ་བྷས་ཤན་ནས་ད་བར་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་བོད་དོན་སྐོར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དེ་ཙམ་བྱས་མེད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ང་ཚོའི་འཇར་མན་གཞུང་གིས་ཡོངས་བསྒྲགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་ཞུས་པ་དེར་ང་ཚོ་མི་མང་ཡོངས་ངོ་ཚ་དང་བློ་ཕམ་སྐྱེ་གི་འདུག་ཅེས་གསུངས། གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་གྱི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐྱངས་པར་ཉིན་ཤས་བསྟུད་མུར་འཇར་མན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་དང་ལྷག་པར་ལྷོ་ཕྱོགས་འཇར་མན་གྱི་གསར་འགྱུར་ཁག་ཚང་མའི་ནང་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་དེང་བར་གྱི་བོད་མི་མང་ཚོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྟངས་སོགས་བོད་ཀྱི་སྐོར་གནས་ཚུལ་མང་པོ་འགོད་སྤེལ་བྱས།

དེ་བཞིན་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་གསར་འགྱུར་ཁག་ཏུ་ཐོན་པའི་གཙོ་བོར་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣ ཉིན་འཇར་མན་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་མཛད་སྒོ་ཚུགས། དེ་ནི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་འདིའི་ནང་དུས་ཚོད་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་མ་གཏོགས་འཛམ་གླིང་ཚང་མས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འཕྲིན་འབྱོར། གཅིག་གྱུར་འཇར་མ་ནིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གཞུང་འབྲེལ་གཟིགས་སྐོར་དང་པོ་ཕེབས་མཁན་ནི་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཁོང་གིས་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ་མཇལ་དར་ཕུལ་བ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་དུས་འགོར་བསྐལ་བ་བཟང་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞིག་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་མིར་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ྋགོང་ས་མཆོག་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་དུས་རྒྱ་མིས་བོད་མིར་དྲག་གནོན་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་སྟོན་བཞིན་པ་གཙོ་འདོན་འགོད་སྤེལ་གནང༌།

ཚེས་ ༧ ཉིན་ཧཕ་རན་སིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཉེ་ཆར་གསར་དུ་བཟོས་པའི་བོད་སྐོར་གྱི་གློག་བརྙན་ཐོག་མའི་གཟིགས་འབུལ་མཛད་སྒོར་ཕེབས་པར་གློག་བརྙན་པར་ལེན་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་འགན་ཁུར་མི་སྣ་སོགས་ནས་གསུང་བཤད་ཆེ་བསྟོད་ཞུས། ཧཕ་རན་སིའི་གྲོས་ཚོགས་ནི་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་འཐུས་མི་མང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་ཕྱི་ཉིན་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་འཐུས་མི་དྲུག་ཅུ་སྐོར་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ (འདི་ནི་གྲོས་ཚོགས་གཞན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་དང་མི་འདྲ་བར་དབང་ཆ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།) བཅས་སྔ་རྗེས་སུ་ཕན་ཚུན་གཟིགས་ཚུལ་བརྗེ་རེས་དང༌། གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་ངོ་སྤྲོད་བཅས་ཧ་ཅང་ཐུགས་ཡིད་ཚིམ་པར་གནང༌།

དུས་མཚུངས་བོད་དོན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཞུ་གཏུག་བྱ་ཕྱོགས་ཐད་མེག་སི་ཀོ་ (Mexico) མངའ་སྡེའི་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ (Carlos Salinas de Gortari) མཆོག་དང༌། (Costa Rica) སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ (Rafael Augel Calderonf) རྣམ་གཉིས་ལ་བཀའ་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་སྩལ་བ་གཤམ་གསལ།

ྋ མཆོག་ཏུ་བཀུར་འོས་མི་རྗེ་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ།

དེང་དུས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་ཇི་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་སྐུ་ཉིད་དང༌། སྲིད་གཞུང་ལ་མཁྱེན་རྟོགས་སླད་ངའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་གནས་འཕྲིན་འབུལ་བར་ཆེད་བཅར་ཞུ་བཞིན་ཡོད། སྔ་ལོ་ངོས་རང་ཐེངས་དང་པོར་ཕྱོགས་དེར་ལྟ་སྐོར་སྐབས་མེག་སི་ཀོ་གཞུང་དང་མི་མང་གིས་ངོས་ལ་དགའ་བསུ་དང་བཅས་ངོས་ཀྱི་མི་མང་གི་ལས་དབང་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་སྟངས་ཐོག་དགའ་སྤྲོ་དཔག་མེད་ཐོབ། ལྷག་པར་དེང་དུས་བོད་མིའི་རྩ་དོན་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དེང་སྐབས་ང་ཚོའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་གང་ཉིད་ནས་ཐུགས་ཁུར་མུ་མཐུད་བཞེས་པའི་རེ་བ་མཆིས།

འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་མང་པོའི་ནང་ཆབ་སྲིད་ཐོག་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་འགྲོ་དང་འགྲོ་མུས་དང༌། སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་རིང་ལུགས་པའི་དབང་ཆ་དེ་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་སྒོ་ནས་འདེམས་ཐོན་བྱས་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་འཁྱེར་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

དེ་དང་དུས་མཚུངས། རང་དབང་དང༌། མང་གཙོ་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་བོད་མི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་དྲག་གནོན་ཆེ་རུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། དྲག་པོའི་སྲིད་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མི་བོད་མི་ཚོར་དམ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཏེ་བོད་མི་སྟོང་ཚོ་མང་པོ་བཙོན་འཇུག་དང༌། རྒྱལ་གཅེས་མགོ་ཁྲིད་མང་པོར་སྲོག་ཐོག་བཏང་ཡོད། རྒྱའི་བཀའ་བཀོད་ལ་དང་ལེན་མ་ཞུ་མཁན་ཚོའི་ཐོག་རྣམ་ཀུན་དམག་མི་དང༌། ཉེན་རྟོག་པས་དྲག་གནོན་རྒྱུན་བསྟུད་དེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ཉེ་ཆར་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་མི་ཚོས་བོད་མི་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཞེད་སྣང་འོག་སྡོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། རྒྱ་རིགས་ཕོན་ཆེ་བོད་ནང་སྤོ་བཞུད་བྱེད་རྒྱུའི་ཤུགས་གནོན་རྒྱག་བཞིན་ཡོད། གལ་སྲིད་དེ་འདྲའི་གནས་སྟངས་མུ་མཐུད་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་བོད་མི་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེང་སྐབས་རྒྱ་མིས་ཆབ་སྲིད་དང༌། དཔལ་འབྱོར། དམག་དོན། ཐ་ན་རིག་གཞུང་དང་ཆོས་ཕྱོགས་སློབ་གཉེར་ལྟེ་གནས་ཁག་ནང་དབང་ཤུགས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

རྒྱ་མིའི་དྲག་གནོན་ཐོག་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ལྷ་ས་དང་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གཞན་དུ་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོས་རྒྱའི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ནི་དྲག་པོའི་ཐོག་ནས་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་འདི་ཞི་བའི་ལམ་ནས་སེལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུར་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་ཤུགས་སྣོན་ཞིག་རྒྱག་དགོས་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལས་དོན་འདི་ནི་འབྲེལ་ལམ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་སེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།

ཡིན་ནའང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཁོ་ནའི་འོག་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ང་ཚོས་དམིགས་ཡུལ་འདི་གཞིར་བཞག་སྟེ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་འཆར་གཞི་གསར་པ་ཞིག་འདིང་བཞིན་ཡོད། འདིའི་སླད་ངོས་ནས་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་པའི་འོག་ཉམས་མྱོང་ལྡན་པའི་མི་སྣ་ཆེད་འཛུགས་བྱས་ཡོད།

རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང༌། དོན་གཅོད་རིན་ཆེན་དར་ལོ། (Dr. Michael Van Walt) བཅས་ (Mexico) རུ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་དང་འབྲེལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཞུ་གཏུག་འཆར་གཞི་སྙིང་བསྡུས་སྐུ་ཉིད་དང༌། ཡང་ན་གང་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣའི་ཐོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཞུ་སྒོའི་ཐད་ལ་མངགས་བྱ་བྱས་ཡོད། གང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ཁག་ནི་ལས་དོན་འདིའི་ཐོག་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོང་བའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། རོགས་རམ་ཇི་གནང་ལ་བཀའ་དྲིན་བླ་མེད་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྨོན་ལམ་མཚམས་སྦྱོར་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༩༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༧ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕེབས་བཞུད་སྐོར་ཧོང་ཀོང་གི་གསར་ཤོག་ཐོག་ཧཕ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་ནས་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་ལུང་དྲངས་དོན་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ཧཕ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་པེ་རི་སིར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་མི་སྣ་རྣམས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པའི་འདོད་ཚུལ་བཞེས་གནང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་སྐམ་ཆེན་ཐོག་དྲག་ཟིང་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་ཕྱིན་དེས་རྐྱེན་པས་གོད་ཆག་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡོང་ངེས་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང༌། ཧཕ་རན་སིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས་དབར་ཕན་ཚུན་གསུང་གླེང་གནང་རྗེས་གསར་འགོད་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་གནང་དོན། མིག་སྔར་རྒྱ་ནག་ནང་གི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་གནས་ཚུལ་འཕེལ་ཕྱོགས་ཆེ་བ་གཉིས་ཡོད་ཅིང༌། གཅིག་ངོས་རང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བྱ་ཐབས་བཟུང་མཁན་དེ་དང༌། གཞན་ཞིག་ནི་ཅུང་དྲག་འཐབ་ལ་འདོད་ཚུལ་འཛིན་མཁན་གྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་ཛ་དྲག་ཅུང་ཆེ་བ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱ་ནག་ནང་ལ་དྲག་པོའི་ཟིང་འཁྲུག་ལངས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས། གལ་སྲིད་དྲག་ཟིང་གི་གནས་ཚུལ་དང་གནོད་འཚེ་ཞིག་བྱུང་ཕྱིན་དེའི་རྗེས་འབྲས་སུ་གོད་ཆག་དང་གནོད་འཚེ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཡོང་རྒྱུ་ངེས་ཅན་ལ་བརྟེན། ངོས་རང་ནས་བློ་འཚབ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང༌། ཡང་ཁོང་གིས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་མཁན་གྱི་རྒྱ་ནག་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་མི་སྣ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་འགོད་སྤེལ་བྱས།

གཞན་ཡང་ད་རེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རྣམ་གསར་པ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང་’ཞེས་པ་འགྲེམས་སྤེལ་གྱི་མཛད་སྒོར་བཞུགས་པ་བཅས་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དྲུག་ལ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་དོན་ཐོག་མའི་འཆར་གཞིས་ལས་ལྷག་པའི་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༩ ཉིན་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་བཞུགས་སྒར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་གུས་མཇལ་ཞུ་བཞིན་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

ད་རེས་མཛད་རྣམ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང་’ཞེས་པ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་རིགས་ཁག་བཅུ་གཉིས་ནང་པར་བསྐྲུན་ཟིན་པ་ཞལ་དབྱེ་འགྲེམས་སྤེལ་གྱི་མཛད་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་ཟབ་མོས་འགྲེམས་སྤེལ་དང༌། མདོ་སྔགས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཆར་སྐྱེ་རྒུའི་རེ་འདོད་ཇི་བཞིན་འབེབས་པར་མཛད་པ་ནི་ངོ་མཚར་བའི་གནས་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།

དེའི་སྐོར་རྒྱ་གར་གསར་ཤོག་ཧིན་རྡུ་སི་ཐན་ཀྲ་ཡིམ་སི་ནང༌། ལོན་ཌཽན་ནས་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣ ཉིན་གསར་འགོད་པ་སྐུ་ཞབས་པེའི་ཤར་མ་ཞུ་བས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་དོན། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་གསལ་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་སར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང་ཞེས་པའི་མཛད་དེབ་དེའི་འགྲེམས་སྤེལ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སུ། རྒྱ་ནག་ནང་ད་ལྟའི་ཆར་དབང་ཆ་མཁྲེགས་འཛིན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡོད་ཀྱང༌། གནས་སྟངས་དེ་ནི་འགྱུར་བ་ཡོང་ངེས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱ་ནག་གི་དེ་སྔོན་རང་བཞིན་དལ་པོའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྲའོ་ཙི་ཡང་སླར་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆར་སླེབས་རྒྱུའི་མང་ཚོགས་ནང་གླེང་སློང་ལྷང་ལྷང་ཞིག་ཡོང་བཞིན་པ་རེད།

དབང་བཙན་གྱི་སྲིད་དབང་གང་གིས་ཀྱང་མི་མང་གི་རང་དབང་མང་གཙོའི་འདུན་པ་དེ་བཀག་ཐུབ་དཀའ་བར་བརྟེན། ལོ་ལྔ་དང་བཅུའི་ནང་ཚུད་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་སྲིད་ཀྱི་རེད། ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ད་དུང་སྐད་ཆ་བྱ་རྒྱུའི་སྒོ་ཕྱེ་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་མཁྲེགས་བཟུང་ཅན་དང་བཀའ་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་གྲུབ་འབྲས་མཐོང་བཟོ་མེད་པ་དང༌། ང་ཚོའི་རྒྱ་ནག་དང་མཐའ་མའི་སྐད་ཆ་དེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་དྲག་ཁྲིམས་བཏང་བའི་རྗེས་སུ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་རྗེས་ང་ཚོས་ལྡི་ལིར་རྒྱ་གཞུང་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་དུ་ཐེངས་བཅུ་ཙམ་འབྲེལ་བ་བརྒྱུད་སྐུལ་ཞུས་པ་དེ་ལ་ཨ་ལན་གང་ཡང་མ་བྱུང་བ་རེད།

བོད་ནང་གི་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཁྲིམས་གཞི་ལྷོད་གཡེང་གཏོང་འདོད་མེད་བཞིན་དུ་དྲག་ཁྲིམས་ཕྱིར་བསྡུ་མ་བྱས་ཐབས་མེད་བྱུང་བ་དཻ་ནི་རང་མཐོང་གསོ་ཐབས་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། བོད་མི་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་གྱུར་ཏེ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་མཐོང་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ངས་རྒྱ་ནག་དང་སྐད་ཆ་བྱ་རྒྱུའི་ཞི་བའི་འཆར་གཞི་དོན་ཚན་ལྔ་དེ་སྟོན་པར་འཆར་དོན་དེའི་ནང་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་གཞུང་དེ་མང་གཙོའི་ལམ་ནས་འོས་འདེམས་བྱ་རྒྱུའི་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཐུགས་འགན་བཞེས་རྒྱུ་མིན་པ་མ་ཟད། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གསར་འགོད་པས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་དོན་ཞིག་ཏུ། ལོ་རྗེས་མའི་སྟོན་དུས་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་དབྱིན་གཞུང་ལ་ཨུ་ཚུགས་དཀའ་རྙོག་མང་པོ་ཞུ་འདོད་མེད་ཅིང༌། དབྱིན་གཞུང་གི་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་དགོས་མིན་ནི་ཁོང་ཚོ་རང་ལ་རག་ལས་ཤིང༌། དབྱིན་གཞུང་རང་གི་ཁེ་ཕན་གནད་དོན་གལ་འགངས་ཆེ་བ་རྩིས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པར་དེའི་ཐོག་ཁོང་ཚོའི་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་ནི་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག ཡིན་ནའང་དབྱིན་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་ཐོག་ཀུན་སློང་ལངས་ཕྱོགས་ནི་བློ་ཕམ་ཅན་ཞིག་བྱུང་སོང་ཞེས་དང༌།

ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་མཉམ་སྦྲེལ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དེས་བོད་དུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་སླར་ཡང་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་དང༌། ཡོང་དགོས་དོན་མེད་པ་བསྟན་གྱི་འདུག་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་ཤར་དཀྱིལ་ཨེ་ཤ་ཡའི་གནས་སྟངས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་ཤུགས་བསྟན་གནང་བ་མངོན་གསལ་འདུག་ཅེས་དང༌།

ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བོད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་དཀའ་རྙོག་དང༌། བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་ཆེན་པོ་སྤོས་ཏེ་བོད་མི་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་འགྱུར་ཐབས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་རྣམས་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་ཟབ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཐོག རྒྱབ་སྐྱོར་ཡང་འཕེལ་བཞིན་པ་ནི་དངོས་གནས་རེ་བ་ཅན་གྱི་རྟགས་མཚན་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། སྐབས་མཚུངས་གསར་ཤོག་སི་ཀྲི་ཀྲི་སི་མན་ནང༌། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ ༡༩༩༡ ལོ་དེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཞེས་གསར་འགོད་པར་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་འདུག

ཨ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཁེ་ན་ཌའི་ནང་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་ཀྲི་རོན་ཌར་ས་གནས་དཔོན་རིགས་དང་མཇལ་འཕྲད་དང་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་གུས་བསུ་ཡང་ཞུས། དེ་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ནང་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་ལྷན་དུ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་གནང་བ་དང༌། ཕྱི་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། ྋགོང་ས་མཆོག་ཁེ་ན་ཌའི་ནང་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ད་ལྟའི་འཆར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ཁེ་ན་ཌའི་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་སྡེ་ཚན་གྱི་འགོ་འཛིན། ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་སོགས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་མ་ཟད། ཁེ་ན་ཌའི་སྲིད་བློན་མཆོག་དང་ཟུར་དུ་མཇལ་འཕྲད་གནང༌།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཨོ་ཊ་ཝ་ཕེབས་ཏེ་དྲན་གསོའི་རྡོ་རིང་གསར་པ་འཛུགས་པའི་མཛད་སྒོར་ཞུགས་པ་དང༌། ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་ཀྱི་མཛའ་གྲོགས་མཐུན་ཚོགས་ཁག་གི་ཚོགས་མི་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང༌། ཡང་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་ཁག་གཅིག་གིས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་བཞེས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་གྲོས་ཚོགས་ལ་གསུང་བཤད་གནང་རྒྱུའི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་འགོད་སྤེལ་གནང༌།

གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་གསར་ཤོག་ཁག་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་བཞུགས་པའི་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཉིན་སྔོན་མར་ལི་བྷར་ཀྲི་བྷེལ་ (རང་དབང་གི་དྲིལ་བུར།) གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་རྗེས་མང་ཚོགས་སར་ཨེ་རག་གིས་ཀུ་ཝེ་ཀྲིར་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཁོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་དེ་གཉིས་གནས་སྟངས་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་འཛམ་གླིང་མི་མང་ཚོས་ངོས་འཛིན་གཟིགས་ཕྱོགས་གནང་དགོས་ཞེས་དང༌། བཙན་འཛུལ་བ་དེ་གཉིས་ཀར་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་ཅིང༌། བོད་དེ་ས་གཞི་དང༌། སྐད། རིག་གཞུང་མི་རིགས་བཅས་རྒྱ་ནག་དང་ཡོངས་སུ་ཐ་དད་རེད་ཅེས་དང༌།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་མི་ལོ་བཞི་བཅུའི་རིང་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་སེལ་རྒྱུའི་ཐུགས་ཐག་ཆོད་པོའི་འབད་བརྩོན་གནང་བར་ ༡༩༨༩ ལོར་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་རེད་ཅེས་དང༌། ད་དུང་ང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་རང་དབང་རང་བཙན་གྱིས་གནད་དོན་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གཉིས་དབར་གྱི་འཁྲུག་གཞི་ཞི་འཇམ་དུ་ཕྱིན་པ་དེས་མ་འོངས་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོའི་གཞི་རྩ་འཛུགས་རྒྱུའི་ཆེད་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་གནང་ཐུབ་ཐབས་ཤིག་བྱུང་བ་རེད།

རྒྱ་གཞུང་གིས་ ༡༩༤༩ ལོར་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང་ ༡༩༥༩ ལོ་བོད་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཐོག་རྒྱ་མི་གྲངས་འབོར་མང་བ་ས་ཡ་བདུན་གནས་སྤོས་བྱས་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་པའི་གནས་ཚུལ་འགོད་སྤེལ་བྱས།

མགོན་པོ་གང་ཉིད་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུན་གཏན་བཞིན་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་ཚོར་མི་གྲངས་ ༤༥ མཇལ་བཅར་ཐོག ཁུངས་སོ་སོར་གནས་འདྲི་བསྐྱངས་པ་དང༌། གཞིས་ལུས་མི་མང་གིས་སེམས་ཤུགས་ཆེར་བསྐྱེད་ཡུན་བསྲིངས་བྱས་པ་གང་ལེགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་དང༌། ཤེས་རྟོགས་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡིན་ཅིང༌། ལོ་ལྔ་ནས་བཅུའི་བར་ན་འགྱུར་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་བཀའ་སློབ་དང༌། ཨ་རི་ཁུལ་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། དབང་བཞི་དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་ཞིང༌། ཡང་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཉིན་དྲུག་རིང་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་བཀའ་ཁྲིད་ཡོང་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཁྲིད་ཡིག་གསང་བའི་གནད་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྙན་རྒྱུད་མན་ངག་གི་གཏེར་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་སྟེང་ནས་ཉམས་ཁྲིད་བཞི་སྐོར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། མཇུག་ཏུ་ཐུན་དྲུག་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལྗགས་ལུང་དང༌། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་བཅས་ཀྱང་སྩལ།

གཞན་ཡང་མཛད་གསེང་དུ་མཚོ་ཁུག་ཁུལ་དུ་དམག་འཁྲུགས་མི་འབྱུང་བར་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་ཐབས་ཨི་རག་གི་སྲིད་འཛིན་ (VSaddam Hussein) ལ། མཚོ་ཁུག་ཁུལ་ནས་ཇི་ཡིན་སྙན་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང་བར་གང་ཉིད་བློ་མི་བདེ་བ་དང༌། སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་བཞིན་ཡོད་སྐོར། གནས་ཚུལ་དངངས་འཚབ་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་སྟབས་བསྟུན་དྲག་སྤྱོད་ངང་འཚེ་བའི་ལས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངེས་ཤིང༌། དཀྱིལ་ཤར་ཁུལ་དུ་ཚབས་ཆེའི་གནས་སྟངས་དེར་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་གནོན་ཤུགས་ཤིག་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ནི་ཧ་གོ་དོན་གསལ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ནའང༌། ཨི་རག་གིས་ཀུ་ཝེ་ཊི་ (kuwait) ཐོག་དམག་འཁྲུག་རྒྱབ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་སྐྱབས་བཅོལ་བ་སྟོང་ཚོ་མང་པོ་རང་ཡུལ་བཞག་སྟེ་འགྲོ་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཏེ་རྙོག་གྲ་རྒྱ་ཁྱབ་འཕེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་མང་སྟོང་ཚོ་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བའི་ཞེད་སྣང་ཞིག་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང༌། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནི་རྣམ་ཀུན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང༌། གང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན། རང་གི་ལུང་པ་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར་ནའང༌། རྒྱུན་དུ་རང་གི་མི་མང་ཚོས་དྲག་པོའི་ཐོག་ནས་མ་ཡིན་པར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་བསླབ་བྱ་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་སྐོར།

སྲིད་འཛིན་མཆོག་ནས་སོ་སོའི་དབང་ཆ་བེད་སྤྱད་དེ་མང་ཚོགས་ལ་བརྡབ་གསིག་མི་འབྱུང་བ་དང་ཞི་བདེ་སྤེལ་ཐབས་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ། གང་ཉིད་ནས་སྐབས་འདིར་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་ལ་དྲག་ལས་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱུན་དུ་གལ་ཏེ་དམག་འཁྲུགས་ཤོར་པ་ཡིན་ན། མི་མང་གྲངས་ལས་འདས་པ་འཆི་སྐྱོན་སོགས་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་སེམས་གཏིང་ནས་དྲན་བཞིན་ཡོད་ལ། སྐབས་འདིར་ཞི་བདེའི་ཐོག་ཞབས་འདེགས་གང་བསྐྲུན་ཐབས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུའི་ཆོས་སེམས་བརྟན་པོ་ཡོད་སྐོར་འགོད་པའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་སྩལ།

༢༽བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་དབུ་བརྙེས་པའི་མཛད་སྒོ་དང་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་དྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུ་གསོལ་འདེབས་བཞིན། དགེ་སློབ་རྣམས་ནས་རུ་བསྟར་བསྒྲིགས་ཏེ་དགའ་དད་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གུས་མཇལ་ཞུ་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད། བོད་ཁྱིམ་ཁང་ཚན་བཞིའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རུ་སྒྲིག་གུས་འདུད་ཞུས། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང༌། བོད་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་ཚེ་དབང་ཡེ་ཤེས་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་འདིར་དྷ་ས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་དུས་དྲན་ཐོག་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་དང༌། གལ་ཆེ་ཤོས་འདས་ལོའི་ནང་གྲུབ་འབྲས་ད་ལྟ་འདིར་ལས་བསྡོམས་ནང་གསལ་བ་བཞིན་གང་ལེགས་བྱུང་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བའི་ལས་ཀ་དང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གཞིས་ཆགས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད།

དེ་ཡང་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་ཡོན་རྣམས་བོད་མི་རིགས་རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ལྟ་བ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུར་དོ་གལ་ཆེན་པོ་བརྩིས་ནས་ད་ལྟ་བར་སྲིད་བྱུས་འདི་ཟིན་ནས་ལག་ལེན་བཀལ་བ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་‘‘བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་སྐོར་ལ་གསུང་དོན། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་ནི་ཧ་ཅང་གཉན་འཕྲང་ཞིག་འགྲིམས་པའི་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད། ང་ཚོས་བོད་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་ཐོག་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་ཁོ་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད། ང་ཚོས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ལ་ཡོད་པའི་མི་ཚང་མས་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་སྙིང་སྤྱི་དོན་སྒྲུབ་རྒྱུར་ཚང་མས་ནུས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། སེམས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཏེ་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཞིག་བཟུང་ནས་བསྡད་པས་མི་འཐུས་པར། དམ་བཅའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཐབས་ཤེས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱ་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང་‘‘ཤེས་ཡོན་གལ་ཆེ་ཚུལ་སྐོར་ལ་གསུང་དོན། ད་ལྟ་འདིར་སྐབས་སུ་བབས་པ་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་རེད། གོང་དུ་ལས་བསྡོམས་ནང་བཤད་པ་བཞིན་ལོ་ཡུན་འདིའི་རིང་ལ་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་སྒོ་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མཚོན་རོགས་ཚོགས་ཁག་མང་པོ་ནས་ཡུན་བསྲིངས་རོགས་རམ་བྱས་པའི་འོག་སྤྱིར་བཏང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་ནང་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་སྟངས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དང་བསྡུར་ན་ང་ཚོ་ལེགས་པ་ཡོད། ལྷག་པར་དྷ་ས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་འདི་རྩ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཤེས་ཡོན་ཐོག་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཡག་ཤོས་ཆགས་ཡོད། འདི་ནི་གྲུབ་འབྲས་དང་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་‘‘གོང་དུ་ལས་བསྡོམས་ནང་བརྗོད་པ་བཞིན། ད་དུང་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་ཚགས་ཚུད་ཡོང་ཆེད་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། མང་གཙོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། དེ་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཡོང་བ་ལ་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཆ་ནས་རྒྱུན་དུ་སེམས་ཁུར་ལེན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱུན་དུ་སྤྱི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་མེད་ན་རང་རང་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུའི་དུས་སུ་སླེབས་སྐབས་ཧོབ་སྟེ་བསམ་བློ་གཏོང་ལོང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་འོས་ཤོག་འཕེན་ན་དགོས་དོན་དེ་ཙམ་མེད། དུས་རྒྱུན་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་དོ་སྣང་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་གནས་ཚུལ་མང་ཙམ་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’21jམཆན། ཅེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་གསུང་བཤད། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་དང་ལུས་རྩལ་བཅས་རིམ་བཞིན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་གྲུབ་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ཁྱིམ་དབུ་རྩེའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་ལྷ་མོའི་གཞུང་ཁྱེའུ་པདྨ་འོད་འབར་གྱི་གཟིགས་འབུལ་འགོ་ཚུགས། ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་དང༌། སྐུ་ལྷོད་བཞུགས་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥ པར་པདྨ་འོད་འབར་གྱི་འཁྲབ་གཞུང་གཟིགས་འབུལ་མཇུག་བསྒྲིལ་ཟིན་པ་དང་ཕྱིར་ཕེབས།

བོད་གཞུང་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང༌། ནེའུ་ཡོག ན་ཐན། ཀ་མིང་ཚོགས་པ། དེ་བཞིན་ནེའུ་ཡོག་བོད་ཀྱི་དགེ་རྩ། སན་ཧཕི་རན་སེ། ནཱམ་རུ་པ་སྒྲིག་འཛུགས། ས་མ་ཡ་སྒྲིག་འཛུགས་བཅས་ནས་ཉིན་བདུན་རིང་ནང་པ་དང་རྗེའུ་བར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཚུགས་བཞིན་པའི་ཉིན་གསུམ་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ཚོགས་དབུར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་མཁས་དབང་སོ་སོས་བགྲོ་གླེང་དོན་གནད་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུས་པར་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོས་གསན་ཞིང༌། གལ་གནད་གལ་ཆེ་ཁག་ལ་འདྲི་བརྩད་དང༌། ནང་ཆོས་དང་མཐུན་ཤས་ཆེ་བའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐད་ནང་ཆོས་དང་གོ་ཚུལ་གསལ་བཤད་སོགས་མཛད།

དེ་བཞིན་ཐེག་ཆེན་གླེང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་མཁས་འདུས་ཀྱིས་ནང་པའི་རིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གནང་ཞིང༌། ཚོགས་འདུར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་པ་དང༌། བོད་བཅས་པའི་མཁས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌། ཉིན་དང་པོ་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞབས་འཁོད་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞིང༌། གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་གསུང་ཆོས་ལ་ཕེབས་པའི་བླ་སྤྲུལ་མཁན་པོ་རྣམ་པ་དང༌། བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་གིས་དབུས་པའི་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ། གྲྭ་ཚང་ཁག་གི་ལས་སྣེ། ཚོགས་པ་ཁག་དྲུག་གི་རྒྱུན་ལས། འབྲེལ་ཡོད་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཁག་གཅིག་བཅས་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌། ཐོག་མར་རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་གཉེར་བ་དགེ་འདུན་པ་བཞི་ནས་བཀྲ་ཤིས་པའི་བསྟོད་དབྱངས་ཕུལ་བ་དང༌། སྔར་ལམ་གྱི་གསོལ་འབྲས་གཏེགས། ལ་དྭགས་དགོན་མཚན་ཉིད་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་དང༌། རིག་ལམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གཉིས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གུས་བསུའི་མཇལ་དར་དང་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཕུལ་རྗེས་ཁོང་གཉིས་དང༌། ལ་དྭགས་དགོན་པ་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་གཞོན་པ་བཅས་ནས་ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་དམིགས་ཡུལ་དང༌། ལས་འགན་སོགས་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས།

ཚོགས་བཅར་འཐུས་མི་དང༌། མཁས་པ་ཁག་ནས་སྙན་སྒྲོན་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ། དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་དང་ཕྱི་ཉིན་ནས་ཚོགས་བཞུགས་མཁས་པ་རྣམ་པས་གྲོས་གཞིའི་དོན་ཚན་ཁག་ལ་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གཞིགས་པའི་བགྲོ་གླེང་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་གནང་ནས་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་སྐུ་ཚེ་བསྲིང་ཐབས་ལ་དུས་ཐོག་གི་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་ལེགས་པོ་བསྒྲུབས་པའི་དུས་གསུམ་དགེ་བའི་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་རླབས་པོ་ཆེ་བརྩམས།

དེ་རྗེས་གོང་གསལ་ཚོགས་པ་ཁག་གི་གོ་སྒྲིག་ཞུས་དོན། ཡིག་ཚང་གཟིམས་ཆུང་དུ་མཁས་དབང་རྣམས་ཆེད་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གཙོ་བཞུགས་ཐོག་དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེ། བློ་གླིང་མཁན་པོ་རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ། སེར་བྱེས་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཚེ་རིང་སོགས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་བོད་མི་རིགས་དང༌། ཇེའུ་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། སྲིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཡུལ་གྱར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བཅས་བགྲོ་གླེང་གོ་བསྡུར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༩ སྔ་དྲོ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། མི་རིགས། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བཅས་རྩ་གཏོར་བཏང་བ་དེ་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་གུད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་མི་མང་ནས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཕྱོགས་ཇི་དགེའི་སྐོར་ལ་གྲོས་བསྡུར་ཞུ་འཆར་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་མཛད། ཚོགས་འདུ་དབུ་ཚུགས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་ཚོགས་གཙོ་ཆོས་འཕེལ་བཟོད་པས་གཙོས་ཚོགས་ཞུགས་ཁག་ཅིག་གི་བསམ་འཆར་སྙན་སྒྲོན་རིམ་བཞིན་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘༡༩༦༠ རེ་གྲངས་ནང་ནས་ང་ཚོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནང་ལ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་ནང་པ་ཁྱོན་ཆེ་ཡོད་མུས་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་དུས་ང་ཚོ་འབྲེལ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་དེ་རིང་འདིར་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དང་དོད་དང་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཙམ་བྱུང་ཐུབ་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་‘‘འདིར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་བོད་དང་རིག་གཞུང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་དགོན་པ་ཚོ་དང༌། ཡུལ་པ་ཚོ། སེར་སྐྱ་ཚང་མའི་ཐོག་ནས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་དོ་ཁུར་དང༌། ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག ང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལའང་ཤ་ཚ་དང་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་བར་ལམ་ལོ་ཤས་ནང་བོད་སྤྱི་དོན་ལ་ཁྱེད་ཚོས་ཆེ་ཤོག་ཆུང་ཤོག་གི་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བསྒྲུབ་པ་ལ། དེ་རིང་ང་ཚོ་ཚང་མ་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་ས་འདིར་ངས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན།’’22jམཆན། ཞེས་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་སྩལ།

ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་མི་མང་དང་བོད་མི་མང་དབར་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གང་ཅིའི་ཐད་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱི་མིག་གཟིགས་ཤིང་ད་ཡོད་ཀྱི་འབྲེལ་བར་བློ་ཡིད་ཚིམ་པོ་གནང་བ་དང༌། ཕྱིན་ཆད་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་ཕྱོགས་སོ་སོར་རེ་འདུན་དང༌། དམིགས་ཚད་འདོན་གནང་མཛད་པ་དང་གྲོས་ཆོད་ཀྱང་བཞག དེ་རྗེས་ཉིན་བཞིའི་རིང་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཚན་རིག་གི་ཚོགས་འདུ་བསྐྱངས།

༣༽འབོམ་བྷེར་བོད་སྐོར་འགྲེམས་སྟོན་དང་དགའ་ལྡན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

འབོམ་བྷེར་རྒྱ་གར་བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཞེས་པས་བོད་ཀྱི་དུས་སྟོན་དབུ་འབྱེད་དུ་གདན་ཞུ་ཕུལ་བ་བཞིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཕེབས་ཐོན་གནང་སྟེ་ལྡི་ལིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་དུས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཞབས་སོར་བསྐྱངས་པ་དང༌། ལྡི་ལི་ནས་བྷོམ་བྷེར་ཚེས་ ༢༦ ཞོགས་པ་ཞབས་སོར་བསྐྱངས་སྐབས་ཁུལ་དེའི་མི་སྣ་གལ་ཆེ་དང་འབོམ་བྷེའི་བོད་གྲོགས་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ཀྱིས་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་བསུ་ཞུས། དེ་ཉིན་དགོང་དྲོ་འབོམ་བྷེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་པར་ཏིལ་ཝིང་བིདི་ཡ་བྷ་ཝན་ཞེས་པའི་རིག་གཞུང་ཁང་གི་ཚོགས་མིའི་མཚན་གཞུང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་རིག་གཞུང་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་དང་མཧ་ར་ཤ་ཀྲིའི་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་མཆོག་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཟུར་པ་ཧིབ་ཏ་ཏུ་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲིམས་རྩོད་མཁས་ལྡན་ན་ནུ་ཕར་ཀི་ཝ་ལ། གཞན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་ཆིག་སྟོང་སྐོར་འཛོམས་པའི་ཐོག་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་ཀྱི་བཀའ་སློབ་རྗེས། མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་དང་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་ཟུར་པ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་སྨན་པའི་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་པར་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་གློག་བརྙན་བཟོ་མཁན་ལོ་སྦེ་རལ་ཧན་གྱིས་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་སྐོར་གློག་བརྙན་གསར་བཟོའི་ཆེད་ཨ་ཤོ་ཀ་གྲོང་ཁྱེར་གསར་བསྐྲུན་སྒོ་་དབྱེའི་མཛད་སྒོར་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་བཀའ་སློབ་གནང༌། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་གྱི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་མཁན་ཆེས་མང་འདུ་འཛོམས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཉིན་དགོང་དྲོ་མེས་པོ་དམ་པ་གྷན་ངྷི་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་བཞུགས་ཡུལ་མ་ནི་བྷ་ཝན་ཞེས་པར་ཁོང་གི་མཛད་རྣམ་སྐོར་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་ལ་ཐུགས་ཞིབ་རྗེས་བྷ་རཏ་ཡི་མིད་བྷ་ཝན་ཚོགས་ཁང་ནང་ཧིན་རྡུ་སི་ཐན་ཨན་དོ་ལན་ཞེས་པའི་རྒྱ་གར་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་བསྐྱངས་གནང་གིས་དེང་སང་གི་འཛམ་གླིང་དང་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་པའི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད་ཅིང༌། སྐབས་དེར་གོ་སྒྲིག་གནང་མཁན་གྱིས་མི་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལས་མགྲོན་ཤོག་བཏང་མེད་ཀྱང་བཀའ་སློབ་ཞུ་ཆེད་བཅར་མཁན་མི་ཚོགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་འཛོམས་པར་བརྟེན། ཚོགས་ཁང་དུ་མ་བཤོང་བར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁང་པ་ཞིག་ཏུ་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་བཙུགས་ཏེ་བཀའ་སློབ་ཞུ་བ་སོགས་བྱུང༌།

ཧིན་རྡུ་སི་ཐན་ཨན་དོ་ལན་གྱི་སྐུ་ཞབས་མཱ་དྷུ་མེར་ཏ་ནས་གོ་སྒྲིག་གནང་དོན། གྷཱ་ར་ཏི་བི་དྷ་ཡ་བྷཱ་ཝན་གྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་མང་ཚོགས་སར་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་དང༌། ཨམ་བྷེ་ཀར་གཤེགས་ནས་ལོ་འཁོར་ ༡༠༠ ལོན་པའི་དྲན་གསོའི་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ཐོག་གསུང་བཤད་བསྐྱངས། ཧིན་རྡུ་སི་ཐན་ཨན་དོ་ལན་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་གྲས་སྐུ་ཞབས་མ་དུ་མེ་ཐ་མཆོག་གིས་ཁོ་རང་ཚོའི་ཚོགས་པའི་མིང་ཐོག་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་མཐོ་ཤོས་བྷ་རཏ་རཏ་ན་ཞེས་པ་འབུལ་དགོས་པའི་སྙན་ཤོག་ཕུལ་བའི་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་གནང་ཐོག་རྒྱ་གར་མི་མང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཞུ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང༌།

ཕྱི་ཉིན་འབོམ་བྷེའི་སྨན་གྱི་ཚན་རིག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། མི་ཚེའི་ཚན་རིག་བགྲོ་གླེང་དབུ་འབྱེད་དང་གསུང་བཤད་བསྐྱངས་པ་དང༌། བོད་གཞུང་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་བླ་སྨན་པ་བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་བོད་སྨན་གྱི་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས་བོད་སྨན་གྱི་བདུན་ཕྲག་འགོ་འཛུགས་གནང་བ་དང༌། དེ་ནས་བཟུང་ཉིན་ལྟར་ནད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་བོད་སྨན་བསྟེན་གཏུགས་ཆེད་འབྱོར་ཏེ་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེ་བྱུང༌།

བོད་ཀྱི་དུས་སྟོན་དངོས་གཞི་འགོ་འཛུགས་དང་སྦྲགས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སུ་བོད་དང་བོད་མིའི་སྐོར་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སྩལ་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་འཛམ་གླིང་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩ་འགལ་གཏོང་བའི་གཞི་རྩ་ཐབས་སྡུག་ཤོས་ནི་དྲག་པོའི་དམག་སྡེ་འཛུགས་རྒྱུ་འདི་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་དམག་སར་དམག་མི་གཅིག་སྲོག་སྐྱོན་བྱུང་བ་དེས་སྡུག་བསྔལ་མི་མང་པོས་མྱོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར་འཛམ་གླིང་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་མིའི་བསམ་བློའི་ནུས་པ་ཡོངས་རྫོགས་དམག་དོན་འཕྲུལ་ཆས་བཟོ་བསྐྲུན་ཆེད་སྤྱད་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་གནོད་པ་དང༌། མིའི་བསམ་བློའི་ནུས་པ་འཕྲོ་བརླག་གཏོང་གི་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

དེ་ནས་བོད་ཀྱི་དུས་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་དང༌། བོད་གཞུང་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་ནས་གོ་སྒྲིག་གནང་དོན། འབོམ་བྷེ་པི་རིག་སི་ཨོལ་ཝལ་སི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ཆས་གོས་ལོ་རྒྱུས་ལག་ཤེས་ཐོན་སྐྱེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་དང༌། མེཀ་སི་མུ་ལར་ཁང་པར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རྣམ། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད། ཤེས་ཡོན་འཛུགས་བསྐྲུན་བཅས་ཀྱི་པར་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁག་དབུ་འབྱེད་གནང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་མཛད་སྒོར་བཅར་བའི་འབོམ་བྷེ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་སུ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་བའི་ནང༌། བོད་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་མི་རིགས་རྩ་གཏོར་འགྲོ་རྒྱུའི་དུས་མཚམས་སུ་སླེབས་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་མི་མང་ཚོས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་ཉུང་ཉུང་རེད། དུས་སྐབས་འདི་འདྲར་དེ་རིང་གི་འགྲེམས་སྟོན་འདི་རིགས་རྒྱ་གར་ས་གནས་གང་སར་ཚུགས་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་གསུངས།

འབོམ་བྷེ་འགྲེམས་སྟོན་དང་བོད་ཀྱི་དུས་སྟོན་བདུན་གཅིག་རིང་བྱས་རྒྱུན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ས་ཁུལ་ཕྱོགས་གང་སར་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཁྲབ་སྟོན་ཐེངས་བདུན་ཙམ་གནང་སྐབས་གཟིགས་མོར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིག་གཞུང་མཁས་པ་དང་སྤྱིར་བཏང་གཟིགས་མོ་བ་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་རིག་གཞུང་གི་ཉམས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། ལྷག་པར་བོད་སྐོར་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་བྱུང་ཡོད། དེ་བཞིན་འགྲེམས་སྟོན་ཁག་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་པར་གྱིས་བོད་རང་བཙན་ཡིན་སྐོར་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཁྱད་ནོར། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་གར་གཙོས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་གི་ནང་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་སོགས་རྒྱ་གར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཆབ་སྲིད་ཐོག་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པར་ངེས་ཤེས་ཟབ་མོ་ཐོབ།

འབོམ་བྷེར་བོད་ཀྱི་དུས་སྟོན་གོ་སྒྲིག་གནང་མཁན་གཙོ་བོ་འབོམ་བྷེ་བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་དང༌། འབོམ་བྷེ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནས་གནང་ཡོད་ཅིང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་གིས་འགྲེམས་སྟོན་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གྱི་འདྲ་པར་ཡོངས་རྫོགས་གནང་ཞིང༌། འགྲེམས་སྟོན་ནང་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་དངོས་སུ་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་བོད་གཞུང་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་དང༌། སྨན་རྩིས་ཁང༌། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར། དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ལྡི་ལི་བོད་ཁང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌། བོད་ཀྱི་ལག་ཤེས་བསྟི་གནས་ཁང༌། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་བཅས་ཡིན་པ་དང༌། འགྲེམས་སྟོན་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་མཁན་ཉིན་རེར་སུམ་སྟོང་ནས་ལྔ་སྟོང་བར་བརྒལ་བས་ཐོག་མའི་དམིགས་ཚད་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་ཤིང༌། འབྲེལ་ཡོད་དོན་མི་བྱེད་པོ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་དགའ་སྤོབས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡ སྔ་དྲོ་མོན་གྷོ་འདོད་དགུ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཞབས་ཟུང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རེ་ཁ་རིམ་པར་འགོད་སྐབས་བོད་རིགས་འགོ་དམངས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་གུས་བསྟར་བསྒྲིགས་ཏེ་ཞལ་མཇལ་དང༌། གདན་ས་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་སེར་ཕྲེང་དང༌། དུང་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་བསྟར་བསྒྲིགས། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གོ་དགུ་པ་བློ་གླིང་སྤོམ་ར་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས་སྤོས་སྣེ་མཛད་དེ་གདན་དྲངས། དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གསར་པ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་ཤིས་བརྗོད་འཐོར་ནས་དང༌། དར་ཚོན་བྲེག་གནང༌། བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། མོན་གྷོ་གཞིས་འགོ་དང་བླ་སྤྱིའི་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། མཁན་པོ་ལས་ཟུར། གཞིས་སྒར་གྱི་ལས་བྱེད་བཅས་མཇལ་བཅར་དང་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། མཛད་སྒོ་གྲོལ་བ་དང་གཟིམས་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་བླ་སྤྱིས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས།

ཕྱི་ཉིན་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་གི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་དཀར་སྤྲོ་སྒྲིག་འབུལ་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། དབུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདིར་ནི་བྱོན་པ་ལེགས་ཞེས་ཞལ་འདོན་གསུང་བསྐུལ་དང་བླ་སྤྱིའི་མཁན་པོས་ཁྲི་དར་ཕུལ། གསོལ་འབྲས་རིམ་ཕེབས། བྱང་རྩེ་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་དང༌། ཨ་རི་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་གི་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ། བཞེས་ཐུག་དང་དཀར་སྤྲོ་རིམ་ཕུལ། དགེ་བཤེས་གཉིས་ནས་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། ཤར་རྩེ་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཉི་མས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་འབུལ་དང༌། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་གསུང་འཕྲད་ཞུས་ཀྱིས་ཤར་བྱང་མཁན་པོ་དང་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་བཅས་ལ་གཡོགས་དར་སྩལ། ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ། སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་གཟིམས་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས།

ཚེས་ ༣ ཉིན་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གདུང་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཁྲི་བྱང་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས། གདུང་རྟེན་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་དར་སྒྲོན་འབུལ། བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་འཕྲལ་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ་ཞབས་གྲས་ཉི་ཤུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། དེ་ནས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་བསྙུན་བཞེས་ཡོད་པར་ཁོང་གི་བཞུགས་གནས་སུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་མཇལ་འཕྲད་དང་བཀའ་མཆིད་སྩལ། ཕ་ར་ཁང་ཚན་དང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་ཟུར་སོགས་ཀྱི་བཞུགས་ཤག་ཏུ་ཞབས་བཅགས། དེ་ནས་ཡོངས་འཛིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་གདན་ས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཆོས་ཞུགས་གནང་བའི་དགུང་ཚིགས་སུ་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་ཞུ་སླད་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་ལ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། གདན་སའི་མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པའི་ཕེབས་བསུ་སེར་ཕྲེང་དང༌། སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་ཡང་སྟེང་ཚོམས་ཆེན་དུ་འབྲས་སྤུངས་བླ་སྤྱིའི་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་མཇལ་ཕྱག གསོལ་འབྲས་བཏེགས་འབུལ། གཟིམ་ཆུང་དུ་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ཞུགས་གྲུབ་པའི་ཐོག་མའི་མཇལ་ཁར་ཕྱག་སྲུང་དང་མཇལ་དར། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང༌། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་པོད་གཉིས་སྩལ།

དེ་ནས་བླ་སྤྱིའི་དཀར་སྤྲོ་སྒྲིག་འབུལ་དང་བརྟན་བཞུགས་སླད་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་དང༌། མཁན་པོ་དགེ་བསྐོས་བཅས་པས་སྤོས་སྣེ་དང་སྤྱན་རྒྱས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཚོགས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་ཁྲི་དར་ཕུལ། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གོ་དགུ་པ་བློ་གླིང་སྤོམ་ར་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་ཁྲི་པ་གསར་མཇལ་དང་བློ་གླིང་ཏ་ར་སྤྲུལ་སྐུ་ཤར་རྩེ་ཆོས་རྗེའི་གསར་མཇལ་ལ་མལ་རྟེན་གསུམ་རེ་བཏེགས། ཁྲི་རིན་པོ་ཆེར་ཕྱག་སྲུང་མཇལ་དར་དང༌། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་སྣང་བརྙན་གཅིག་དང༌། རྗེའི་གསུང་མདོ་སྔགས་ལམ་རིམ་པོད་གཉིས། ཤར་པ་ཆོས་རྗེར་ཕྱག་སྲུང་མཇལ་དར་དང༌། ལམ་རིམ་པོད་གཅིག་བཅས་སྩལ་ཏེ་གདན་ཁྲིར་འཁོད། མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་དབུ་ཚུགས། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། གསོལ་འདེབས་མལ་ཚོམ་བུ་གླིང་མཛོད་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་དང༌། བླ་སྤྱིའི་མཁན་པོ་བགྲེས་པས་ཟུར་འདེགས་ཐོག རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ནས་མལ་བཤད་འབུལ་དང༌། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། ན་བཟའ་ཉེར་སྤྱད། རྒྱལ་སྣ་རྟགས་བརྒྱད། རྫས་བརྒྱད་མཐུན་འགྱུར་བཅས་རིམ་ཕུལ། གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བླ་སྤྱིའི་མཁན་པོས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། གླིང་བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ་ཞབས་གྲས་དང་སྐུ་མགྲོན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཁག་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། འབུལ་དངོས་བསྟར། གཏང་རག་མལ་བླ་སྤྱིའི་མཁན་པོ་དང་གླིང་མཛོད་གཉིས་ནས་བཏེགས། བགྲོ་གླེང་པ་དགེ་བཤེས་གཉིས་ནས་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། དཀར་སྤྲོ་བཞེས་ཐུག་རིམ་ཕེབས། ཚིག་བཀྲ་བཅད། བགྲོ་གླེང་པ་གཉིས་མཇལ་ཁར་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བླ་སྤྱིའི་མཁན་པོ། གླིང་མཛོད། དབུ་མཛད་བཅས་ལ་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ། ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

དེ་ནས་གླིང་བླ་བྲང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་བསྟུན་ཚོགས་ཆེན་ལྷ་མོ་ཁང་དུ་ཡི་དམ་ཆོས་སྲུང་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་ཆེད་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བཅས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་རབ་གནས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གཞིས་ཆགས་ཁོངས་མཐོ་ལྡིང་དགོན་གསར་བཞེངས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་ཕྱག་ནས་འཐོར་བར་མཛད་དེ་གསོལ་འབྲས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༤ ཉིན་དགའ་ལྡན་བླ་སྤྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུར་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ས་ཆོག་དང་ཐིག་འདེབས་གྲུབ་བསྟུན་གཟིམ་ཆུང་དུ་དགའ་བྱང་གྲྭ་དགེ་འདུན་མཐར་ཕྱིན་མཛོད་སྐོར་རྩོམ་འབྲི་བཀའ་སློབ་ཞུ་མཇལ་སྐབས་མཛོད་ནས་བཤད་པའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐོར། སེམས་སེམས་བྱུང་གི་སྐོར་བཅས་དང༌། གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། མཛོད་ནས་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་གྱི་སྐོར་དེ་བཞིན་དེང་སང་ཚན་རིག་པས་བཤད་ཚུལ་ལ་མཐུན་གྱི་མེད་སྟབས་དེ་དག་ལས་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ཅེས་དང༌། དབུ་མའི་ཆུ་བབས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་མེད་དམ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། མདོར་བསྡུས་ན། དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུང་པ་ལྟར། དེང་སང་ཚན་རིག་པས་འདོད་ཚུལ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དེ་མི་འཐད་པ་བརྗོད་མི་ཐུབ་ཅིང༌། མཛོད་ནས་བཤད་པ་དེ་སྐབས་དེ་དང་དེའི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། འདིའི་སྐོར་ཕྱི་རོལ་བའི་གཞུང་དེ་འདྲ་དང་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་མེད་དམ། མཛོད་ནས་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་དེ་དག་མི་འཐད་པ་ཙམ་གྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་བདེན་བཞི་དང༌། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་པར་འཇོག་མི་དགོས་ཤིང༌། དེ་མང་པོ་ཞིག་ནས་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་སྐོར་ལ་བསྙད་བཏགས་ཏེ་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའི་གལ་གནད་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲོ་སྐུར་དང་མི་འཐད་པར་འཛིན་མཁན་ཞིག་འབྲི་ཐུབ་ན། འདི་དང་འདི་ཞེས་ལམ་སང་མཐའ་གཅོད་པར་དཀའ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ། མི་འགའ་ཞིག་གིས་ལྟ་བ་ལོག་འདུག་ཟེར་ནའང་སྐྱོན་མེད། བསམ་བློ་སྦུག་སུ་དོག་པོ་མ་གཏང་བར་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན། དང་ཐོག་ཁྱེད་རང་ནས་གཅིག་ཕྲིས་དང༌། རྗེས་སུ་དུས་ཚོད་འཐོབ་ཚེ་སླར་ཡང་གོ་བསྡུར་བྱ་ཆོག་གི་རེད། ཅེས་བསྟན་པ་འཕེལ་ཐབས་ཁོ་ནར་དམིགས་པའི་ལམ་སྟོན་མཛད།

སླར་ཡང་འཇིགས་བྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་གསུང་ཆོག་བསྐྱངས་ཤིང༌། རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བཞེངས་དབུ་ཚུགས། འཇིགས་བྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བཞེངས་ཀྱི་གསུང་ཆོག་གྲུབ་བསྟུན་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་ངག་དབང་བློ་བཟང་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཆོས་ཞུགས་གྲུབ་པའི་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་ཁར་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། མཇལ་དར་ནང་མཛོད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་པོད་གཅིག བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དཔར་ཐུང་གཅིག་བཅས་སྩལ། གསེར་ཀོང་བླ་བྲང་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་གུང་ཚིགས་ཚོགས་མགོན་དུ་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། དབུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདིར་ནི་བྱོན་པ་ལེགས་ཞེས་ཞལ་འདོན་གསུང་བསྐུལ་དང༌། སྤི་ཏི་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་འབུལ། གསོལ་འབྲས་རིམ་ཕེབས། གསེར་ཀོང་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་དང་འབུལ་དངོས་བསྟར། བླ་བྲང་གི་མཛོད་ཞབས་དང་འབྲེལ་ཡོད་བཅས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་སྐོར་མཇལ་ཁར་དར་སློག་དང༌། ཕྱག་སྲུང་སྩལ། མཚུངས་མེད་མ་བསྐུལ་བ་དང་བཞེས་ཐུག་ཕེབས། བསྟན་འབར་མའི་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་གསེར་ཀོང་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུར་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་བཅས་སྩལ།

དེ་རྗེས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་བཞིན། ད་ལམ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས་སུ་བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བཀའ་དྲིན་སྩལ་རྒྱུར་ཚོགས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཆོས་ཞུ་བ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་བློ་གླིང་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་མཆོག་དང་ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། གདན་སའི་མཁན་བླ། དགེ་འདུན། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ བརྒལ་བར་བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༦ སྔ་དྲོ་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་དུ་འཇིགས་བྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གསུང་ཆོག་བསྐྱངས་བསྟུན་མོན་གྷོ་གཞིས་ཆགས་སློབ་གྲྭར་གདན་ཞུས་བཞིན། སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་རུ་སྒྲིག་ཞུས་ཏེ་སློབ་གྲྭའི་རྩེད་ཐང་དུ་སློབ་སྤྱི་གཞོན་པས་མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཏེ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རིམ་བཞིན་རུ་སྒྲིག་གུས་འདུད་དང༌། བསྟོད་དབྱངས། ལུས་རྩལ་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། སློབ་སྤྱི་རྒན་པ་རྒྱ་གར་བས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཏེ་གཞིས་ཆགས་ཕོ་བྲང་དུ་གསོལ་འབྲས་དང༌། གཞིས་འགོ་བསྟན་པ་བཟོད་པ་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། དེ་ནས་མགོན་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་རྒན་གསོ་ཁང་ཁོངས་རྒན་རྒོན་ནད་པ་འགྲོ་བསྐྱོད་མ་ཐུབ་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྲུང་བྱིན་སྩལ། གཞིས་ལས་ཁང་གི་མདུན་དུ་གེ་རེ་ཏ་ཇེན་སེན་ཞེས་པ་བོད་མིར་འོས་འཚམས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཐབས་ཞེས་པའི་ལས་མི་ཞིག་ནས་ཞུ་མོས་ལྟར་ཤིང་སྣ་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་གཞིས་ལས་ཁང་དང༌། བུད་མེད་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཁང་གསར་རྒྱག་ལ་ཕྱག་ནས་སྩལ་བ་དང་མཐུན་རྐྱེན་གསོལ་རས་སྩལ།

ཚེས་ ༧ སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་གྲུབ་ཉིད་དགའ་བྱང་རྡོ་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་བསྟན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བཏབ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུང་པ་བཞིན་བྱང་སྡོམ་འབོག་ཆོག་དང་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུའི་བཤད་ལུང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཞིང༌། བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་མཇུག་རྫོགས་པ་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། སྐྱབས་རྗེ་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་རྣམ་གསུམ་གྱི་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་འཇིགས་བྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་གསུང་ཆོག་བསྐྱངས་རྗེས་དར་ཝར་དུ་ཏཱ་ཕོ་ཝན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང༌། དེ་རྗེས་ཀར་ན་ཌ་ཀའི་མཐོ་སློབ་ནས་ཡི་གེའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་ཆེ་གུས་ཀྱི་གོ་གནས་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོར་ཞབས་སོར་འཁོད། གསུང་བཤད་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ། མཛད་སྒོ་གྲུབ་པ་དང་དགའ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༩ སྔ་དྲོ་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་སྒོ་འཕྱོར་དུ་མོན་གྷོ་གཞིས་སྒར་སེར་སྐྱ་མི་མང་གི་ཆེད་ཚེ་སྦྱིན་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཆེད་གང་བློ་མ་དང་ཨ་ར་པ་ཙ། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ། དེ་རྗེས་མོན་གྷོ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། གཞིས་འགོས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང༌། དགའ་བྱང་མཁན་པོས་ཆོས་སྒར་གྱི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། བཀའ་བློན་ཁྲི་པས་གསུང་བཤད་མཇུག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་ནས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་སྩལ་བ་དང་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས་ཤིང༌། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པ་གསུངས། དབང་བཞི་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་བསྐྱངས་ཏེ་དགའ་ལྡན་ཉེ་མཚམས་ཀྱི་ཟམ་པའི་འགྲམ་ཀླུ་ཆོག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཐོག་ཆུ་མིག་ཏུ་རྡུལ་ཚོན་བཤམས་པར་མཛད། དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་འཁྱིལ་དང་ཤིས་བརྗོད་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཏེ་གྲུབ།

ཚེས་ ༡༡ སྔ་དྲོ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བཀའ་དབང་སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་པ་དང༌། བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་ཆོས་ཐུན་གཅིག་དང༌། ཕྱེད་ཡོལ་ནས་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་བཞི་དང༌། དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་གྲུབ་རྗེས་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་བཞིན་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་སྩལ། མཇུག་ཏུ་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་བཤོམས་རྒྱས་པར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་དགའ་ལྡན་བླ་སྤྱི་དང༌། མོན་གྷོ་གཞིས་སྒར་སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས་སྤྱི་ནས་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མ་དང་འབྲེལ་བའི་འབུལ་ཚོགས་དང༌། མཁའ་འགྲོ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུར་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། དབུ་བཞུགས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ཁྲི་དར་འབུལ་གནང་དང༌། བརྟན་བཞུགས་ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། བརྟན་བཞུགས་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྟན་དཀར་རྡོ་རྗེ་འབུལ་གནང་དང༌། མལ་ལྗགས་བཤད་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། ན་བཟའ་སྐོར་ཆས། རྟགས་རྫས་སོགས་མཐུན་འགྱུར་དང་བཅས་བྱེད་སྒོ་རིམ་པ་རྣམས་གྲུབ་པ་དང༌། བླ་སྤྱིའི་ལས་བྱེད་དང༌། སྐུ་སྲུང་ཞབས་ཞུ་སེར་སྐྱ་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྩལ་ཏེ་དགའ་ལྡན་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཚེས་ ༡༣ སྔ་དྲོ་མ་དཱ་ར་སིར་འབྱོར་སྐབས་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཇལ་བཅར། མ་རྡ་ར་སིར་བོད་རིགས་སློབ་ཕྲུག་ ༦༠ སྐོར་དང༌། སུད་ཚོང་བོད་རིགས་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྩལ། དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཧིན་རྡུའི་ཤང་ཀར་ཨ་ཙ་རྱ་བགྲེས་པོ་དགུང་ལོ་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་དང༌། ལས་ཐོག་པ། རྗེས་འཇུག་གཞོན་པ་བཅས་གནས་ཡུལ་དུ་ཆེད་ཕེབས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་གནས་དགོས་སྐོར་གསུང་མོལ་དང༌། ཧིན་རྡུའི་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་གདན་ཞུས། མ་རྡ་ར་སིའི་སློབ་ཕྲུག་ལ་བཀའ་སློབ་བཅས་སྩལ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

ལྡི་ལི་ནས་སླར་ཡང་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལག་ནོ་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་རྡོར་གདན་མཁན་པོ་ཤར་པ་ཆོས་རྗེ་ཏ་ར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྡོར་གདན་བོད་དགོན་ལས་སྣེ། ཨ་ཙ་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས། དེ་ནས་སྣུམ་འཁོར་ཐོག་རྡོར་གདན་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་འདུ་འཛོམས་རྣམས་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་དང༌། རྡོར་གདན་དུ་ཉིན་དྲུག་བཞུགས་རིང༌། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེར་ཞབས་སྐོར་དང་གནས་གཟིགས། སྟོན་མཆོག་ཐུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང༌། སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་སོགས་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས། དེ་ནས་བཀའ་བརྒྱུད་དགོན་པར་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ཞབས་སྐེད་བསྙུན་བཞེས་ཕེབས་བགྲོད་དཀའ་བས་བཞུགས་འཇགས་སར་ཆེད་ཕེབས་བསྙུན་འདྲི་དང་ཐུགས་སྣང་གཤིན་པའི་ཞལ་ཏ་མཛད་ཅིང༌། དེ་རྗེས་ཉིན་གཉིས་རིང་སྐྱབས་རྗེ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་གྲུབ་ཐོབ་བཀའ་བརྒྱད་དབང་གི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དང་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི། མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་གཏེར་པདྨ་ཚེ་ཡི་སྙིང་ཐིག་གི་དབང་བཅས་ལེགས་པར་གསན་བཞེས་བསྐྱངས།

རྡོར་གདན་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཀ་ལི་ཀ་ཏར་གནས་སྡོད་རྒྱ་གར་བ་མི་ཏལ་དང་རོགས་པ་བུད་མེད་གཉིས་བཅས་ལ་བཀའ་བཞེས་སྔོན་ཐོབ་བཞིན་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་གཏུམ་མོའི་སྐོར་བཀའ་ཁྲིད་སྩལ། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་མཆོད་སྤྲིན་སྟོང་ཚར་འབུལ་གཤོམས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཆོས་སྤྱོད་རྒྱལ་བའི་ལམ་བཟང་གི་ཞལ་འདོན་མཆོད་འབུལ་དང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གྲུབ་ཐོབ་བཀའ་བརྒྱད་དབང་གི་སྟ་གོན་དང༌། མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་གཏེར་པདྨ་ཚེ་ཡི་སྙིང་ཐིག་གི་དབང་བཅས་འབུལ་གནང་གསན་བཞེས་བསྐྱངས།

གཞན་ཡང༌། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེར་ཞབས་སྐོར་དང་ཐུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་ཐུགས་དམ་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས་ཐོག་རྒྱ་གར་བ་ཉམ་ཐག་བུད་མེད་ལོ་ཆུང་རྐང་པ་སྐྱོན་ཅན་ལ་བླ་སྨན་པ་ཆེད་མངགས་ནད་བཅོས་བལྟ་ཞིབ་བྱེད་དུ་བཅུག་གནང་བ་དང་ལག་སྣེ་གསོལ་རས་བྱམས་གཟིགས་བཅས་བསྐྱངས།

ལུང་རྟོགས་འོ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས།།

བྱུང་བའི་གཏན་བདེའི་ནོར་བུའི་མཛོད།།

ས་ཆེན་གཤོང་བར་ཉེར་བསྟབས་པས།།

ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་གཅིག་པུར་བཞེངས།།

ཨེ་མ་ལུགས་ཟུང་གསལ་བའི་གཏམ་གྱི་ནོར།།

འགྲེམས་ལ་ངེས་དོན་ཞལ་ལྕེའི་མཚོ་མོའི་རླབས།།

མངོན་པར་འཕྱོ་བར་ཆེ་རྒུའི་དད་སེམས་ཀྱིས།།

ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཞབས་ཀྱི་སྟེགས་བུར་ཕུལ།།

ཚན་རྩལ་རིག་འཕྲུལ་ནམ་མཁའ་ལས་ནི་ཕུན་ཚོགས་དངོས་པོའི་རྒྱུ་སྐར་དང༌།། བགྲང་ཡས་ཁང་རྩེག་དགུ་ཚིགས་ལམ་ནས་བདེ་དགའི་སྣང་བར་རེ་བའི་དུས།། ཐུབ་བསྟན་ཆུ་ཤེལ་ཞུན་མའི་སྙིང་པོ་རྟེན་འབྱུང་རིག་པའི་ཟླ་བ་སྟོང༌།། ཅིག་ཅར་སྤྲོས་པས་སྐྱེ་རྒུའི་ཡིད་ཁམས་ཡང་དག་འོད་ཀྱི་ཁྱབ་པར་མཛད།།

དུས་མཚུངས་བོད་ཁྱིམ་དང་ནི་དགའ་ལྡན་དུ།།

ཞབས་བཅགས་གསུང་གི་སྣང་བ་སྩལ་བའི་དོན།།

མེས་པོའི་ལམ་སྲོལ་གསེར་གྱི་ཏམ་བུ་ར།།

ཡང་ཡང་རྡུང་བས་དཔུང་པ་ལྷོད་མེད་མཛད།།

གང་ཐུགས་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་དར་བབ་པས།།

གཞུང་བརྒྱའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་ཟེར་མ་འབུམ།།

མོས་གུས་རླུང་བུ་རྒྱུ་བའི་སྐྱེད་ཚལ་དུ།།

སྤྲོས་པས་སྐལ་ལྡན་སྙིམ་པའི་པད་འདབ་གྲོལ།།

21 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས། ༤༨༥ ནས་ ༤༩༦ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

22 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༤༩༧ ནས་ ༥༡༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བཞི་པ་སྩལ་བ།

དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་འདིར་སྙིགས་ལྔའི་རྒུད་ཚོགས་དུས་སུ་བདོ་ཞིང་ཚུལ་མིན་ཀླ་ཀློའི་ལྟ་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་མཆེད་པའི་སྐབས་འདིར། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་སྤྱི་གཟུགས་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གང་གི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རོལ་པ་དུས་ལས་གཡོལ་བ་མེད་པ་མགོན་མེད་སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་དཔལ་དུ་ཤར་བ། སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རྨད་བྱུང་ཐུགས་བསྐྱེད་མཛད་བཟང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་པའི་ཁྲོད་ནས་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་ཐབས་ཉག་གཅིག་ཏུ་དགོངས་ནས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་ཟབ་མོ་རིམ་པར་སྩལ་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་བཟོད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཙོ་སྐྱོང་འོག་ཐེག་ཆེན་ཆོས་བརྒྱུད་གཅེས་གཉེར་ཚོགས་སྡེ་ཞེས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཆོས་ཚོགས་དང༌། རང་རིགས་སྟོད་པ་མི་མང༌། གཞན་ཡང་དད་ལྡན་ཚོགས་སྒེར་རེ་ཟུང་བཅས་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། ༡༩༩༠ ཟླ་དང་པོའི་ནང་གནས་མཆོག་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུ་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་བའི་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སོང་ནའང༌། རྒྱ་གར་ཡུ་པིའི་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ནས་སྐབས་དེར་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུ་མཉམ་འཁེལ་བྱུང་ཚེ་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། གྲ་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་གཞི་ཡོང་གནས། ཞེས་དང༌།

བོད་ནང་དྲག་ཁྲིམས་དམ་བསྒྲགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཆོས་ཞུ་བ་བཅར་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་བརྟེན། ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་སྙན་སེང་བཀའ་འཁྲོལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་ལོ་གཅིག་ཕར་འགྱངས་གནང་དགོས་བྱུང་མོད། ད་ཆ་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༩ བོད་ལྕགས་རྟ་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༣ ནས་ཉིན་གྲངས་གསུམ་མམ་བཞིའི་རིང་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་དང་དངོས་གཞི། དེ་གོང་ཉིན་གྲངས་བཞི་འམ་ལྔའི་རིང་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས་བཅས་གནས་མཆོག་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་དུ་སྩལ་རྒྱུར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཞིང༌། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་འདི་བཞིན་གང་དུ་གནང་བའི་གནས་དང་སྟོན་པ་པོ། བསྟན་བྱ་བཅས་གང་ས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བའི་སྐལ་བཟང་དགའ་སྟོན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཐོག བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པའི་བདེན་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་འགྱུར་གྱི་རླབས་ཕྲེང་ཀུན་ནས་གཡོ་བའི་སྐབས་འདིར་མགོན་པོ་གང་གི་མཛད་བཟང་རྨད་པོ་ཆེ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུར་བརྟེན། དམིགས་བསལ་གཙིགས་འཛིན་གྱིས་རང་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་གཞུང་འབྲེལ་གྲ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་གཞུང་སྒེར་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནས་མཉམ་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་བཀའ་དབང་གི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཅིའི་གནས་དོན་ཐོག་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་དུ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་གནང་དགོས་བཅས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་སུ། ཞེས་རང་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་གསལ་བསྒྲགས་སྔོན་བཏང་བཞིན། དཔལ་ལྡན་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དང་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གང་གི་གདུལ་བྱ་བོད་འབངས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སློབ་མ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པའི་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་སྒ་ཡ་ (Gaya) བརྒྱུད་མེ་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥།༣༠ ཐོག་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའའི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཞབས་སོར་བཀོད་ཅིང༌། སྐབས་དེར་རང་གཞུང་གི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང༌། ཝར་ཎ་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ངེས་སྟོན་པ་ཟམ་གདོང་སྤྲུལ་སྐུ། ས་གནས་རྫོང་གི་དཔོན་རིགས། གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཁག་བཅས་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་གྱི་ཕེབས་བསུ་དང༌། དེ་བཞིན་ཆེད་བཅར་རྒྱ་གར་བ་ནང་པའི་མི་མང་ཁག་གཅིག་ནས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཕུལ་ཏེ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པར་ཤོག ཅེས་འབོད་ཚིག་ཡང་ཡང་བསྒྲགས་པ་སོགས་ཡུད་ཙམ་འབབ་ཚུགས་དེར་འདུ་ལོང་གི་རྣམ་པས་ཁེངས།

དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ལ་བཞུགས་ཏེ་དར་ཚོན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་དགའ་བསུའི་སྒོ་མོ་ཆེ་བཅོམ་ལྡན་འདིར་ནི་བྱོན་པ་ལེགས། ཞེས་སོགས་ཤིས་བརྗོད་མི་འདྲ་བ་འཁོད་པའི་རྒྱལ་སྒོ་རིམ་པ་བརྒྱུད་ཕེབས་སྐབས་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་དད་ལྡན་ཕྱི་ནང་སེར་སྐྱ་མི་མང་འབུམ་ཕྲག་གིས་མཇལ་དར་དང་དྲི་བཟང་པོའི་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་རྫས་ཐོགས་པའི་གུས་བསྟར་ཚར་དུ་དངར་བ་དང༌། དབུས་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་གཞུང་སྒོའི་ནང་དགེ་སློབ་རྣམས་དང༌། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་བླ་སྤྲུལ་མཁན་པོ། ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གི་གསུང་ཞབས། སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད། ཕོ་བྲང་གཟིམ་སྒོའི་འགག་ཏུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། ཆུ་ཚོད་ ༦ ཐོག་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་བསྟུན་འགན་ཁུར་བ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དད་སྦྱིན་ཁག་ནས་ཕེབས་མཇལ་ཞུས།

ཚེས་ ༢༡ ཞོགས་པ་གསུང་ཆོས་ར་བར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དུས་འཁོར་གྱི་ས་ཆོག་དང༌། སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་གྱི་གསུང་ཆོག་མཛད། དགོང་དྲོ་གསུང་རར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། སྐད་ཡིག་ཉམས་པ་སླར་གསོ་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཆེད་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ནས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་ནས་ལོ་ ༣༡ ལྷག་ཙམ་སོང་ཞིང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་མི་མང་གིས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་སོང་སྟེ་བར་ལམ་ནས་ཚོགས་པ་གསར་དུ་བཙུགས་པ་དེས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་བགྲོ་གླེང་འདི་ལྟ་བུ་སྔ་རྗེས་ཚོགས་པ་དེའི་ཐོག་ནས་ཁྱེད་ཚོས་འབད་བརྩོན་གང་ཐུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཚོན་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

སྤྱིར་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རིག་གཞུང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། སྒོས་སུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རིག་གཞུང་འདི་ནང་ཆོས་གཞི་ལ་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་པས་མི་གཤིས་བཟང་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌། ‘‘བར་ལམ་བོད་དང་སོག་ཡུལ་གཉིས་སུ་རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གནས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་དོར་དགོས་པའི་རྐྱེན་ངན་ཐབས་སྡུག་ཅིག་བྱུང་ཞིང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ས་ཁུལ་ནས་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་དོན་གཉེར་བྱ་རྒྱུ་རང་བཞིན་ལྷོད་གཡེང་ཤོར་ན་རྩ་བ་ནས་མི་འགྲིགས། དེང་སྐབས་སོག་ཡུལ་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར་བོད་ནང་ལའང་འགྱུར་བ་ཡོང་ངེས་དང༌། ང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ནི་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བྱེད་ཆ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གསར་པ་དང༌། ལམ་སྟོན་གསར་པ་རྙེད་དེ་གྲུབ་འབྲས་འཐོབ་ཐུབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་སྡོད་རིང་ཁྱེད་ཚོར་དེའི་ཐད་རོགས་རམ་གང་ཐུབ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་ང་ཚོ་ནང་ཚགས་བྱ་ཆོག་གི་རེད། བར་ལམ་ཁྱེད་ཚོས་བོད་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཞི་བའི་གོམ་བགྲོད་དང༌། ཟས་བཅད་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་ངོས་ནས་བོད་ནང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མཁན་གྱི་མི་མང་ཚོའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཁྱེད་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’23jམཆན། ཞེས་སྩལ་ཞིང༌། དེ་རྗེས་མུ་མཐུད་གསུང་ཆོག་མཛད།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང༌། ཕྱེད་ཡོལ་ནས་ས་གར་གྱི་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོས། ཚེས་ ༢༣ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་འགོ་ཚུགས། ཕྱི་དྲོ་སློབ་གྲྭའི་བརྙན་པར་དང་དཔེ་དེབ་ཁག་གི་འགྲེམས་སྟོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་དང༌། ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་བཅས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ཁག་ལ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་རྗེས་ཨ་ཏི་ཤ་ཚོགས་ཁང་དུ་སློབ་གྲྭའི་དགེ་ལས་བཅས་བཞུགས་པའི་དཔེ་དེབ་འགྲེམས་སྤེལ་མཛད་སྒོའི་ཐོག་དཔེ་དེབ་གསར་སྐྲུན་ཁང་ཞལ་དབྱེ་ཕྱག་བསྟར་མཚན་བཀོད་དང་འབྲེལ་འགྲེམས་སྤེལ་མཛད་རྗེས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། ‘‘གནས་མཆོག་འདིར་ང་ཚོ་ག་དུས་འཛོམས་ཀྱང་འཕགས་བོད་གཉིས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་སྔོན་ནས་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་པས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བར་ལམ་བོད་ནང་རྐྱེན་ངན་ཐབས་སྡུག་བྱུང་ནས་ང་ཚོ་འདི་ཁུལ་གཞིས་གསར་པ་ཆགས་ཏེ་གནའ་རབས་ནས་བོད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱག་དཔེ་མང་པོར་ཁུངས་གཏུགས་ནས་ཕྱག་དཔེ་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་པ་འདི་ནི་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་ཤར་དང་སེམས་སྤོབས་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌། ཡང་‘‘འདི་གའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་སྔར་གྱི་རིག་གཞུང་རྙིང་པར་སློབ་སྦྱོང་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང༌། ལྷག་པར་བུ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་ཚན་པ་གཅིག་བོད་ཡིག་ནས་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པར་དམིགས་བསལ་དགའ་པོ་བྱུང༌།

དེ་ནི་བུད་མེད་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་ནས་ནུས་པ་ཐོན་གྱི་ཡོད་པའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན་པས་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཡོད། སླད་བུད་མེད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་བྱེད་པའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་ལུགས།’’24jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་ཞིང༌། མཇུག་ཏུ་འབོད་སྐུལ་གནང་དོན། ‘‘སློབ་གྲྭ་འདི་ཐོག་མར་གསར་འཛུགས་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ཞུགས་སུ་བཅུག་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཕན་ཚུན་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཀྱིས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡག་པོ་ཡོང་བ་དང༌། གཅིག་གྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ལས་ལྡོག་པའི་བཤད་ཚུལ་ཁག་ལ་ལན་འདེབས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྔར་ཆོས་ལུགས་མ་དར་ས་དེ་འདྲ་ལ་ཆོས་ལུགས་དར་ནས་ཁོ་ཚོས་རིས་མེད་ཀྱི་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ན། ང་རང་ཚོས་དེ་བས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཁྱེར་ནས་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༤ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང༌། ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་རྩོད་རྒྱུགས་དམ་བཅར་གཟིགས་ཞིབ། ཕྱེད་ཡོལ་ནས་ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱོང་གི་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་ཚུགས་ཤིང༌། ཐོག་མར་ཀུན་སློང་བཅོས་པའི་ལྗགས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་‘‘ཆོས་ཞུ་བ་ཁྱེད་རྣམས་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་འདི་ཕྱོགས་ཡོང་བ་དང༌། བླ་མའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཁྱེད་ཚོར་ཆོས་འཆད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་གཉིས་ཀ་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཐེངས་འདིའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་བཀའ་དབང་ནི་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཆེད་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་འཛོམས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་འཛོམས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་ཤིང་འགྲོ་བ་བདེ་བ་དང༌། ལྷག་པར་ང་ཚོའི་རང་དབང་གི་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་དཀར་དགེ་ཚོགས་གསོག་པ་ལས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘དེང་སང་བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བོད་ནང་གང་སར་ཆང་འཚོང་མཁན་མང་པོ་བཞག་སྟེ་ང་ཚོའི་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་མང་པོ་འཕྲོ་བརླག་གཏོང་གི་འདུག གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དེ་དག་ལའང་ཆང་འཐུང་བག་མེད་ཀྱིས་མི་ཚེ་བསྐྱལ་ན་རང་གི་ལུས་སེམས་ལ་གནོད་པ་སྨོས་ཅི། བོད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ལ་གནོད་འཚེ་དེ་བས་ཆེ་བ་མེད་ཅེས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བསླབ་བྱ་བྱེད་ཀྱི་འདུག‘’’ ཅེས་བོད་ནང་གི་གཞོན་ནུ་ཚོར་ཤོད་རོགས། ཞེས་ཆོས་ཞུ་བ་ཡོངས་ལ་འབོད་སྐུལ་མཛད།

དགོང་དྲོ་ཐའེ་ལན་ཌའི་དགོན་པར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་དགེ་འདུན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གུས་བསུའི་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་ཞི་བསིལ་བདུད་རྩིའི་བཀའ་སློབ་ཀྱིས་ཚིམས་པར་མཛད། ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང༌། ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་རྩོད་རྒྱུགས་དམ་བཅར་གཟིགས་ཞིབ། ཕྱི་དྲོ་གསུང་ཆོས་མུ་མཐུད་སྩལ། ཚེས་ ༢༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང༌། ལྷ་རམས་རྩོད་རྒྱུགས་དམ་གཟིགས། ཕྱི་དྲོ་གསུང་ཆོས་མུ་མཐུད་ཐོག་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཟུང་བའི་སྐལ་བཟང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཏེ་ཚང་མར་ད་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་འགྲུས་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་དང༌། བོད་ནང་སྒེར་པ་ལྷག་བསམ་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་གྲོན་དངུལ་བཏང་སྟེ་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུ་ཚོའི་ཆེད་དུ་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དགྱེས་མཉེས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གཞན་ལ་མིག་དཔེའི་ལམ་སྟོན་མཛད། དགོང་དྲོར་ཐི་སོ་ཕི་ཀལ་ཚོགས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང༌། ཕྱི་དྲོ་གསུང་ཆོས་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་སྐོར་གྱི་མཚམས་དང་བསྟུན་སློབ་མ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་འཛུལ་པའི་ཐབས་དམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་བོགས་ཆོག་ཕྱག་ལེན་རྣམ་པར་དག་པ་སྩལ་ཏེ་སྐལ་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་མི་དང་མི་མིན་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་བོན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྲུན་པར་མཛད།

མཇུག་ཏུ་དགེ་བསྔོའི་ལྗགས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཕེབས་སྙིང༌། ‘‘དེ་རིང་འདིར་དངོས་སུ་འཛོམས་པའི་ཁྱེད་རང་སློབ་མ་རྣམས་དང༌། དེ་བཞིན་ངོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སླེབས་ཡོད་ངེས་པ་ལྟར་བླ་སློབ་ཚང་མས་དེ་རིང་དགེ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་ཡོད་ན། དགེ་བ་རྣམས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་སྦྲིན་བྲལ་ལྟར་ཡོང་བ་དང༌། བདེན་པའི་མཐའ་མགྱོགས་མྱུར་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་བསྔོ་དགོས།

ང་ཚོའི་བོད་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་ལྷ་མི་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་སྔོན་མ་ངོས་ནས། བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་སྣང་བའི་དཔལ།། འཆར་བར་ངེས་སོ་དམ་ལྡན་སྙིང་མ་ཞུམ།། ཞེས་སྐུལ་མ་བྱས་ཡོད་ལ། བྱས་པ་ལྟར་གྱི་ནུས་པ་ཡང་ཐོན་ཡོད། ད་དུང་ལྷ་མི་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་སྩལ།

སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་གཏང་རག་ཏུ་གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་ལྷ་དབང་ནོར་བུ་བཟའ་ཚོ་དང༌། འཇར་མན་དུ་སྡོད་པ་བདེ་སྐྱིད་སྒྲོལ་དཀར། གཉའ་ནང་པ་བློ་གྲོས་ཁྱིམ་ཚང༌། སྟོད་པ་མི་མང་སོགས་ནས་རྟེན་གསུམ་དང་འབུལ་དངོས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང༌། ཕྱེད་ཡོལ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྱན་སྔར་རྣམ་གྲྭ་གར་པ་རྣམས་ནས་དམ་པ་གོང་མའི་ཕྱག་ལེན་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཉམས་པའི་མཆོད་གར་བྱིན་ཆགས་པ་སྤྲོས་ཤིང༌། མང་ཚོགས་ཁྲོད་ནས་ཀྱང་བལ་ཡུལ་བོད་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ་དང༌། སྦིར་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་ཟློས་གར་བ། དྷ་ས་སྐྱིད་གྲོང་པ། ཨོ་རི་སའི་རྒྱལ་གཞས་པ། གཞན་ཡང་གར་ཞ་དང༌། སྤི་ཏི། མོན་པ། ཤར་པ། འབྲུག་འབྲས་སོགས་རང་རང་ཡུལ་སྲོལ་གྱི་གཞས་སྣ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་སྦིར་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་འབྲས་དཀར་བསམ་པའི་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་དེ་རྔ་སྦུབ་སོགས་རོལ་ཆ་དཀྲོལ་ནས་གར་སྟབས་བསྒྱུར་བཞིན་པར་གསུང་རར་གཡས་བསྐོར་དུ་བསྐྱོད་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྲུན།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་དད་ལྡན་ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་དང༌། ཉི་ཧོང་སྦུ་ཤོ་ཀའི་ (Busho-kai) ཆོས་ཚོགས། སྟོད་པ་མི་མང་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་ཐེངས་འདིའི་གཙོ་བོའི་གསུང་ཆོས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་གྱི་སྟ་གོན་རིམ་པ་རྣམས་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་མཚུངས་མེད་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གིས་དབུས་ཤར་བྱང་གི་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་དང༌། རིས་མེད་ཆོས་སྡེ་ཁག་གི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང༌། བླ་སྤྲུལ། དགེ་འདུན། སྔགས་བཙུན། གཞིས་བྱེས་མི་མང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཤར་ཨ་སམ་ནས་ནུབ་ལ་དྭགས་བར་གྱི་ནང་པའི་མི་མང༌།

དེ་བཞིན་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཇི། ཧཕ་རན་སི། འཇར་མན། ཨུ་རུ་སུ། ཨོ་སེ་ཀྲི་རི་ལི་ཡ། སུད་སི། སི་སྤེན་སོགས་དང༌། ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ཆེན་ནས་ཉི་ཧོང་དང༌། སོག་ཡུལ། ཐའེ་ལན། ཀོ་རི་ཡ། བལ་ཡུལ། འབྲུག སིངྒ་སྤུར། ཧོང་ཀོང་སོགས་ཕྱི་མི་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་བརྒལ་བ་བཅས་ཁྱོན་ཆོས་ཞུ་བ་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་སྐོར་ལ་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཞིང༌། ལྗགས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་བའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་འདིར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་འཆད་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་འདིས་རང་རེ་བླ་སློབ་གཉིས་ཀ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གསོག་རྒྱུ་རེད།

ད་ལམ་བོད་ནས་གཞིས་ལུས་དད་ལྡན་ལྷག་བསམ་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཆོས་ཞུར་ཡོང་འདུན་ཡོད་ཀྱང་གཞན་དབང་བཙན་པོའི་འགལ་རྐྱེན་གྱིས་བསམ་པ་དོན་ཐོག་ཏུ་མ་འཁེལ་བར་བརྟེན་ཁོང་ཚོས་ངོས་ལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྐབས་དམིགས་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་བྱེད་རོགས་ཞེས་ལན་མང་འཕྲིན་བསྐུར་འདུག་པ་ལྟར་ངོས་ནས་ཁོང་ཚོ་དམིགས་འོག་ཏུ་འཇུག་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་འཛོམས་ན་ས་ཁད་ཉེ་རྒྱང་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཚང་མས་ཐུགས་སྨོན་ཡག་པོ་གནང་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད། ཅེས་དང༌། རྒྱལ་རོང་རྨེའུ་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོས་ཞུས་པ་ལྟར་ཁྱིམ་པ་ཁས་ལེན་ཐུབ་མཁན་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་བློ་ནུས་དང་བསྟུན་པའི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་སྩལ།

ལྷག་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཁོར་ཡུག་ནགས་ཚལ་དང་སྲོག་ཆགས་ཇི་སྙེད་པའི་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོ་ལམ་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་དགོངས་བཞེས་ཟབ་མོས་དེ་སྔོན་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའི་ཕྱག་དངུལ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཐོག་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ས་བབ་གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་དང་འཕྲོད་སྦྱོར་འཚམས་པའི་འབྲས་ལྡན་ཤིང་སྣ་འདྲ་མིན་གྱི་ས་བོན་སྤུས་ལེགས་རྐང་གྲངས་ས་ཡ་གཉིས་ལོངས་ངེས་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་འཛུགས་ཀྱིས་མཁོ་སྒྲུབ་མཛད་པ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྤྱན་སྔར་སྒྲིག་གཤོམ་རབ་གནས་ཐུགས་སྨོན་རྒྱ་ཆེ་མཛད་དེ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཐང་ཚ་བའི་ས་ཁུལ་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བར་གྱི་ཡུལ་ལུང་དང༌། རང་ཡུལ་བོད་ལྗོངས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ། ཁྱིམ་མཚེས་བལ་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མཚོན་གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཀ་ལྷོ་བྱང་དང༌། ཡོ་རོབ། ཨ་ཧཕི་རི་ཀ ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ། ཨེ་ཤ་ཡ་བཅས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་འཐུས་མི་སོ་སོར་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་འགྲེམས་སྤེལ་མཛད་ཐོག་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། ‘‘སྔར་ཡིན་ན་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་རྣམས་ལ་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ་ས་ཞིང་ཙམ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་མིན་གཞན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་མེད།

འོན་ཀྱང༌། དེང་སྐབས་མི་འབོར་ཤིན་ཏུ་འཕར་བ་མ་ཟད། རྫས་རྡུལ་འདྲ་མིན་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དེས་ཁོར་ཡུག་སྐྱེ་དངོས་ནགས་ཚལ་ལ་གཏོར་བཤིག་ཆེན་པོ་ཕོག་སྟབས་ཆར་ཆུ་དུས་སུ་མི་འབབ་ཅིང༌། ཚ་དྲོད་ཆེ་རུ་སོང་ནས་སྲིད་པའི་གངས་རི་བཞུར་བ་སོགས་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གིས་འགྲོ་བ་མི་སྨོས་ཅི་སྲོག་ཆགས་འབུ་སྲིན་ཕྲ་མོ་ཡན་ལ་གནོན་འཚེ་ཕོག་དང་འཕོག་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དེང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ།

སྔར་བོད་ཀྱི་སྲིད་པའི་གངས་རི་དེ་ཚོར་གངས་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པོ་ཡོད་ཅིང༌། མི་རྒན་པ་ཚོའི་ཤོད་རྒྱུན་ལ་ཁོང་ཚོ་ན་གཞོན་སྐབས་གངས་རི་དེ་དག་ལ་གངས་མཐུག་པོ་ཡོད། ད་ཆ་དུས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་འདྲ། གངས་ཉུང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ནི་དལ་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་ལོ་ཁྲི་ལྷག་འགྲོ་སྐབས་གཞི་ནས་མངོན་ཐུབ་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་སྲོག་ཆགས་དང༌། རྩི་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད།

མིའི་ལུས་ཁམས་ཀྱང་ཕྱིའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འཚམས་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་འབྲེལ་ཏེ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད། མི་འབོར་མང་དུ་སོང་ནས་འབུད་ཤིང་གིས་མཚོན་པའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཤིང་སྣ་བེད་སྤྱོད་དང༌། ལྷག་པར་ས་ཞིང་ཕྲུ་འདུལ་ཆེད་ནགས་ཚལ་མང་པོ་གཅོད་འབྲེག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ལ་ཆ་བཞག་ན་དེང་སང་རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ནགས་ཚལ་དེ་ཚོ་མི་ཞིག་གི་མགོ་ལ་སྐྲ་བཞར་བ་ལྟར་རྩ་མེད་བཟོས་འདུག དེ་ནི་ནགས་ཚལ་རྩ་མེད་བཟོས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བོད་མི་རང་ལ་བདག་པའི་ཐོབ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ནང་ཨ་མི་རི་ཀས་གཙོས་པའི་ས་ཁུལ་མང་པོར་ནགས་ཚུལ་ཉུང་དུ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་བཅས་ཀྱིས་གནམ་གཤིས་རང་བཞིན་ངང་གིས་འགྱུར་བ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཏེ་གློ་བུར་འགྱུར་ལྡོག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་སྲོག་ཆགས་མཐའ་དག་འཁོས་སུ་མ་ཕེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད།

དེ་བཞིན་བཟོ་ལས་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཡུལ་ཁག་ནང་གི་རྫས་རྡུལ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱིའི་འབྱུང་ཁམས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་བཏང་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ང་ཚོ་བོད་པར་གཏམ་གསར་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ཁ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅེས་བརྗོད་མཁན་ཞིག་གིས་དེའི་ཐད་བྱ་བ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་ང་རང་ཚོའི་ལས་འགན་ཡིན་ལ། ངོས་རང་ལའང་དེའི་འགན་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་མི་རབས་རྣམས་སྔོ་ལྗང་གི་གྲིབ་བསིལ་དང་འབྲས་བུ་བཟང་པོར་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོང་ཆེད་ད་ལམ་སྔ་ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའི་དངུལ་འབབ་ཀྱི་འཕྲོས་ནས་སོན་རྩ་འདི་དག་ཉོ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བྱིན་རླབས་ཞུས་ཏེ་སྨོན་ལམ་བཟང་པོའི་མཚམས་སྦྱོར་བཅས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་རྣམ་པས་རང་རང་གི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་འདེབས་འཛུགས་བདག་གཉེར་གཅེས་སྐྱོང་མི་ལྷོད་པའི་ཐོག་ནས་ངོས་ཀྱི་རེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་འགྲུབ་པའི་འབད་བརྩོན་གནང་རོགས་ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ ནས་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་ཉིན་གསུམ་རིང་འཆར་ཅན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་སྒྲུབ་ཞག་དང༌། ཕྱེད་ཡོལ་ནས་ཉིན་དང་པོ་སློབ་མ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དང༌། ཉིན་གཉིས་པར་བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན་དང༌། གོང་མའི་དབང་བཞི། ཉིན་གསུམ་པ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་གོང་ཆེན་གྱི་དབང་བཞི་དང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་ཞིང༌། དབང་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་གཞིས་ལུས་དད་ལྡན་མི་མང་རྣམས་ལ་སྤྱན་དམིགས་རྩལ་དུ་བཏོན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟངས་ཀ་དང༌། སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསང་མཚན་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་ལུང་བསྟན་མཛད་པ་སོགས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དབང་ཆེན་གྱི་ཕྱག་ལེན་སྲོལ་རྒྱས་པ་དམ་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཉམས་པ་ཞིབ་ཕྲ་ཕྱག་བསྟར་དང་འབྲེལ་སྐུ་ངལ་ལ་མ་འཛེམས་པར་དབང་རྟུལ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལའང་དབང་བརྡ་འཕྲོད་ངེས་ཀྱི་ལྗགས་བཤད་གོ་བདེ་བ་ནན་དུ་སྩལ་བ་སོགས་གང་ཉིད་རྒྱུད་འདིའི་འགྲེལ་བྱེད་ལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྔར་དུས་འགྱུར་གྱི་གོང་དུ་གྲུབ་པའི་ས་ཆེན་པོར་བཞུགས་པ་སྡེ་དགེ་རྫོང་སར་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་མེད་པར་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་དང་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་སྟབས་གཅིག་ཏུ་མཛད་པ་ལས། ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་དབྱེར་མེད་དུས་འཁོར་ལོ།། ལེགས་པར་འདོམས་མཁས་རིགས་ལྡན་པདྨ་དཀར།། བྷོ་ཊའི་ལྗོངས་སུ་དགེ་བའི་བཤེས་སུ་སྟོན།། དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ངོ་བོར་ཞབས་བརྟན་གསོལ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་བསྟན་ཐོག་ཏུ་འཁེལ་བའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཐུགས་རྗེ་རྣམ་ཐར་བཟང་པོས་གདུལ་བྱ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྐུ་བཞིའི་ས་བོན་ལེགས་པར་ཐེབས་ཤིང༌། གསང་ཆེན་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ལ་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་ཀླུའི་ཚོགས་ཀྱང་དགའ་བཞིན་མགུ་ནས་ཉིན་གཉིས་པར་གྲུ་ཆར་བདུད་རྩིའི་མཆོད་ཡོན་ས་གཞི་བརླན་ཞིང་སྤྲོས་པ་ནི་དབང་ཆེན་སྩལ་ཐེངས་མཐའ་དག་ལ་འབྱུང་བའི་བཀྲ་ཤིས་དགེ་མཚན་ཞིག་ཅི་ལ་མིན།

མཇུག་ཏུ་བདག་ཅག་ཡོངས་ཀྱི་རྣ་བའི་བདུད་རྩིར་གྱུར་པའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་གྱི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། ‘‘དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་གྱིས་དྷ་རམ་ས་ལར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཐོག་མ་བྱེད་སྐབས་རྨི་ལམ་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་བྱུང་བ་ནི། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྲུབ་རྗེས་མཚན་ལམ་དུ་དུས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒང་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་བཏང་བ་གནང་བྱུང༌།’’25jམཆན། སྐབས་དེར་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མ་བྱུང་ཡང་རྗེས་སུ་གཞིགས་སྐབས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལན་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་མཚན་མ་ཡིན་འདུག་པ་ལྟར་ད་རེས་དབང་ཆེན་སྩལ་ཐེངས་བཅུ་བཞི་པ་དེ་ལེགས་པར་ཟིན་པ་རེད།

སླད་ཕྱིན་ཡང་དབང་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པར་གཏན་འཁེལ་ཞིང༌། ལྷག་པར་དེ་སྔོན་ངོས་ལ་ཚོང་དཔོན་རྒས་པོ་ཞིག་གིས་བོད་རང་བཙན་བྱུང་མ་ཐག་བོད་ལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཞིག་གནང་རོགས་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་བ་ངོས་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན། ཁོང་གིས་མ་རྩ་གསེར་ཊམ་ཁ་ཤས་བཞག་བྱུང༌། ཁོང་འདས་ཟིན་ཡང༌། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་སྔོན་དང་པོར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་ཡོངས་བསྒྲགས་མཛད།

གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་བལ་ཡུལ་ནས་ཡོང་བའི་སྤུན་ཟླ་ནང་པ་ཡོངས་ལ་ཞལ་མཇལ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘བོད་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་སྔོན་ནས་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་སྤུན་མཆེད་མཚེས་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཡིན། བོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནས་གཞི་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་བཟོ་བཀོད་ཐོག་བལ་པོའི་བཟོ་བོ་མཁས་པའི་ལག་རྗེས་མང་པོ་དུས་ད་ལྟའང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། བོད་མི་ཚོས་བྲིས་འབུར་གྱི་སྐུ་བརྙན་དང་རྒྱན་ཆ་སོགས་བལ་བཟོའི་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ང་ཚོ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་ལ་གྱར་ཏེ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་སུ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་ཚང་མས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་གནང་བ་དང༌། བར་ལམ་བལ་ཡུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་གནས་བབ་དེང་མཐུན་མང་གཙོའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་བྱུང་བར་ང་ཚོས་དགའ་མོས་དང༌། བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་དམངས་རྣམས་སྟོབས་འབྱོར་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ད་རེས་བལ་ཡུལ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བརྒྱུད་ནང་པ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱིས་ངོས་རང་བལ་ཡུལ་དུ་ཡོང་དགོས་པའི་གདན་ཞུའི་རེ་འདུན་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་གནང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་བས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ངོས་རང་ཡང་གང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་སའི་ཡུལ་དེར་གང་ཐུབ་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་དང་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུར་དགའ་མོས་ཡོད།’’ ཅེས་ཁོང་ཚོའི་ཞུ་འདུན་ཞལ་བཞེས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།

སློབ་གྲྭའི་ཨ་ཏི་ཤ་ཚོགས་ཁང་དུ་བལ་ཡུལ་དུ་གནས་འཁོད་ཤེལ་དཀར་ཆོས་སྡེ་ནས་མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཆེད་སྤོས་སྣེས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཆུ་བཟང་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་ཕུལ། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་ཆུ་བཟང་སྤྲུལ་སྐུས་བཏེགས་འབུལ་འཐོར་ནས་འབུལ་བཞེས། དབུ་པཎ་སོགས་འབུལ་དངོས་བསྟར། ལས་སྣེ་གྲངས་བཞི་བཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁར་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་ཤེལ་ཆོས་སྨན་པ་དགེ་སློང་ནས་བཏེགས། ཤིས་བརྗོད་དང༌། བསྟན་འབར་མའི་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་ཆུ་བཟང་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ།

ཆུ་ཚོད་དགུ་པར་མཐོ་སློབ་ནས་སཱ་རཱ་ཎ་ཐཱ་བར་བྱམས་བརྩེའི་ལྗོངས་རྒྱུར་ཞབས་བགྲོད་ཀྱིས་དབུ་འཁྲིད་དེ་དེ་ནས་ལོ་འདིའི་ལས་འགུལ་གྱི་ཐོག་མ་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་འཁྲུག་པའི་འཛམ་གླིང་འདི་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་དཀྲི་བའི་སླད་འགྲོ་བ་སྤྱིའི་མགོན་སྐྱབས་དང༌། བྱེ་བྲག་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་གོ་སར་བཞུགས་ནས་དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་ངང་ཐུགས་སྨོན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་འབོད་ཚིག་ཁག་བཞི་འགྲེམས་སྤེལ་མཛད་པའི་དང་པོ། བྱམས་བརྩེའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་ཞེ་སྡང་གི་མེ་ལྕེ་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག གཉིས་པ། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡུན་གནས་ཤོག གསུམ་པ། འགྲོ་ཀུན་བརྩེ་དགས་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག བཞི་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཐུགས་མཐུན་དག་སྣང་གིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཅིག ཅེས་འགྲེམས་སྤེལ་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་འཛམ་གླིང་ཐོག་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བྱམས་བརྩེའི་ཆབ་རྒྱུན་འདྲེན་ཞིང༌། ཆོས་ལུགས་མཆིས་སོ་ཅོག་ཀྱང་བྱམས་བརྩེས་ཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་ཁྱབ་པའི་འཛམ་གླིང་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་སླད་རྣམ་པ་དང་ནང་དོན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་བྱམས་བརྩེའི་ལྗོངས་རྒྱུ་ཞེས་པའི་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་གསར་པ་ཞིག་མིག་དཔེ་གསར་གཏོད་མཛད་པ་མ་ཟད། ཚང་མར་རྒྱ་མི་རིགས་ཐེ་བས་མིའི་རིགས་མཐའ་དག་གི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བྱམས་བརྩེས་ཁྱབ་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་དགོས། ཞེས་དམན་ལ་ལྷག་པར་བརྩེ་བའི་སྔོན་གོམས་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱི་གཟི་བྱིན་ངོམ་བཞིན་པར་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་མི་མང་སེར་སྐྱ་འབུམ་ཕྲག་གི་སྣེ་འཁྲིད་དེ་བཞུགས་གནས་ཕོ་བྲང་ནས་སཱ་རཱ་ཎ་ཐཱའི་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་གཞུང་ལམ་སུམ་མདོའི་བར་བྱམས་བརྩེའི་ལྗོངས་རྒྱུར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང༌། ཕེབས་ལམ་དུ་གོམ་བགྲོད་དལ་པོའི་ངང་ཚང་མས། བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ།། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་གྱུར་ཅིག། སྐྱེས་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡང༌།། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤོག། ཅེས་མཆོད་དབྱངས་སྙན་པོའི་ལམ་ནས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གསུངས་ཤིང༌།

ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའའི་ཁུལ་གནས་རྒྱ་གར་བ་རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཁག་དང༌། བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་ཁྲི་ཕྲག་བསྟར་བསྒྲིགས་དང་བཅས་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ། ཞེས་པའི་ཞལ་འདོན་གསུང་བཞིན་པར་བྱོན་ཅིང༌། སཱ་རཱ་ཎ་ཐའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ཉེ་མཚམས་ལམ་མདོར་སྟེགས་བུ་ཆེད་བསྒྲོན་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་མི་སྣ་བཞུགས་འཁོད་ཐོག རིག་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱལ་བ། ཡེ་ཤུ། ཁ་ཆེ། སིག རྒྱ་གར་ནང་པའི་དགེ་སློང་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་རང་ལུགས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་རིམ་བཞིན་གསུངས་པ་དང༌། མཐའ་མཇུག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དབུ་སྐུལ་གྱིས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཕྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་རྒྱས་འདེབས་བསྐྱངས།

དེ་ནས་རྒྱལ་བ་པའི་ལྷ་ཁང་དང༌། ནང་པའི་མཆོད་རྟེནརིན་པོ་ཆེ། ཧིན་རྡུའི་ལྷ་ཁང༌། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང༌། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་སིག་གི་ལྷ་ཁང༌། ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་བཅས་ལ་རིམ་བཞིན་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་བྱོན་ཏེ་རང་ལུགས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་མཛད། བརྙན་འཕྲིན་པར་རིགས་གསར་འགོད་པ་སོགས་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་སྐོར་ཡོད་པ་རྣམས་ཁག་གཅིག་རླངས་འཁོར་ལ་བསྡད་ནས་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་དེ་སྐུ་པར་སྒྲོན་པ་དང༌། ཁག་གཅིག་རྐང་འགྲོས་རྒྱུག་མ་འདུར་གྱིས་སྔོན་ལ་བསྐྱོད་ནས་བྲེལ་བརྩོན་ཆེན་པོས་པར་ལེན་བྱེད་ཅིང༌། དེ་ནི་བྱམས་བརྩེའི་ལྗོངས་རྒྱུ་ཆེན་པོའི་ལས་འགུལ་འདིས་ཁོང་ཚོར་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ནས། དངོས་བླངས་པར་གཞི་ཆ་ཚང་ཞིག་འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་སྤྱན་ལམ་དུ་སྟོན་རྒྱུར་རང་ཉིད་རྗེས་ལུས་ཐེབས་དོགས་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་སྣང༌། སུམ་མདོར་ཆེད་དུ་བཤམས་པའི་སྟེགས་བུ་དང་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཡོལ་བར་འཛམ་གླིང་ས་གཞི་རིལ་མོའི་འདྲ་རིས་མཐའ་འཁོར་ཕུག་རོན་གྱིས་བསྐོར་བའི་སྟེང་དུ་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆེན། ཁྲོ་བ་མེད་པས་ཁྲོ་བ་ཐུབ།། བདེན་པས་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཐུབ།། ཅེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང༌།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། ཆོས་ལུགས་གཞན་ཁག་སྟེ། རིག་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱལ་བ་པ། ཡེ་ཤུ། ཁ་ཆེ། སིག ནང་པ་བཅས་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་སྟེགས་བུར་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ནས་གོ་རིམ་བཞིན་རང་རང་གི་གསོལ་འདེབས་མཆོད་རོལ་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་ཤིང༌། མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཟུར་དུ་ཕྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་གསུངས། ཆོས་གྲོགས་གཞན་རྣམས་ལ་མཇལ་དར་དང་སྐུ་ཡོན་ཕུལ་རྗེས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ་དང༌། རྒྱལ་པ། ཞི་བྱེད་པ། ཡེ་ཤུ། ཁ་ཆེ། སིག བཅས་པའི་ཆོས་གཞི་ལྷ་ཁང་ཁག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་མཆོད་འབུལ་དང་རང་རང་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱམས་བརྩེས་ཁྱབ་པའི་ཐུགས་སྨོན་གནད་སྨིན་མཛད།

རྣམ་ཀུན་འབྲེལ་འདྲིས་དེ་ཙམ་མེད་པའི་ཆོས་པ་ཚོ་ཡང་དེ་ཉིན་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡེ་ནས་མེད་པར་ཕན་ཚུན་དག་སྣང་དང༌། བྱམས་བརྩེའི་འཛུམ་དཀར་ལྷུག་པར་གྲོལ་བ་བཅས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་རྨང་གཞི་བཟང་པོ་གཏོད། སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་ནས་བདེན་གསོལ་སྨོན་ལམ་གྲངས་གསོག་གིས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བོད་གངས་ཅན་ཞིང་དུ་མནར་གཅོད་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པའི་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་དམ་གནད་ནས་སྐུལ་བའི་གདུང་འབོད་གསོལ་འདེབས་དང༌། དགེ་བསྔོ་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏབ། དཀྱིལ་འཁོར་མཇལ་ཁ་བཏང༌།

ཚེས་ ༣ ཉིན་སྔ་དྲོ་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སྒྲུབ་ཞག་སྔོན་སོང་གི་ཚེ་དབང་དང༌། དེ་རྗེས་ཏུར་ཤི་ཏ་དང་ཉི་ཧོང་ཆོས་ཚོགས། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཚོགས་པ། སྟོད་པ་མི་མང་བཅས་ཐོག་གསར་འབྱོར་བ་བསྣན་པ་བཅས་ནས་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་ཏུ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་དབུ་བཞུགས་ཆོག་ཞབས་ནས་ཚེ་དཔག་མེད་ནང་སྒྲུབ་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་སྒོ་ནས་སྐུ་ཚེ་ཚེ་སྒྲུབ་གནད་སྨིན་སྔོན་སོང་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་གི་བརྟན་བཞུགས་རྒྱས་པ་བསྟར་འབུལ་གྱི་ཚོགས་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་སྤྱན་དྲངས་ནས་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་ཞབས་ཟུང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རེ་ཁཱ་མངོན་པར་འཁོད་བསྟུན་གསུང་ཆོག་དང་འབྲེལ་མཁའ་འགྲོའི་བསུ་མའི་བརྡ་སྐད་རིམ་པར་སྙན་གསོལ་ཏེ་རོལ་མོ་གར་སྟབས་བཅས་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་དུ་འཁོད།

དབུས་བཞུགས་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་མཆོག་ནས་དར་སྣེ་གཅོད་འབྲེག་གི་ལས་ཆོག་མཛད་དེ་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ལ་མདོས་དང་སྐུ་གླུད། ཚོགས་འཁོར་གྱི་སྐལ་རྫོང་བཅས་ཚིམས་པར་སྩལ་ཏེ་བསུ་མ་ཕྱིར་བཟློག དབུ་བཞུགས་ནས་ཕུན་ཚོགས་ལྔ་ལྡན་གྱི་མལ་ལྗགས་བཤད་ཐུགས་རྒྱུད་འཁུལ་ངེས་དང༌། སྐུའི་ཚེ་རྫས་ཁག་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ། སྦྱིན་བདག་ནས་འབུལ་དངོས་དང༌། འདུས་ཚོགས་སུ་བསྙེན་ཡོད་ཟབ་པར་བསྟབས། སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བརྟན་བཞུགས་ཞལ་བཞེས་ཀྱི་བཀའ་བཟང་ཕེབས་དོན། ‘‘སྐྱེ་འཆི་ལ་རང་དབང་མེད་ཀྱང་ད་ལམ་ཕྱི་ནང་གི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས་ཏེ་ལྷག་བསམ་དད་དམ་གཡོ་མེད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་ཚོས་སྨོན་ལམ་ཤུགས་དྲག་བརྒྱབ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་ཚེ་རིང་དུ་གནས་ཐུབ་པ་ཡོང་ཞིང༌། རང་ངོས་ནས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ས་དེར་སྡོད་ཀྱི་རེད།

ད་ཕན་བོད་མི་རྣམས་དངངས་སྐྲག་གི་འཚོ་བས་མནར་ཏེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་བ་དེའི་རིང་ཚང་མས་ངོས་ལ་བློ་གཏད་ཡིད་བཅོལ་བྱས་པར་བརྟེན༌། ངོས་ནས་ཀྱང་དོན་གྱི་བདག་པོ་བྱས་ཏེ་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་ནས་ད་དུང་ཚང་མར་སྐྱོ་རོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ནང་གི་མི་ཚོ་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་མེད་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་བདེན་པའི་མཐའ་མགྱོགས་པོ་གསལ་གྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌། ‘‘ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མང་པོས་བར་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་དགའ་མོས་བྱས་པ་མ་ཟད། བོད་པའི་བདེན་དོན་ལ་སེམས་ཐག་བཅད་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་ངོས་ནས་རེ་བའི་མིག་འབུར་རྒྱ་གར་ལ་བལྟས་ཏེ་སྡོད་མཁན་བོད་ནང་གི་མི་ཚོའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་དོན་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད།’’ ཅེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་ལུས་སྲོག་གི་བདེ་ཉེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡོང་མཁན་གཞིས་ལུས་སེར་སྐྱ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་གསུམ་བརྒལ་བར་ཞལ་མཇལ་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་འདིར་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བསྡད་པ་དང༌། ས་མཚམས་ཁག་ནས་ཡོང་བསྡད་པ་ཁག་ཡིན་དུས་ངས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ལ་འཚམས་འདྲི་ཡོད། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང༌། ཞི་བའི་བསྟི་གནས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་ཚང་མར་བྱམས་བརྩེ་ཡོད་བསྡད་པའི་ལུང་པ་དེ་དངངས་སྐྲག་གི་ཁེངས་པའི་ལུང་པ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་དང་ ༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། འདས་པའི་དུས་ཚོད་དང༌། ད་དུང་མྱང་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་གཉིས་བསྡུར་བ་ཡིན་ན། འདས་པའི་དུས་ཡུན་དེ་མང་བ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱས་ཏེ་ཐག་བཅད་དེ་ཤོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་རེད།

ད་ཆ་དུས་ཡུན་རིང་ན་ལོ་བཅུ། དེ་མིན་དེའི་ཡས་མས་ཞིག་ནང་ལ་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་གཉིས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་ཐུབ་ཡག་ཅིག་ཏན་ཏན་ཡོད་རེད། དེ་ཡོང་རྒྱུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གཅིག་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་མི་མང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མདོར་ན་རང་གི་སྲོག་ཚུན་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ངང་ནས་ང་ཚོའི་བདེན་དོན་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱས་བསྡད་པ་རེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་ན། ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ནས་གནས་ཚུལ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་གནས་ཚུལ་རྙིང་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་འགྲོ་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང༌། ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་དེ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་གསར་བ་ཞིག་ཆགས། བོད་དོན་གླེང་སློང་བྱེད་ཡག་གི་གོ་སྐབས་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད།

དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཀྱིས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བསྡད་པའི་འབྲས་བུ་རེད། གཞོན་སྐྱེས་དེ་སྔའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་མཐོང་མ་མྱོང་བ། རྒྱ་མིས་ཕྱི་བྱུགས་ནང་བླུགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྤྲད་པའི་ཐོག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་དེ་ཚོས་ཀྱང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱས་ཏེ། རང་དབང་རྩོད་ལེན་གཞུང་གིས་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་བྱས་ཏེ་ཡོང་བསྡད་ཡག་ཅིག་བྱས་པ་ཡིན་དུས་དེའི་ལག་རྗེས་དང་འབྲས་བུ་རེད།

དཔེར་ན། སྔོན་མ་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་བའི་སྐབས་དང༌། ༡༩༥༠།༥༡ སྐབས་སོ་སོར་འཐབ་འཛིང་དང༌། ངོ་རྒོལ་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རིགས་དེ་ཚོ་ཧ་ལམ་རྫོགས་ཚར་བ་རེད། དེ་ནས་ ༡༩༥༩།༡༩༦༡ ཡས་མས་སྐབས་ལ་ངོ་རྒོལ་གདོང་ལེན་གྱིས་རྒྱ་མི་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་དར་མའི་རིགས་དེ་ཚོ་ནི། ད་ཆ་རྒས་པོ་རྒས་མོ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་ནི་གཅོང་ནད་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད་རེད།’’ ཅེས་གསུངས་ཤིང༌། དད་རྟེན་བྱིན་སྲུང་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ་རྗེས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་དང༌། ཆུ་མོ་གང་གཱར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཀླུ་ཆོག་བཅས་ཤིས་བརྗོད་བསྔོ་སྨོན་བཟང་པོས་མཐའ་བརྒྱན་ཏེ་ཐེངས་འདིའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཕྱག་ལེན་ཕྲ་ཞིབ་ལེགས་པར་གྲུབ། ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་མང་ལ་ཞལ་མཇལ་བཀའ་སློབ་དང་བྱིན་རྟེན་སྩལ།

ཚེས་ ༤ ཉིན་ཞོགས་པ་སཱ་རཱ་ཎ་ཐར་གནས་གཟིགས་དང་རིང་བསྲེལ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ནས་ཐུགས་སྨོན་རྒྱས་པར་མཛད། མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་སྤྱན་སྔར་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་དང༌། གཞིས་ལུས་དཔའ་བོ་འདས་གསོན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་མཆོད་འབུལ་རྒྱས་པ། དང་བླངས་ཆོས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་གཏང་རག་གི་འབུམ་ཚོགས་བཅས་འདུས་པ་ཁྲི་ཕྲག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དུས་འཁོར་བླ་མའི་རྣམ་འབྱོར་གྱི་གསུང་ཆོག་ལྗགས་བཟླས་དང་འབྲེལ་སྐྱབས་ཞུ་གསན་བཞེས། ལྷག་པར་ཉེ་ཆར་རྒྱ་མིའི་བཙོན་ཁང་ནང་གཞོན་ནུ་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་མནར་གཅོད་མྱོང་ཚུལ་གསན་སྐབས་གཞིས་ལུས་དཔའ་བོ་འདས་གསོན་རྣམས་ཐུགས་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུས་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་བའི་སྤྱན་དམིགས་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཤིང༌། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་མང་པོའི་མིག་ནས་མཆི་མ་འཁྲུགས་ཏེ་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་བཏབ།

ཐེངས་འདིའི་རྒྱ་ཆེའི་མཛད་སྒོ་ཁག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་དགའ་སྟོན་མཚོན་སླད་བལ་ཡུལ་ལྷ་མོ་ཚོགས་པས་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་རྣམ་ཐར་གྱི་གཟིགས་མོ་འཁྲབ་སྟོན་ཞུས་པར་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་དགྱེས་མཉེས་མཛད། གཞན་ཡང་ད་ལམ་སོག་པོའི་ཡུལ་ནས་ཆེད་དུ་བཅར་བའི་མི་སྣ་དང༌། རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བཅས་ཀྱི་གསར་འགོད་པ། ཕྱི་ནང་འབྲེལ་ཡོད་གལ་ཆེ་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་གི་མཛད་བྲེལ་རིམ་སེལ་དུ་བསྐྱངས་ཏེ་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ པའི་ཐོག་ཕེབས་སྐྱེལ་གཟབ་རྒྱས་བཅས་ཝར་ཎ་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་བརྒྱུད་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

གོང་གསལ་མཛད་རིམ་གྱི་ཞུ་སྒོ་ཁག་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་ཐུགས་འགན་བཞེས་འོག་ས་གནས་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དང༌། སཱ་རཱ་ཎ་ཐཱ་བོད་དགོན། ཚོགས་པ་ཁག་དྲུག སྟོད་པ་མི་མང་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་སྦྱིན་བདག གདན་ས་ཁག་གི་བླ་སྤྱི། དང་བླངས་ཆོས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཚོགས་ཆུང་བཅས་ནས་ཐོག་མའི་ལས་བགོས་ལྟར་ཁུར་འཁྲིའི་ཞབས་འདེགས་ཧུར་བསྐྱེད་ཞུས་པ་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཁང་དང་སྨན་རྩིས་ཁང་གཉིས་ནས་ནད་པར་སྨན་བཅོས་གང་གཟབ། ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་ནས་པར་རིགས་འགྲེམས་སྟོན་དང་བརྙན་འཕྲིན་གློག་བརྙན་བསྟན་པ། རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་དང་ལྷག་པར་ས་གནས་གཞུང་ནས་སྐུ་ཕྱྭའི་ཉེན་སྲུང་དང༌། བདེ་འཇགས་སྐོར་གཡེང༌། མང་ཚོགས་ལ་ཆུ་གློག་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱིས་མཚོན་གང་ཅིར་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོས་མཐུན་རྐྱེན་ཅི་ཆེ་སྦྱར་གནང་བ་བཅས།

དཔལ་ལྡན་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དང་པོ་དང༌།།

དབྱེར་མེད་ཞི་བདེའི་མཚན་གྱི་ཅོད་པན་ཅན།།

ཞབས་ཟུང་གནས་མཆོག་ཝ་ཎར་བསྒྱུར་བ་ནི།།

འབུམ་ཕྲག་ཟླ་བ་དུས་གཅིག་ཚེས་པ་བཞིན།།

སྙིགས་ལྔའི་རྒུད་ཚོགས་ཤྭ་འོད་བརྡོལ་བའི་དུས།།

བགྲང་ཡས་འགྲོ་ཚོགས་སྨིན་གྲོལ་ལམ་ཡངས་པོར།།

དབུགས་དབྱུང་འཕྲིན་ལས་རོལ་བ་གཡོ་མེད་དུ།།

རྨད་བྱུང་མཛད་བཟང་སྐྱོང་འདི་ཨེ་མ་རྨད།།

ཉམ་ཐག་འགྲོ་རྣམས་ཞི་བ་དམ་པའི་སར།།

འཇུག་པའི་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་ན་དར་བས།།

དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཟབ་མོའི་བཀའ།།

རིམ་པར་སྩལ་དང་སྩོལ་འདིར་སུས་མི་གུས།།

ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་ས་ཆེན་གཤོང་བ་རུ།།

ཉམས་མེད་འཛིན་ཞིང་སྤེལ་ལ་རིང་མོ་ནས།།

ཟླ་མེད་དམ་བཅའ་མཆོག་གི་རྡོ་རིང་ནི།།

ལུས་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་མགོན་དུ་བཞེངས་ལ་ལྟོས།།

23 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༥༡༤ ནས་ ༥༡༨ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

24 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༥༡༩ ནས་ ༥༢༦ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

25 ‘རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལས་འཕྲོས་པ།’ རྣམ་ཐར་དེབ་ཕྲེང་ ༡༥ ཤོག་ངོས་ ༡༣༢ ནས་ ༡༣༣ བར་གསལ། རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་བརྩམས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ལྡི་ལིར་ཕེབས་བཞུད་དང་དགུང་གསར་མཛད་སྒོ། གསུམ་དུས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོར་སྲུང་བརྩི་སོགས།

༡༽རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་གལ་ཆེའི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་གཅིག་བསྐྱངས་པ།

༡༩༩༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ སྔ་དྲོ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཕྱྭ་དང་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་ཆེད་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་གུ་རུའི་གསོལ་འདེབས་ཚིག་མདུན་མ་གསོག་སྒྲུབ་ཞུས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་རིང་བཞུགས་ཞབས་འཁོད།

ཆུ་ཚོད་བཅུ་པར་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཅན་རྡི་སྒར་བར་དང༌། དེ་ནས་གནམ་ཐོག་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པར་གནང་སྒོ་ཁག་གྲུབ་བསྟུན་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་སྐུ་ཞབས་ཅན་རྡར་ཤེ་ཁར་ (Chandra Shekar) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་གྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ནས་མཇལ་འཕྲད་ཐོག་མར་བརྟེན་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང༌། ཕན་ཚུན་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རེས་རྗེས་ཕྱོགས་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ཡོད་གནད་དོན་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དུས་བབ་སྐོར་སོགས་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལ་ཉེ་བ་གསུང་གླེང་གནང༌། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ར་ཇི་གྷན་ངྷི་ (Rajiv Gandhi) མཆོག་དང་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༤༠ ཙམ་རིང་གང་ཅིར་བཀའ་མོལ་གནང༌།

པན་འཇབ་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་པན་འཇབ་ཀྱི་སྙན་ངག་མཁས་པ་སྐུ་གཤེགས་སྦ་ཡི་ཝེར་སིང་ (Baivair Singh) གི་མཛད་སྒོའི་དབུ་བཞུགས་གཙོ་སྐྱོང་གིས་ཕྱག་བསྟར་དྲན་རྟེན་བྱ་དགའ་གསོལ་རས་སྩལ་བ་དང་འབྲེལ་ཆོས་ལུགས་ཁག་དབར་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དེང་སྤྱི་ཚོགས་ཞི་ལྷིང་དང་མི་མང་བདེ་འཁོད་ཡོང་བའི་ཐད་གལ་ཆེའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ། བྱ་དགའ་བཞེས་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་སོ་ཝ་རན་སིང་ (Swaran Singh) དང༌། ཨ་ཡེ་ཀེའི་གུ་ཇུ་རཱལ་ (I K Gujral) རྣམ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པ་དང༌། ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའི་ཕྱག་དངུལ་ནས་མ་རྩ་ཆེད་འཛུགས་མཛད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགན་ཁུར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་དང་ལྷན་འཛོམས་ཐེངས་དང་པོ་གནང་སྟེ་གཞི་རྩའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་སླད་བཀའ་བསྡུར་རྗེས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཇན་ནེ་རྫེལ་སིང་ (Gyani Zail Singh) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་བསྐྱངས། གྷན་ངྷི་གྲོངས་ཚེས་ཀྱི་མྱ་ངན་དུས་དྲན་ཐོག་འཛམ་གླིང་གི་གྲགས་ཅན་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པ་གདན་ཞུ་གནང་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་འདི་ལོ་གྷན་ངྷིའི་ཞི་བའི་རྟེན་གཞི་ཁང་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་གདན་ཞུའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་ཞབས་བཅགས་ཏེ་གསུང་བཤད་སྩལ་འབྲས་སུ། ‘‘ལོ་ལྟར་དུས་ཚིགས་དམིགས་བསལ་ཅན་འདིའི་ཐོག་ལེགས་སྦྱར་ཤོད་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་ད་ལམ་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཕྲན་ལ་གཏམ་བཤད་ཀྱི་གོ་སྐབས་གནང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། གྲ་སྒྲིག་གནང་མཁན་ཚོ་དང༌། དོ་སྣང་ཆེན་པོས་དུས་དྲན་ལ་ཕེབས་མཁན་ཚང་མར་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་རིང་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་ངྷི་དེ་ཉིད་སྐུ་གྲོངས་པའི་དུས་ཚེས་ལ་ང་ཚོས་དྲན་གསོ་ཞུ་སྐབས་བློ་ཕམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག ང་རང་ཚོ་མིའི་ཆ་ཤས་གཅིག་ནི་སེམས་དང་རིག་པ་འདི་ཡིན་པས་དེ་བརྒྱུད་ནས་ང་ཚོས་གཞན་ལ་ཕན་སེམས་ཀྱི་བྱ་བ་རླབས་ཆེན་ཞིག་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང༌། ཞི་བའི་ངང་འཚོ་གནས་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད། ཡང་གལ་སྲིད་མིའི་ནུས་ཤུགས་དེ་དག་གཞན་ལ་འཚེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་སྤྱད་ན་ཧ་ཅང་གནོད་ཚབས་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་ཞིག་ལ་འགྱུར་སྲིད། དེ་ནི་ང་ཚོའི་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་རང་ཉིད་ལེགས་བཅོས་གཏོང་ཐབས་དང་འབྲས་བུ་ངན་པ་འགོག་ཐབས་བྱེད་དགོས། མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་ངྷི་ཞེས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཁོང་གིས་མིའི་རང་བཞིན་བཟང་པོ་དེ་དག་མཁྱེན་རྟོགས་ཐུབ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་དང༌། ངན་པའི་རང་བཞིན་འགོག་ཐབས་གནང་ཡོད། ང་རང་ཡང་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་ངྷིའི་རྗེས་འཇུག་ཅིག་ཡིན་སྙམ་གྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། དེ་རིང་གྷན་ངྷིའི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་དྲན་གསོའི་ཉིན་མོ་འདིར་བྱམས་བརྩེ་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་གཏམ་བཤད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌།

བྱམས་སེམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་འདི་ཉིད་ངོས་ནས་རང་གི་རྒྱུན་གཏན་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་རྩ་ཆེར་བརྩི་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དངོས་གནས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། སྙིང་རྗེ་གཞི་ལ་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་ཉམས་ལེན་བྱས་ན་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ཐུབ་པ་དང༌། ནང་སེམས་ལ་བདེ་བ་སྤྲོད་ཐུབ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་གྲོགས་པོ་དངོས་འབྲེལ་ཡག་པོ་དེ་འདྲ་རྙེད་ཐུབ་ཅིང༌། ང་རང་ཡང་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གྲོགས་པོར་དགའ་པོ་ཡོད་ལ། མིའི་དགའ་བའི་འཛུམ་མདངས་ལའང་དགའ་པོ་ཡོད།

དེ་དག་ཐམས་ཅད་མིའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ཡོང་བ་དང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན། རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། གཞན་གྱི་བདེ་བ་དང་ཁེ་ཕན་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། རང་ཉིད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སེམས་རྒྱུད་བཟང་པོ་བྱུང་ན། དངོས་འབྲེལ་གྱི་གྲོགས་པོ་བཟང་པོ་རང་བཞིན་དུ་ཡོང་བ་དང༌། རང་ལ་དགའ་བའི་འཛུམ་མདངས་སྟོན་མཁན་ཡང་ཡོང་གི་རེད།

མིའི་རིགས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྡན་པའི་སྲོག་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པས། མི་སྙིང་སྟོབས་དང་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་འཚོ་གནས་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ནི་གཞན་ལ་འཚེ་བའམ་དྲག་འཐབ་མ་བྱས་པ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན། གཞན་ལ་འཚེ་བ་བྱེད་པ་དང༌། འཚེ་བ་མེད་པའི་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ལ་རག་ལུས་པ་ཞིག་ཡིན། ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་འཇམ་རྩུབ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡང་ནང་སེམས་ཀྱི་ཀུན་སློང་དེ་བཟང་པོ་དང་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་དངོས་འབྲེལ་ཞིག་ཡིན། འཚེ་མེད་ཞི་བ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་མ་བྱས་པ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔེར་ན། དམག་འཁྲུག་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞི་བདེ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པ་མེད། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་ཡོ་རོབ་གླིང་ཆེན་ནང་ཞི་བདེ་ཕྲན་བུ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་གྱི་ཞི་བདེ་མ་ཡིན་པར། འཇིག་སྣང་གི་དབང་གིས་ཞི་བདེ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ཉེ་ལམ་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་ཡོ་རོབ་གླིང་ཆེན་ནང་ཞི་བདེ་བྱུང་བ་འདི་ནི་དངོས་འབྲེལ་གྱི་ཞི་བདེ་ཡིན། གང་ལགས་ཤེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཞི་བདེ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་བསམ་ཚུལ་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྩེ་གདུང་དང་ཡིད་ཆེས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས། ངའི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་བྱས་ན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་དོན་ནི་རང་གིས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ན་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། གལ་ཏེ་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ན། གཞན་གྱི་ཁེ་དབང་ངོས་འཛིན་པའི་ཐོག་ནས་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་བྱ་རྒྱུ་འགོག་ཐབས་བྱེད་དགོས། སྙིང་རྗེ་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་སྐོར་ཞུ་རྒྱུར། ཨ་ཧིམ་སའམ་ (Ahimea) ཡང་ན་གཞན་ལ་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་སྔ་རབས་ཀྱི་དུས་ནས་སྲོལ་གཏོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། རྗེས་སུ་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་ངྷི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་ཆབ་སྲིད་ནང་ལ་དངོས་སུ་ཕྱག་བཞེས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ནི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་ཤིག་རེད། དེ་སྔ་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་པ་དང་དྲུག་ཅུ་པའི་ནང་ལ་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དམག་འཐབ་དང་དྲག་ཤུགས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཕམ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། ད་ཆ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་མང་ཆེ་བས་ཕན་ཚུན་གྲོས་མོལ་དང་འགྲིགས་འཇགས་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་ཞི་བདེ་མཉམ་གནས་ཡོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་ནི་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་རེ་གཞི་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན། འདས་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་དང་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ཆ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་ནང་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་ངྷི་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་བར་དགའ་མོས་དང་རྗེས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོག་གནོད་འཚེ་དང་གཏོར་བཤིག་གི་བྱ་བ་དེ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་མིའི་རིགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་མཐའ་དག་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་དེ་ཡིན། དེ་ནས་ཡང་བྱམས་སེམས་དང་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་ལ་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ནི་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ག་ལ་ཡིན། མིའི་རྩ་བའི་རང་བཞིན་དེ་དྲག་རྩུབ་མ་ཡིན་པར་ཞི་འཇམ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། ལོ་འདབ་རྒྱས་པའི་སྔོ་ལྗང་ལྗོན་ཤིང་གིས་མི་ལ་སྤྲོ་སྣང་སྐྱེ་བ་དང༌། ལོ་འདབ་འདྲུལ་ཞིང་ཧྲེང་པོར་གྱུར་པའི་ལྗོན་ཤིང་ལ་མིས་དགའ་པོ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ།

‘‘ཕྲུ་གུ་མངལ་དུ་གནས་སྐབས་ཨ་མའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེས་ཁོག་པའི་ནང་གི་ཕྲུ་གུའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་ལ། བཙས་རྗེས་ཀྱང་ཨ་མའི་འོ་མས་གསོ་དགོས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་འཚར་ལོངས་བྱེད་སྐབས་ཨ་མའི་བྱམས་སྐྱོང་དང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་སྟོན་ལམ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྲུ་གུ་དེའི་རང་བཞིན་བཟང་པོ་གོང་འཕེལ་ཆེད་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཕྲུ་གུའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཕ་མའི་བྱམས་སྐྱོང་བྱུང་དང་མ་བྱུང་ལ་རག་ལུས་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ང་ཚོས་བྱམས་སེམས་སྙིང་རྗེ་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་སྐོར་ལ་ཚད་བསྡུར་ཆེ་ཙམ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བཟང་པོའི་བརྩེ་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད།’’ ཅེས་སྩལ།

མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་ངྷིའི་དྲན་རྟེན་པུར་ཁང་ཡོད་སར་མྱ་ངན་ཐུགས་སྨོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ལྗགས་ཐུན་ལ་བཞུགས་ནས་གྷན་ངྷིའི་ཞི་བའི་མཛད་བཟང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་ཅིང༌། བྱམས་བརྩེ་མཛའ་མཐུན་དང་ལྡན་པའི་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་འཆར་བའི་ཐུགས་སྨོན་དང་གཞེན་སྐུལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ལེའི་ཌི་སི་ཤྲི་རམ་ (L S R Collage) ཞེས་པའི་མཐོ་སློབ་ཀྱིས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར་དེ་གའི་ཚོགས་ཁང་གསར་པ་སྒོ་དབྱེ་དང་འབྲེལ། བུད་མེད་ནི་བུ་ཕྲུག་ལ་བྱམས་བརྩེ་གཅེས་སྐྱོང་གི་སློབ་གསོ་གཏོང་མཁན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འོས་འགན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཐད་གལ་ཆེའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ཞེས་སོགས་སྩལ། སློབ་གྲྭའི་འགན་ཁུར་བས་གུས་བསུ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གཏམ་བཤད་བྱེད་སྐབས། ‘‘ད་རེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ང་ཚོའི་ཚོགས་ཁང་འདིའི་སྒོ་དབྱེ་དར་ཚོན་འབྲེགས་པར་གནང་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་ང་ཚོའི་ཚོགས་ཁང་འདི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཚོགས་ཁང་གཟི་བརྗིད་ཅན་ཞིག་ལ་གྱུར་ཟིན་པར་བརྟེན་ང་ཚོ་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་པས་བཀའ་དྲིན་དེ་དུས་གཏན་དུ་བརྗེད་མེད་སྙིང་བཅངས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་གསུངས།

སློབ་གྲྭ་དེར་བོད་རིགས་བུ་མོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་བུ་མོ་ཞིག་གིས་དབྱིན་ཡིག་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ངག་སྐྱོར་གྱི་ལམ་ནས་སྦྱངས་འབྲས་སྙན་སེང་ཞུས་པ་གསན་བཞེས་དང༌། འཕགས་བོད་སློབ་མ་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཕུལ་བར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། དེ་གར་དྲན་རྟེན་གྱི་ཤིང་སྣ་ཞིག་ཕྱག་བསྟར་འདེབས་འཛུགས་མཛད་པ་བཅས་གནང་སྒོ་གང་ཅི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་ཏེ་ཅན་རྡི་སྒར་བར་གནམ་གྲུ་དང་དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

མགོན་པོ་གང་ཉིད་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་ཉིན་ཤས་རྗེས་མཚོ་ཁུག་ཁུལ་གྱི་དམག་འཁྲུག་ (Gulf War) འགོག་ཐབས་སླད་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ (Javier Perez de Cuellar) མཆོག་ལ། འབྱུང་བཞིན་པའི་མཚོ་ཁུག་རྩོད་རྙོག་ཐོག་ཐུགས་འཚབ་དང་བཅས་ཁུལ་དེར་ཞི་བདེ་དར་ཁྱབ་རྒྱུན་གནས་ཆེད་དམག་འཁྲུག་མཇུག་སྒྲིལ་ཡོང་བའི་ཐབས་འཚོལ་གནང་བཞིན་པ་ནི་གོར་མ་ཆག མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལའང་དེ་སྐོར་བློ་འཚབ་ཅི་ཆེ་དང་བཅས་དངོས་འབྲེལ་བསམ་ཚུལ་ཞུས་པའི་སྙིང་པོར།

མཚོ་ཁུག་ཁུལ་གྱི་དམག་འཁྲུག་ཐོག་བློ་འཚབ་ཡོད་མཁན་གཟུར་གནས་མི་སྣ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་དམག་འཐབ་མཇུག་བསྒྲིལ་ཡོང་བའི་གླེང་མོལ་འགོ་འཛུགས་ལྷུག་པོ་བྱ་བཞིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མ་འོངས་པར་ཁུལ་དེར་དྲག་པོའི་དཔུང་དམག་དང༌། གོ་མཚོན་ཉུང་འཕྲི་ཡོང་ཐབས་དགོངས་པ་བཞེས་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། ཛ་དྲག་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་བྱུང་གི་བར་སྣང་མེད་གཏོང་རྐྱང་བྱེད་པའི་དེ་སྔའི་གོམས་གཤིས་ལྷག་ནས། དང་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་སྤྲད་མ་ཐུབ་པར་ལྷག་པ་ཡིན་ན། མཐར་འབྲས་བུ་ངན་པ་འདི་འདྲ་སྨིན་ཡོང་གི་ཡོད་ལུགས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་དམག་འཁྲུག་དང་རྩོད་རྙོག་ཡོང་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་རང་གི་ཁེ་ཕན་གཙིགས་སུ་འཛིན་ཏེ་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན་སྙམ་པའི་འཐབ་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱས་པས། ད་ལྟའི་མཚོ་ཁུག་དམག་འཁྲུག་ནི། འཐབ་བྱུས་འདི་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བཤད་མི་དགོས་ཚུལ།

དེ་ལྟར་ནའང༌། མཚོ་ཁུག་དམག་འཁྲུག་འདི་འདྲ་ཕྱིས་འབྱུང་མི་ཡོང་ཞིང༌། གཟབ་གཟབ་བྱ་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། སྟོབས་ཤུགས་ཆ་སྙོམ་ཡོང་ཆེད་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་འཐབ་བྱུས་ཡོངས་སུ་འདོར་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལས་ང་ཚོས་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་འཆར་གཞིའི་ཐོག་མ་འོངས་ཕུགས་ཕན་གནད་དོན་རྩ་ཆེར་འཛིན་དགོས་པ། དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་དང༌། དྲག་པོའི་རྟེན་གཞི་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ཡིན་ན། འདིས་འབྱུང་འགྱུར་རྩོད་རྙོག་གི་གཞི་རྩའི་ས་བོན་བསྐྲུན་གྱི་ཡོད་པར་གང་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་ངེས་རྙེད་བྱུང་བ། ད་ལྟའི་མཚོ་ཁུག་དམག་འཁྲུག་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་མཚོན་མང་པོ་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད་ལུགས། དེར་བརྟེན་གནས་སྟངས་འདི་སེལ་ཐབས་བཟང་ཤོས་གཅིག་ནི། དམག་ཤུགས་ཉུང་འཕྲི་བྱེད་པ་དང༌། རིམ་བཞིན་དམག་གི་རྟེན་གཞི་མེད་པར་བཟོ་བ་དང་བཅས་མཐར་དམག་འཐབ་མི་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་འཛིན་དགོས་ཚུལ།

གང་ཉིད་རྒྱུན་དུ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ད་ལྟའི་ཆར་གྲང་དམག་གི་དུས་ཚོད་རྫོགས་ནས་དེ་སྔའི་དམར་པོའི་ཡུལ་གྲུ་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་དམ་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གལ་ཆེའི་བྱེད་སྒོ་མང་པོ་སྤེལ་ཐུབ་ཚུལ། ལྷག་པར་དེང་སྐབས་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ཐག་ཉེ་རུ་ཕྱིན་སྟབས་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང༌། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། དེང་སྐབས་ཕན་ཚུན་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་སྒོ་ནས་གང་ཅིའི་ལས་དོན་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་དམིགས་སྒོ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་སྟབས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་འབབ་སྟེགས་ཤིག་དགོས་གལ་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང༌། འཛམ་གླིང་གི་ཁོར་ཡུག་གནས་སྟངས་ཐོག་གང་ཉིད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་བསམ་ཚུལ་འགའ་ཞིག་འཁོད་པའི་དེབ་ཆུང་ཞིག་རིང་མིན་དཔར་བསྐྲུན་ཞུ་འཆར་ཡོད་པ། ཁོང་ལ་ངོ་བཤུས་ཤིག་འབུལ་ལམ་ཞུ་འཐུས་ཆོག་པ་ཞེས་སོགས་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་སྩལ།

༢༽དགུང་གསར་མཛད་སྒོ་དང་གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ།

༡༩༩༡ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༡༨ རབ་བྱུང་ ༡༧ པའི་ལོ་ལྔ་པ་ལྕགས་ལུག་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ཀྱི་དགྱེས་སྟོན་ཉིན་དང་པོ་འཁེལ་བའི་སྔ་དྲོ་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང༌། རྟེན་འབྱུང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེགས་འབུལ། དབུ་རྩེའི་ཕོ་བྲང་རྙིང་པར་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་དང་ལྷ་མོའི་སྲོག་མཁར་ལ་གནས་གཟིགས་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། རྣམ་གྲྭའི་དགེ་བསྐོས་ནས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་འཛིན་བཅས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། དབུ་རྩེའི་གྲྭ་ཁང་དང༌། ལྷ་མོ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་མཛད།

དེ་ནས་ཚེས་གཏོར་རྟེན་འབུལ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། ཚོགས་མཆོད་བཀྱེ་བཤམས་སོགས་རིམ་བཞིན་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་གྲྭ་ཁང་དུ་སྐུ་ངང་བཞུགས་དང༌། ཚོམས་ཆེན་དུ་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དང༌། ཁོངས་གཏོགས་སྡེ་ཁག་བཅས་མཇལ་བཅར་རྣམས་གྲལ་འཁོད་ཟིན་པ་དང༌། བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དབུ་སློབ་སོགས་ནས་ཁྲི་གསོལ་རྒྱལ་སྣ་རྟགས་རྫས་བཅས་ཚིག་མཚམས་སོ་སོར་མཐུན་འགྱུར་དང་འབྲེལ་རིམ་ཕུལ་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་གྲུབ་འཕྲལ། བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་འབུལ་ཞུས།

འདི་ཉིན་ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་གཉིས་ནས་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། མུ་མཐུད་བྱ་བྲལ་བསྙེན་མཚམས་པ་ལྔ་ནས་སྐུའི་ཚེ་རྫས་འབུལ་མཇལ་ལ་དར་རང་སློག་ཐོག་བྱིན་སྲུང་དང་གཡོགས་དར་སྩལ། བཀའ་སྤྱི་ལས་ཟུར། ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར། དྲུང་ཆེ། མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ། དྲུང་ཟུར། རྣམ་གྲྭའི་དབུ་ཆོས་དང༌། དགེ་བཤེས་དགེ་འདུན། ཕྱི་རྒྱལ་བ་སྐུ་མགྲོན་མི་གྲངས་ཁག་གཅིག་བཅས་མཇལ་ཐེངས་དང་པོར་སྲུང་འཕྲལ་གཡོགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་གར་འཁྲབ། མཇལ་ཐེངས་གཉིས་པར་ལྷན་ཁང་སོ་སོའི་གཏན་འཇགས་ལས་བྱེད་དང༌། འཕྲལ་སེལ་ལས་བྱེད། ཁོངས་གཏོགས་ཁག་གི་རང་ཁུངས་ལས་བྱེད་བཅས་ལ་སྲུང་འཕྲལ་གཡོགས། མཇལ་ཁའི་སྐབས་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། མཇལ་ཁ་གྲུབ་མཚམས་གསོལ་ཇ་གཉིས་པ་ཕེབས། བགྲོ་གླེང་པས་ཚིག་བཀྲ་བཅད་དེ་ཕྱག་འཚལ། མཇལ་ཁར་དར་རང་སློག་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་དང༌། ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པར་ལ་སྲུང་མདུད་གཡོགས། ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་གྲོལ།

ཕྱི་ཉིན་མཛད་འཆར་ནང་གསལ་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་པར་མཇལ་ཁ་དབུ་འཛུགས་ཡིན་ཡང་མཇལ་ཞུ་བ་མང་འཛོམས་ཟིན་པར་བརྟེན། ཆུ་ཚོད་བདུན་དང་ཕྱེད་ཀའི་ཐོག་ཡིག་ཚང་དབུ་གཡབ་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བཞེངས་སྟབས་ཐོག་ཐུགས་དགྱེས་མཉེས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོས་དྷ་སར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་དང༌། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཁག་གཅིག་བཅས་མི་གྲངས་ ༩༠༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་དང༌། སྲུང་མདུད། ཞུ་མོས་ཕྲུ་གུའི་མིང༌། རྒན་རྒོན་ནད་པར་བྱིན་རྟེན་དང༌། རིན་ཆེན་རིལ་བུ་བཅས་སྩལ། འདི་ལོ་དགྱེས་སྟོན་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ཧ་ཅང་དྭངས་ཤིང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྤྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་དགའ་བདེས་ཡིད་ཚིམ་པར་གྱུར།

དགུང་གསར་ཚེས་གསུམ་ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་ལོ་གསར་གཟབ་གསོལ་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཞལ་འདོན་དང་བསྟུན་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། གཤེགས་གཏོར་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གནད་སྨིན་དང༌། ལོ་གཅིག་ནང་བསྟན་སྲིད་བོད་གཞུང་དམངས་སྐུ་ཕྱྭ་དང་བཅས་པའི་བདེ་དོན་སྐོར་ཟན་བརྟག་ཁག་རྣམས་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཟན་བསྒྲིལ་བསྐྱངས།

དེ་བཞིན་གནམ་ལོ་གསར་པའི་ནང་སུད་སི་བ་ཌོག་ཀྲར་མར་ཀྲིན་ཀལ་ཕེ་ (Dr Martin Kalfe) ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ནང་ཚན་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་ལྷ་དགུའི་བཀའ་དབང་གི་སྔོན་འགྲོའི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་དང༌། དབང་སྒྲུབ་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་རྟ་མགྲིན་གྱི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་གནང༌།

ཡང་སྐུ་བཅར་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གྲྭ་ཚང་དང༌། སྒ་རྗེ་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ནང་མི་ཐུན་མོང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཚེ་སྒྲུབ་འཆི་མེད་དཔལ་སྟེར་གྱི་སྒོ་ནས་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྐྱེས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་གསུང་ཆོས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཉེ་དུས་ཨི་རག་ (Iraq) ལ་སོགས་པའི་དམག་ཟིང་ནང་མི་མང་པོ་བསད་རྨས་བྱུང་བ་དང༌། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་སུ་རྒྱལ་གཅེས་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་དང༌། ད་ལྟའང་བཙོན་པ་མང་པོ་སྡུག་མནར་མྱོང་བཞིན་པ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་མ་ཎི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་མཉམ་འདོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་དབུ་སྐུལ་དང་འབྲེལ་ཐུགས་སྨོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད།

ཡང་སེར་བྱེས་གཙང་པ་དགེ་བཤེས་སྟོབས་རྒྱལ་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དྷ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང༌། ཕྱོགས་འདུས་མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་སོགས་དགེ་འདུན་བདུན་བརྒྱ་བརྒལ་བ་དང༌། བཙུན་མ་དང་མང་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་འདུས་འཛོམས་སར་རྗེའི་གསུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེའུ་རྣམ་བཤད་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་བཤད་ལུང༌། གཞན་དོན་དང་བྱང་ཆུབ་སྟེ་འདུན་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུང་བཤད་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་རྒྱས་དང༌། གསུང་ཆོས་སྐབས་མདུན་གྲལ་དུ་འཁོད་པའི་གྲྭ་འགའ་ཞིག་གཉིད་གྱིས་དྲན་ཤེས་མ་བརྟེན་པས། རང་གི་ཤག་ནང་བྲེལ་འཚུབ་བྱས། ཆོས་གྲལ་དུ་ངལ་གསོའི་དུས་ཚོད་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་བརྩིས་ནས་གཉིད་ཉལ་ན་དགོས་པ་མེད། ངས་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་ཀྱང་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་ནས་གང་ཤེས་ཧུར་ཐག་ཤོད་ཁུལ་ཡང༌། ཉན་མཁན་གྱིས་གཉིད་ཉལ་ན་དོན་དེ་ཙམ་མི་འདུག ཁྱེད་ཚོས་ངའི་གདོང་མཐོང་སྐབས་གཅིག་ནས་བསུན་གྱི་ཡོད་འགྲོ། ངས་ཀྱང་ད་ཕན་དེ་ཙམ་ཞིག་བཤད་ཀྱང་ད་དུང་གཉིད་ཉལ་མཁན་མཐོང་དུས་བསུན་གྱི་འདུག སང་ཉིན་གནད་འགག་མི་འདུག གནངས་ནས་མདུན་གྲལ་དུ་དབུ་ཆོས་དང་འདོན་བཟང་རེ་ཟུང་མ་གཏོགས་གྲལ་བརྗེས་བྱས་ཏེ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཚོ་མདུན་གྲལ་དུ་བཞག་ན་ལེགས། ཁོང་ཚོ་ཡང་ཡང་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་གོ་སྐབས་མེད་སྟབས་དམིགས་བསལ་ཕྲན་བུ་བྱ་དགོས། ཞེས་སྩལ།

བར་གསེང་ཞིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་ནང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་ཉེས་བྱས་རྣམས་ཞིབ་པར་གསལ་ཡང༌། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་སྐབས་བློ་ངེས་ངེས་འཛིན་བདེ་ཁྱད་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཉེས་བྱས་ཞེ་དྲུག་གི་སྡོམ་ཚིག་ལྗགས་ལུང་དང༌། དོན་སོ་སོར་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བཤད་ཞིབ་པར་སྩལ།

ཡང་ཆོས་ཐུན་ཞིག་ཏུ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་ཆོས་སྲིད་མཛད་པའི་སྐོར་དང༌། རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་རགས་རིམ་ངོ་སྤྲོད་བསྐྱངས་ཤིང༌། བོད་དུ་བཞུགས་སྐབས་ཐུགས་གལ་དེ་ཙམ་མ་བྱུང་ཡང་རྒྱ་གར་དུ་དག་སྣང་རྒྱ་ཅན་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་ཉམས་བཞེས་བསྐྱངས་ལུགས་སོགས་ཞིབ་པར་སྩལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག སེམས་བསྐྱེད་གནང་སྐབས་བྱང་སེམས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བརྟེན་ད་ཕན་སེམས་བསྐྱེད་ལན་མང་གནང་ཞིང༌། རྗེས་སུ་བོད་དུ་ལྷ་ས་གཙོ་གྱུར་ས་ཁུལ་མང་པོར་བྱང་སྡོམ་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེད་ཡོད་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་སྣང་བ་ཞིག་ཤར་ཡོང་གི་འདུག དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔའི་གནས་མཇལ་རྒྱུ་དགོངས་བཞེད་ཡོད་ལུགས་སོགས་སྩལ།

འདི་ཉིན་སོ་ཤིང་འདོན་སྐབས་བོད་ནས་ཉེ་དུས་གསར་འབྱོར་འབྲི་གུང་སྒྲུབ་དཔོན་དང༌། རྙིང་མའི་མཁན་པོ་བློ་གྲོས་དྲི་མེད། མགོ་ལོག་རྙིང་དགོན་ཧཱུཾ་ཀར་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་མི་གྲངས་བདུན་འདོན་དུ་འཇུག་པར་མཛད།

ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༧ ཉིན་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་རྗེས་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་གི་ཆོས་སྐོར་སྤྱན་རས་གཟིགས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལྷ་དགུའི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་སྨིན་རྒྱས་སུ་སྩལ། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་གཙོ་གྱུར་ལ་ལྷ་སྲུང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་ཡིད་ཟབ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རྗེའི་བསྟན་པ་ལ་ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་དང༌། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་ལས་མེད་ལུགས། བཀའ་གདམས་ལྷ་ཆོས་བདུན་ལྡན་ཡིན་ལུགས། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་དུས་གཟིམ་ཁང་གོང་གི་བྱུང་བ་སོགས་བཀའ་སློབ་26jམཆན།ཞིབ་པར་སྩལ་ཏེ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་གྲུབ་པ་མཛད། བརྟན་བཞུགས་མཚོན་བྱེད་མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལྗགས་རྩོམ་ཞབས་བརྟན་ཐེངས་གསུམ་འདོན་དུ་འཇུག་གནང་མཛད།

དུས་མཚུངས་ ༡༩༨༧ ཚུན་ལྷ་སའི་གྲྭ་བཙུན་གཙོ་གྱུར་མི་མང་ནས་བོད་རང་བཙན་དགོས་པའི་སྐད་འབོད་ཁྲོམ་སྐོར་སྔ་རྗེས་ལན་མང་བྱས་པར་རྒྱ་གཞུང་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་གཤིས་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱིས་དྲག་གནོན་འཛིན་བཟུང་བསད་རྨས་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་བོད་མི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོར་རྗེས་དྲན་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་སླད་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་བདུན་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་བར་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སེར་སྐྱ་ཉིས་སྟོང་སྐོར་འདུས་འཛོམས་མཆོད་འབུལ་སར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་དང༌། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སྟོང༌། འཕགས་བསྟོད། མ་ཎི་སྟོང༌། གུ་རུའི་གསོལ་འདེབས་དང་བཛྲ་གུ་རུ་སྟོང༌། བཟང་སྤྱོད་དང་བདེ་སྨོན། བསྟན་འབར་མ། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཅས་གསུངས་ཤིང༌། བོད་དུ་ལོག་མཁན་ཚོར་བོད་མི་ནང་ཁུལ་མཐུན་པོ་དགོས་གལ་དང༌། ད་ལྟའི་ལས་བྱེད་པར་ལྟ་སྟངས་ངན་པ་མི་རུང་བ། རེ་ཞིག་ཁྲོམ་སྐོར་སོགས་སྐད་འབོད་བྱ་རྒྱུར་དགོས་པ་མེད་པ། སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་དགོས་སྐོར་སོགས་སྩལ།

༣༽གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སོ་གཉིས་པ་སྲུང་བརྩི།

དེ་ཡང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སོ་གཉིས་པ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུའི་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་གོང་སྟེ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༨ ཉིན་སུད་སི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་ནས་གནས་ཚུལ་འབྱོར་བར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གོ་བདུན་པ་དེ་ཉིན་དགུའི་རིང་སུད་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇི་ནི་ཝར་ཚོགས་པ་དང༌། ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་མེ་རི་ཀ་དང༌། ཁེ་ན་ཌ། སུའུ་ཌན། ནོར་ཝེ། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ། ལག་སིམ་སྦག ཡོ་རོབ་དཔལ་འབྱོར་མཐུན་ཕྱོགས་ཡུལ་ཁག ༡༢ ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དང༌། གཞན་ཡང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་བཅས་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་གཤམ་འཁོད་གྲོས་གཞིའི་ཐོག་བོད་སྐོར་གླེང་གནང་བ།

༡༽དོན་ཚན་ ༩ པ་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཐོབ་ཐང་སྐོར། ༢༽དོན་ཚན་ ༡༠ པ་འཛིན་བཟུང་འོག་ཡོད་པའི་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར། ༣༽དོན་ཚན་ ༡༢ པ་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གང་དུའང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་གཞི་རིམ་གྱི་རང་དབང་ལ་སྲུང་བརྩི་མི་ཞུ་བའི་སྐོར། ༤༽དོན་ཚན་ ༡༦ པ་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་མི་ཡོང་བའི་ལས་འགུལ་ལག་ལེན་བསྟར་ཕྱོགས་སྐོར། ༥༽དོན་ཚན་ ༢༢ པ་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་ལག་ལེན་བསྟར་ཕྱོགས་བཅས་ཡིན་ཞིང༌། བཀའ་མོལ་གནང་མཁན་ཚང་མས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་འཚབ་ཆེན་པོ་གནང་བ་དང༌། བོད་མིར་རང་ཐག་རང་གཅོད་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་བཀའ་མོལ་ཤུགས་ཆེ་གནང༌།

ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དེར་བོད་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་བཀའ་ཟུར་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང༌། སུད་སིར་བཅའ་སྡོད་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། ལས་བྱ་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བདེ་སྐྱིད་གཡང་འཛོམས་བཅས་ཚོགས་བཅར་ཞུས་པ་དང༌། ཁོང་རྣམ་པས་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མཁན་སྐུ་ཚབ་དང་འཐུས་མི་གཞན་རྣམས་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ལས་འགུལ་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་བོད་ནང་གི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འགྲེལ་བརྗོད་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་དོན་སྐོར་གླེང་མཁན་གྱི་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་སྐབས་སོ་སོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུས་མཚོན་ལས་དོན་མང་པོ་གནང༌། ཚོགས་འདུར་ཞུགས་མཁན་རྒྱ་ནག་གི་འཐུས་མིས་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་བོད་དོན་ཐོག་ཁུངས་བདེན་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་ཐབས་བྱས་རུང༌། འཐུས་མི་གཞན་རྣམས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ཡང་གནང་མེད།

ཚོགས་འདུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་འདིར་བོད་ནས་ཕེབས་པ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱའི་བཙན་འཛུལ་དབང་སྒྱུར་འོག་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་མྱངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་གསུངས། ལྷན་ཚོགས་འཚོགས་རྒྱུན་རིང་ཚོགས་ཁང་གི་ཕྱི་སྒོའི་མདུན་དུ་སུད་སིའི་བོད་རིགས་མི་མང་ནས་ཞི་བའི་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་དུ་གནམ་གཤིས་ལེགས་ཉེས་ཇི་ལྟར་བསྟན་རུང་ཉིན་རེར་བོད་མི་གསུམ་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་དུ་བསྡད་པ་དང༌། སུད་སིའི་བུད་མེད་ཚོགས་པ་དང༌། ཡོ་རོབ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་མཐུན་ཚོགས། སུད་བོད་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ནས་ཁོང་ཚོར་རོགས་རམ་གནང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་བོད་དོན་སྐོར་ཡིག་ཆ་འགྲེམས་སྤེལ་དང༌། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་འབུལ་རྒྱུའི་སྙན་ཞུའི་ཐོག་མཚན་རྟགས་ལེན་རྒྱུ། ཐུགས་སྣང་གནང་མཁན་ཚོར་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འགྲེལ་བརྗོད་བཅས་གནང༌། ལས་འགུལ་དེ་སུད་སི་བོད་རིགས་མི་མང་ནས་འགོ་ཁྲིད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མཁན་དང་དེ་མིན་གཞན་རྣམས་ནས་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་ལ་ཚད་མཐོ་པོའི་བསྔགས་བརྗོད་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་བསྟན།

ཚོགས་འདུའི་ཉིན་མཐའ་མར་སུད་སི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དང༌། བོད་རིགས་མི་མང་ཚོགས་གཙོ་དང་ཚོགས་གཞོན། བུད་མེད་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་བཅས་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་ཏེ་སྙན་ཞུ་ཞིག་ཕུལ། དེའི་ནང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་བོད་དོན་ཐོག་ཐུགས་སྣང་མུ་མཐུད་ནས་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་པ་དང༌། ད་དུང་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ནས་བོད་དོན་ལས་འགུལ་གྱི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་ཞུས། ཞེས་གསལ།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་སེར་སྐྱ་མི་མང་གིས་རྒྱའི་བཙན་འཛུལ་འོག་ནས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་འཁོར་བར་དྲན་གསོ་གཟབ་རྒྱས་ཞུ་ཆེད་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ཏུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང༌། ཚོས་གཞི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དར་ཆ། འཕྲེད་འགེལ་སྦྱར་ཡིག་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བཅས་ཞོགས་པའི་མཚམས་སྤྲིན་དང་འགྲོགས་པའི་རླུང་བསིལ་གྱིས་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་གཡོ་བ་ནི་བོད་མི་མང་གི་བཙན་རྒོལ་སྙིང་སྟོབས་དགུང་ལ་འཕྱུར་བ་དང་མཚུངས་ཤིང༌། ཆོས་རའི་དབུས་སུ་ཆེད་དུ་བཤམས་པའི་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་ཞལ་ཐང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་འབར་བཞིན་བོད་འབངས་བདེ་བར་འགོད་པའི་སྐྱབས་ནི་ངའོ། ཞེས་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་ལྟར་གསུང་གིས་དབུགས་དབྱུང་བའི་ཉམས་དང་ལྡན་ཞིང༌། དེའི་སྤྱན་སྔར་དཔའ་བོ་འདས་གསོན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་ཚར་དུ་དངར་བ་བཤམས་པ་སོགས་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཉམས་འགྱུར་གསལ་བར་མཚོན་པ་དང༌། རྒྱལ་གཅེས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་བློ་ཁ་མཐོ་བའི་རྒྱ་ཆེའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་དང༌། སློབ་ཕྲུག བཀའ་བློན་ཁྲི་གདན་ཟུར་རྣམ་པས་དབུས་པའི་གཞུང་ཞབས་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་ཟུར་རྣམ་པ། ཚོགས་པ་ཁག་དྲུག་གི་འཐུས་མི། ས་གནས་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་དང༌། ཧིན་བོད་མཛའ་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི། གཞན་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་སྐུ་མགྲོན་སོགས་ཚོགས་རར་རིམ་བཞིན་ཕེབས་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་བཀའ་དྲུང་ནས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་པའི་ཚོགས་ཆེན་མཛད་རིམ་དབུ་ཚུགས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་ཞིང༌། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་བ་དང༌། བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བསྒྲེངས་འཛུགས་གནང༌།

ཚང་མ་གུས་སྟབས་ཀྱིས་བཞེངས་མུར་སྐུ་གཤེགས་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་མཛད་རྗེས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ངག་བཅད་མྱ་ངན་སྐར་མ་གཅིག་གནང་ཞིང༌། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་དག་ལ་རྗེས་དྲན་དང༌། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ད་དུང་ཛ་དྲག་དང་ཐབས་སྡུག་ཁྲོད་གནས་ཡོད་ཚུལ། དེ་བཞིན་མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་གི་ཞི་བདེ་བརྟན་བརླིང་ནི་མང་གཙོའི་ལས་དོན་འགྲུབ་མིན་ཁོ་ན་མིན་པར་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོའི་རེ་འབྲས་ལ་ཐུག་པ་སོགས་གསུང་འཕྲིན་27jམཆན།ཞིབ་པར་སྩལ།

ཡིག་ཐོག་གསུང་འཕྲིན་ལྗགས་ཀློག་གྲུབ་མཚམས་གནད་དོན་ཆེ་བ་ཁག་གསུམ་སྟེ་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་མུས་སྐོར་དང༌། ཕྱི་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་ནས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་བརྩམས་བྲིས་དགོས་གལ། བོད་ནང་ཁུལ་རྒྱ་མིའི་ཕོགས་ཟན་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་ཞུས་འགན་ལེན་མཁན་ཡིན་པས་བློ་གཡེང་མ་དགོས་ཚུལ་སོགས་ལ་སོ་སོར་དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘དེ་རིང་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱེད་འདོད་བྱུང༌། གཞི་རྐང་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་རྗེས་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ས་གནས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ལ་དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་རྒྱའི་དབང་སྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་མུ་མཐུད་བྱུང་ཡོད།

༡༩༨༧ ལོ་ལྷ་སར་མི་དམངས་ནས་རྒྱ་མི་ལ་མི་དགའ་བའི་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་སྐབས། དུས་དེར་ཕྱི་རོལ་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་བར་མིར་ཡོད་པར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཕྱི་བསྒྲགས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཞིག་བྱུང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ངོས་ནས་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་རྣམས་ཡིན། དེ་དག་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་སྲོག་བློས་བཏང་ནས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་གྱི་ལས་འགུལ་བྱས་པ་དེ་ལ་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པ་ཚོས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱའི་ཐོག་ནས་སེམས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད།

དེ་ག་རང་ཡིན། དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་དངོས་གནས་སེམས་ནང་ན་ཚ་ཡོད་པ་དེ་དག་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་མཐོང་ཐུབ་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པ་རེད། སྐབས་དེར་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གིས་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་ལྷུག་གཏོང་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཧུའུ་ཡའོ་པང་ (Hu Yaobang) བོད་ལ་ཡོང་བ་བཅས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕྲན་བུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད། སྐབས་དེར་ཧུའུ་ཡའོ་པང་མེད་ནའང་རྒྱུན་མཐུད་མཁན་ཀྲའོ་ཙི་དབྱང་ (Zhao Ziyang) ཡོད་དུས། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བོད་མི་ལོག་སྤྱོད་པ་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་བྱས་པ་མ་གཏོགས་མི་དམངས་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགྲོ་སྟངས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཕྲན་བུ་ཡོད། གཅིག་བྱེད་དུས་ཁོང་ཚོའི་གསང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྤུས་དག་པོ་ཡོད་པས་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཚགས་པོ་ཞིག་རྟོག་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ལས་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་སྟེ་དེས་རྐྱེན་པས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མཐོ་རིམ་ལས་བྱེད་པ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལས་ཀ་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་ལ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་བློ་ཁ་ཚིམས་ཡོད་སྙམ་ནས་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་མ་རྟོགས་པ་ཡོང་གི་ཡོད།

དེར་བརྟེན། སྐབས་དེར་རྒྱ་མི་ཚོའི་ཁ་ནས་ལབ་པ་ལྟར་མི་དམངས་རེ་ཟུང་ཞིག་བློ་ཡིད་མ་ཚིམས་པ་དང་ནད་མི་ཐེག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་འདོད་པ་ཚིམས་ཡོད་པའི་བཟོ་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པ་ཉུང་ཤས་ཟེར་བ་དེ་དག་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་པས་སྐད་ལོག་བརྒྱབ་པ་མ་གཏོགས། བོད་ནང་དེ་ཙམ་གྱི་ནད་མི་ཐེག་པ་མེད་སྙམ་པ་ཞིག་ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཡོད་ཤས་ཆེ། དེ་འདྲ་ཡོད་ན། བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་དང༌། དེའི་ནང་ནས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་རང་གི་ངོས་ནས་འདོད་པ་མི་ཁེངས་པའི་སྙིང་ནད་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་བསྟན་ཐུབ་པ་དེས་དངོས་གནས་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་གསལ་པོ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་བྱུང༌། ཡིན་ནའང༌། ད་ཆ་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་དུའང་གདུག་རྩུབ་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་སླར་ཡང་བསྐྱར་ལོག་བརྒྱབ་ཡོད་ལ། ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ཐོག་ཏུའང་སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་ཀྱིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྲག་གནོན་བྱེད་རྒྱུར་སེམས་ཐག་བཅད་དེ་ཡོད་སྟབས་ང་རང་ཚོས་ཀྱང་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས། ད་ཕན་རང་སྲོག་བློས་བཏང་གིས་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་བྱས་པ་དེ་དག་རླབས་ཆེན་ངོ་མཚར་སྐྱེ་བ་ཞིག་དང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་ཐད་བོད་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱིས་བརྗེད་ཐབས་མེད་པའི་བྱས་རྗེས་ཤིག་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང་བོད་མཐའ་དབུས་ཀུན་ལ་གོ་རྟོགས་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཏེ་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

སྐབས་དེ་དག་ཏུ་འདས་གྲོངས་སོང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཤི་ན་ཤི་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མྱངས་ན་མྱང་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་དངོས་གནས་བྱུང་ཡོད། ད་ཆ་རྒྱ་དམག་གིས་མེ་མདའ་རྒྱག་རྒྱུར་ཨང་གསར་བྱས་ཏེ་སྡོད་པའི་སྐབས་དེར་ང་རང་ཚོས་སྡིག་པ་མིག་བཙུགས་དང་མིག་ལྡན་གཡང་མཆོངས་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་ལས་བྱ་ཐབས་གསར་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མེད་དམ་སྙམ། དེ་ཡང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་དམ་བཅའ་དང་མ་འགལ་བ་ཞིག་དང༌། སྐབས་འཕྲལ་སྲོག་ཉེན་མེད་པའི་བྱ་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པ་ཚོར་ཕྱོགས་ཚང་མའི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པ་དང༌། ཉམས་མྱོང་ལེན་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ཤིག་སྔོན་མ་ཕྱི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་རེ་གསུམ་ནང་བཟོས་ཡོད། དེ་ནས་ད་བར་གྱི་དུས་ཚོད་ནང་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ནང་ལའང་མཐོང་ཐོས་གནས་ཚུལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་བསགས་ཡོད། ད་ཆ་མ་འོངས་དམངས་གཙོ་ཆ་ཚང་བའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་དང་བཟོ་བཞིན་པ་ཡིན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པ་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་བེད་སྤྱད་དེ་གོ་རིམ་དེ་འདྲ་བསྒྲིགས་ཡོད།

གལ་ཆེ་ཤོས་ཕྱིན་ཆད་བོད་ནང་རང་དབང་གི་ཉི་མ་ཚེས་ནས་དེ་དག་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་དུས་ལ་སླེབས་སྐབས་གཙོ་བོའི་འགན་ད་ལྟ་བོད་ནང་ལས་འགན་འཁུར་དང་འཁུར་བཞིན་པ་ཚོར་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཕྱི་ལ་མིང་གང་ཞིག་བཏགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། ནང་དོན་སོ་སོ་སྐྱེས་པའི་ཉི་མོ་དེ་ནས་བོད་གངས་ཅན་པའི་ཤ་རུས་ལས་གྲུབ་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང༌། མདོར་ན་དམག་སྒར་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་དང་དམག་དཀྱུས་ཚོ་ཙམ་མ་ཟད། སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་སུ་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་ནང་ནས་རེ་ཟུང་གི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་ཡིན། གཞན་དག་མང་ཆེ་བ་བོད་མི་རིགས་དང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་མི་བསམ་མཁན་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན།

ད་ཕན་ཡང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་དུ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་མིའི་མདུན་ལ་ངོ་ལྐོག་རྒྱབ་མདུན་ཁོ་ནའི་ངང་ནས་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཇི་ཙམ་མི་འདུག་བྱས་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། ད་བར་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་རྗེས་འབྲས་ཤིག་ཡོད་པར་བརྟེན་མ་འོངས་པར་དེ་ཚོས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁྱེར་དགོས་པ་རང་བཞིན་དུ་ཆགས་ཡོད། མ་གཞི་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་དེ་དག་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། དེ་རིང་ཡང་ཡང་བསྐྱར་འབོད་སྐུལ་གསལ་བཤད་བྱེད་འདོད་བྱུང༌།’’28jམཆན།ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་དང༌། ཚོང་གསར་ངག་དབང་བསྟན་པ་ལགས་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་གི་འཐུས་ཚབ་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང༌། དེ་མཇུག་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྣང་བརྙན་ལ་ཞལ་ཕྱོགས་ཏེ་ཕྱག་གཉིས་སྙིང་ཀར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བདེན་གསོལ་སྨོན་ལམ་གྱི་གདུང་དབྱངས་གསོལ་འདེབས་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་བསྐུལ་ངེས་གསུངས་མཇུག་ཟློས་གར་བས་འཐབ་སེམས་དཔའ་ངར་རྒྱས་པའི་མི་དམངས་ལངས་གླུ་དང༌། གསུམ་བཅུའི་དྲན་གླུ། སྐུ་གཤེགས་དཔའ་བོ་ཕོ་མོར་གུས་བརྩིའི་གདུང་དབྱངས་གསར་པ་བཅས་རྔ་གླིང་གི་རམ་འདེགས་ངང་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་བཏང༌།

ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་གསུང་འཕྲིན་བོད་ཡིག་དང༌། ཧིན་རྡུ། དབྱིན་ཡིག་བཅས་ཁག་སོ་སོར་འགྲེམས་སྤེལ་དང༌། སྐུ་གཤེགས་དཔའ་བོ་ཁག་གཅིག་གི་སྐུ་པར་དང༌། ད་ལྟ་བཙོན་ཁང་དུ་སྲོག་ཉེན་ངང་གནས་པའི་རྒྱལ་གཅེས་བཙོན་པ་ཁག་གཅིག་གི་སྐུ་པར་བཅས་འཁོད་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལམ་ཆེན་གཡས་གཡོན་སོགས་ལ་སྦྱར་འགྲེམས་གནང་བ་དང༌། བཀའ་དྲུང་ཡིག་ཚང་ནས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་འགྲེམས་སྤེལ་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱའི་མནར་གཅོད་འོག་འདས་པའི་རྒྱལ་གཅེས་འཐབ་འཛིངས་པའི་མཚན་ཐོ་དང༌། དེང་སྐབས་སྲོག་ཉེན་ངང་གནས་པའི་བཙོན་པ་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཐོ་རྒྱ་ཁྱབ་ཆོས་སྒར་ཁག་དང༌། བླ་མ་དགེ་འདུན་རྣམ་པར་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་དམིགས་སུ་ཆེད་འགྲེམས་ཞུས།

མཇུག་ཏུ་ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་ནས་གསར་འགོད་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་ལྟར་བོད་ཡིག་གསར་དེབ་ཁག་དང༌། ཧིན་རྡུ། དབྱིན་ཇི་བཅས་ཀྱི་རང་རིགས་གསར་འགོད་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགོད་པ་བཅས་བཅོ་ལྔ་སྐོར་སླེབས་ཡོད་པའི་ཐོག་བདེ་སྲུང་དང་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་གཅིག་ལྕོགས་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་གསུང་འཕྲིན་གྱི་དགོངས་དོན་སྐོར་གསར་འགོད་པ་ཚོས་དྲིས་པའི་དྲི་བར་ལན་བསྐྱོན་པར་མ་ཟད། གསར་འགོད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བཏོན་པའི་རེ་འདུན་ཡང་གསན་འཇོག་གནང༌།

དེ་བཞིན་བོད་ནང་གི་དཔའ་བོ་འདས་གསོན་ཚོའི་རླབས་ཆེན་སྙིང་སྟོབས་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བླ་མ་དགེ་འདུན་རྣམ་པས་ཁོང་རྣམས་ལ་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཡོང་བ་དང༌། རྒྱ་ཆེའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་དུས་གཏན་དུ་བཀའ་དྲིན་སྙིང་བཅངས་ཞུ་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དུ་སྐུ་གཤེགས་དཔའ་བོ་རྣམ་པས་གཙོས་པའི་ད་ལྟ་གསོན་པོར་འཚོ་གནས་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཚོས་གཅིག་ནས་དཀའ་སྡུག་ལ་མི་སྐྲག་པ་དང༌། གཉིས་ནས་ཤི་རྒྱུར་མི་སྐྲག་པའི་རླབས་ཆེན་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་བཙན་འཛུལ་བའི་མཚོན་ཆའི་དྲག་གནོན་འོག་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་བོད་མིའི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོར་མཚོན་པའི་པར་རིགས་འགྲེམས་སྟོན་ཞུས།

མང་ཚོགས་ཀྱི་རྔམ་སྟོན་དཔུང་ཆེན་དྷ་རམ་ས་ལ་ཤོད་ཀྱི་ཁྲོམ་གཞུང་བརྒྱུད་རྫོང་སྡེ་ལས་ཁུངས་གནས་ཡུལ་བར་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོས་བཙན་འཛུལ་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཁོན་འགྲས་མནན་མི་ཐུབ་པའི་ངང་ནས་བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན། རྒྱ་མི་བོད་ནས་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་དགོས། ང་ཚོར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་དགོས། ང་ཚོའི་སྤུན་ཟླ་ཚོ་གཅིག་ཀྱང་དམར་གསོད་གཏོང་མི་ཆོག བཙོན་ཁང་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཙོན་པ་ཡོད་ཚད་འཕྲལ་དུ་གློད་བཀྲོལ་གཏོང་དགོས། གྲྭ་བཙུན་ཚོ་དགོན་པ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་དགོས། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པར་ཤོག བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཆིག་སྒྲིལ་ཆེན་པོ་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པར་ཤོག འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པར་ཤོག འཕགས་བོད་ཀྱི་མཛའ་མཐུན་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པར་ཤོག ཅེས་སོགས་འབོད་ཚིག་ཡང་ཡང་བསྒྲགས་པ་དང༌། ཁྲོམ་རའི་བཤད་སྟེགས་དང༌། རྫོང་སྡེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མདུན་སོ་སོར་ས་གནས་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ། དྷ་ས་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་བཅས་ནས་བོད་ཧིན་དབྱིན་གསུམ་གྱི་སྐད་ཐོག་ནས་གཏམ་བཤད་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག བདུད་རིགས་བཟློག་པའི་བཟློག་བསྒྱུར་ལན་གསུམ་གྱིས་མཚམས་བཅད་པ་སོགས་ཞི་རྒོལ་རྔམ་སྟོན་ལ་ས་གནས་ཡུལ་མི་མང་ཚོགས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་སྐོར་བ་བཅས་ནས་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེར་མངོན།

གཞན་ཡང་གོང་ཚེས་ཉིན་བོད་མི་གནས་ཡུལ་ཁག་ཏུ་ཉིན་བརྒྱ་དུས་གཅིག་གི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་པ་ལྟར། ཧཕ་རན་སིའི་རྒྱལ་སར་གནས་འཁོད་བོད་མི་སུམ་ཅུ་ཙམ་དང༌། ཕྱི་མི་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་སུམ་བརྒྱར་ཉེ་བས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་མདུན་དུ་འཛོམས་ནས་བོད་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་འཕྲིན་སྒྲོགས་སྦྱང་དང༌། དུས་དྲན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་གཏམ་བཤད་རྗེས་རྔམ་སྟོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་ཕེབས་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རོགས་ཚོགས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས། དེང་གི་ཁུ་ཝེ་ཐེའི་ (Kuwaitis) གནས་ཚུལ་རྗེས་ལ་བོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ལྟར་བོད་མིར་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས། ཧཕ་རན་སི་སྲིད་གཞུང་ནས་གནད་དོན་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་ཆེད་ཧཕ་རན་སིའི་མི་མང་ནས་སྲིད་གཞུང་དང་སྲིད་འཛིན་ལ་འབོད་སྐུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཕུལ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང༌། བོད་རིགས་ཚོགས་པས་བཙུགས་པའི་ཧཕ་རན་སི་འཛམ་གླིང་བོད་ལོའི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོའི་དོན་སྙིང་ངོ་སྤྲོད་ཞུས།

འཇའ་མུ་ཀ་ཤི་སྨིར་མངའ་ཁོངས་ཀི་སི་ཏོ་ཁར་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་གཏན་སྡོད་སུད་ཚོང་བ་རྣམས་ནས་འདི་ལོ་དམིགས་བསལ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཉིན་ས་གནས་ཡུལ་མི་དང༌། གློག་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མི་ཧཕ་རན་སིའི་ལག་རྩལ་མི་སྣ་བཅས་ནས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བ་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་ཐེབས་ཆེད་དེ་ཉིན་ཁྱིམ་དུད་ཚོང་ཁང་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་ཚང་མ་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་འཛུགས་དང༌། བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་ཚེ་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པར་ཤོག་ཅེས་པའི་ཕྲེད་དར་ཁྲོམ་གཞུང་ལ་དཔྱངས་པ་སོགས་རྩ་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་སྨན་ངེས་དང༌། གཞན་ཡང་བལ་ཡུལ་སྤོག་ར་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འཁྱིལ་དང༌། སྤོག་ར་བྱམས་པ་གླིང༌། མལ་སོར་གཞིས་ཁག་གཉིས། ལ་དྭགས་ལྷོ་བྱང༌། བྷན་རྡ་ར་ནོར་རྒྱས་གླིང༌། སྦིར་གཞིས་ཁག་གསུམ། མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང༌། ཧོན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་གིས་གཙོས་པའི་བོད་མི་གནས་ཡུལ་ཀུན་ལ་རང་རང་ས་གནས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གནས་ཚུལ་དང་དེ་སྔའི་ལམ་སྲོལ་ལ་གཞིགས་ཏེ་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་ཚོགས་ཆེན་མཛད་སྒོ་དང༌། རྔམ་སྟོན་སྐད་འབོད། ཡིག་ཆ་འགྲེམས་སྤེལ། གདུང་དབྱངས་གསོལ་འདེབས་སོགས་སྔར་བས་གྲ་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་པར་མལ་སོར་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཡོང་བ་དང་སྐབས་འཁེལ་ཏེ་མང་ཚོགས་གསང་སྟབས་ཀྱིས་ཁོ་པར་ངོ་རྒོལ་དང་རྒོལ་གླེང་ཡི་གེ་སྤྲོད་པར་བསྐྱོད་དེ་ངོ་ཐུག་བྱུང་ཡང་སྐོར་སྲུང་བས་མི་དྲུག་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང༌།

དེ་ལྟར་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོ་གྲུབ་པ་དང་ཨ་རིར་བཅའ་སྡོད་སྒོ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་འདས་པོའི་བཟའ་ཟླ་སྒྲོལ་མ་ལྷ་སྐྱིད་ནས་སྔོན་ལོ་ནས་སྙན་སེང་གསོལ་བཏབ་ལྟར། དྷ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང༌། ཕྱོགས་འགྲུལ་གྲྭ་བཙུན། མི་སྐྱ་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༥༠ སྐོར་ལ་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་དབང་བཞི་བྱིན་རླབས་སྨིན་རྒྱས་དང༌། མཇུག་ཏུ་ཚོགས་འཁོར་བཅས་བསྐྱངས།

༤༽༡༩༩༡ ལོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོར་སྲུང་བརྩི་ཞུས་པ།

༡༩༩༡ ལོ་འདི་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བ་བཞིན། ནེའུ་ཡོག་བོད་ཀྱི་ཁང་པས་འགོ་བརྩམས་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་ཁང་ཁག་དང༌། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཁག་བཅས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་དེར་རྒྱབ་གཉེར་མཉམ་རུབ་གནང་སྟེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ལས་རིམ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྔ་ལོ་ཨ་རིར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་སྐབས་དེ་སྐོར་དངོས་གཞིའི་གསལ་བསྒྲགས་གནང་དོན། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོར་སྲུང་བརྩི་གནང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་མཚན་བསྟོད་ཆེ་བཀུར་ཞུས་རྗེས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་ན་ཡང༌། བོད་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཇི་བཞིན་གསལ་པོ་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ད་དུང་བོད་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དེ་ཙམ་ཐེབས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ཚོས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱིའི་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་བཙན་འཛུལ་འོག་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་འགྲོ་ཉེན་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་གསལ་རྟོགས་ཡོང་ཆེད་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོ། ཞེས་པ་སྲུང་བརྩི་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟར་ཨ་རིའི་ནང་ལས་དོན་འགོ་འཛུགས་ཟིན་པ་མ་ཟད། གྲོང་ཁྱེར་དང་མངའ་སྡེ་ཚང་མར་བོད་ཀྱི་ལོར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་འབྲེལ་མཐུད་ཁང་ཡང་ཆེད་འཛུགས་ཟིན་པ་དང༌།

ནེའུ་ཡོག་བོད་ཁང་གིས་རིག་དངོས་རྙིང་པ་ཡོད་པའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ཚོགས་སྒེར་ཁག ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཨུ་རུ་སུ་དང༌། སོག་པོ་སོགས་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་ཞིང་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ཡོད་པའི་ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་རིག་དངོས་རྙིང་པ་ཇི་ཡོད་བསྡུ་རུས་ཀྱིས་འདི་ལོ་ཟླ་ ༤ ནས་ ༨ བར་གྲོང་ཁྱེར་སན་ཧཕི་རན་སི་ཁོར་ (San Francisco) འགྲེམས་སྟོན་བྱ་རྒྱུ། དེ་ནས་གོང་བཞིན་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲེམས་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་དང༌། རིང་མིན་ཟླ་ ༣ པར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨ་རིར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་སྤྲོ་འཆམ་མི་སྣ་སོགས་ལ་བཀའ་སློབ་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་ལྟར་བཀའ་དྲིན་སྩལ་རྒྱུ་དང༌། སྐབས་དེར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་པས་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དུས་འཁོར་དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བཞེངས། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་པ་ཁག་གཅིག་གིས་རྒྱུད་གྲྭའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གསུང་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་གསང་ཆེན་ཟབ་ལམ་གྱི་ཆོས་དབྱངས་གསུང་རྒྱུ། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་སོགས་འཁྲབ་སྟོན་བྱ་རྒྱུའི་ལས་རིམ་གཏན་འཁེལ་ཟིན་པ་དང༌། གཞན་ཡང་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། དབུས་ཨ་མེ་རི་ཀ ཨོ་སི་ཀྲ་ར་ལི་ཡ། ཨེ་ཛིབ་ཊི། ནིའུ་ཛ་ལན་ཌི། དབྱིན་ཡུལ། རྒྱ་གར། ཉི་ཧོང༌། ཧོང་ཀོང་སོགས་ཀྱི་ནང་དུའང་བོད་ཀྱི་ལོར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུར། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ལས་འགུལ་འདིར་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་མཚོན་པའི་འགྲེམས་སྟོན་དང༌། བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ། འཁྲབ་སྟོན་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་རྒྱུའི་སྐོར་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་གིས་རང་ཅག་ཚང་མའི་བློ་མངའ་ལྟར། རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འཛུལ་དཔུང་དམག་བོད་དུ་ལྷགས་ཏེ་ད་བར་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་ཙམ་སོང་བ་དེའི་རིང་གཙོ་བོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་མཛད་འཕྲིན་རྨད་པོ་ཆེའི་དབུ་ཁྲིད་འོག་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དམངས་གཉིས་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལོ་ཟླ་བསྲིངས་ཏེ་གདེང་སྤོབས་ལྡན་པའི་ངང་སྒྲུབ་པ་དང༌། དེ་མཚུངས་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་སེར་སྐྱ་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཞུམ་མེད་འཐབ་རྩོད་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་མེ་མདའི་ཁ་འོག་ཏུ་ལུས་སྲོག་འབེན་ལ་བཙུགས་ནས་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་ལས་འགུལ་སྔ་འགྱེལ་རྗེས་མཐུད་བྱས་པ་བཅས་ཀྱི་འབྲས་བུར་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་དུ་བོད་དོན་དཀའ་རྙོག་གི་བདེན་དོན་ངོ་བོ་ཤེས་རྟོགས་ཁྱབ་གདལ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་གཤིས། དེར་བརྟེན་འགྲོ་བ་མི་ལ་བྱམས་སེམས་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་བདེན་པར་གཙིགས་ཆེར་འཛིན་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི། སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་མཁས་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད། གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཁག་སོགས་གཟུར་གནས་སྤྱི་སྒེར་གང་ཐད་ནས་ང་ཚོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གང་ཅིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཤུགས་ཆེ་གནང་སྟེ། བོད་དོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྨང་གཞི་ཞིག་ཆགས་བཞིན་ཡོད་པའི་དུས་བབ་འོག ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་ནས་བོད་དང་བོད་མིའི་གནའ་དེང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་རྣམས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ནས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་གསལ་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཐབས་སུ་ལྷག་བསམ་བཟང་པོའི་སྒོ་ནས་དེང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་ལུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་དང་མཐུན་པར། ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོ། ཞེས་དམིགས་བསལ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་ནས་ཆོས་རིག་གི་བྱེད་སྒོ་རྣམ་མང་སྤེལ་རྒྱུ་དང༌། དེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ཁག དྲང་བདེན་ཡ་རབས་ལ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་པའི་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་སོགས་སྤྱི་སྒེར་གཞན་གང་ཐད་ནས་ཀྱང་འགྲེམས་སྟོན་བགྲོ་གླེང་སོགས་སྒོ་གང་ས་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་དང་ཆབ་སྲིད། རྒྱལ་རབས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱེད་སྒོ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་ནས་བོད་དོན་ཤེས་རྟོགས་དང༌། བོད་དོན་ངོས་འཛིན་ཇེ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པའི་གནས་དང༌། རང་རེའི་གཞུང་དམངས་གཉིས་ནས་ཀྱང་གོང་གསལ་དུས་ཚེས་ངེས་ཅན་དེར་བོད་ཀྱི་ལོར་ངོས་འཛིན་ཐོག་དྲང་བདེན་ལ་གཅེས་པའི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་སྒེར་ཡོངས་ལ་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ལ་སྨན་པའི་ལས་འགུལ་ཇི་འོས་ཡོངས་ཁྱབ་སྤེལ་བའི་འབོད་སྐུལ་དང་འབྲེལ་རང་ཕྱོགས་ནས་རང་དོན་རང་གཅེས་ཀྱིས་རྐང་འཛིན་གཞོགས་འདེགས་དམ་ཟབ་གནང་རྒྱུ་རང་འཁྲིའི་འོས་འགན་བསྒྲུབ་བྱ་གལ་པོ་ཆེ་ཞིག་ལ་བརྟེན། གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ཆོས་སྡེ། བཟོ་གཞིས། སློབ་གྲྭ་ཁག་སོགས་མདོར་ན་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་མཆིས་སོ་ཅོག་ནས་དེ་བསྟུན་ལོ་འཁོར་གཅིག་རིང་སྲུང་བརྩིའི་ལས་འགུལ་ཁག་རང་རང་གི་ཆ་རྐྱེན་དང༌། ཡུལ་དུས་གནས་བབ་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཡུལ་དོན་དུ་འཁེལ་བའི་བྱེད་ཕྱོགས་དགོས་རྒྱུ་དང༌།

གཞི་རྩ་འདི་སྐོར་གཙོ་བོའི་འགན་ཁུར་བཀའ་དྲུང་ཡིག་ཚང་དང༌། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཟུང་སྦྲེལ་ནས་ཞུ་དགོས་བཀོད་མངགས་གྲུབ་པ་ལྟར། རིམ་བཞིན་ཁུངས་སོ་སོར་བྱེད་སྒོའི་ལམ་སྟོན་བཀོད་ཁྱབ་ཡོང་རྒྱུར་དེ་རྩིས་ཚང་མས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་གལ་ཆེར་རྩིས་ནས་དུས་ཐོག་ལག་ལེན་འགེལ་འོས་རིགས་འཐུས་ཤོར་མེད་པ་དགོས་རྒྱུ་དགོངས་འཇགས་ཞུ། ཞེས་གསར་བསྒྲགས་སྔོན་སོང་ལྟར། ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༩༩༢ ལོའི་ཟླ་ ༣ པའི་ཚེས་ ༡༠ བར་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོ། ཞེས་མཚན་གསོལ་དང་འབྲེལ་རང་རེའི་རྩ་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་སླར་གསོའི་ཆེད་དམིགས་བསལ་ལས་འགུལ་སྒོ་གང་ས་ནས་བརྩམས་ཕྱིར་རང་གཞུང་ལྷན་ཁང་མ་ལག་གིས་གཙོས་ཕྱི་ནང་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོ་དང་འབྲེལ་བའི་འབྲེལ་མཐུད་ཞུ་རྒྱུའི་འགན་ཁུར་རྐང་བཀའ་དྲུང་ཡིག་ཚང་དང༌། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་གཉིས་ཐུན་མོང་ནས་བཞེས་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཡང་ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་ལས་རོགས་བསམ་མཁར་བསྟན་པ་ཆོས་འཕེལ་དང༌། བཀའ་དྲུང་ཡིག་ཚང་དྲུང་གཞོན་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་གཉིས་ནས་འབྲེལ་མཐུད་འགན་ཁུར་རྐང་ལེན་ཞུ་རྒྱུའི་ཐོག བཞུགས་སྒར་ལྷན་ཁང་མ་ལག་དང་བཅས་པས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་མཛད་རྒྱུའི་མཛད་འཆར་དགོངས་དོན་བཞིན། ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཀྱིས་གཙོས་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁག་དང༌། བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་བཟོ་སློབ་གཞིས་གསུམ་བཅས་པས་ས་གནས་བབས་བསྟུན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོ་སྲུང་བརྩིའི་ཆབ་སྲིད། རིག་གཞུང་སོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྒོ་གང་ས་ནས་སྤེལ་ཐབས་གནང་དང་གནང་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས། ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་གི་ཤེས་བྱ་གསར་ཤོག་དང༌། དབྱིན་ཡིག་གསར་འཕྲིན་ (Tibetan Bulletin) སོ་སོའི་ནང་མཛད་འཆར་ཕྱག་བསྟར་གྲུབ་རིགས་སྐོར་གསར་གནས་སྙིང་བསྡུས་རེ་འགོད་སྤེལ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་དང༌། དེ་འབྲེལ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ལྡི་ལི་བོད་ཁྱིམ་མཐོ་སློབ་སྡོད་ཁང་གི་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕེབས་ཞབས་བསྐྱངས་ཐོག ཨེསེ་ཨོ་ཨེས་ (S O S) ཚོགས་པའི་དབུ་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཧལ་མུ་ཊི་ཀུ་ཊིན་དང་ (Helmut Kutin) རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ་ར་སྦི་ར་ཡེ་ (Shri Rabi Ray) དེ་བཞིན་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་གཞུང་ཚབ་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་བཅས་ལ་མགྲོན་ཤོག་ཕུལ་བ་ལྟར་ནེ་ཐར་ལན་ཌིའི་གཞུང་ཚབ། བླ་ཆེན་པོབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་སྐུ་ཞབས་འཇོར་ཇི་རྫོང་ (His Excellency Archbishop George Zur) ཨིར་ལན་ཌིའི་ (Ireland) གཞུང་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་སོགས་གནད་ཆེའི་ཕྱི་ནང་སྐུ་མགྲོན་ཁྱོན་བསྡོམས་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཕེབས་འཛོམས་བྱུང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་ཞབས་སོར་མངོན་པར་འཁོད་སྐབས་བོད་ཁྱིམ་སྤྱི་ཁྱབ་དབུ་འཛིན་བཀའ་བློན་ལྷ་སྐུ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་ནས་གུས་བསུའི་མཇལ་དར་དང་སློབ་ཕྲུག་གཉིས་ནས་ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད་བཏེགས། རོལ་ཆའི་རུ་ཁག་ནས་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་མཐོ་སློབ་སྡོད་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། མཛད་སྒོའི་སར་ཨེསེ་ཨོ་ཨེསེ་ཚོགས་པའི་རོགས་རམ་དང་བོད་ཁྱིམ་ལས་བྱེད་རྣམས་ནས་དམིགས་ཡུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་བཟུང་སྟེ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སྡོད་ཁང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྐྲུན་པར་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་དང༌། རོགས་ཚོགས་དེས་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་ཞིག་བཟུང་སྟེ་རོགས་རམ་གནང་བའི་གྲུབ་འབྲས་ལས་བོད་ཕྲུག་ནང་ནས་ཚོགས་པ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཐུགས་རེ་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

སྐུ་ཞབས་ཀུ་ཊིན་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་འབྲེལ་ཕྱག་རྟགས་ཕུལ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཁྱིམ་དབུ་འཛིན་ལྷ་སྐུ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་ནས་ཉམ་ཐག་གཟིགས་སྐྱོང་ཚགས་ཚུད་ཀྱི་རླབས་ཆེན་མཛད་རྗེས་དང་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་ནང་གི་ཕྱག་ལས་རྣམས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྡན་པར་དམིགས་བསལ་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ་ཧར་མན་གྷེ་མའི་ནར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཕུལ།

ལྷ་སྐུ་མཆོག་ནས་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་དང་སྦྲགས་བོད་ཁྱིམ་སྡོད་ཁང་གསར་བསྐྲུན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་སོགས་གསུངས་རྗེས་སློབ་གཉེར་བ་ཚོར་འབོད་སྐུལ་གནང་དོན། རྒྱ་གར་གྱི་མཐོ་སློབ་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་རང་རེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ནོར་རྣམས་ཉར་ཚགས་དང་བོད་པའི་རྣམ་པ་མ་བརླག་པའི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང་དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ས་གནས་མི་རིགས་བཅས་ལ་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོ་བཟོས་ཏེ་རང་རེའི་རྩ་དོན་ལ་སྨན་པའི་བྱ་བ་བཟང་པོ་གང་མང་བསྒྲུབ་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། སྡོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་རྡོ་རྗེ་ལགས་ནས་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང༌།

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོའི་ལས་རིམ་འཆར་གཞི་ལྟར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དབུས་པའི་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པས་བོད་ཁྱིམ་མ་ལག་གི་འདྲ་པར་དང་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་སྒོ་དབྱེ་དར་ཚོན་འབྲེག་པ་གནང་ནས་རེ་རེ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་རྗེས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་ཕྲུག་ནས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་གཞས་སྣ་དང༌། རོལ་དབྱངས། བྲོ། གཡག་བཅས་ཀྱི་གཟིགས་མོ་ལེའུ་བདུན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པར་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོ་མཛད། དེར་ལྡི་ལི་ས་གནས་གཞོན་ནུ་དང་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་རྣམས་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཉར་ཚགས་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པའི་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང་འདི་ལོ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས། གཅིག མི་དང་མིའི་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོའི་ཐོག་ནས་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་ཡོང་ཐབས་གནང་རྒྱུ་དང༌། གཉིས། ཆོས་ལུགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་ཚབས་ཡོང་གཞིའི་རིགས་མི་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་གནང་རྒྱུ་དང༌། གསུམ། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་གླེང་གནང་བཞེད་ཡིན་ན་བོད་མི་ཚང་མས་དེ་དག་ལམ་ལྷོང་ཡག་པོ་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་དགོས་ཞེས་སྩལ།

རྣམ་མང་ཤེས་བྱའི་ཆུ་ཀླུང་ཧུབ་གཅིག་གིས།།

མཐོང་བའི་གང་ཐུགས་འོ་མཚོ་འཕྱུར་བའི་རླབས།།

བརྩེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ནོར་བུའི་རྩེ་དགའ་དང༌།།

འགྲོགས་འདི་མཐའ་དག་དད་པའི་གསོས་སུ་སྨིན།།

དེ་ཕྱིར་འཕགས་ཡུལ་ས་སྐྱོང་དག་གི་གནས།།

ལྡི་ལིར་ཞབས་ཟུང་རི་མོ་འགོད་བྱས་ཏེ།།

ཆོས་སྲིད་རིག་པའི་དཔལ་ཡོན་རྫོགས་མེད་པ།།

འགྱེད་པའི་མཁས་ཚུལ་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཉིད།།

གནའ་དེང་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་སྐྱེད་ཚལ་དག།

བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཤར་ནུབ་མཁས་རྒུའི་དབུས།།

དོན་ལྡན་གསུང་གི་སྤྲོས་པ་མང་མཛད་པས།།

མཐའ་དག་དབུ་སྐྱེས་ས་ལ་ལན་བརྒྱར་འཕོས།།

དེ་ལྟར་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྷུན་པོ་དང༌།། འགྲོགས་པའི་ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོའི་བཅུད་ཆགས་དགེ་ལེགས་ཁ་བ་དཀར་པོའི་མདངས།། འབབ་མཁས་བཤེས་གཉེན་སྨྲ་བའི་དབང་པོ་ཁྱོད་འདྲ་སྲིད་པའི་ཁམས་དག་ཏུ།། རྙེད་པར་དབེན་ཞེས་མིག་སྟོང་ཅན་ཡང་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་ཟས་ལ་ཆགས།།

གནད་འདུས་གཞུང་བཟང་སྟོང་གི་ཆར་ཆེན་དུས་གཅིག་འགྲོ་བའི་ནམ་མཁའ་རུ།། འབབ་པའི་ཆོ་ག་ཉེ་བར་བརྩམས་པས་ཨ་ཏི་ཤ་དང་བློ་བཟང་གྲགས།། གདམས་པའི་སྲོག་འཛིན་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅེས་མཁས་རྣམས་སྨྲ་བའི་ལྕེ།། ཟོལ་མེད་རླུང་བུས་སྐྱོད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཡང་དམན་པར་བྱེད།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ས་གནས་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བས་མཚོན་ལྡི་ལི་དང་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ནང་ཕེབས་བཞུད། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་རེ་གསུམ་པའོ།། །།

26 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

27 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

28 འབོད་སྐུལ་གསལ་བཤད་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་མཛད་སྒོའི་སྐབས་ནོར་ཝེའི་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཨི་གྷལ་ཨར་ཝིག་ (Egil Aarvik) མཆོག་གི་གསུང་བཤད།

ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འདི་བཞིན་ཨལ་ཕེ་རེཌ་ནོ་སྦེལ་ (Alfred Nobel) གྱི་མཚན་འཁོད་པའི་གཟེངས་རྟགས་དྲུག་དེ་རིང་གནང་རྒྱུའི་ཁོངས་ནས་གཅིག་ཡིན་ཞིང༌། སུའེ་ཌེན་རྒྱལ་ས་སི་ཀྲོག་ཧོམ་ (Stockholm) དུ་དེ་རིང་གཟེངས་རྟགས་ལྔ་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། ནོར་ཝེ་ནོ་སྦེལ་ཚོགས་ཆུང་ནས་གོ་སྐབས་འདི་བླངས་པའི་བརྒྱུད་ནས་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མི་རྣམས་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འདི་ལོའི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་འདི་ནི་རང་ཅག་ནོར་ཝེ་བ་རྣམས་ལ་དགའ་འོས་པའི་དུས་ཚེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན།

གང་གིས་ཤེ་ན། འདི་ལོ་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་ཐོག་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མི་ཁོང་ནི། རང་ཅག་ནོར་ཝེའི་ཡུལ་མི་སློབ་དཔོན་ (Trygve Haavelmo) མཆོག་ཡིན་པས། ང་ཚོས་དེ་རིང་ཁོང་ལ་དགའ་བསུའི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འདི་ལོ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ནི་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།

འདི་ནི། ཁོང་གིས་རང་གི་མི་མང་གི་རང་དབང་སླར་གསོའི་དོན་དུ་འཚེ་བའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུར་དགག་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ཞིང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་ ༡༩༥༩ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་དང་སྒྲིག་འཛུགས་ལྡན་པའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ནང་བཞུགས་བཞིན་ཡོད།

འཛམ་གླིང་ནང་འདི་ལྟ་བུའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཐོག་མ་མ་ཡིན་ཀྱང༌། རང་དབང་སླར་གསོའི་དོན་དུ་འཚེ་བའི་ལས་འགུལ་གང་ཡང་སྤེལ་མྱོང་མེད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཐོག་མ་དང་གཅིག་པུ་དེ་རེད་ཅེས་ཏན་ཏན་བརྗོད་ཆོག བོད་བཙན་བཟུང་སྐབས་རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་ཐོག་དྲག་གནོན་དང་མནར་གཅོད་ཇི་བྱས་ལ་གཞིགས་ན། ད་ཆ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འཛིན་བཞིན་པའི་སྲིད་བྱུས་འདི་ནི་ཆེས་གཟི་བརྗིད་ཅན་ཞིག་དང་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་མཛད་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཕྱོགས་ནས་བཏོན་གནང་བའི་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དེ་ནི་རྒྱ་མིའི་མངོན་འདོད་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན།

གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་གིས་རང་གི་ཐོབ་ཐང་སོན་ཐབས་ཆེད་ཕ་རོལ་པོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྟུན་མཁས་སྒོ་ནས་འགྲིགས་འཇགས་ཡོང་ཐབས་ཐོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལས་ལྷག་པ་གཞན་སུའང་དཔེ་མཚོན་དུ་འཇོག་རྒྱུ་མེད། ཁོང་ནི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་གི་མཚན་སྙན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཞི་བདེའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་གྷན་དྷི་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མཚུངས་ཤིང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཀྱང་རང་ཉིད་གྷན་དྷིའི་རྗེས་འཇུག་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་བཞིན་ཡོད།

གྷན་དྷི་དམ་པ་རང་ཉིད་ལ་འདི་འདྲའི་གཟེངས་རྟགས་ཤིག་ཐོབ་མེད་པ་འདིར་མི་ཚོས་སྐབས་རེ་ཧང་སངས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། འདི་ལོའི་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་གྷན་དྷིའི་དྲན་རྟེན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་བ་དང༌། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཁོང་དགུང་ལོ་བཞིར་སོན་སྐབས་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞུས་ཏེ་ད་ཆ་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད།

ནང་པའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ན། གསར་དུ་བཙས་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁོང་ནི། དེའི་སྔོན་གྱི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཅིག་སྟེ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༣ པ་ཆེན་པོ་མཆོག ༡༩༣༣ ལོར་དགོངས་པ་ཞི་བར་གཤེགས་རྗེས་ཡང་སྲིད་ཞིབ་དཔྱོད་གནང་བའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཕྲལ་དུ་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་ཏེ་གཞུང་བསྟེན་ལྷ་བླའི་མོ་ལུང་གསུང་བརྟག་བཅས་གནང་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་སྐུ་པར་དེ་བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་ཞལ་ལྷོར་བལྟས་ཏེ་བཞུགས་པ་ནས་ཉིན་གཉིས་རྗེས་ཞལ་ཤར་ངོས་སུ་གཟིགས་པའི་སྣང་བ་དང༌། ནམ་མཁར་སྤྲིན་པ་ཆགས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང༌། ལྷ་མོའི་བླ་མཚོར་མཚོ་གཟིགས་སུ་དགོན་པ་ཞིག་དང༌། ཁང་ཐོག་སྔོན་པོ་བྱས་པ་བཅས་ཤར་བ་བཞིན། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཏེ། ལྟག་མཚེར་ཕྱོགས་སུ་མུ་མཐུད་ཤར་བསྐྱོད་ཀྱིས་ཐོག་མར་དགོན་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཁང་པ་ཐོག་སྔོན་པོ་བྱས་པ་བཅས་རྙེད་འཚོལ་བྱུང་ཞིང༌། སོ་ནམ་པའི་གྲོང་ཁྱིམ་དེར་ཁྱེའུ་འདྲ་ཡོད་མེད་བརྩད་གཅོད་གནང་བའི་ལན་དུ་བྱིས་པ་ལོ་གཉིས་པ་ལྷ་མོ་དོན་གྲུབ་ (Tenzin Gyatso) ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་སྐད་ཟེར། བརྟག་དཔྱད་རིམ་གནང་རྗེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་དུ་ངེས་ཤེས་རྙེད་པ་བྱུང༌།

བོད་ནི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་དེ་ཙམ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཁེར་རྐྱང་ལོགས་སུ་བསྡད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་མི་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང༌། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བཙན་གནོན་ལ་གདོང་ལེན་མ་ཐུབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ཁུལ་ཧམ་བཤད་བྱས། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་བོད་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་མེད་པ་རེད།

རྒྱ་མིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་ཐད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་ལྷན་ཚོགས་ནས། (འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་བམ། མི་སྒེར་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་མི་རིགས་ཤིག་ཡོངས་སུ་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུར་དམིགས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་རེད།) ཅེས་མཐའ་བསྡོམས་དེ་རྒྱབ་ཡོད།

གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་དེར་དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལ་སོན་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་ཡོངས་སུ་བཞེས་པའི་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་རྒྱལ་ཚབ་རྣམ་པས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་འདུག གང་གི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པའི་དྲུང་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་གནང་བ་དང་དེས་ཕྱིས་སུ་དགེ་མཚན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་སྐོར་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་ཕྱག་དེབ་ནང་གསལ་པོ་གསུངས་ཡོད།

བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་དམག་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་ནུས་རྩལ་མེད་པར་བརྟེན། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཁོ་ནའི་ཐོག་བསྐྱོད་རྒྱུ་དེ་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་བྱ་ཐབས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད། ༡༩༥༠ གཡས་གཡོན་ཙམ་དུ་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་གྲོས་མོལ་དང༌། གུ་ཤངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེའི་མཛད་པས་བསྟུན་མཁས་གང་ཡོང་གནང་བ་འདི་ནི་ཆོས་སྲིད་གང་ཐད་ནས་དབུ་ཁྲིད་ཡང་དག་ཅིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།

གང་གི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པར་ ༦༡ དང་ ༦༥ སོ་སོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཐོག་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ནུས་པ་ཐོན་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱུང་མེད། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ལོ་རབས་ ༦༠ དང་ ༧༠ ཙམ་དུ་ཁོང་གི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་གྲུབ་དེར་འཛམ་གླིང་ཐོག་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་སྤྲད་མེད། འོན་ཀྱང་ ༡༩༨༠ ཙམ་ནས་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཅིག་གིས་རྐྱེན་པས་བོད་དོན་ཐོག་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་གྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་བོད་མིའི་མ་འོངས་གནས་སྟངས་སྐོར་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་ཡོད། གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་ནས་རང་གི་མངོན་འདོད་དང༌། བོད་མིའི་ངོ་བོ་སླར་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཞི་མོལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་མང་དག་ཅིག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུས་ཡོད།

དཔེར་ན། ཨ་རིའི་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས། ཡོ་རོབ་མཐུན་ཚོགས། འཇར་མན་གྲོས་ཚོགས། འཐུས་མི་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་གྲོས་ཚོགས། སུད་སི་བཅས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཡོད་པ་ནི། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་དག་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།

ཁོང་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་ཟབ་བརླིང་བརྟན་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། སྔ་ལོ་ཟླ་བཞི་པའི་ནང་ལྷ་སར་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམས་སྐོར་ཐོག་དམག་མིས་དྲག་གནོན་བྱས་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ (ངོས་ནས་དེ་སྔ་འགྲེལ་བརྗོད་ཐེངས་མང་བྱས་དོན་བཞིན། དྲག་སྤྱོད་ནི་རང་སྲོག་རང་གིས་བཅད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ང་ཚོའི་ཐབས་ལམ་གཅིག་པུ་དེ་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་མེད། ང་ཚོར་བཟོད་སྒོམ་དང༌། ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།) ཅེས་གསུངས་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གིས་བལ་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་པ་བཞིན་ ༡༩༨༧ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་བོད་དེ་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་གྲོས་འཆར་བཏོན་གནང་ཡོད། དེའི་ནང་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་སྤོ་བཞུད་ཤུགས་ཆེས་རྐྱེན་པས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་བོད་མི་རང་ཉིད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། གྲོས་འཆར་དེའི་ནང་བོད་མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ལ་འཁོད་ཡོད་པ་དེས་མ་ཟད། ཚབས་ཆེའི་ཤིང་ནགས་གཅོད་བྲེག་གིས་རྐྱེན་པས་བོད་མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཆགས་སུ་ཕྱིན་པ་དང༌། རྒྱ་གར་དང་བྷང་ལ་རྡཱེ་ཤི་གཉིས་སུ་ཆུ་ལོག་འབྱུང་གཞི་ཆེན་པོ་ཡོད། ཞི་བའི་ལས་འཆར་འདིས་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་དོན་འབྲས་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་སོན་མེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་སྔ་ལོ་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་མོར་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་རྒྱ་ནག་མཉམ་ནང་འགྲིགས་བྱ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་པ་ལས་རང་བཙན་རྩོད་གནང་རྒྱུ་མིན་སྐོར་གསལ་པོ་གསུངས་ཡོད།

དེ་ལྟར་གསུངས་དགོས་དོན་ནི། རྒྱ་ནག་དེ་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ས་ཁུལ་དུ་ཞི་བདེའི་གྲོས་འཆར་ཞིག་གཏན་འབེབས་མ་བྱུང་བར་རྒྱ་མིའི་དཔུང་དམག་བོད་ནང་གནས་སྡོད་ཆོག་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་ཕྱི་སྲིད་དང་རྒྱལ་སྲུང་གི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་མི་རང་ཉིད་ནས་བྱ་འཐུས་ཀྱང་གསུངས་གནང་ཡོད།

འཛམ་གླིང་འདི་ཆུང་དུ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ལྟ་བུར་ཆགས་པར་བརྟེན། སོ་སོ་གཅིག་པུའི་ཁེ་ཕན་བསྒྲུབ་སྟེ་སྡོད་ཐབས་མེད། ཆབ་སྲིད་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཁོར་ཡུག་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ཚང་མའི་ཐོག་ཁུར་མཉམ་ལེན་དགོས་གལ་གཟིགས་ཤིང༌། དེང་འགའ་རེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་འཆར་སྣང་ཙམ་ལས་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་ཐབས་མེད་སྐོར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཡོད་ངེས་ཀྱང༌། དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ལྟ་གྲུབ་འདི་ནི་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བཙན་གནོན་འོག་གནས་པའི་མི་རིགས་ས་ཡ་མང་པོའི་ཕུགས་འདུན་དེ་དྲག་ཐབས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་མེད་པར་བཟོ་ཐུབ་ཀྱང༌། མཐར་དྲང་བདེན་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ངེས་ཡིན།

དེས་ན། ང་ཚོས་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འདི་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག ཁོང་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་མཛད་འཕྲིན་དང༌། ས་གནས་མང་པོར་གོ་མཚོན་སྤངས་པའི་མི་མང་གི་རང་དབང་དང༌། ཞི་བདེ། འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོང་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་ངོས་བཞེས་མཛད་པའི་གསུང་བཤད།

ྋརྒྱལ་པོ་མཆོག་དང༌། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་ཚོགས་ཆུང༌། སྤུན་གྲོགས་ཕོ་མོ་ལྷན་རྒྱས་བཅས་ལ།

ད་ཉིན་ངོས་རང་འདི་གར་ཁྱེད་རྣམ་པའི་སར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་ལེན་པར་ཡོང་རྒྱུ་བྱུང་བར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་རྣམ་པས་བོད་ནས་ཡོང་བའི་གྲྭ་པ་སྙོམ་ཆུང་ཞིག་ལ་གལ་ཆེའི་གཟེངས་བསྟོད་འདི་འདྲ་ཞིག་གནང་བ་དེས་ངོས་རང་ལ་ཆེ་མཐོང་གི་ཚོར་བ་དང༌། སེམས་འགུལ་གཏིང་ཟབ་ཐེབས་བྱུང༌། ངོས་རང་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་མི་ཞིག་མིན་ནའང་གཟེངས་བསྟོད་འདིས་ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། འཕགས་བོད་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གཞན་ཕན་དང༌། བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། འཚེ་བ་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་སྙིང་པོར་ཉམས་ལེན་ཅི་ཐུབ་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ངོས་འཛིན་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་མནར་གཅོད་འོག་ཚུད་པའི་སྐྱེ་བོ་སྤྱི་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། རང་དབང་གི་དོན་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་བཀའ་དྲིན་ཚད་མེད་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་གཟེངས་བསྟོད་འདི་བཞིན་དང་ལེན་ཞུ་གི་ཡོད།

འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལག་ལེན་བརྒྱུད་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་དེང་དུས་ཡོད་པ་འདི་ཉིད་གསར་གཏོད་གནང་མཁན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷི་ལ་གུས་བཏུད་ཆེད་གཟེངས་བསྟོད་འདི་དང་ལེན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་རྣམ་ཐར་གྱིས་ང་ལ་བསླབ་བྱ་དང་སེམས་འགུལ་ཐེབས་མྱོང༌། ལྷག་པར་དུ་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་མི་བོད་མི་ཕོ་མོ་ས་ཡ་དྲུག་པོའི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་གཟེངས་བསྟོད་ཞུ་གི་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། ཁོང་ཚོས་རང་གི་མི་རིགས་དང༌། རིག་གཞུང་ཁྱད་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གཏོར་བཤིག་གི་ལས་འགུལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་བཞིན་གནས་ཡོད།

གཟེངས་བསྟོད་འདིས་བདེན་པ་དང༌། སྙིང་སྟོབས། སེམས་ཤུགས་བཅས་ལག་ཆར་བཟུང་སྟེ་བོད་ཡུལ་བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུའི་ང་ཚོའི་ཡིད་ཆེས་ཡང་བསྐྱར་སྲ་བརྟན་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ང་ཚོ་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ནས་ཡོང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཞི་རྩ་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ཅིང༌། ཚང་མས་བདེ་བ་འབྱུང་ཐབས་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོར་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་དགོས་མཁོར་སེམས་ཁུར་ཡོད་པ་ཡང་གཅིག་གྱུར་ཡིན།

མི་སྒེར་སོ་སོ་དང་མི་སྡེ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ནས་རང་དབང་དང་མདུན་ལམ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་དབང་དགོས་འདོད་ཡོད་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རང་གཤིས་ཡིན་ཅིང༌། ཤར་ཡོ་རོབ་ནས་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་བར་དང་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་གང་སར་གནས་སྟངས་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདིས་དེའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་བསྟན་པ་རེད།

རྒྱ་ནག་ནང་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པར་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་དམངས་གཙོ་དགོས་འདུན་གྱི་ལས་འགུལ་བརྩམས་པ་དེ་དག་ལ་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་བྲལ་བའི་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་དྲག་གནོན་བྱས་ནའང༌། མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་རྣམས་ལ་གྲུབ་འབྲས་མ་ཐོན་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་མེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ནང་རང་དབང་དགོས་པའི་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་མེ་ལྕེ་དེ་སྐྱར་གསོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། དེ་འདྲའི་རང་དབང་གི་སེམས་ཤུགས་དེ་དག་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་མང་པོར་ཁྱབ་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པར་སོང་ནུས་ཤུགས་དེ་ལས་རྒྱ་ནག་གཡོལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ནག་གི་སློབ་ཕྲུག་སྙིང་སྟོབས་ཅན་རྣམས་དང༌། ཁོང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང༌། འཛམ་གླིང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་གདོང་གཤིས་བསྟན་པ་རེད།

སླར་ཡང་གཟའ་འཁོར་སྔོན་མའི་ནང་བོད་དུ་མང་ཚོགས་ཁྲོད་

ཁྲིམས་གཅོད་ཞིབ་བཤེར་སར་བོད་མི་གང་འཚམས་ལོ་ངོ་བཅུ་དགུ་བར་བཙོན་འཇུག་བྱ་རྒྱུའི་ཁྲིམས་གཅོད་བྱས་འདུག དེ་ནི་ད་ཉིན་གྱི་མཛད་སྒོ་འདིའི་སྔོན་དུ་མི་དམངས་ལ་བསྡིགས་ར་བསྐུལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཚོད་འདུག ཁོང་ཚོའི་ནག་ཉེས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་གཅིག་དེ་ནི་བོད་མི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་དགོས་འདུན་གཅེས་པའི་བོད་ཡུལ་རང་དབང་རང་བཙན་འདོད་པ་དེ་ཡིན༌། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པའི་བཙན་དབང་རིང་ང་ཚོའི་མི་དམངས་ནས་དཀའ་སྡུག་ཇི་ལྟར་མྱངས་པ་རྣམས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ཞིབ་གསལ་འཁོད་ཡོད།

ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་དེ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་རེད། ང་ཚོའི་རྩ་དོན་དེ་བཞིན་དྲང་བདེན་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། འཚེ་བས་འཚེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་མ་སྤེལ་བ་ཙམ་ལས་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་རྒྱུ་མེད་སྟབས། ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་འཚེ་བ་དང༌། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གནས་དགོས། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ང་ཚོའི་མི་དམངས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཚམས་ཆོད་ཡོང་ཐབས་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལའང་སྡུག་བསྔལ་མི་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དམིགས་ཡུལ་འདི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་ངོས་ནས་དུས་སྐབས་མང་པོར་བོད་རྒྱའི་དབར་ཞི་མོལ་ཡོང་ཐབས་བྱས་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་ངོས་ནས་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། ཞི་བདེ་སྐྱར་གསོ་སླད་དམིགས་བཀར་གྱིས་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་བཏོན་པ་ཡིན། དེའི་ནང་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་འཚེ་བ་མེད་པའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང༌། ཕྱི་སྣོད་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་དང༌། ནང་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཞི་མཐུན་དུ་གནས་པའི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཡང་ཚུད་ཡོད།

སྔ་ལོ་ངོས་ནས་སི་ཏྲས་སི་སྦག་ཏུ་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་གྲོས་འཆར་དེའི་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་བྱས་ཡོད། ངོས་ཀྱི་མི་དམངས་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ངོས་ནས་བསྟུན་མཁས་ཆེ་དྲགས་པའི་སྐྱོན་ཆ་མཐོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ངོས་རང་གིས་དུས་ཚོད་དེ་ཚོར་བཏོན་པའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་ཞིང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། བསམ་ཚུལ་དེ་ཚོའི་ནང༌། ང་ཚོས་བསམ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ཕམ་ཁ་ལེན་ཡོད་ནའང༌། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་ལན་འདེབས་བྱས་མེད། གལ་སྲིད་གནས་སྟངས་འདི་མུས་ལ་འགྱུར་བ་མ་བྱུང་ན། ང་ཚོའི་ལངས་ཕྱོགས་སྐྱར་དུ་བསམ་གཞིགས་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་ཆགས་ཀྱི་རེད།

བོད་རྒྱ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཉམ་དང༌། བརྩི་བཀུར། ཡིད་ཆེས། གཉིས་ཕན་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་གཞི་རྩར་བཞག་དགོས་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༨༢༣ གྱི་སྐབས་སུ་བོད་རྒྱའི་དབུ་ཁྲིད་མཁས་མཛངས་ཅན་རྣམས་ནས་ཆིངས་ཡིག་གཏན་འབེབས་གནང་དོན། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད། རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། ཅེས་པ་བོད་ཀྱི་རྟེན་གཙོ་ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་ལ་འཁོད་པ་དུས་ད་ལྟ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པར་སོང་རྩ་དོན་དེ་དག་ཀྱང་གཞི་རྩར་བཟུང་དགོས་པ་ཡིན། ངོས་རང་ནང་པའི་གྲྭ་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་རྫོགས་རྨོངས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་ང་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅིང༌། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་བདེ་སྐྱིད་དང༌། འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཡོང་བའི་ཆེད་གཞན་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བཟོ་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། བདེ་སྐྱིད་དངོས་འབྲེལ་ནི་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌། ཆོག་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འབྱུང་དགོས། ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ཆོག་ཤེས་ནི་གཞན་ཕན་གྱི་ཀུན་སློང་དང༌། བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ་བཅས་གོང་སྤེལ་དང༌། རྨོངས་པ། རང་གཅེས་འཛིན། འདོད་སེམས་བཅས་སྤོང་བའི་ཐོག་ནས་འབྱུང་དགོས།

དེང་སྐབས་ང་ཚོར་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་རྙོག་དཔེར་ན། དྲག་པོའི་འཐབ་རྩོད་དང༌། རང་བཞིན་འབྱུང་ཁམས་གཏོར་བཤིག་དབུལ་ཕོངས། བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་ནི་འགྲོ་བ་མིས་བཟོས་པའི་དཀའ་ངལ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང༌། དཀའ་རྙོག་དེ་རྣམས་འགྲོ་བ་མིས་འབད་བརྩོན་དང༌། གོ་རྟོགས། སྤུན་ཟླའི་འདུ་ཤེས་བཅས་སྤེལ་པའི་སྒོ་ནས་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་དབར་དང་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འགན་ཁུར་ལེན་པའི་བསམ་བློ་སྤེལ་དགོས། ངོས་རང་ལ་མཚོན་ན། རང་གི་དགྲ་བོར་བརྩི་སའི་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་དགོས་པར་བཤད་པའི་བྱམས་སྙིང་གི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་བསྐྱེད་པར་རང་གི་ནང་ཆོས་འདིས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡང༌། ཆོས་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བོ་ཚང་མས་སེམས་བཟང་པོ་དང་སྤྱིའི་འགན་འཁུར་གྱི་བསམ་བློ་གོང་སྤེལ་གཏོང་ཐུབ་པར་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ཐོག་ཚན་རིག་གི་ནུས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་པའི་སྐབས་འདིར་ཆོས་དང༌། ནང་སེམས་ཀྱིས་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་དེར་དྲན་སྐུལ་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་བྱེད་ལས་དེ་བས་ཆེ་བ་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས། དེ་གཉིས་དབར་འགལ་ཟླ་མེད་ཅིང༌། ད་གཉིས་གཉིས་ཀས་གཅིག་གི་བརྒྱུད་གཅིག་ཤེས་སྐྱར་ང་ཚོར་གོ་དོན་གལ་ཆེ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད། ཚན་རིག་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གཉིས་ཀས་ང་ཚོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་སློབ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ནས་ཛ་དྲག་སེམས་འཁུར་བྱེད་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་ལག་ལེན་ངེས་པར་བསྟར་དགོས་ན་གནད་དོན་འདི་དག་ཤེས་རྟོགས་མ་བྱས་ཐབས་མེད་ཡིན། ངོས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་ལ་ཆོས་ལུགས་ཁག་ཚང་མས་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱོད་བཟང་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་སྤེལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གཅིག་གྱུར་ཡིན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་མི་འདྲ་བ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། བསྒྲུབ་བྱའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གྱུར་ཡིན།

ང་ཚོ་དུས་རབས་འདིའི་བཅུ་ཕྲག་མཐའ་མའི་ནང་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བདེ་བར་འཚོ་གནས་བྱས་པའི་སྔ་མོའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་རྩ་ཆེ་དེ་དག་གིས་སླར་ཡང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དེ་ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདི་ལས་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་བ་དང༌། མི་རྣམས་སེམས་པ་བཟང་བ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

ངོས་ནས་ང་ཚོར་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་མཁན་དང༌། ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་ཚང་མའི་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་རྒྱུར། ང་ཚོ་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་གོ་རྟོགས་དང་བརྩེ་སེམས་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་འདི་ལས་བཟང་བ་ཞིག་གསར་སྐྲུན་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ང་ཚོས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་ཞུ་གི་ཡིན། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ནོར་ཝེ་རྒྱལ་ས་ཨ་སོ་ལོ་ནས་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

ནོར་ཝེའི་རྒྱལ་ས་ཨོ་སོ་ལོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བའི་གཟེངས་བསྟོད་བཞེས་པའི་ཉིན་རྗེས་མར་སྩལ་བའི་གསུང་བཤད།

སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་རྣམ་པ་ཚོ། དེ་རིང་ངོས་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཁྲོད་དུ་བཅར་ཐུབ་པ་འདི་དགའ་ཚོར་དང་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། འདིར་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཕེབས་པའི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་མང་པོ་མཇལ་ཐུབ་པ་དང༌། གྲོགས་པོ་གསར་དུ་བསྒྲིག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རྙེད་པར་དངོས་འབྲེལ་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང༌། མ་འོངས་པར་སླར་ཡང་མཇལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

ངས་རྣམ་ཀུན་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་ཁག་ཏུ་སྐྱེ་བོ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཐུག་འཕྲད་སྐབས་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་མིའི་རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་གཞི་རྩ་དེ་དྲན་སྐུལ་ཐེབས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོ་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་ཆས་གོས་དང༌། ཤ་མདོག་སྐད་ཡིག་བཅས་མི་འདྲ་བ་དེ་ནི་ཕྱིའི་མཐོང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ལས། གཞི་རྩ་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་པ་གཅིག་གྱུར་རེད། གནད་དོན་འདིས་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་བཅིངས་ཡོད་སྟབས་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་དང༌། མཛའ་འབྲེལ་མཉམ་གཤིབས་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ངས་དེ་རིང་གང་ཞིག་ཞུ་དགོས་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྐབས་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མར་ཐུན་མོང་དུ་དཀའ་ངལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་མིན་སྐོར་གྱི་ངའི་བསམ་ཚུལ་ཁ་ཤས་རྣམ་པ་ཚོར་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། འཛམ་གླིང་ཆུང་ངུ་འདིའི་ཐོག་ང་ཚོ་ཚང་མ་གནས་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་དང༌། རང་བྱུང་ཁམས་བཅས་པ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་གནས་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་དངོས་འབྲེལ་ལག་ལེན་དུ་མ་བསྟར་ཐབས་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ད་ཆ་ཚོགས་སྡེ་གཅིག་ཁེར་རྐྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་སྡོད་རྒྱུ་དང༌། ཚོགས་སྡེ་ད་དག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་སྣང་མེད་བསྐྱུར་འཇོག་བྱེད་ཐབས་མེད། ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྐབས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་བྱེད་དགོས་ལ། ཁེ་ཕན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱང་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས།

ང་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་དང་གྲྭ་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ངས་ཁྱེད་རྣམ་པར་བསམ་འཆར་ཞུས་པ་འདི་དག་དོན་ཕན་ལྡན་པར་དགོངས་ན། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཕྱག་ལེན་དུ་འགེལ་གནང་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཞུ་གི་ཡོད། ངས་ཁྱེད་རྣམ་པར་བོད་མི་མང་གི་དཀའ་སྡུག་གནས་སྟངས་དང༌། རེ་འདུན་ཇི་ཡོད་སྐོར་ཡང་ཞུ་འདོད་ཡོད། ནོ་སྦེལ་གྱི་གཟེངས་བསྟོད་འདི་བཞིན་འདས་པའི་ལོ་བཞི་བཅུའི་རིང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བཙན་དབང་འོག་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་སེམས་ཤུགས་ལྡན་པའི་བོད་མི་མང་ལ་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་གཟེངས་བསྟོད་གནང་བ་ཞིག་རེད། བཙན་དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་པའི་ངའི་ཡུལ་གྱི་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ང་ནི་རང་དབང་ཅན་གྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁོང་ཚོའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་བསམ་ཚུལ་ཞུ་རྒྱུ་ནི་ངའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་བསམ་གྱི་ཡོད།

ང་ཚོའི་མི་མང་ལ་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་པ་བཟོ་མཁན་དང༌། ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་དང༌། ཁྱིམ་ཚང༌། རིག་གཞུང་བཅས་གཏོར་བཤིག་གཏོང་མཁན་དེ་རྣམས་ལ་ངས་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་སེམས་ཀྱི་ངང་ནས་ཞུ་གི་མེད། ཁོང་ཚོའང་བདེ་སྐྱིད་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་རེད།

དེ་རིང་ངས་ཁྱེད་རྣམ་པར་དེང་སང་ངའི་ལུང་པའི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་པོ་དེ་དང༌། ངའི་མི་མང་གི་རེ་འདུན་ཞུ་དོན་གང་ལགས་ཤེ་ན། ང་ཚོའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་འདིར་ལག་ཆ་གཅིག་རང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དྲང་བདེན་ཞེས་པ་འདི་ཡིན། ང་ཚོ་ཚང་མ་གཞི་རྩ་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་གནད་དོན་དེ་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ཕན་ཚུན་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོའི་འདུ་ཤེས་དང༌། གཞན་ལ་བརྩེ་སེམས། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་བློ་འཁོར་རྒྱུར་ཕན་རླབས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ནི་ཉིན་བཞིན་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ང་ཚོ་འཚོ་གནས་ཐད་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་སྐྱེ་བོ་མི་རེ་ངོ་རེས་རང་ཤེད་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་འབའ་ཞིག་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་དགོས་མཁོ་སྣང་མེད་བསྐྱུར་འཇོག་བྱས་ན། གཞན་ལ་གནོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མཐར་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལའང་གནོད་པར་འགྱུར་སྲིད། དོན་གནད་འདི་དག་ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ།

དཔེར་མཚོན་ན། དེང་གི་དུས་འདིར་རང་ཚོས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་དམག་འཁྲུག་ཅིག་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་རང་ཤི་བརྒྱབ་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་གསལ་ཡིན། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ཆུ་དང་མཁའ་རླུང་བཙོག་པ་བཟོས་པ་འདིས་ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་གཞི་རྟེན་རྩ་མེད་བཟོ་གི་ཡོད་པ་རེད། མི་སྒེར་སོ་སོ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དེ་མུ་མཐུད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པར་སོང་ངས་སྤྱིའི་འགན་ཁུར་གྱི་བསམ་བློ་ཞེས་ཞུས་པ་འདི་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་ལས་གཞན་གྱི་གདམ་ག་བྱེད་ས་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་རིལ་བུ་འདི་བཞིན་དངོས་འབྲེལ་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་དེས་ང་ཚོ་ཚང་མར་ཕན་གནོད་འདྲེས་ཐུབ། དེ་ཡང་གནོད་སྐྱོན་ཡོང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་ཙམ་མིན་པར། ཕན་རླབས་ཡོང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་འདྲ་བ་ཡིན། བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་ཚད་མཐོའི་འཕྲུལ་རིགས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་གནས་ཚུལ་འཕོ་འགྱུར་གང་བྱུང་བ་རྣམས་ང་ཚོས་དེ་འཕྲལ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཙམ་མ་ཟད། ས་ཐག་རིང་པོར་གནས་ཚུལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་དེ་ཚོས་ང་ཚོར་ཐད་ཀར་ཕན་གནོད་ཡོང་གི་ཡོད།

ཤར་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་ནང་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་སྐབས་ང་ཚོར་སེམས་སྡུག་གི་ཚོར་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་མཚུངས་སྦར་ལིན་གྱི་ལྕགས་རིས་ལོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ཁ་བྲལ་བཏང་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཡང་བསྐྱར་མཉམ་འཛོམས་ཐུབ་སྐབས་ང་ཚོར་དགའ་སྤྲོའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། ལུང་པ་གཞན་ཞིག་ནང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་སྐབས་ང་ཚོའི་སྟོན་འབྲས་དང༌། སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་སྐྱོན་དང༌། ང་ཚོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཚོ་ཐབས་ཐོག་ཉེས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། གླིང་ཕྲན་གཞན་དག་ནང་དམག་འཁྲུག་བྱེད་བཞིན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་དབར་ཞི་བདེའི་གྲོས་འཆམས་ཡོང་བའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོ་རང་གི་བདེ་འཇགས་སྲ་བརྟན་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད།

དམག་འཁྲུག་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཞི་བདེ་ཡིན་ཡང་རུང༌། རང་བཞིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་གཏོར་བཤིག་བྱེད་པ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོའི་རང་དབང་གོང་མཐོར་གཏོང་བའམ། རྩ་མེད་བཟོ་བ། དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སམ། རྒྱུ་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པ། ཡ་རབས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་དམ་ནང་སེམས་ཀྱི་གནས་ཚད་དར་སྤེལ་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བ། འགྲོ་བ་མི་ཕན་ཚུན་དབར་གོ་རྟོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའམ། ཡང་ན་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་བ་བཅས་དེ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་བཅས་ཡིན་སྟབས་ཕན་ཚུན་མ་འབྲེལ་བ་ཁེར་རྐྱང་དུ་དཔྱད་ཞིབ་དང་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན། དངོས་འབྲེལ་དེ་རྣམས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཕན་ཚུན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་རྙོག་འཛིང་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།

བཀྲེས་སྐོམ་མམ། གྲང་རིད་ཤི་ཉེའི་སྐྱེ་བོར་དམག་འཁྲུག་མེད་པའི་ཞི་བདེ་ལ་རྩ་ཆེའི་རིན་ཐང་མེད་ལ། ལྟ་བ་མི་མཐུན་པའི་བཙོན་པར་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་བའི་ཟུག་གཟེར་གཅོག་མི་ཐུབ། ཕྱོགས་མཚུངས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ནང་བསམ་ཤེས་མེད་པར་སྐྱེད་ཚལ་གང་བྱུང་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ཆུ་ལོག་རྐྱེན་ངན་ནང་འདས་པའི་ཉེ་འབྲེལ་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་ཡིད་གདུང་བཅས་སེལ་མི་ཐུབ།

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་བརྩི་ཡོད་ས་དང༌། མི་མང་ལ་ཟས་གོས་ལྡང་ངེས་ཡོད་ས། མི་སྒེར་སོ་སོ་དང་ཡུལ་ཁག་སོ་སོར་རང་དབང་ཡོད་ས་བཅས་ལ་ཞི་བདེ་བརྟན་གནས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། སོ་སོ་རང་ཉིད་དང༌། ཉེ་འཁོར་གྱི་འཛམ་གླིང་ནང་དངོས་འབྲེལ་གྱི་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ་ཁོ་ན་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་ཐུབ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་གནས་ཚུལ་གཞན་ཐམས་ཅད་དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པར་ཕན་ཚུན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ཡིན།

དཔེར་ན། སྤྱིར་བཏང་གི་དམག་འཁྲུག་དང༌། ལྷག་པར་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་དམག་འཁྲུག་འབྱུང་སྐབས་ཁོར་ཡུག་གཙང་མ་དང༌། དཔལ་འབྱོར། མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་བཅས་ལ་རིན་ཐང་ཆུང་ངུ་ལས་མེད། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མི་ལ་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་གདེང་འཁེལ་བ་ཞིག་སྤྲོད་མི་ཐུབ། འགྲོ་བ་མི་ཡི་རིགས་ཡར་རྒྱས་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་པར་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཏན་ཏན་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་སྔོན་བོད་དུ་དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་རིགས་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོག་དོ་སྣང་ཆེས་ཆུང་སྐྱོན་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ་ད་ཆ་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་འདུག དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་མེད་པར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེས་དཀའ་རྙོག་ཚབས་ཆེ་བཟོ་སྲིད་ཀྱི་རེད།

ལུང་པ་འགའ་ཤས་ནང་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཐོག་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ལ་སྣང་ཆུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ངའི་བསམ་ཚུལ་ལ། ཕྱིའི་དངོས་པོ་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་གཉིས་ཀ་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ་གཉིས་ཀ་དོ་མཉམ་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་བསམ་གྱི་ཡོད། ཕྱིའི་ལྟ་སྐོར་བ་ཚོས་བོད་མི་ཚོ་སེམས་བག་ཕེབས་པོ་དང༌། དགའ་སྤྲོའི་ངང་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་གི་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན།

དེ་ཡང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བར་བརྩོན་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་དེ་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་རེད། གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡོད་ན། ཕྱིའི་དཀའ་རྙོག་གིས་རྐྱེན་པས་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་བག་ཕེབས་ལ་གཡོལ་འགུལ་གཏོང་མི་ཐུབ། ནང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཕྱིའི་དཀའ་རྙོག་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་དང༌། ཞི་ལྷིང་གི་སྒོ་ནས་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་མ་དོར་བར་དང་ལེན་བྱེད་ཐུབ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་དངོས་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོའི་ཐོག་ནས་མི་ཚེ་རྒྱས་སྤྲོས་ལྟར་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གནས་སྟངས་འདྲ་མིན་གྱིས་རྐྱེན་པས་ད་དུང་སེམས་ངལ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ། བག་མ་ཕེབས་པ་བཅས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ལྟར་འདི་དག་དང་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་འདི་དག་རང་གི་བློ་ཡུལ་དུ་ཆུད་པ་བྱས་ཏེ་དཀའ་རྙོག་ཁག་བསམ་བློ་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད༌། དེ་ནི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན། དེ་ལྟའང་དཀའ་རྙོག་གཅིག་སེལ་ཐབས་སུ་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཚབས་ཆེའི་དཀའ་རྙོག་གཞན་ཞིག་བཟོས་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། ས་བབས་ཆགས་སྟངས་ཁོ་ནའི་ཆ་ནས་ཙམ་མིན་པར་ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོ་འདིའི་ནང་གི་དཀའ་གནད་འདྲ་མིན་རིགས་སེལ་ཐབས་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགན་ཁུར་གྱི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སྟངས་དར་སྤེལ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐབས་ལམ་རྩ་བ་ནས་མེད།

དེ་འདྲ་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགན་འདི་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པའམ། ལས་དོན་དམིགས་བཀར་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་བསྐོ་གཞག་གམ་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་མི་སྣ་ཁོ་ནར་འཁྲི་བ་ཞིག་མིན་པར། ང་ཚོ་མི་རེ་ངོ་རེར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན། ཞི་བདེ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ང་ཚོ་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཐོག་ནས་འགོ་འཛུགས་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་སོ་སོའི་སེམས་ནང་ཞི་བདེ་ཡོད་ན། ང་ཚོའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་གཞན་ཚོ་ཡང་མཉམ་དུ་ཞི་བདེར་གནས་ཐུབ། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་ཞི་བདེའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཐོག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་དང་མཉམ་དུ་ཞི་བདེར་གནས་ཐུབ་པ་སོགས་ཡོང་གི་རེད།

ང་ཚོས་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ཚོས་ང་ཚོའི་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་སྙིང་གི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་ནང་དུའང་བདེ་སྐྱིད་དང་ཞི་བ་གོང་མཐོར་སྤེལ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། ང་ཚོ་འགའ་ཤས་ལ་དེ་ལྟར་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ནུས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བྱིངས་ཚོར་ཆོས་མིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཡོད་ཀྱི་རེད། ག་རེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཟེར་ན། ང་ཚོ་མི་རེ་ངོ་རེའི་ངོས་ནས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ལས་འགན་དང༌། ང་ཚོ་གནས་སའི་རང་བཞིན་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་རྣམས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་སྒྲུབ་དགོས།

ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཡོང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་འགྲོས་དེ་ཚོས་ངོས་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱིཡར་རྒྱས་ལ་བསྙད་དེ་ཁོར་ཡུག་གཏོར་བཤིག་གི་ལས་འགུལ་ཉེན་ཚབས་ཅན་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཁོར་ཡུག་མང་པོའི་ན་གཞོན་དང༌། ལྷག་པར་ཡོ་རོབ་ལྷོ་བྱང་ཁུལ་གྱི་ན་གཞོན་ཚོས་འབོད་སྐུལ་ལན་མང་བྱས་པའི་འབྲས་བུར། འཛམ་གླིང་སྲིད་དོན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་དཀའ་ངལ་འདི་དག་སེལ་ཐབས་སུ་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་གོམ་བགྲོད་སྤོ་རྒྱུའི་འགོ་འཛུགས་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཡར་རྒྱས་ལྷན་ཚོགས་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེར་ཕུལ་བའི་ལས་བསྡོམས་༼སྦ་རན་ཌ་ལན་ཌི༽ དེ་གནད་དོན་འདི་དག་ཛ་དྲག་དང་གལ་ཆེ་ཇི་ཙམ་ཡིན་མིན་སྐོར་སྲིད་གཞུང་ཁག་ལ་སློབ་སྟོན་བྱ་རྒྱུའི་གོམ་བགྲོད་གནད་ཆེ་ཞིག་ཡིན། དམག་འཁྲུག་གིས་གཏོར་བཤིག་སོང་བའི་ས་ཁུལ་ཁག་ནང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་དང༌། མི་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དོན་དངོས་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་ལ་དམིགས་པའི་འབད་བརྩོན་བགྱིས་པའི་འབྲས་བུར་ཨ་ཧཕེ་གྷ་ནི་སི་ཐན་ནང་ཡོད་པའི་ཨུ་རུ་སུའི་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་ཐུབ་པ་དང༌། རང་དབང་ཅན་གྱི་ན་མི་སྦི་ཡ་གསར་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

ས་ཁུལ་མང་པོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་གྱི་ཐོག་དགའ་ཞེན་དང་འབད་བརྩོན་རྒྱུན་མར་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་ཡུལ་ཁག་མང་པོ་དང༌། ས་ཆ་མང་པོའི་ནང་དོན་དངོས་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང་ཐག་ཉེའི་འགྱུར་བ་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ཧཕི་ལི་པིན་གྱི་མ་ནི་ལ་ནས་ཤར་འཇར་མན་གྱི་སྦར་ལིན་བར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཕྱི་རྒྱར་གྲང་དམག་༼དམངས་གཙོ་དང་དམར་པོའི་ལྟ་བ་བར་གྱི་འཐབ་རྩོད་༽གི་དུས་རབས་རྫོགས་མཚམས་སུ་སླེབས་པ་གསལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་འཛམ་གླིང་གང་སར་མི་མང་རྣམས་རེ་བ་གསར་པའི་ནང་གནས་བཞིན་ཡོད། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ། རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་དེ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་བ་ཡོང་ཆེད་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་འབད་བརྩོན་གྱི་ལས་འགུལ་བརྩམས་པ་དེ་ལ་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་དྲག་གནོན་བྱས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་ཚོའི་འབད་བརྩོན་དེ་རྣམས་རེ་བའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དྲག་པོའི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་རང་དབང་གི་འདོད་པ་དང༌། དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཤུགས་དེ་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་མེད། མེ་མདའི་ཁ་ནས་སྲིད་དབང་ཐོན་ཟེར་བའི་སློབ་གསོ་སྤྲད་པའི་ན་གཞོན་དེ་ཚོས་ཐབས་ལམ་དེའི་ཚབ་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་བདམས་པ་དེར་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་ཡིད་སྨོན་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཡོད།

ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་འགྱུར་འགྲོས་འདི་དག་གི་རྟགས་མཚན་ག་རེ་བསྟན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་དང༌། སྙིང་སྟོབས། ཆོད་སེམས། གཞོམ་མེད་ཀྱི་རང་དབང་འདོད་པ་བཅས་ལ་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་བསྟན་པ་དེ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དྲག་པོའི་དམག་འཁྲུག་དང༌། བཙན་གནོན། གདུག་རྩུབ་བཅས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལ་ཞི་བདེ་དང༌། རྒྱུ་མཚན། རང་དབང་བཅས་བཞག་སྟེ་སྟོབས་ཤུགས་དེ་གཉིས་དབར་འཐབ་རྩོད་ཡོང་སྐབས་སྟོབས་ཤུགས་ཕྱི་མ་དེར་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོ་ཡང་ནམ་ཞིག་ཡང་བསྐྱར་རང་དབང་ལྡན་པ་ཆགས་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།

ད་ལམ་འདི་ག་ནོར་ཝེའི་ནང་ཐག་རིང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་གྲྭ་པ་སྙོམ་ཆུང་ངོས་ནས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་གནང་བ་འདིས་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོའི་རེ་བ་ཇེ་ཆེར་སོང་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོ་ཐབས་སྐྱོ་པོའི་གནས་སྟངས་ལ་དྲག་པོའི་ལམ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་དོ་སྣང་ཡོང་ཐབས་བྱས་མེད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་བརྗེད་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོས་གཅེས་སྲུང་བྱས་པའི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་དང༌། ལྷག་པར་སེམས་ཅན་ཚང་མར་གུས་བརྩི་དང་བདེན་པའི་ནུས་ཤུགས་བཅས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་པར་ད་རེས་ཁྱེད་རྣམ་པས་ངོས་འཛིན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བྱུང༌།

དེ་བཞིན་ངོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷི་ལ་ཡང་གུས་འདུད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ཐོན་པ་དང༌། ཁོང་གི་ལམ་སྟོན་འདིས་ང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བསྐྱེད་བྱུང་ཡོད། འདི་ལོའི་གཟེངས་བསྟོད་འདི་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགན་ཁུར་གྱི་བསམ་པ་གོང་མཐོར་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་རེད། འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་མང་པོས་བོད་མི་ཚོ་དཀའ་སྡུག་གནས་སྟངས་ཐོག་ལྷག་བསམ་གྱི་སེམས་ཁུར་ལེན་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་བཞིན་པ་འདིས་ངོས་ལ་སེམས་འགུལ་གཏིང་ཟབ་ཐེབས་བྱུང༌། དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་མི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་བཙན་གནོན་འོག་ཚུད་པའི་མི་ཡི་རིགས་ཚང་མར་རེ་བའི་གཞི་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།

ཁྱེད་རྣམ་པས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། བོད་འདི་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུའི་རིང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བཙན་གནོན་འོག་གནས་ཡོད་པ་དང༌། དེང་སང་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་ས་ཡའི་བཞི་ཆ་གཅིག་བོད་ནང་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་འབྱུང་ཁུངས་འགའ་ཤས་ལྟར་ན། བཙན་འཛུལ་བའི་དམག་དཔུང་གི་གྲངས་འབོར་དེ་ལས་ལྡབ་གཅིག་གི་མང་བ་ཡོད་ལུགས་གླེང་བཞིན་ཡོད། དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་ན། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་བོད་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་བའི་རང་དབང་དང༌། འགུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་རང་དབང༌། སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང༌། ཆོས་བྱེད་ཀྱི་རང་དབང་སོགས་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་དབང་གི་རྣམ་པ་ཕལ་ཆེར་རྩ་འཕྲོག་བྱས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་དང་བཙན་གནོན་གྱིས་རྐྱེན་པས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ནས་དྲུག་ཆ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་འདས་གྲོངས་གྱུར་ཡོད།

རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་མ་ཚུགས་གོང་ནས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་མང་པོ་དང༌། ལྷ་ཁང་མང་པོ། ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་མཁར་རྫོང་མང་པོ་རྩ་མེད་བཟོས་ཟིན་པ་དང༌། ལྷག་འཕྲོས་ཕལ་ཆེ་བ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་རྩ་མེད་བཟོས་ཡོད། གནད་དོན་འདིའི་སྐོར་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་ཡོད་ཙང་ངོས་ནས་རྒྱས་བཤད་ཞུ་གི་མིན། དེ་ལྟ་ནའང་མཁྱེན་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཞིག་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོའི་རྗེས་སུ་དགོན་སྡེ་འགའ་ཤས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་དང་རང་དབང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཤས་བཟོས་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་དེང་སང་ཡང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གཏོར་བཤིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཉེ་བའི་ཟླ་ཤས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐབས་སྡུག་དེ་དག་ད་དུང་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་འདུག

རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། མི་མང་གི་ཕྱོགས་ནས་ང་ཚོར་གཏོང་ཕོད་ཆེ་བའི་རོགས་ཕན་དང༌། ཕྱོགས་མཚུངས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་དང༌། སྒེར་པ་བཅས་ཀྱིས་རོགས་རམ་གནང་བའི་འབྲས་བུ་ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་འདི་དག་ཚུགས་མེད་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོས་ཏེ་ཤུལ་ལྷག་ཙམ་དང༌། ཡང་ན་དེ་ལས་ཕྲན་བུ་དྲག་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་གནས་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད་ལ། ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་དང༌། ཆོས། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅས་རྩ་བརླག་ཏུ་བཏང་ཚར་ཡོད་ཀྱི་རེད།

ད་ལྟ་གཟིགས་གསལ་བཞིན། ང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་བའི་ནང་སློབ་གྲྭ་དང༌། དགོན་སྡེ་ཁག་གསར་སྐྲུན། མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཆེད་མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་གསར་གཏོད་དང་འབྲེལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་གི་ས་བོན་བདག་ཉར་བྱས་ཡོད། ཉམས་མྱོང་འདིའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་རང་དབང་ཅན་གྱི་བོད་ནང་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཆ་ལག་ཚང་བ་ཞིག་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཡོད། ང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་དག་དེང་རབས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལུགས་ཐོག་གོམ་བགྲོད་བདུན་བསྐྱོད་བྱེད་པ་དང་སྦྲགས་ང་ཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་གིས་མཚོན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་སྲུང་བདག་གཅེས་དང༌། ཕྱོགས་མཚུངས་གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཕོ་མོ་ས་ཡ་མང་པོར་རེ་བའི་གཞི་རྩ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ད་ལྟའི་ཆར་ཛ་དྲག་སེམས་ཁུར་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གནད་དོན་ནི། བོད་ནང་རྒྱ་རིགས་ཧ་ཅང་ཁྱོན་ཆེ་བཙན་འཛུལ་གཏན་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་རིང་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་དང༌། ཁམས་ས་ཁུལ་བཅས་པར་རྒྱ་རིགས་ཧ་ཅང་ཁྱོན་ཆེ་གནས་སྤོ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོ་ནས་བཟུང་དེ་སྔ་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་རྒྱ་རིགས་གྲངས་འབོར་ཆེན་པོ་ཞིག་བོད་དབུས་དང༌། ནུབ་ཁུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་བོད་ས་གང་སར་གཞིས་ཆགས་བྱ་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐུལ་སློང་བྱས་པ་དེས་བོད་མི་རྣམས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་མངོན་ཆུང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་གང་མྱུར་འགྱུར་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། རིག་གཞུང༌། ཆོས་བརྒྱུད་བཅས་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་ཉེན་ཚབས་ཅན་གྱི་འགྱུར་འགྲོས་བྱ་སྤྱོད་དེ་མཚམས་གཅོད་རྒྱུ་དང༌། ཟློག་ཐབས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ད་ལྟ་ཕྱིས་མ་དྲགས་གོང་ལམ་སང་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོའི་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་བོད་ནང་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་གསར་པ་རིམ་བྱུང་ལ་དྲག་གནོན་རིམ་པར་བྱས་མཐར་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བཀོད་འདོམས་བྱས་ཏེ་དྲག་གནོན་རྩེར་སོན་པ་བཅས་འདི་དག་གཙོ་བོ་བོད་ནང་རྒྱ་རིགས་ཧ་ཅང་ཁྱོན་ཆེ་འབྱོར་བར་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་ཞིག་རེད། བོད་མི་མང་པོས་སོ་སོའི་སེམས་ནད་ཕྱིར་འདོན་བྱས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བཙོན་འཇུག་ཐོག་ཉེས་ཆད་དྲག་པོ་དང༌། མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང་ཡོད།

འོན་ཀྱང་ལྷ་ས་དང༌། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་མང་པོའི་ནང་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ང་ཚོར་འབྱོར་གྱི་འདུག ཕྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་རྒྱ་མིའི་བདེ་སྲུང་དམག་མིས་བསད་པའི་བོད་མི་གྲངས་འབོར་དང༌། རྗེས་སུ་བཙོན་ཁང་ནང་རྐྱེན་འདས་བྱུང་བའི་གྲངས་འབོར་བཅས་ཇི་བཞིན་ཤེས་རྟོགས་དཀའ་ཡང་ཕལ་ཆེར་བོད་མི་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་རྐྱེན་འདས་བྱུང་ཡོད་ཚོད་འདུག བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་གཏོང་བ་ནི་འཆར་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། གནས་སྟངས་ཇེ་སྡུག་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདི་གཞི་རྩར་བཞག་ནས་ད་དུང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་འགོག་ཐབས་དང༌། བོད་ནང་ཞི་བདེ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བསྐྱར་གསོ་ཡོང་ཆེད་ངོས་ནས་ཞི་བདེའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་ཞེས་པའི་གྲོས་འཆར་ཞིག་བཏོན་པ་ཡིན། སྔ་ལོ་སི་ཏྲ་སི་སྦག་ཏུ་ངོས་ནས་གཏམ་བཤད་བྱས་པའི་ནང་གྲོས་འཆར་དེ་སྐོར་ཞིབ་ཆའི་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ཡོད།

ངའི་ཡིད་ཆེས་ལ་གྲོས་འཆར་དེས་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུར་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་ཞིང༌། དངོས་ཡོད་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་པའི་གྲོས་མོལ་གྱི་གཞི་སྒྲོམ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང༌། ད་བར་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ལན་འདེབས་བྱེད་འདོད་མེད་པར་བཞག་སོང༌།

འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པར་རྒྱ་ནག་ནང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་ལ་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་དྲག་གནོན་བྱས་པ་དེས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་སྐོར་རྒྱ་ནག་དང་ཞི་འགྲིག་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགན་ལེན་གདེང་འཁེལ་མེད་ཕྱིན་དོན་ཕན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་མིན་པའི་ངའི་བསམ་ཚུལ་ལ་རྒྱབ་སྣོན་ལྟ་བུ་བྱུང༌། ཞི་བདེའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་པོ་དེས་ངོས་ནས་གཏམ་བརྗོད་འདི་དག་གི་འགོ་སྟོད་དུ་བཤད་པའི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད་པའི་གནད་དོན་ཁག་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཞི་བདེའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔས་གང་དང་གང་གླེང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ༡ བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཆོལ་ཁ་ཁམས་དང༌། ཨ་མདོ་ཐེ་བའི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཨ་ཧིམ་ས་ཞེས་འབོད་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་རྒྱུ་དང༌། ༢ རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་བོད་ནང་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་འདོར་དགོས་རྒྱུ། ༣ བོད་མི་མང་གི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། མང་གཙོའི་རང་དབང་རྣམས་ལ་བརྩི་བཀུར་དགོས་རྒྱུ། ༤ བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོའི་གནས་སྟངས་སྔ་སོར་ཆུད་ཐབས་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ། ༥ བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་བབས་དང༌། བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་དགོས་རྒྱུ། སི་ཏྲ་སི་སྦག་ཏུ་ངས་གཏམ་བཤད་བྱས་པའི་ནང་བོད་འདི་རང་སྲིད་རང་འཛིན་གྱི་མང་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོང་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བཅོས་དགོས་པའི་གྲོས་འཆར་བཏོན་ཡོད།

ད་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འདིའི་ཐོག་ནས་ཞི་བདེའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔའི་གཙོ་གནད་སྙིང་དོན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ས་ཁུལ་ལམ། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཞེས་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ནི་བོད་གཅིག་པུ་མིན་པར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ཡོང་ཆེད་གནད་དོན་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད།

ངའི་རེ་འདུན་ལ། བོད་ས་ཡོངས་སུ་འགྲོ་བ་མི་དང༌། སྲོག་ཆགས། རང་བྱུང་སྐྱེ་དངོས་བཅས་པ་ཞི་བདེའི་ངང་ཆ་སྙོམས་སུ་གནས་པའི་རང་དབང་སྐྱབས་གནས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བཟོ་དགོས། བོད་འདི་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་གཞན་གྱི་ནང་དངངས་སྐྲག་དང༌། སེམས་ངལ་གྱིས་མནར་བའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་དག་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་སའི་ལུང་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་བོད་དུ་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད།

ངོས་ནས་གྲོས་འཆར་བཏོན་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་གཙོ་གནད་རྣམས་ནི་གཤམ་གསལ་ཁག་ཡིན།

བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་དམག་དཔུང་མེད་པའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་དང་དེ་མིན་མཚོན་ཆའི་རིགས་བཟོ་སྐྲུན་དང༌། ཚོད་ལྟ། གསོག་འཇོག གནོད་ཚབས་ཆེའི་སྙིགས་རོ་འདོར་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ནུས་ཤུགས་དང༌། བཟོ་རྩལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་བཅས་བཀག་འགོག་བྱ་རྒྱུ། བོད་འདི་བཞིན་སའི་གོ་ལའི་ཐོག་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཡུལ་ཆེ་ཤོས་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང༌། རི་དྭགས་དང༌། སྐྱེ་དངོས། རྩི་ཤིང་བཅས་སྲུང་སྐྱོབ་དམ་བསྒྲགས་ལྡན་པ་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁག་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ། རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་བཤུ་གཞོག་བྱེད་པའི་རིགས་ལ་སྟངས་འཛིན་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུ། ས་ཁུལ་གྱི་མི་འབོར་ཆེ་རིགས་ལ་ཡར་རྒྱས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་འགུལ་སྲ་བརྟན་ཡོང་ཆེད་སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ། བོད་ནང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་སྐྲུན་བྱ་ཡུལ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྙིགས་རོ་ཕུང་གསོག་བྱེད་འཆར་བཀག་འདོམས་བྱ་རྒྱུ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་དང༌། སྲིད་བྱུས་ཁག་ཞི་བདེ་དང༌། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གོང་འཕེལ་ལ་དམིགས་ཏེ་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

ཞི་བདེ་གོང་འཕེལ་དང༌། སྲོག་ཆགས་ཡོངས་རྫོགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགན་ཁུར་ལེན་མཁན་ཚོགས་སྡེ་ཁག་བོད་ནང་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་དང་རོགས་ཕན་མཐུན་འགྱུར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གོང་འཕེལ་དང༌། སྲུང་སྐྱོབ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་དང༌། ས་ཁུལ་གྱི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གསར་འཛུགས་གནང་རྒྱུའི་ཐོག་ང་ཚོས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་གི་ཡོད།

བོད་ཡུལ་གྱི་ས་ཆའི་མཐོ་ཚད་དང་ཆེ་ཆུང་༼ཡོ་རོབ་མཐུན་གྲོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཐུན་མོང་གི་ས་ཁྱོན་དང་གཅིག་མཚུངས་༽དང༌། དེ་བཞིན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་རབས། རབ་ཏུ་ཕྱུག་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་བཅས་ཀྱིས་བོད་འདི་བཞིན་ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུས་ས་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཀྱི་ཁུར་ལེན་མཁན་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ཕྲན་ནང་རྒྱལ་ཁབ་མི་མཐུན་པ་ཁག་གི་དབར་བར་གནས་ཀྱི་འགན་ཁུར་ལེན་མཁན་ཞི་བདེར་མོས་པའི་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཡིན་པའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་ཡང་འཚམས་པ་ཡིན།

ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་འཁོན་འཛིན་རྒྱ་སྐྱེད་བཀག་འདོམས་ཆེད་ཨུ་རུ་སུའི་སྲིད་འཛིན་གྷོར་པོ་ཅོབ་ནས་ཨུ་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་ས་མཚམས་ཁག་ནས་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་གྱིས་ས་ཁུལ་དེ་རྣམས་ཞི་བདེའི་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་བཟང་པོའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས་དགོས་པའི་གྲོས་འཆར་བཏོན་གནང་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་མཚུངས་དེ་སྔོན་བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཆགས་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བལ་ཡུལ་གྱི་ལུང་པ་དེ་ཞི་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་གྲོས་འཆར་བཏོན་ཡོད་ན་ཡང༌། གྲོས་འཆར་དེའི་ནང་བལ་ཡུལ་ནང་ཡོད་པའི་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་འཁོད་མེད་པ་རེད།

ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ཞི་བདེ་ཡུན་གནས་ཡོང་སླད་གླིང་ཕྲན་དེའི་ནང་གནས་འཁོད་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཁག་དབར་ཕན་ཚུན་འགལ་ཟླ་མེད་པ་བཟོ་ཆེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཁག་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། སོག་པོའི་ཡུལ་ནས་ཨུ་རུ་སུའི་དམག་དཔུང་ཆ་ཚང་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་རྒྱུ་ཡང་གསལ་བའི་ཨུ་རུ་སུའི་སྲིད་འཛིན་གྷོར་པོ་ཅོབ་ཀྱི་གྲོས་གཞི་དེས་སྤྱིར་ཉེན་ཚབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཆུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། ལྷག་པར་ཨུ་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་འཁོན་འཁྲུག་གི་གནས་ཚུལ་ཆུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

ཕྱོགས་མཚུངས་འཛམ་གླིང་ནང་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་འཁོན་ཛིན་གྱི་འགལ་ཟླ་མི་ཡོང་ཆེད་ཡུལ་དེ་གཉིས་དབར་དངོས་འབྲེལ་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་བཟོ་དགོས་པ་གསལ་པོ་ཡིན། བོད་འདི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་བཟོ་ཐབས་སུ་ད་ལྟ་བོད་ནང་ཡོད་བཞིན་པའི་དམག་དཔུང་དང༌། དམག་མཁོའི་ཡོ་ཆས་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པའི་དམག་དཔུང་དང༌། དམག་མཁོའི་ཡོ་ཆས་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་ཐུབ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་རྒྱུ། དེ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོས་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

དེ་འདྲ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ཕྲན་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་སྲ་བརྟན་ཡོང་ངེས་མ་ཟད། ས་མཚམས་ཐག་རིང་ཁག་ཏུ་དམག་དཔུང་ཁྱོན་ཆེ་འཇོག་དགོས་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁུར་བུ་ཆུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་བརྟེན་ཚང་མར་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཡོད།

དམག་དོན་གྱི་གལ་ཆེའི་ས་གནས་བོད་འདི་དམག་དཔུང་མེད་པའི་བསྟི་གནས་སུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ནི་ཐོག་མར་བརྩམས་པའི་ལས་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཨི་སི་རལ་དང༌། ཨི་ཇབ་ཀྲི་གཉིས་དབར་གནས་པའི་ཕྱེད་གླིང་སི་ན་ཡིའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཁུལ་ད་ཕན་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་རིང་དམག་དཔུང་མེད་པའི་ས་གནས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་གནས་ཡོད་པ་རེད། ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་དམག་དཔུང་མེད་པའི་ཞི་བའི་ས་གནས་ཆགས་ཟིན་པའི་དཔེ་མཚོན་ཡག་ཤོས་ནི། ཀི་སི་ཏ་རི་ཀ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དེ་ཡིན།

བོད་འདི་ཕྱི་སྣོད་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་དང༌། ནང་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཞི་མཐུན་དུ་གནས་པའི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དེ་ཐོག་མ་མིན་པར་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་རང་བྱུང་ཞི་བའི་སྐྱེད་ཚལ་མང་པོ་གསར་བསྐྲུན་ཟིན་ཡོད། དཔེ་མཚོན་ཡག་ཤོས་གཉིས་ཏེ་ཀོ་ས་ཏི་ཏ་རི་དང༌། པ་ན་མ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཆགས་པའི་ལའི་ཨ་མི་སི་ཀྲ་ཌེ་སྐྱེད་ཚལ་དང༌། ཀོ་སི་ཏ་རི་ཀ་དང༌། ནི་ཀར་གྷོ་བ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཆགས་པའི་སི་ཨེ་པཛིའི་སྐྱེད་ཚལ་གཉིས་ཡིན།

ངོས་རང་འདི་ལོའི་ལོ་སྟོད་དུ་ཀོ་སི་ཏ་རི་ཀར་སྐྱོད་སྐབས་དྲག་པོའི་དམག་དཔུང་མེད་པར་མང་གཙོའི་སྲ་བརྟན་གྱི་ལམ་ནས་ཞི་བདེ་གོང་འཕེལ་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་དོན་འབྲས་ལྡན་པའི་འབད་བརྩོན་ཇི་ལྟར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་དངོས་སུ་མཐོང་བྱུང༌། དེས་ངོས་རང་གི་མ་འོངས་པའི་བོད་སྐོར་གྱི་བསམ་བློ་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་མིན་པར་དངོས་དོན་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་རྙེད་བྱུང༌།

མཐའ་དོན། དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་པའི་རྣམ་པ་ཚོ་དང༌། འདིར་ཕེབས་མི་ཐུབ་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་བཅས་ལ་ངོས་སྒེར་གྱི་མིང་ཐོག་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པས་ང་ཚོ་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ཅན་འདིའི་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་འདིས་ང་ཚོར་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང༌། ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་དྲག་པོའི་མཚོན་ཆ་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པར་དྲང་བདེན་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་ནུས་ཤུགས་ཅན་འདི་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ང་ཚོའི་རང་དབང་དང་དྲང་བདེན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་རྒྱུན་མཐུད་བྱེད་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་ཀྱང་འཕར་སྐྱེད་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ངས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཁྱེད་རྣམ་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་དང་སྦྲགས་ང་ཚོའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཉག་ཕྲ་བའི་སྐབས་འདིར་བོད་ཡུལ་འདི་ཐུགས་ནས་མ་བརྗེད་པ་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འཛམ་གླིང་འདི་ཞི་བདེ་ཆེ་ཙམ་དང༌། མཛའ་བརྩེ་ཆེ་ཙམ་ཞིག་དང༌། དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་ཞིག་བཟོ་ཐབས་ཐད་ང་ཚོས་ཀྱང་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། མ་འོངས་པར་རང་དབང་ཅན་གྱི་བོད་འདིས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཕན་གྲོགས་ཞུ་སེམས་དང༌། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། ཞི་བདེ་གོང་འཕེལ་བཅས་ལ་འབད་བརྩོན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོ་བོད་མིས་ནང་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང༌། དོན་དངོས་ལག་ལེན་ཐུབ་པའི་བྱ་སྤྱོད་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་གྱིས་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཞལ་འདེབས་ཤིག་འབུལ་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། དེ་ནི་ངོས་ཀྱི་རེ་བ་དང་འདུན་པ་ཡིན། མཐའ་མ་ངོས་རང་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་སྨོན་ལམ་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཁྱེད་རྣམ་པར་ཞུས་ནས་མཇུག་བསྡོམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དང༌།། འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་གྱུར་པ།། དེ་སྲིད་བདག་ནི་གནས་གྱུར་ནས།། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་ཤོག། ཅེས་སྩལ། (དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།)

བཞུགས་སྒར་མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་གསུང་པར་ནས་ཡིག་ཐོག་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཞུས་པ།

དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་པའི་ང་ཚོ་ལོ་ཉེར་དགུ་ལྷག་ཙམ་སྡོད་སའི་མངའ་སྡེའི་གཞུང་གི་བློན་ཆེན་ཁྲི་པ་དང༌། ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་གཞན་རྣམ་པ། དེ་བཞིན་ས་ཁུལ་ཁག་ནས་འཛོམས་པའི་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཚང་མ་བཅས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ངོས་རང་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཐུབ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང༌། སོ་སོའི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་དང་བཅས་པའི་ཁུར་འཁྲིས་པ་ཞིག་གིས་དུས་ཚོད་ཉག་ཕྲ་དངོས་གནས་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་བརླག་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁའི་དུས་ཚོད་འདིར་ད་བར་གང་ཐུབ་བསྒྲུབ་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱིས་ཞོགས་པ་མིག་གདངས་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་གཞིར་བཟུང་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་དགོས་ཀྱང༌། སྔོན་ལ་ང་རང་ཚོར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོ་འདིའི་སྒང་གི་སེམས་ཅན་སྤྱི་དང༌། ཡང་སྒོས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་གང་ཐུབ་ཀྱི་ཕན་པ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། དངོས་གནས་ཆོས་ནས་བཤད་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་རྒྱུ་དང་འདུན་པ་སྦྱངས་རྒྱུ་འདི་ངོ་ཐོག་ལག་ལེན་འགེལ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་ན་ནི་ད་ག་རེད། སྨོན་ལམ་རྒྱག་རྒྱུ་མ་གཏོགས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། གོ་སྐབས་ཡོད་ན་ཁ་ནས་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་ལས། ལག་ལེན་འགེལ་རྒྱུ་འདི་དངོས་གནས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་དགོས་དོན་སྙིང་པོ་ཡིན་ཙང༌། གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་མི་ལ་ཁ་ཕན་ཚིག་ཕན་གྱི་ཕན་ཐོགས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་རེད། དེ་འདྲ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་དེ་རིང་འདིར་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་རེད། ང་སྒེར་གྱི་ངོས་ལ་དམིགས་བསལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དང༌། དེ་བཞིན་སྟོན་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་སྐྱེས་མཆོག་མང་པོ་ཞིག་གི་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སོ་སོས་གནད་འགག་དང་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་འདུག་པ་བསམས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་དང་མོས་པ་ཐོབ་པའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཞེས་པའི་ལྟ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་རང་དབང་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་ཆབ་སྲིད་འཐབ་རྩོད་ནང་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ལྟ་བ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཐོག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྐྱེས་མཆོག་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་དྷི་ཞེས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་རང་ཉིད་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་བཟང་པོ་དང༌། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་དེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་རང་དབང་བསྒྲུབས་པ་རེད། དེ་ནི་གཟི་བརྗིད་དང་རླབས་ཆེན་ཞིག་དང༌། ངོ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་རེད།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང་ང་རང་ཆུང་ཆུང་སྒང་ནས་གྷན་དྷིའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཞེས་པ་འདིར་མོས་པ་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གྷན་དྷིའི་ཕྱག་ལེན་དང༌། ཁོང་གི་གནང་སྟངས་ལ་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་མིག་དཔེ་ལྟ་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་དང་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ནས་ཐབས་ཤེས་གང་འདུག་བལྟས་ཏེ་ཕན་སེམས་དང༌། གཞན་ཕན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་གང་ཡང་མེད།

སྤྱིར་ང་རང་ཚོ་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་དད་པ་དང་དམ་ཚིག་གི་མདུད་རྒྱ་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་པའི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མི་གཞིས་འཁོད་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། བྱེས་འཁོད་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ཚང་མས་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱས་ཏེ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང༌། ང་རང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཀྱང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགྲོ་དགོས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བྱས་པ་འདི་ཚང་མས་དང་ལེན་བྱས་ཏེ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་གྱི་དྲང་བདེན་འཐབ་རྩོད་འདི་སྲོག་དང་བསྡོས་ནས་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་འདྲའི་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་ཐོག་ནས་དེ་རིང་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་རེད་མ་གཏོགས། ང་མི་གཅིག་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་པས་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེ་ཡང་རྩ་བ་བཟང་དང་ངན་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་ཡང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ཆོས་ཉིད་རེད། ད་རེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ང་རང་ཚོ་སྐྱ་སེར་མཆོག་དམན་མང་པོ་རྣམས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་པའི་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་བོད་པའི་གཤིས་ཀ་འདི་འཇམ་པོ་དང༌། ཡག་པོ། དངོས་གནས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པ་འདུག་ཅེས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བོད་པར་བསྔགས་བརྗོད་བྱས། བོད་པར་མཐོང་བྱས་ཏེ་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཏན་ཏན་ཐེབས་ཡོད། གང་ལྟར་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་ད་རེས་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་ཚོས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འདི་ཐོབ་པ་རེད། དེའི་ཐོག་ལ་ས་ཁུལ་མང་པོར་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་ངའི་ངོ་ཤེས་པའི་གྲོགས་པོ་མང་པོས་ཀྱང་ཧ་ཅང་གི་དགའ་པོ་བྱས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་བྱས་པ་དང༌། ཚང་མས་དགའ་སྤྲོའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཏེ་མ་སྐུལ་དང་བླངས་ཐོག་ནས་དགའ་དགའ་སྐྱིད་སྐྱིད་དང༌། སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་རེད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་འདི་འདྲའི་སེམས་ཁུར་བྱས་པ་དང༌། དད་པ་དམ་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡོད་དུས་ང་རང་ཡང་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང་བས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འཛམ་གླིང་འདི་སྤྱིར་བཏང་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་འདྲ་པོ་ཡིན། སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནང་ལ་བཟང་དང་ངན་གྱི་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་ཅི་ཡངའཆར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་ཐོག་ནས་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་ཐོག་ནས་བཟང་དང་ངན་གྱི་སྒྱུ་མའི་སྣང་ངོར་ཅི་ཡང་འཆར་ཡོང་བ་ཡིན་དུས། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་འདོད་ན་རྒྱུ་བཟང་པོར་བསླབ་དགོས། རྒྱུ་ལ་དོ་སྣང་ཅི་ཡང་མེད་པར་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་འདོད་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཇི་ཙམ་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་འདོད་པ་ལྟར། དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་བཟང་པོ་ལ་བསླབ་དགོས། རྒྱུ་བཟང་པོ་ཞེས་པ་འདི་ཕྱི་ནས་དངོས་པོ་སྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་ཡིན་ཡང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ནང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངས་རྟག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟར་ཕན་སེམས་དང༌། བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་འདི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། མ་འོངས་པར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་གཞི་མ་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་འདི་དཀོན་པོ་ཆགས་ཡོད། ང་རང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བསླབ་རྒྱུ་འདི་ཡང་གཞི་རྩ་དྲང་བདེན་ཞིག་ཡོད་ན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགྲོ་ཐུབ། གཞི་རྩ་དྲང་བདེན་མེད་ན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགྲོ་མི་ཐུབ། དྲང་བདེན་ཡོང་བ་ལ་ཡ་རབས་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དྲང་བདེན་བསྒྲུབ་དགོས། དྲང་བདེན་གྱི་རྒྱབ་རྩ་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་ཐབས་ལམ་དེ་ཡང་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡིན་ན། དངོས་གནས་གཟི་བརྗིད་ཡོད་ལ། དེའི་ནུས་པའང་ཁྱད་དུ་མངོན་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། བདེན་པ་ཡོད་ཀྱང་བྱེད་ཐབས་ཡག་པོ་མ་བྱུང་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ཚང་མས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྩ་བ་དེ་བཟང་པོའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ཐུག་གི་ཡོད། བཟང་པོའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞིག་ཡོད་ན། བློ་འཚབ་དང་ངང་ཐུང་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་དང༌། སྙིང་སྟོབས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེའི་ཐོག་ནས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། རྩ་བ་ཐུག་ས་སེམས་ཀྱི་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་འདི་ཡིན།

དེར་བརྟེན་ཚང་མས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་པ་འདི་ནོར་བུ་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དཔེ་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་དངོས་གནས་རང་གཞན་འདི་ཕྱི་གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་གང་གི་གནས་སྐབས་ལ་ཡིན་ཡང་ལེགས་ཚོགས་མཐའ་དག་སྟེར་བའི་རྒྱུ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་སེམས་བཟང་པོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་ཉེ་ཆར་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་རག་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བའི་རྗེས་ལ་ངས་འདི་འདྲ་བཤད་ཀྱི་ཡོད༌། ང་ལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་རག་པ་འདི་ང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡར་མཐོ་གང་མཐོ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། མར་དམའ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་མི་ད་ག་རང་ལ་བསྡད་ཡོད། རྒྱུད་ལ་ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། དངོས་གནས་སོ་སྐྱེའི་ས་ལས་རིང་དུ་འཕགས་པའི་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་མེད་ཕྱིན་ང་མི་ཕལ་པ་རང་ལ་བསྡད་པ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མེད།

ཡིན་ནའང་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་འདུག་ཅེ་ན། ངས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང༌། འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་ཞིག་འདི་ཅི་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱས། ཅི་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་མི་ལ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་དེ་རིང་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་བ་ཡིན་དུས། འདིས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཞེས་པ་འདི་ལ་མཐོང་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་སེམས་བཟང་པོའི་ས་བོན་ཞིག་ཡོད་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སེམས་ཅན་ཚང་མའི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། དེ་ལ་རིན་ཐང་ཆེ་རུ་འགྲོ་དུས་མིས་དོ་སྣང་གསར་པ་སླེབས་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་བསལ་དགའ་པོ་ཡོད་ཅེས་བཤད་རྒྱུ་བྱུང་ལ། དྲན་ཡང་ད་ག་དྲན་བྱུང༌།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྔོན་ལ་ང་རང་ཚོས་མི་གཞན་དག་ཚོའི་ཐོག་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཞེས་པ་འདིར་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟས་ནས་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་བ་རྒྱག་པའི་སྔོན་ལ་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ངོས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་འགེལ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། འདི་གཞིར་བཞག་གིས་ཐབས་ཤེས་ཡ་རབས་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཐོག་ནས་ཐབས་ཤེས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། གཟི་བརྗིད་དང་ངོ་མཚར་སྐྱེ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། བྱས་ཙང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་བརྒལ་འགྲོ་གི་ཡོད། ལོ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་བསྡད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཕལ་ཆེར་མི་ཚེའི་ཕྱེད་ཀ་རྫོགས་ཚར་བའི་བཟོ་རེད། ད་ཕན་མི་ཚེའི་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པ་ཡིན། ང་རང་ལ་དཔག་པས་ཞེ་དྲག་སྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང༌། ཕྲན་བུ་བསྒྲུབས་ཡོད། ད་དུང་ཡང་གསོན་པའི་རིང་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་མི་ཚེའི་དགོས་པ་དང༌། སྲོག་གི་སྙིང་པོ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད། སྤྱོད་འཇུག་ནས་གསུངས་པ་བཞིན། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དང༌།། འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་གྱུར་པ།། དེ་སྲིད་བདག་ནི་གནས་གྱུར་ནས།། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་ཤོག། ཅེས་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་ལྟར་ལག་ལེན་ཐོག་གང་ཐུབ་བཀལ་གྱི་ཡོད། མ་ཤི་གསོན་པའི་རིང་ལ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་གང་ཐུབ་སྤྱི་སྒོས་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་སུ་ལའང་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཚང་མ་ད་ལྟ་ནང་བཞིན་བློ་བདེ་པོ་གྱིས།

རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཚེ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ངས་རྟག་པར་བཤད་པ་བཞིན་གཟུགས་པོའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་བབ་དང༌། དེ་བཞིན་བསམ་བློའི་གནས་སྟངས་བཅས་ཕྱི་ནང་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་ལོ་དགུ་བཅུ་གོ་གྲངས་དང༌། གཅིག་བྱས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཟིན་མ་ཟིན་སྡོད་རྒྱུའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། བསྡད་ཐུབ་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ཚང་མས་བློ་བདེ་པོའི་ངང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་ཟེར་བ་འདི་ཚིག་བཟང་པོ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། ངོ་གདོང་ལ་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་ནས་ཚིག་འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད་དེ་ལ་དག་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། ངས་རྟག་པར་ངོ་ལྐོག་མཚུངས་པ་བྱེད་དགོས་བཤད་པ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ཡག་པོ་བཅངས། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ཚང་མས་འགངས་ཆེ་སའི་ཐོག་ལ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད། ད་དུང་ཡང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།

ད་རེས་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའི་དངུལ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོང་གི་འདུག དེ་དག་ཁ་སང་གནས་ཚུལ་ཐོག་མ་ཐོས་པ་དང༌། ངས་བྱམས་བརྩེ་ཞེས་པ་འདི་ལ་སྣང་ཆེན་པོ་བརྩིས་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་བྱས་པར་དེ་རིང་མིས་དོ་སྣང་སླེབས་པ་ཞིག་ཆགས་ནས་ད་རེས་བྱ་དགའ་རག་པ་ཡིན་དུས། དངུལ་འདི་ཡང་དེ་འདྲའི་ཐོག་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད་སྙམ་བྱུང༌། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ང་ཚོ་བོད་པར་ཆ་བཞག་ན་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ང་ཚོ་ལས་སྐྱོ་བའི་མི། དཔེ་ཆ་བཞག་ན། ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་ནང་མི་ལྟོགས་རིད་ཤི་བ་ཁྱོན་ཆེ་ཡོང་གི་འདུག ཁོང་ཚོ་མི་གཅིག་པ་ཡིན་པ་དང༌། བདེ་བ་འདོད་ཅིང་འཆི་འདོད་མེད་པ་གཅིག་པ་རེད། ཁོང་ཚོར་ལྟོགས་རིད་ཀྱིས་ཤི་བའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས་དེ་ལ་ང་རང་གི་སེམས་ཁྱད་ཀྱི་སྐྱོབ་གསོའི་ཞལ་འདེབས་ཕྲན་བུ་རྒྱག་ཐུབ་ན་བསམ་པ་ལྟར་ཞལ་འདེབས་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ང་ཚོར་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་མཛེ་ནད་ཀྱིས་མནར་བའི་ནད་པ་ཁྱོན་ཆེ་ཞིག་ཡོད། སྔོན་མ་ངོས་ཨོ་རི་སར་སྐྱོད་སྐབས་དེ་ག་ངོ་ཤེས་པ་མི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་གིས་འགོ་ཁྲིད་པའི་མཛེ་ནད་ལ་ལྟ་རྟོགས་བྱེད་མཁན་ཚོགས་པ་ཞིག་འདུག དེ་ལ་སྔོན་མ་ཡང་སྒོར་མོ་ཁྲི་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ་ཡིན། ད་རེས་ཀྱང་དངུལ་གང་འཚམས་ཤིག་མཛེ་ནད་ལ་ལྟ་རྟོགས་བྱེད་མཁན་ཚོགས་པ་དེ་ཚོར་ཞལ་འདེབས་འབུལ་ཐུབ་ན་བསམ་པ་ཡོད།

དེ་ནས་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ལ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་དོན་ལ་དོ་སྣང་དང་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་སྟེ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་ཞི་བདེ་སྒྲུབ་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དེ་འདྲ་འགའ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་ཞལ་འདེབས་ཕྲན་བུ་འབུལ་ཐུབ་ན་བསམ་པ་ཡོད། དེ་ནས་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པ་ཚོར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད་ཀྱང༌། ད་རེས་ཀྱི་འདི་དག་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། ཤེས་ཡོན་ཐད་ནས་ང་རང་ཚོའི་རིག་གཞུང་བརྟན་བཟུང་བྱེད་རྒྱུའི་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་ཕྲན་བུ་བཏང་ན་བསམ་པ་ཡོད། དེ་ནས་དངུལ་གང་འཚམས་ཤིག་མ་རྩར་བཞག་སྟེ་མུ་མཐུད་ལོ་ལྟར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་ཉམས་ལེན་གྱིས་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན་དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་མཐུན་རྐྱེན་ཕྲན་བུ་སྦྱར་ཆེད་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ནས་དེ་ལ་མ་དངུལ་བཞག་ན་བསམ་པ་ཡོད། བསམ་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡིན། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་སྩལ།

ཐའེ་ཝན་དང་འབྲེལ་བའི་གླེང་རྙོག་སྐོར་གསལ་བཤད་བཀའ་སློབ།

དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་རུབ་རུབ་ཅིག་བྱས་ན་དྲན་བྱུང༌། བར་ལམ་རྙོག་གྲའི་སྐད་ཅ་ཕྲན་བུ་ལྷགས་པ་དེས་རྐྱེན་པས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁ་སང་གནས་ཚུལ་དེ་ཐོག་མ་ལྷགས་སྐབས་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་སྟབས་འགྲིག་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་པ་ལས་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། གང་ལྟར་ཡིན་པ་ཡིན་པ་དང༌། མིན་པ་མིན་པའི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་བཟོ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ལམ་སང་གནས་ཚུལ་དེ་ཐག་ཆོད་མ་ཐུབ་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སྦིར་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས། གཉིས་ནས་བར་ལམ་རྙོག་གྲ་བྱུང་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཕྱི་རོལ་ལུང་པ་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་ཁྲོད་གནས་ཚུལ་ཆེད་མངགས་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་ཨ་ཅང་ཅང༌། བོད་ནང་ལའང་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ཆེད་མངགས་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག་གནས་ཚུལ་དེ་ནི་ཏོག་ཙམ་ཁྱད་མཚར་པོ་རེད། བྱས་ཙང་དེ་ཚོའི་སྐོར་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱས་ན་དྲན་བྱུང༌།

དེ་ལ་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཡོད། གཅིག་ནི་བར་ལམ་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་དང༌། གཅིག་ནི་བར་ལམ་གནས་ཚུལ་གླེང་ལྷགས་མ་འདིས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ང་ཚོའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ལ་མིའི་མཐོང་ཚུལ་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདིའི་སྐོར་ཡིན། དེ་རིང་བཤད་དགོས་པའི་གནད་དོན་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་བར་ལམ་གནས་ཚུལ་གྱི་ཡོངས་སྟངས་ལ་ལྟ་དུས་རྩ་བ་ལྷག་བསམ་ཡིན་ཡང༌། དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་ལོ་སུམ་ཅུའི་ནང་ང་ཚོའི་བོད་དོན་ཐོག་གི་དུས་ཚོད་བཟང་ཤོས་འདི་ཆུད་ཟོས་འགྲོ་གི་འདུག སོ་སོའི་ངོས་ནས་འཁྲབ་ཐུབ་ན་གོ་སྐབས་བཟང་ཤོས་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲའི་དུས་ཚོད་རྩ་ཆེན་འདིའི་སྐབས་ལ་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བག་མི་ཕེབས་པ་དང༌། མདོར་ན་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཡང་འདི་འདྲའི་ཐག་ཆོད་ལ་མ་ཆོད་ཅིག་གི་ངང་འགོར་བསྡད་པ་དེ་ནི་བྱབ་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་ལས་ཡག་པོ་མི་འདུག ད་ལྟ་ངས་ཐག་བཅད་ནས་འདི་འདུག་སེ་ཡིན། འདི་འདུག་སེ་བྱེད། འདི་འདུག་སེ་མ་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་འདོད་མེད་ལ། ཐག་བཅད་ན་འོས་པོའང་མི་འདུག ཡིན་ནའང་སྔ་ཕྱིའི་ཡོང་རྐྱེན་རྣམས་གསལ་བཤད་བྱས་ན་སྙམ་བྱུང༌།

རྩ་བ་ཐའེ་ཝན་གྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ ༡༩༥༩ ལོ་ང་ཚོ་བཅན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་ང་ཐོག་མར་འབུམ་སྡེ་ལར་སླེབས་སྐབས་ཅང་གི་ཏར་གཅིག་འབྱོར་བྱུང༌། སྐབས་དེར་ཅང་གི་མ་འོངས་པར་ཀྲུང་གོའི་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་རྗེས་བོད་ལ་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་པའི་གཏམ་བཤད་ཅིག་བྱས་པ་དེའི་གཏམ་ཟིན་ཞིག་ང་ལ་བསྐུར་བ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང༌། དེ་རྗེས་ཕལ་ཆེར་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པའི་ལོར་ཐའེ་ཝན་དང་འབྲེལ་བ་གཅིག་བྱུང་ཡོད། ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སླེབས་རྗེས་གོ་མིང་ཏང་གི་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དེ་དང་མཉམ་དུ་བསྡེབས་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འདི་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་ཞིག་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་འགྲིག་གི་མི་འདུག ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པའི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་དགོས་ཞེས་ང་ཚོས་ཐའེ་ཝན་ལ་སྐད་ཆ་འདི་བཤད་ཡིན། ང་ཚོའི་བོད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་ཐོན་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན་འབྲེལ་བ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་རེད།

༡༩༧༦ ཀྱི་ལོ་མཇུག་དང༌། ༡༩༧༩ ལོ་ལ་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་དང་ང་ཚཽ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང༌། དེ་ནི་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཚུར་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ནས་ང་ཚོའི་སྒོ་བརྡུངས་པ་མ་གཏོགས། ང་ཚོས་ཕར་རྒྱ་མིའི་སྒོ་རྡུང་པ་མེད། འོན་ཀྱང་ཚུར་སྒོ་རྡུང་སྐབས་ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ང་ཚོ་བོད་རྒྱའི་འཐབ་རྩོད་འདི་གྲི་དང་མེ་མདའ་འཁྱེར་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་མ་རེད། འོ་ན་གྲི་དང་མེ་མདའི་འཐབ་རྩོད་མིན་པའི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་གང་ཡོད་ཅེ་ན། ང་ཚོར་བདེན་པ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། བདེན་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཡིན་ན། མི་དང་མི་གདོང་བསྟན་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོའི་གཟི་བརྗིད་ངོམ་ཐུབ་པ་དང༌། སྤོབས་པ་སྐྱེ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ང་ཚོའི་གདོང་སྦས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་རྒྱ་མིས་ཚུར་སྒོ་རྡུང་གི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཕར་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ལ་སྦོབས་པ་ཞུམ་དགོས་དོན་མེད། ང་ཚོས་འབྲེལ་བ་བྱས་ན་ཡག་པོ་འདུག པེ་ཅིན་ལ་ཕྱིན་པ་ཙམ་གྱི་མགོ་བཏགས་པ་མ་རེད། ང་རང་ཚོ་རང་ཚོད་ཟིན་ནས་དམ་བཅའ་ཞིག་བཞག་ཡོད། དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་འབྲེལ་བ་བྱས་ན་འགལ་བ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཅེས་འབྲེལ་བ་བཙུགས་པ་རེད། པེ་ཅིན་ལ་མུ་མཐུད་འབྲེལ་བ་ཆགས་པ་ཡིན་དུས། ཐའེ་ཝན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་བྱས་ན་ང་ཚོར་དཀའ་རྙོག་ཅིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡང་གདོང་ལེན་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བྱེད་སྟངས་དེ་རྒྱབ་བསྟན་ནས་གདོང་སྟོན་རེས་མ་བྱས་པར་བསྡད་ན་ང་ཚོར་ཕན་གནོད་ཇི་ཙམ་ཡོང་གི་འདུག བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་རེད། ཐའེ་ཝན་ཕྱོགས་ནས་ང་ཚོ་པེ་ཅིན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་འདི་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དང༌། ཡང་པེ་ཅིན་ཕྱོགས་ནས་ང་ཚོ་ཐའེ་ཝན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་འདི་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་འོག་ང་ཚོ་འདིར་ཆེ་རུང་ཆུང་རུང་བཙན་བྱོལ་གཞུང་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ལྟར། ཐའེ་ཝན་གཞུང་དང་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན་གྱི་འབྲེལ་བ་གསར་པ་ཞིག་དང༌། རྩ་བ་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱང་དེང་ཕུགས་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བལྟས་ནས་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ཐག་ངས་བཅད་པ་ཡིན། གོ་རིམ་འདི་ལྟར་བསྒྲིགས་པ་རེད། ཐའེ་ཝན་ལ་མགོ་བཏགས་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། བློ་བཅོལ་བྱས་པ་དང༌། སྐྱོབ་གསོ་བླངས་པ་མེད། དེ་ནི་གཞུང་ཕན་ཚུན་དབར་འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན་གྱི་འོག་ནས་འབྲེལ་བ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། དེ་སྐོར་བར་ལམ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ནས་གསལ་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་མ་རེད། གསལ་པོ་མ་བཟོས་པ་དེ་ལས་ཀ་འདི་སྦས་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། ལས་ཀ་འདི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གསང་བ་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱས་ཏེ་གསལ་བསྒྲགས་མ་བྱས་པ་ཞིག་མ་རེད། འོ་ན་ག་རེ་རེད་ཅེ་ན། ས་བོན་བཏབ་པ་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་དུས་ཚོད་ལ་མ་སླེབས་པར་སྐབས་རེ་བསྟན་ཆོག་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། སྐབས་རེ་བསྟན་མ་ཆོག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་སྲཽལ་རེད།

རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ལ་ཡིན་ནའང་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་རེད། བདེ་སྐྱིད་བྱུང་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད། ཐེ་ཝན་གོ་མིན་ཏང་ལ་ཡིན་ནའང་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་རེད། བདེ་སྐྱིད་བྱུང་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད། དགྲ་ཟླར་བརྩི་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག ཡིན་ནའང་བོད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལ་གུང་ཁྲན་ལ་ཡིན་ཡང་ང་ཚོས་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་ཡོད་ལ། ཐའེ་ཝན་ལ་ཡིན་ཡང་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་ཡོད། ཁ་གཏད་གཅོག་སྟངས་དེ་དུས་ཚོད་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་མགོ་གྲུང་པོ་ཞིག་དང༌། གཟུ་སྦྱང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཐུབ་ན་མཁས་པ་ཞེས་དེ་ལ་བརྗོད་རྒྱུ་རེད། ལྐུགས་པ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ན་དགྲ་ཟླ་དགྲ་གཤེད་བྱས་པ་གཅིག་པུ་ཧ་ལས་རྒྱུ་མེད་ལ། ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་མེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་རེད།

གཉིས་ནས་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ནས་རེ་ཟུང་རེ་ཟུང་ཐའེ་ཝན་ལ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས། ང་ཚོ་བོད་གཞུང་གིས་ལངས་ཕྱོགས་མཁྲེགས་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པའི་མུ་ནས་ཐའེ་ཝན་ལ་འགྲོ་མཁན་མི་དེ་དག་གི་དོན་དམ་པའི་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་རུང་མིན་རུང་ཕྱིའི་ལྟར་སྣང་ལ་ཡོང་སྟངས་འདི་བོད་གཞུང་ལ་རྒྱབ་གཏོད་བྱས་ཏེ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཆགས་དུས་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་མི་དེ་དག་ཐའེ་ཝན་ལ་སླེབས་རྗེས་རྒྱ་མིའི་རྣ་བར་འགྲོ་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཤོད་རྒྱུ་འདི་ཆོས་ཉིད་རེད། དེ་ནི་བོད་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་བ་མ་གཏོགས། བོད་པའི་བདེན་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐེ་ཝན་གྱི་ས་ཆའི་ཐོག་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཐའེ་ཝན་གྱི་ས་ཆར་བསྐྱོད་དེ་བོད་རང་བཙན་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ན་ཕན་ཐོགས་ཤིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག བྱས་ཙང་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྟངས་འདི་ས་ཆ་དེའི་སྒང་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་མིའི་བདེན་དོན་ཤོད་ཐུབ་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཞིག་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་མ་གཏོགས་གནོད་སྐྱོན་མི་འདུག དེར་བརྟེན་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག སྐད་ཆ་གཏམ་འཆལ་ཤ་སྟག་ཅིག་ཕ་གིར་སླེབས་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོར་གནོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་བདེན་དོན་གྱི་གཏམ་དེ་ཕ་གིར་བསྐྱལ་ཏེ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་གནས་ཚུལ་གཅིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་གཞན་གཅིག་ལ། བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ནས་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་ལ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ལ་དཀྲུག་ཤིང་རྒྱག་རྒྱུའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ནས་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཏོར་བཤིག་གཏོང་གི་འདུག་ཅེས་སྐད་ཅོར་ལུང་པ་གང་བརྒྱབ་ཀྱང་ཕ་གིར་ཕན་གནོད་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་ང་ཚོ་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ང་ཚོས་ཐའེ་ཝན་གཞུང་རང་ལ་འབྲེལ་བ་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་འབྲེལ་བ་དེའི་ཐོག་ནས་ག་ལེར་ག་ལེར་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དུ་གང་བྱུང་མང་བྱུང་གི་ཚད་འཕེར་མེད་པའི་གཏམ་འཆལ་འདྲ་མིན་ཡོང་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཐུབ་ན་འགྱུར་བཅོས་འགྲོ་ཐུབ་པས་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་འདི་བཞག་ཡོད། བར་ལམ་འབྲེལ་བ་ཡོང་སྟངས་དང་བྱེད་སྟངས་འདི་འདྲ་རེད། ང་ཚོས་སྲིད་བྱུས་རྩ་བ་བཟུང་ས་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་རེད།

བཀའ་ཤག་གི་འཆར་ཟིན་བཟོས་པ་དེའི་ནང་ཞིབ་ཕྲ་ཡོད་པ་བཞིན་གང་ལྟར་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ལྷག་བསམ་གྱི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་བྱས་པ་རེད། སོ་སོས་ཁུར་བླངས་ནས་ཡ་ཡུད་བསྒྲིལ་ཏེ་ལས་ཀ་བྱས་པ་རེད། ནོར་འཁྲུལ་རེད་བསམ་པ་ཞིག་དྲན་གྱི་མི་འདུག ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཡིན་ནའང་དངུལ་གྱི་རྩིས་ཁྲ་ཞོག་སྟངས་ཀྱིས་མཚོན་པས་དུས་ཐོག་དུས་ཐོག་ལ་གསལ་པོ་བཟོ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་སོགས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ནོར་འཁྲུལ་ཏན་ཏན་བྱུང་འདུག དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པ་གཞིར་བཟུང་གིས་སྔོན་ལ་ཉེས་ཆད་སྤྲོད་རྒྱུ་གཅིག་དང༌། མེད་པ་མེད་པ་ཞིག་གི་གསལ་པོ་གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟེ་བཀའ་ཤག་ནས་བཟོས་པ་དེ་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་ཚོ་མུ་མཐུད་རྒྱུན་ལས་ཐོག་ནས་གོ་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་གང་མགྱོགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག དུས་ཚོད་རྒྱང་སྟེ་བར་དེར་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལྷགས་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག གནས་ཚུལ་འདི་གཅིག་རེད།

དེ་ནས་གང་ཞིག་གལ་ཆེན་པོ་རེད་དམ་ཞེ་ན། འདས་པའི་ནོར་འཁྲུལ་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་དེ་དག་སེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ང་ཚོ་ད་ལྟ་ཕན་ལ་བྱ་བ་འདི་བརྩམས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་གང་རེད། འགལ་རྐྱེན་རྙོག་གྲ་གང་ནས་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཐའེ་ཝན་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ནས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ལ་ཐོག་མར་ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན་བོད་རང་བཙན་སྒྲུབ་རྒྱུར་འགལ་རྐྱེན་བཟོ་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཡིན་པ་རེད། དེ་ལ་འགལ་རྐྱེན་ཐའེ་ཝན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང་རེད། པེ་ཅིན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང་རེད་སེལ་དགོས། འདི་ཆེ་ས་དེ་རེད། སྔོན་ལ་ཁ་ཚ་ལག་ཐོགས་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ནས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ལ་རྙོག་གྲ་ཞིག་བཟོ་གི་ཡོད། རྙོག་གྲ་འདི་རྩ་འགོག་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་རེས་བཀའ་ཤག་ནས་འཆར་ཟིན་བཟོས་པ་དེའི་ནང་བར་ལམ་ཉེ་ཆར་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པས་གཏམ་བཤད་ཅིག་གི་ནང་ལ། རྒྱ་བལ་གྱི་མཚོན་པའི་བོད་མི་ཡོད་སའི་ནང་ནས་སྡེ་ཁག་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ལ་ཐའེ་ཝན་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ལབ་ཡོད་པ་རེད། སྡེ་ཁག་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་དེ་གང་དང་གང་ཡིན་རྩད་གཅོད་བྱེད་དགོས། ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་སྔོན་ལ་བཀའ་ཤག་གི་འཆར་ཟིན་ནང་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད། ཚོགས་ཆུང་གཅིག་བཙུགས། དེ་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག ཚོགས་ཆུང་དེ་གཅིག་པུས་འགན་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་མིན་པར། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཐོག་འགན་དང་ཁུར་ཞིག་འཁྲི་ཡོད། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་སྡེ་ཁག་ཉེ་འགྱངས་གང་ལ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཚོའི་ནང་ཐའེ་ཝན་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་འབྲེལ་བ་ག་ཚོད་བྱུང་དང༌། འབྲེལ་བ་བྱུང་ནས་ལོ་ག་ཚོད་ཕྱིན་འདུག དེ་དག་ཆ་ཚང་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་རྩད་གཅོད་མཐིལ་ཕྱིན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོས་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་ཐའེ་ཝན་གཞུང་ལ་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་བལ་ཁུལ་གྱི་བོད་མིའི་ནང་དམ་ཚིག་སེལ་བསླད་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། མི་མཐུན་པ་ཡོང་བའི་སྐད་ཆ་དཀྲོག་གཏམ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་སྔ་རྗེས་སུ་ལབ་ཡོད། ལབ་པ་དེ་རྣམས་ད་ཆ་གནས་ཚུལ་དངོས་གནས་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པས། ཐའེ་ཝན་གཞུང་རང་ལ་ང་ཚོས་གསེད་བཀྲོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཡོད་སྟབས་ཐའེ་ཝན་གཞུང་ལ་གནས་ཚུལ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག་ལ། གནས་སྐབས་གཅིག་གི་རིང་ལ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡང་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་ཕལ་ཆེར་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པའི་བཟོ་འདུག

གང་ཞིག་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེ་ན། མ་འོངས་པར་ཐའེ་ཝན་གྱི་བྱེད་ཕྱོགས་དེའི་སྐོར་ལ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། བར་ལམ་གྱི་ཡོང་སྟངས་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ནས་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་རྙོག་གྲ་འདི་བྱུང་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་བྱེད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཕྲན་བུ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྤོབས་པ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་བཟོ་འདུག ངོ་ཐོག་ང་ཚོས་བསྡིར་ས་གང་དུ་བསྡིར་དགོས་ཟེར་ན། ཐའེ་ཝན་བོད་སོག་ལས་ཁུངས་ནས་ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་འདྲ་སྤེལ་བ་འདི་དག་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་ཤིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བསྡིར་དགོས། བྱེད་ཕྱོགས་འདིར་ཏན་ཏན་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་རིང་འདིར་ཚོགས་པ་ཁག་གི་མི་ཚོ་ཤོག་ཅེས་ལབ་དགོས་དོན། དེ་དག་ཚང་མའི་འགན་བོད་གཞུང་ལ་འཁྲིས་པ་རེད་ཅེས་འཇོག་རྒྱུ་མིན་པར་ཚང་མར་འགན་འཁྲི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་འདུག དེ་གནས་ཚུལ་གཅིག་རེད། ཞིབ་ཕྲའི་བྱེད་ཕྱོགས་ཁྱེད་རང་ཚོ་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོ་བྱས་ཁྱེད་ཚོ་ཁུངས་སོ་སོའི་ཐོག་ནས་གོ་བསྡུར་འདྲ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་རིམ་པས་ཐག་བཅད་ན་མི་འགྲིག་པ་མི་འདུག འདི་དོན་ཚན་གཅིག་རེད།

དོན་ཚན་གཉིས་པ། འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུའི་རིང་ལ་གཙོ་ཆེན་བཀའ་ཤག་ནང་ལ་འགན་ཁྱེར་མཁན་བཀའ་བློན་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་ལས་བྱེད་པ་མང་ཆེ་བ་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐོག་ནས་གནམ་འཕང་གཅོད་ཐུབ་པ་མེད་ན་ཡང་ལྷག་བསམ་དང༌། དངོས་གནས་ལ་རྒྱ་ཞེན་ཁོག་གི་བསམ་བློ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཁྱེར་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་རེད། དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་འབྲས་བུར་ང་ཚོ་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་བོད་མི་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་ཐག་ཆོད་དུ་སྡོད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་གཞུང་ཞེས་པ་ཞིག་དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། སྐྱོན་ཆ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཆ་སྙོམས་བྱས་ནས་བཤད་ན་བྱས་རྗེས་ཏན་ཏན་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆ་ལ་བཀའ་ཤག་ནང་ཡོད་པའི་བཀའ་བློན་ངོ་ཡོད་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་ཆ་ནོར་འཁྲུལ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ཡིན་ནའང་རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་རེད། སོ་སོའི་ངོས་ནས་གང་ཐུབ་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུར་ངས་བལྟས་ན་ཧུར་ཐག་རྦད་ཐག་རེད།

ཡིན་ནའང་བར་ལམ་ཐའེ་ཝན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་འདིའི་སྐོར་ནས་ལས་ཀ་འཐུས་ཤོར་སོང་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག བཀའ་ཤག་གི་བཀའ་བློན་ཚོའི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་ཕལ་ཆེར་ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པོ་མ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་ཚགས་ཚུད་པོ་མ་བྱུང་བས་རྣམ་པ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག དེ་བཞིན་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་རྩ་བ་ལྷག་བསམ་རེད། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཞན་ཁོག་ཅིག་བྱས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཀྱང་མགོ་འཚོས་པ་ཕྱེད་ཀ་དང༌། མགོ་མ་འཚོས་པ་ཕྱེད་ཀ དཻ་འདྲའི་ཐོག་ནས་འུར་འདྲོགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ལངས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་པ་རེད།

མང་པོ་ཞིག་ནས་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་མཐོང་གི་འདུག སྔོན་མ་ཡང་གཅིག་བཤད་མྱོང༌། དེ་རིང་ཡང་ལས་ཀ་ཡོང་སྟངས་འདི་བུ་གླེན་པས་ཕ་ཡི་ཀླད་པ་བཅོམ་ཟེར་བའི་དཔེ་འདི་ཆགས་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ད་རེས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང་ལྷག་བསམ་མ་དག་པའི་སྐྱོན་མ་རེད། ཡིན་ནའང་བྱེད་སྟངས་མ་ཤེས་པའམ། འཛེམས་ཟོན་བྱས་པ། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སྐྱོན་གཅིག་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་རྡོག་རྡོག་གཅིག་མ་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་འདུག ཡིན་ནའང་དེ་ནི་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། དེ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ལས་སླ་པོ་རེད། འདི་ལ་དེ་ག་ཙམ་གྱི་འགན་སྤུངས་ནས་བཤད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མཐོང་གི་མི་འདུག

འགན་སྤུངས་ས་དེ་ངས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ང་ཚོར་རྩ་བའི་རྙོག་གྲ་སློང་མཁན་དེ་ག་ནས་སློང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་ང་ཚོས་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་འགན་ཡོད་ལ། དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོད། དེའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། འཚིགས་པ་གཞན་ལ་ཟ་ནས། རྡོག་རྒྱག་ནང་ཁུལ་ལ་གཞུས་ན་བྱབ་ཆུང་དང༌། ལྐུགས་པ་རེད། གཞི་རྐང་ལས་བྱེད་འགོ་བཀའ་བློན་ནས་བཟུང་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པ་དེ་དག་བྲེལ་བ་གང་ཡང་མི་འདུག དེ་དག་ཟླ་ཤས་ནང་ང་ཚོ་ཚོགས་འདུ་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཚོགས་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་བཀོད་སྒྲིག་གསར་པ་ཞིག་དང༌། དུས་ཚོད་མང་པོ་གཏོང་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།

ད་ལམ་གྱི་དོན་དག་ངས་གོང་དུ་ལབ་པ་བཞིན་བྱབ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཆུང་ཚགས་གཅིག་གི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་ཆུད་ཟོས་འགྲོ་བ་དེ་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ང་ཚོ་ཙམ་མ་ཟད། འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཁག་ཚོར་ཡང་བློ་ཡུལ་ལ་མ་ཤོང་བའི་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་ཉེ་ཆར་ཟླ་ཤས་ནང་བྱུང་བ་རེད། དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ནང་ནས་ཤོད་མཁན་བྱུང་ལ། ང་རང་གི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཕལ་ཆེར་ལོ་ལྔ་ནས་བཅུའི་བར་ལ་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲོ་རྒྱུ་ཧ་ལམ་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཏན་ཏན་རེད། ང་ཚོའི་དོན་དག་ཆེ་བ་དེ་དག་ལ་ལྷོད་ཡང་ཤོར་ནས་དུས་ཚོད་མ་ལྡང་བར་དུས་ཤོར་ཕྱིན་ན་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པོ་རེད། ད་བར་ཚང་མས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་རེད། ད་དུང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་དུས་ཚོད་རྩ་ཆེན་གྱི་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ང་ཚོའི་མིག་སྔར་ལག་པར་ལེན་ཆོག་ཏུ་སླེབས་པའི་སྐབས་ལ་དུས་ཚོད་རྗེས་ལུས་མ་ཐེབས་པ་བྱ་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་འདྲ་ཞིག་མིན་ནམ། ཚང་མས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས། གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་སྩལ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའའི་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཆོས་གྲོགས་ཕོ་མོ་ལྷན་རྒྱས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། དེ་རིང་འདིར་ང་ཚོ་རུག་རུག་བྱུང་བར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། འདིར་ཀཱ་ཤའི་ཡུལ་ཟེར་དུས་རྟག་པར་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཀཱ་ཤའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། དེ་བཞིན་རྟག་པར་བློ་ལ་ལྷང་ལྷང་དྲན་ཐུབ་པའི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་དང་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་རུག་རུག་བྱུང་བར་ངོས་རང་ཞེ་དྲག་དགའ་པོ་བྱུང༌།

དེ་ནས་ ༡༩༥༦ ལོར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་གྱི་སྐབས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གཅིག་སླེབས་པ་རེད། ཀཱ་ཤའི་རྒྱལ་པོ་དང་མང་པོ་ཞིག་དེ་དུས་ངོ་ཤེས་པ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་འདིར་ཚར་མང་པོ་སླེབས་པ་རེད།

དེ་རིང་འདིར་རྩོམ་རིག་པ་དང་ཡུལ་མི་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་ཤ་ཚ་པོ་དང་སྙིང་ཉེ་བའི་ཚིག་བཟང་པོ་དེ་འདྲ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་དགའ་བསུ་གནང་བར་དམིགས་བསལ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཞེས་དང༌། དེ་ནས་སྐུ་རྩེད་དང་སྦྲགས། ང་རང་གིས་འདི་ལྟར་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་བ་ཡིན་ན། ང་མི་ཕལ་བར་བསྡད་འདུག་མ་གཏོགས་འགྱུར་བ་གང་ཡང་ཕྱིན་མི་འདུག ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་དགེ་སློང་ཡིན་པ་དེ་རང་ལ་བདག་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད།

གཞན་མིའི་མིང་གིས་བཏགས་ཡོང་དུས་སྐབས་རེར་མཐོ་རུ་འགྲོ་གི་རེད་ལ་སྐབས་རེར་དམའ་རུའང་འགྲོ་གི་རེད། ཡིན་ནའང་རང་ཉིད་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡིན་བསྡད་པ་འདི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསླབ་པ་སྲུང་ཕྱིན་ཆད་ལ་དེ་ནས་ཐོ་གང་མཐོ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་མི་འདུག་ལ། ཐོ་གང་དམའ་རུའང་འགྲོ་རྒྱུ་མི་འདུག དེ་འདྲ་ཞིག་དང་དེའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་བཟང་པོའི་བསླབ་བྱ་དེ་དངོས་གནས་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་སོ་སོའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ཚོད་དཔག་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ག་ཚད་ཐུབ་ཐུབ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ས་ཆ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་མི་བཟང་ངན་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནའང༌། སྐད་ཆ་གཙོ་བོ་དེ་སེམས་རྒྱུད་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཕན་སེམས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། སྐད་ཆ་དེ་བཤད་སྐབས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡིན་ནའང་སྐྱིད་པོ་དང་ལྷོད་ལྷོད་ཡོང་བ་དང༌། མི་ལ་ཡིན་ནའང་ཕྲན་བུ་ཕན་གྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་འདུག

ངས་མི་འགའ་ཤས་ཀྱི་སེམས་ལ་དགའ་པོ་ཡོང་བའི་གཏམ་ཚིག་གཉིས་གསུམ་ཞིག་ཤོད་ཀྱིན་པ་དེའི་འབྱུང་རྩ་ང་རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་དྲག་ནས་མ་རེད། སྔོན་གྱི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་དཔྱད་པ་བྱས། དཔྱད་དོན་ཉམས་སུ་བླངས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་ཞིག་དང་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར། སོ་སོས་སློབ་སྦྱོང་དང་ག་ཚད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱས་ཏེ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ལུང་པ་འདིའི་ནང་འཕྲལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ཡིན་ནའང་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ཟེར་བ་འདི་དངོས་གནས་དྲང་ནས་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཟང་གི་སྲོལ་ཐོག་མར་བཏོད་ས། བསམ་བློའི་ནང་ལ་རྟག་པར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་ལུང་པ་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་ལ་ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་ཐོག་ནས་སྔར་མཐོང་ཐོས་མེད་ཅིང་ཧ་ལམ་གཉིད་ལམ་ཡང་བཏང་མ་མྱོང་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་འགྲུབ་པ་རེད། དེ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དངོས་གནས་མིའི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཞེ་དྲག་བཟང་དུ་ཕྱིན། མཐུན་རྐྱེན་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་འཛོམ་དུ་ཕྱིན། ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གཏོར་བཤིགས་གཏོང་བའི་ནུས་པ་ཧ་ལས་པའི་ཆེན་པོ་ཆགས་ཏེ། དཔེར་ན་སྔར་ཡིན་ན་མཁར་རྫོང་བརྩིགས་ཏེ་བཙན་ས་བཟུང་བའི་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སྐྱབས་བཅོལ་ས་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་རིང་ཁ་སང་གོ་མཚོན་གྱི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཆགས་དུས་ས་འོག་ཤིན་ཏུ་གཏིང་རིང་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྡད་ན་གང་ཤེས་མ་གཏོགས། གཞན་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོ་འདིའི་སྒང་ཧ་ལམ་སྐྱབས་བཅོལ་སའི་ས་ཆ་མ་ལྷག་པ་ལྟ་བུ། མི་མང་པོ་ཞིག་དངངས་སྐྲག་གི་འོག་ཏུ་སོྡད་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། ག་དུས་ཡིན་ནའང་དམག་འཁྲུག་གཅིག་ལངས་པ་ཡིན་ན། ག་རེ་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཡོང་བསམས་ནས་ཚང་མ་གཡེང་ལ་བཀྱགས་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

གཉིས་ནས་སྔར་ཧོབ་སྟེ་དམག་འཁྲུག་གི་ཉེན་ཁ་མེད་པ་ཞིག་ལ་ག་ལེ་ག་ལེར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་འགྲོ་བ་མི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་འཚོ་གནས་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་མང་པོར་མངོན་གསལ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱོན་ཞིག་ལྷག་སྟེ། འབྱུང་བ་བཞི་ཡིན་ནའང་འདྲ། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡིན་ནའང་འདྲ་རང་བཞིན་གྱིས་ཆ་སྙོམས་ཡོད་པ་དེ་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་སླེབས་ཡོང་གི་འདུག འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རེད། དེ་བཞིན་མིའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་རེད། དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་མངོན་གསལ་མེད་པར་རང་བཞིན་འབྱུང་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་སྒང་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན་ས་རེད།

དེ་བཞིན་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཁྱིམ་མཚེས་གཅིག་དང༌། ལུང་པ་གཅིག་སོ་སོ་སོ་སོ་རང་མགོ་འདྲ་ཐོན་ནས་བསྡད་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་བསྡད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་ནི་ཨ་ཅང་ཅང་སྟེ་དཔེར་ན་གླིང་ཆེན་ཕན་ཚུན་ཡིན་ནའང་གཅིག་གཅིག་ལ་ཧ་ཅང་ལྟོས་འཇོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྐོར་བཤད་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་གྱི་ས་མཚམས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་མེད་པར་ས་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྒང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་འོག་ནས་བསླབ་བྱ་ག་རེ་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། སྤྱི་བབ་བྱེད་པ་དང་སྤྱི་པའི་ཁུར་བླངས་ཏེ་སྤྱི་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་ག་རེ་ཡིན་ཡང་ལྷག་བསམ་འཁྱེར་སོ་མ་ནོར་བ་ཞིག་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་དང་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་འདུག

སྤྱི་སེམས་ཞེས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཐེ་བའི་སྤྱིའི་དོན་དུ་སེམས་ཁུར་བླངས་པ་ཞིག་ཡོང་བར་ཕྱི་ནས་བསམ་བློ་དེ་འདྲ་གཏོང་དགོས་པ་རེད་ཅེས་བཙན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། དོན་དམ་པ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་སྤྱི་སེམས་ཤིག་ཡོང་བ་ལ་གཞན་ཕན་གྱི་བློ་དེ་རྩ་བར་ཐུག་ཅིང༌། དེར་བརྟེན་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ནང་དུ་གལ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་བྱམས་སེམས་ཟེར་བའི་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རྩ་བ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

བྱམས་བརྩེ་བཤད་ཡོང་དུས་སྤྱིར་བཏང་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་རྣ་ལམ་དུ་ཆོས་པའི་ཚིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་འདྲ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག ཡིན་ནའང་ངོས་ཀྱི་སེམས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་ནས་བྱམས་སེམས་ཟེར་བ་འདི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་བསླབ་བྱ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཆོས་གཅིག་པུའི་སྐད་ཆ་རེད་བསམ་གྱི་མི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། མཐར་ཐུག་ཆོས་ལུགས་རང་རང་སོ་སོའི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་འདྲ་མི་འདྲ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་ད་ལྟ་ཡོད་དང་ཡོད་བཞིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འདིར་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དང་འདྲེས་ཡོང་དུས་སེམས་བཟང་པོ་དང་ཕན་སེམས་བྱེད་དགོས་ཞེས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་ཆགས་སྟབས། ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་བྱམས་བརྩེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ན་ཆོས་དད་དགོས་པ་དང༌། ཆོས་དད་མེད་ན་བྱམས་བརྩེའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་མི་དགོས་པ་ཞིག་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ངས་ནམ་རྒྱུན་རྩོལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཆོས་དད་བྱེད་དང་མ་བྱེད་སོ་སོ་རང་དབང་རེད། ཆོས་དད་བྱེད་པ་ཡིན་ནའང་ཆོས་ལུགས་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་སོ་སོ་ཁམས་དང་མོས་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེར་ཇུས་གཏོགས་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར་ག་རེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཟེར་ན། ཆོས་དད་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་གསོན་པའི་རིང་ལ་གང་ལྟར་བདེ་སྐྱིད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་དེ་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཏན་ཏན་ཆགས་ཡོད་སྟབས། བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། གང་ལྟར་བདེ་བ་འདོད་པ་ཞེ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ནམ་རྒྱུན་ངས་བདེ་བའི་རྒྱུ་མཐར་ཐུག་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བ་དེ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་བདེ་སྡུག་དང་ཞེ་དྲག་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལུང་དྲངས་ནས་བཤད་དགོས་པ་མི་འདུག སྔོན་གྱི་ཆོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་དགོས་པ་མི་འདུག ད་ལྟ་ད་ལྟ་ང་རང་ཚོ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་ནས་ག་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག་གམ། མཐའ་མ་རྒས་དུས་ག་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག་གམ། དེ་ལྟར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་དེར་བུ་དེའི་ངོས་ནས་མ་ཡི་འོ་མ་འཐུང་བ། མ་དེའི་ངོས་ནས་བུ་དེ་ལ་འོ་མ་སྦྱིན་པ་ནི་ཉི་མ་དང་པོའི་ལས་ཀ་ལྟ་བུ་ཆགས་འདུག དེ་འདྲའི་བུ་དེའི་ངོས་ནས་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་པ་ཟེར་བ་དེ་ཚོའི་ཚིག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཚིག་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་རྟོག་པའང་ཕལ་ཆེར་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་སྙིང་ཉེ་བའི་བསམ་བློ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཨ་མའི་འོ་མ་འཇིབ་ཡག་ཅིག་དང༌། ཨ་མའི་ངོས་ནས་ཡིན་ན་ཡང་བུ་དེར་སོ་སོའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ནང་བཞིན་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཤིག་དང་སྙིང་ཉེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་གི་འོག་ནས་འོ་མ་དེ་བབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

གལ་ཏེ་མ་དེས་བུ་དེ་ལ་བརྩེ་སེམས་དོར་བའི་ཁོང་ཁྲོའི་བསམ་པ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཕལ་ཆེར་འོ་མ་དེ་འབབ་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད་བསམ་གི། དེ་འདྲ་ཡིན་པས་མངལ་ནས་བཙས་པའི་ཉིན་མ་དང་པོར་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་འདི་བྱམས་བརྩེའི་ངང་དུ་འཚོ་བ། གང་ལྟར་བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་རོགས་མགོན་ཞིག་གི་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་འཚར་ལོངས་བྱེད་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུ་གཞན་ཕན་གྱི་བརྩེ་སེམས་ཟེར་བ་འདི་འཚར་ལོངས་བྱེད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། བར་དུ་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་རིང་ལ་ནད་སྣ་ཚོགས་ན་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། རྒས་པའི་དུས་སུ་ཡང་གཞན་གྱི་བརྩེ་བ་ཟེར་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་རིན་ཐང་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མཐའ་མ་འཆི་བའི་ཉིན་མོ་དེ་ལ་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུར་འཆི་བ་མིན་པར་བློ་གཏད་བཅོལ་ས་ཡོད་པ་ཞིག་གི་ངང་ནས་ཤི་བ་ཡིན་ན། ཤི་མཁན་ཁོ་རང་ཡང་བློ་བདེ་པོ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། བརྩེ་སེམས་ཟེར་བ་འདིར། རྩ་བ་འདོད་ཆགས་དང་འབྲེལ་བའི་བརྩེ་སེམས་དང་འདོད་ཆགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བརྩེ་སེམས་ཡོད་པ་རེད་དེ། ག་རེ་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། འཚེ་སེམས་མིན་པ། གནོད་འཚེའི་བསམ་པ་མིན་པར་སྙིང་ཉེ་བའི་བསམ་བློ་དེ་མི་ཚེའི་མགོ་ཚུགས་པ་ནས་མཇུག་མ་རྫོགས་བར་དུ་འཚོ་བའི་གཙོ་བོ་གཅིག་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཀླད་པའི་ཚན་རིག་པ་མཁས་པ་དེ་འདྲས་བྱིས་པ་མངལ་ནས་བཙས་པའི་བདུན་ཕྲག་ལྔ་དྲུག་ཅིག་གི་རིང་ནི་ཀླད་པ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་གཙོ་བོ་དེ་རེད། ཀླད་པ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ལ་མ་ཡི་གཟུགས་པོའི་དྲོད་སྦྱར་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་འདུག

དེས་ག་རེ་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། ཕྲུ་གུ་དེའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་རྟོག་པ་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་ཀྱང༌། དོན་དག་ཡང་སྙིང་ཤ་རུས་གདོས་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཁོ་རང་གི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ལུས་པོ་ཁོ་རང་འཚར་ལོངས་བྱེད་པ་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་དུས། ང་རང་ཚོ་མིའི་ལུས་རྟེན་ཁོ་རང་གི་ཆ་ནས་གཞན་གྱི་བརྩེ་བ་དང་གཞན་གྱི་བྱམས་བརྩེ་ཟེར་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ། ང་རང་ཚོའི་ལུས་པའི་ཤ་ཁྲག་རེ་རེ་ལ་ཁོ་རང་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་མ་རེད་ཀྱང་ལུས་པོ་ཁོ་རང་གི་གནས་སྟངས་ཀྱི་འོག་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྟོས་ས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག

དེ་རང་ཁ་སང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལ་སེམས་མ་སྐྱིད་པར་སེམས་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལུས་པོ་མ་བདེ་བ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ཨ་མེ་རི་ཀར་ཆ་བཞག་ན། མཁས་པ་དེ་ཚོས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། བརྒྱ་ཆ་བཅུ་གསུམ་སེམས་མ་བདེ་བའི་ན་ཚ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་འདྲའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་སེམས་འཁོས་སུ་མ་ཕབ་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དེའི་རྩ་བ་གང་ལ་ཐུག་པ་རེད་ཟེར་ན། སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱམས་བརྩེའི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་ཕོངས་པའི་འབྲས་བུ་རེད་ཅེས་སེམས་ནད་ཅན་ལ་སྨན་བཅོས་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་བསྡོམས་རྒྱབ་སྟེ་ཤོད་ཀྱི་འདུག

རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱམས་བརྩེ་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་སྤྱིར་བཏང་མིའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བྱམས་བརྩེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་འགྲེལ་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག བྱས་ཙང་བྱམས་བརྩེའི་འགྲེལ་བཤད་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲའི་ཐོག་ནས་བརྒྱབ་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་ལ། དེའི་སྟེང་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ན་རླབས་ཆེ་བའི་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་སྟེ། ངས་ནམ་རྒྱུན་དེའི་ཐོག་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད།

ད་ཤོད་རྒྱུ་ཞེ་དྲག་མི་འདུག དུས་ཚོད་ཕྱི་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག ངོས་རང་ཞེ་དྲག་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ་ཞིང༌།

ཡང་སྐུ་རྩེད་དང་སྦྲགས་ཁྱེད་རང་ཚོ་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོ་ཞིག་ཕེབས་ཡོད་སྟབས། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཐུགས་ལ་བཅངས། ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་མི་ཚེ་མཐའ་མ་རྫོགས་ཏེ་ཕྱིར་བལྟས་སློག་དུས། སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་སོ་སོས་ངའི་མི་ཚེ་འདིས་ཀོ་ཆོད་ཡོད་བསམ་པ་ཞིག་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་ན་དེས་ཏན་ཏན་སོ་སོའི་སེམས་ནང་ལ་དགའ་ཚོར་ཆེ་ཤོས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རྩོམ་ལ་མཁས་པ་ཚོས་སོ་སོས་དམིགས་བསལ་གྱི་སྦྱངས་པའི་གཞུང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་ཞ་དང་ཞོར་ལ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཕན་སེམས་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་སྤྱི་སེམས་དགོས་པ། དེ་འདྲའི་བསླབ་བྱ་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསླབ་བྱ་བྱས་པའི་བཟོ་འདྲ་མིན་པར། དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པའི་ཐོག་ནས་ག་ཚད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས། དེའི་གོ་བ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་གཏིང་ཟབ་ཡོང་བར་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་གནང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཅེས་སྩལ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༧ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གངས་སྐྱིད་ཕྱི་དྲིལ་སྣར་ཐང་ཚོགས་ཁང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ལྷན་ཚོགས་དབུ་འཛུགས་ཐོག་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

བོད་མི་རིགས་ནི་དངོས་གནས་ཞི་བདེར་དོན་དམ་པའི་དགའ་མོས་ཡོད་མཁན་ཞིག་དང༌། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་གཤིས་ཀ་དང་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་བྱེད་མཁན། གཏིང་ཟབ་པོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། འདི་འདྲའི་མི་རིགས་ཤིག་རྩ་བརླག་ཤུལ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲིམ་པའི་སྐབས་འདིར་འཛམ་གླིང་ཐོག་དངོས་གནས་བདེན་པ་དང༌། ཉམ་ཐག་པར་ཤ་ཚ་བྱེད་པའི་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་མིའི་བདེན་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཞིག་དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་འཛོམས་གནང་ཐུབ་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། མི་སུ་ཡིན་ཡང་ལམ་འགྲོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་དགའ་པོ་ཉེ་པོ་བྱས་ཏེ་རོགས་པ་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། ལམ་འགྲོ་མེད་པའི་སྐབས་སུ་གྲོགས་པོ་དང་སྙིང་ཉེ་པོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་སྤྱིར་བཏང་དཀོན་པོ་རེད། དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་ནི་བོད་པར་དཀའ་ངལ་ཕྲད་དེ་གནས་ཚུལ་ཁག་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་གནང་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་བརྟེན་དེ་ནི་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་སེམས་བཞིན་ཡོད།

འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་རིང་ང་ཚོར་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་ཐོབ་བྱུང༌། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་དཀའ་ངལ་གྱི་དུས་ཚོད་འོག་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་ནི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོར་མངོན་གསལ་དོད་ཤོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གཅིག་བྱུང་བ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་རྫུན་དང་ཧམ་པ་ཤོད་པ་དང༌། ཐུབ་ཚོད་གཏོང་བ་བཅས་དར་སོ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་རྒྱུ་མཚན་དང༌། དྲང་པོར་དགའ་པོ་བྱེད་པ་འདིར་རིན་ཐང་ཡོད་པའི་ཉམས་མྱོང་བྱུང་བ་དེ་ཡིན། ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་གི་ཐོག་མའི་དུས་སྐབས་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་པ་དང༌། བདུན་ཅུ་པའི་ནང་ང་ཚོར་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་ངོ་མ་དེ་འདྲ་ནས་བོད་དོན་ཞེས་པ་འདི་ཚར་ཟིན་པས་རེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་རེད་ཅེས་སེམས་པ་སྐྱོ་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོས་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་བའི་དུས་ཚོད་གཅིག་ཡོང་གི་རེད་བསམས་ཏེ་སེམས་ཐག་བཅད་ནས་བསྡད་པ་དང༌། ལྷག་པར་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་དུ་ཡོད་པའི་མི་མང་རྣམས་སེམས་ཤུགས་དང་སྙིང་སྟོབས་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན་རིམ་པས་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད། དེའི་འབྲས་བུར་ངས་བར་ལམ་ནས་བོད་རྒྱ་མིས་ཟས་པ་རེད་དེ་འཇུ་ཐུབ་མེད་བཤད་པ་ལྟར་ད་ཆ་དོན་དངོས་དེ་འདྲ་ཆགས་ཤིང༌། བོད་དོན་ཡལ་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཉམས་མེད་དུ་གནས་ཡོད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིར་འཛམ་གླིང་གི་མི་སྤྱི་ལ་དངོས་གནས་དངངས་སྐྲག་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འོག་ནས་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་ལ། དུས་རབས་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་འཕོ་འགྱུར་མགྱོགས་ཤོས་དང༌། ཡ་ཡུད་ཆེ་ཤོས་འགྲོ་བའི་དུས་རབས་ཤིག་ཡིན། འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཏེ་བལྟས་ན་ཕྱིའི་དངོས་པོའི་མཐུན་རྐྱེན་དང༌། ནང་གི་བསམ་བློའི་དྲན་འཕྲུལ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་ཧ་ཅང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། རང་བཞིན་མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་བདེ་སྐྱིད་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང༌། རང་དབང་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ། དྲང་པོར་དགའ་པོ་བྱེད་པ། བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་བཅས་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པ་བཟོ་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེར། བྱ་ནམ་མཁར་འཕུར་ཡང༌། འབབ་ས་ས་གཞི་ཞེས་པ་ལྟར། མི་བྱེད་དགུ་བྱེད་ཧ་ཅང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། མཐའ་མའི་བབས་ས་ནི་མིའི་རང་གཤིས་དྲང་བདེན་དང་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་བྱེད་པ་འདིའི་ཐོག་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་ནང་དུ་འཛམ་གླིང་ཐོག་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་གི་རྟགས་གང་ཞིག་བསྟན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དྲང་བདེན་དང༌། རང་དབང༌། མང་གཙོ་བཅས་ལ་མིས་རང་བཞིན་དུ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དེ་གང་གིས་ཀྱང་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་དང༌། གནས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ནས་མཚོན་ཆའི་གནོན་ཤུགས་དེ་མིའི་རང་བཞིན་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད།

འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་གི་ཐོག་མའི་དུས་སྐབས་སུ་དྲང་བདེན་དང༌། འཚེ་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་རང་དབང་གི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་ཧ་ལམ་ང་ཚོ་བོད་པ་གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང༌། དེང་སང་དེ་ལྟར་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཐོན་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་ནང་དུའང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ནི་མིའི་བསམ་བློའི་ཚོད་དཔག་ལས་ཆེས་ཆེར་བརྒལ་བའི་འགྱུར་བ་ཞིག་དང༌། མཐུན་པའི་འགྱུར་བ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན།

འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དེ་ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདི་ལས་ཞི་འཇམ་པ་ཞིག་དང༌། མི་ནང་ཁུལ་འཆམ་མཐུན་ཆེ་བ་ཞིག ཞི་བདེའི་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་བ་ཞིག་བཅས་ཡོང་རྒྱུར་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་པ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཐོག་གནས་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོའི་མདུན་ལམ་ཡང་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཕལ་ཆེར་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

དེར་བརྟེན་བར་ལམ་ནས་ངས་བོད་པ་ཚོར་ང་ཚོའི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་རེད། དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ལས་ཀྱང་རང་དབང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལས་ཀ་དེ་དེ་བས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད།

མ་འོངས་པར་རང་དབང་བྱུང་བའི་རྗེས་ལ་རང་དབང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ཐད་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་ད་ལྟ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་འདུག ད་ལྟ་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་དབྱེ་མཚམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་རྙོག་གྲ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱུང་ན་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཐབས་སྡུག་རེད། དེ་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་ནི་ངའི་བསམ་པར་མང་གཙོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག མི་མི་རེ་ངོ་རེས་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་དང་རེ་འདུན་ཆ་ཚང་བཏོན་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཚོགས་པ་དང་མི་སྒེར་ཚང་མས་སེམས་ནང་འགན་ཁུར་གྱི་བསམ་པ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོ་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་འཆར་ཟིན་ཞིག་བཟོས་ཡོད་པ་དེ་དག་གཞི་རྩ་མང་གཙོའི་རྩ་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་དེ་ནས་ད་བར་དུས་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་སོང་སྟབས་ད་ཆ་མང་གཙོ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཁ་ནས་བརྗོད་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་ཡིན་ཀྱང༌། ངོ་མའི་ལག་ལེན་འགེལ་སྟངས་རྣམས་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང༌། སྤུས་དག་ཡག་པོ་བཟོ་རྒྱུ་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་རེད་ལ། ཡག་པོ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག

སྔོན་ལོ་ཞིག་ནས་ངའི་རེ་བར་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཁྲིམས་ཐོག་མཁས་པ་དེ་འདྲ་དང༌། དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མི་སྣ་གཞི་རྩ་དེའི་ཐོག་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མཁས་པ་ཚད་ལྡན་དེ་འདྲ། ང་ཚོ་བོད་རང་ཁུངས་ཀྱི་ནང་ནས་འདས་དང་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་མཁན་བཅས་ཞུགས་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཟླ་བ་སྦྲེལ་ནས་ལྷོད་ལྷོད་ངང་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ཞིབ་འཇུག་བྱས། ཆ་རྐྱེན་བྱུང་ན་བོད་ནང་དུའང་ལྟ་སྐོར་བྱས་ཏེ་འཆར་གཞི་གོ་རིམ་ཡག་པོ་ཞིག་བསྒྲིག་ཐུབ་ན་བསམ་གྱི་འདུག གཅིག་བྱས་ན་རྒྱ་མི་ལ་ཡང་བཀའ་སློབ་ཞུ་རྒྱུ་མེད་དམ། དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཡིག་ཆ་ཡག་པོ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ན་བསམ་གྱི་འདུག

དེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་དོན་དག་རྩ་འགངས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་ང་རང་ཚོའི་ཆོས་དད་དང༌། སྔར་གྱི་གོམས་གཤིས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་བསྲེས་རྒྱུ་མེད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཡོད་པ་ནས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པ་ཚོ་ནི་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཡིན། ངས་སྔོན་ནས་རྟག་ཏུ་བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་དེ་དག་དོན་གྱི་བདག་པོ་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད། མ་འོངས་པར་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་ཐད་འགན་གཙོ་བོ་ཞིག་བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་མང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ད་ལྟ་གྲོད་ཁོག་རྒྱ་མིས་བརྒྱངས་པའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ངས་བྱས་ན་འགན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཡིན་ན་ཡང་ད་ལྟ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚོ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་དབང་བྲལ་བ་དང༌། གཉིས་ནས་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་སྟབས་ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློ་བློ་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་གསལ་པོ་ཞིག་འདི་ནས་བཟོ་རྒྱུ་ང་ཚོའི་འགན་ཡིན།

དེ་ནས་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཤིག་ལ་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་ལྟར་དུས་ཚོད་འདི་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོས་དུས་ཚོད་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་འདིའི་རྗེས་ཟིན་ཐུབ་པའི་ལས་ཀ་ཏག་ཏག་ཅིག་བྱེད་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་ལ་སྐབས་རེ་ང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་གི་འདུག དེ་རིང་ང་རང་ཚོ་འདིར་མཉམ་དུ་འཛོམས་པ་ལྟར་བསམ་འཆར་བཤད། གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག

ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་ཚོ། བརྩེ་བ་ཞེས་པ་འདི་མིའི་ཡོན་ཏན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་དམན་པ་དང་དཀའ་ངལ་ཡོད་མཁན་ལ་བརྩེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆོས་དང་འབྲེལ་ཏེ་ང་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཁྱེད་རྣམ་པས་བོད་དོན་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་གནང་བ་འདི་དངོས་གནས་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན། བོད་མི་རིགས་འདི་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་མི་འདྲ་འདྲ་དང་བསྡུར་ན་བོད་པ་ཚོ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་མིན་པར། མི་གཤིས་ཀ་བཟང་པོ་དང༌། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

དེར་བརྟེན་བོད་པར་རོགས་རམ་བྱེད་པ་ནི་བོད་མི་རང་གི་བདེ་སྐྱིད་ཨ་ཅང་ཅང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ས་རེད། བོད་པའི་རིག་གཞུང་འདི་གཅིག་ནས་རིག་གཞུང་རྙིང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་ནས་མིའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་འགན་མི་ཚང་མར་འཁྲི་བ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཆགས་ཡོད། ང་རང་གི་ཤེས་ཚོད་ནས་བྱས་ན། བོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་སྙིང་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བོད་པའི་གསོ་བ་རིག་པའི་རིག་གཞུང་འདི་ལུས་པོའི་བདེ་འཇགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བོད་པའི་ནང་སེམས་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་སེམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་མིའི་ལུས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། སེམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གཉིས་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

བོད་ལུང་པར་དེ་སྔ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད་ཅིང༌། བར་ལམ་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཕྲན་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དཔོན་པོ་གསར་པར་བསྟུན་དགོས་པར་བརྟེན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། རང་དབང་ལྡན་པའི་བོད་ལུང་པ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་ན་ཕྱོགས་མང་པོར་དགེ་མཚན་སྦྱིན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཆགས་ཀྱི་འདུག བསམ་བློ་ཡག་པོ་བཏང་ན་རྒྱ་མི་ལའང་ཕན་གྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་བར་ལམ་ང་ཚོ་བོད་པར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་གཙོ་བོ་འཁོན་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་བཅངས་ན་མི་འགྲིག་པ་དེ་ཡིན་པས། བོད་པ་བསམ་བློ་གཏོང་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་རྒྱ་མི་ལ་བརྣག་སེམས་གནོད་སེམས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཅང་བ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན། ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་འདི་བོད་པ་སྡུག་པོ་མྱོང་བ་དང༌། རྒྱ་མི་ཚོ་ག་དུས་ཡིན་ཀྱང་ཁུངས་འཁྱོལ་ལ་མ་འཁྱོལ་གྱི་དག་འབུད་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པ་དང༌། བོད་པ་ཚོ་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག བོད་རང་དབང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཕྱོགས་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང༌། བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་དངོས་གནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཆགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོ་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། བར་ལམ་ངས་རེ་འདུན་དེ་འདྲ་ཞིག་བཏོན་ཡོད། ཚང་མས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཕྱོགས་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག བྱས་ཙང་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་རིང་ཆེད་དུ་འཛོམས་པ་འདིའི་ནང་ང་ཚོ་བོད་པའི་འགན་འཁྱེར་མཁན་མང་པོ་འདུག ཡག་པོ་རེད། ད་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ལབ་པ་བཞིན་དུས་ཚོད་དངོས་གནས་ཇེ་བཟང་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་བོད་པ་རྩ་བ་སོ་སོ་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལས་གྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་ཞིག་བླངས་ཏེ་བོད་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་པ་ཡིན་དུས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚོ་ལ་འཁྲི་བའི་འགན་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་དངོས་གནས་ང་ཚོ་བོད་པའི་མགོ་ལ་འཁྲིས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་སྐབས་རེ་བོད་པའི་གཤིས་ཀར་ཛ་དྲག་གིས་འདེད་མཁན་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ལྷོད་གཡེང་གིས་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་བྱེད་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག གལ་ཆེ་ས་དེ་བརྗེད་ནས་དོ་སྣང་མ་བྱུང་བ་དང༌། གལ་ཆུང་ས་ཞིག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་དེ་འདྲས་ང་ཚོ་ཏན་ཏན་འཐུས་ཤོར་གྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག

དེ་བཞིན་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་རིང་ང་ཚོས་ཆེ་སར་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད་ལ་ཕྱོགས་གཞན་ནས་ང་ཚོར་མི་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་ནི་ཡིད་གཟབ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་སར་བསམ་བློ་གཏོང་མ་ཐུབ་པ། རྒྱ་ཆུང་ས་དེ་ཆུང་བར་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་བའི་བཟོ་ཞིག་ཏན་ཏན་མཐོང་གི་འདུག མ་གཞི་ཚང་མས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང་ད་ལྟ་བོད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་པ་ཡིན་པའི་ཁུལ་རེད། ངའི་གཤིས་ཀ་ནི་དངོས་གནས་མི་སུ་ལ་ཡིན་ཡང་བཟང་པོ་བློས་འགེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མདུན་ལ་སྐད་ཆ་གཅིག་བཤད། རྒྱབ་ལ་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱོན་ཞིག་ལྷགས་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངོ་ལྐོག་མེད་པ་ཞེས་པ་འདི་ངས་རྟག་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་བཞིན་ཆོས་ཁས་ལེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དཔང་འཕེར་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ཁས་མ་བླངས་ན་ཡང་བདེན་པ་ཞེས་པ་འདི་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆེ་ས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ན་ཡང་དང་པོ་ནས་རྫུན་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན་ན། མཐའ་མ་རྫུན་གྱི་མཐིལ་རྡོལ་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱིར་བཏང་གི་ལས་ཀའི་ཐོག་ཡིན་ནའང་འདྲ། ལས་བྱེད་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཡག་པོ་མ་བྱས་ན་སྤྱིར་བཏང་མིའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དུས་ཚོད་ཇི་སོང་གི་རྫུན་པ་རྐུབ་བརྡོལ་བ་དང༌། བདེན་པ་མཐའ་གསལ་བ་ཞིག་རང་བཞིན་དུ་ཡོང་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆོས་ཉིད་ཆགས་ཡོད་པས། ང་ཚོ་སྤྱིར་བཏང་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བསྡད་ཡོད་སྟབས་རྒྱུ་འབྲས་དཔང་འཕེར་དང་དྲང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཧམ་པ་ཤོད་པ་དང༌། རྫུན་ཤོད་པ། མགོ་བདེ་དྲན་འཕྲུལ་བྱེད་པ་བཅས་ནི་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ངོས་རང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་བརྒལ་འགྲོ་བས་ན་ཚོད་ལོ་རེ་ཟླ་རེ་བཞིན་རྒུད་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་དར་རྒྱུ་མེད་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་དགོས། ངས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུན་དེ་ཕར་བློས་བཀལ། བློས་བཀལ་བའི་མཐའ་མར་ཚུར་བྱས་རྗེས་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཤས་བཟོ་མཁན་འདྲ་པོ་ཆགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དྲིན་ལན་ལོག་འཇལ་ཟེར་བ་དེ་རེད། ཡག་པོ་མ་རེད། འདི་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སོ་གཅིག་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

བོད་དུ་རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་དབང་སྒྱུར་ལ་བོད་མིས་ངོ་རྒོལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་ད་ཕན་ལོ་ངོ་སོ་གཅིག་སོང༌། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་དུས་ཚེས་འདི་བརྩི་སྲུང་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར། ངས་བོད་མི་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་དང༌། བོད་རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་གཅེས་པའི་སྲོག་ཀྱང་བཏང་བའི་བོད་མི་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་དེ་དག་ལ་རྗེས་དྲན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞིའི་བཀོད་འདོམས་འོག་ཏུ་ཡང་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱིས་རང་དབང་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱས་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད།

ང་ཚོས་མ་འོངས་པའི་སྐོར་བསམ་གཞིགས་སྐབས་སྔ་ལོ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་གནས་ཚུལ་དེ་དག་དྲན་ངེས་ཡིན། ན་ནིང་ཕྱི་ཟླ་དྲུག་པར་རྒྱ་ནག་ནང་དམངས་གཙོའི་དོན་དུ་མི་དམངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བརྩམས་པ་དེ་འཛེམས་ཟོན་མེད་པའི་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་མནན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ལས་འགུལ་དེ་ཆུད་ཟོས་ཕྱིན་མེད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་མང་ཚོགས་ནང་རང་དབང་རྩོད་ལེན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་མེ་ལྕེ་སླར་ཡང་གསོས་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ས་གནས་མང་པོར་རང་དབང་གི་སྙིང་སྟོབས་འཕེལ་བཞིན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་དག་ལས་རྒྱ་ནག་གཡོལ་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་ཡོད།

ཡོ་རོབ་ཤར་ཕྱོགས་ནང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདིས། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་བའི་མགྱོགས་ཚད་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་བསྟན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་འོག་ནས་ན་མི་སྦི་ཡ་རང་བཙན་ཐོབ་པ་དང༌། མི་རིགས་དཀར་ནག་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུར་ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་གོམ་བགྲོད་དང་པོ་སྤོས་ཡོད། བློ་སྤོབས་སྐྱེས་འོས་ཤིག་ལ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་མི་དམངས་ལས་འགུལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེའི་རྩ་བ་ནི་འགོག་ཏུ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་དྲང་བདེན་དང་རང་དབང་གི་འདོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་གང་བསྟན་ཡོད་ཅེ་ན། རྒྱུ་མཚན་དང༌། བློ་སྤོབས། སེམས་ཤུགས། འགོག་ཏུ་མེད་པའི་རང་དབང་གི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ངས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་འགོག་རྐྱེན་མ་བྱས་པར་བོད་རྒྱའི་མི་དམངས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་རྣམས་ཁོག་ཡངས་བློ་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱེད་དང༌། ཐབས་ལམ་གསར་པའི་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་བསྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་དབང་དང་ཆེ་མཐོང་ལྡན་པར་གནས་རྒྱུའི་སེམས་འདུན་དེ་དག་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མནན་མི་ཐུབ། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་རྒྱ་ནག་རང་གི་དཀའ་ངལ་དང༌། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་ལྟ་སྟངས་གསར་པ་དང༌། བསམ་བློ་གསར་པ་གཏོང་དགོས་ཤིང༌། ཕྱིས་མ་དྲགས་གོང་ནས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། འཚེ་མེད། འོས་འཚམས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་སྐོར་བོད་མི་དང༌། རྒྱ་ནག་རང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་འབོད་ཚིག་དེ་དག་ངེས་པར་དུ་དང་ལེན་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱས་རུང༌། དོན་སྙིང་རྒྱ་ནག་ནང་རྒྱ་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་ས་ཡ་མང་པོ་དེ་དག་ལ་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་བྱ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་ཡོད། དམར་པོས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་ཡང་ས་ཁུལ་དེ་རྣམས་རྗེས་ལུས་དང༌། དཔལ་འབྱོར་དབུལ་ཕོངས་ཡིན་པ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེས་མ་ཚད། ས་ཁུལ་དེ་ཚོའི་མི་རིགས་ཚོར་སེམས་འཚབ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་ནི། ས་ཁུལ་དེ་དག་ཏུ་བཙན་ཤེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འབོར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་པ་དེ་ཡིན། ས་ཁུལ་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་རྒྱ་མི་གྲངས་འབོར་མང་བ་ཆགས་ཡོད། མན་ཇུ་རི་ཡ་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་ནང་ཐིམ་ཟིན། ནང་སོག་ཏུ་སོག་པོའི་མི་རིགས་ས་ཡ་གཉིས་དང་འབུམ་དྲུག་ཙམ་ལས་མེད་ཅིང༌། རྒྱ་རིགས་ས་ཡ་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་ཡོད། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་གྱི་མི་འབོར་ཕྱེད་ལྷག་རྒྱ་མི་རིགས་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་མི་འབོར་ནང་རྒྱ་རིགས་ས་ཡ་བདུན་དང་ཕྱེད་ཙམ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱ་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་གཞན་དག་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷིང་འཇགས་མ་ཐུབ་པར་གྱུར་ཡོད།

ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་རྨ་ཁ་གསོ་མ་ཐུབ་ན་མ་འོངས་པར་དཀའ་རྙོག་ཆེན་པོ་ལྷག་ངེས་ཡིན། ངའི་བསམ་པར་རྒྱ་ནག་གིས་རུ་སུ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་སྲིད་འཛིན་གྷོར་པོ་ཅོབ་ནས་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲའི་རིགས་སེལ་ཐབས་ལ་འཕྲོས་མོལ་དང༌། གུ་བཤངས་བྱེད་ལུགས་ནས་བསླབ་བྱ་ངེས་པར་དུ་ལེན་དགོས། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་རྒྱ་རིགས་མིན་པའི་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་དཀའ་རྙོག་རྣམས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་གཞི་རྩ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ཡིན་སྟབས་དེ་ཆབ་སྲིད་བསྒྱུར་བཅོས་ཁོ་ནའི་ལམ་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་གསལ་པོར་ཤེས་དགོས།

བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གྱི་དཀའ་རྙོག་ཞི་བ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སེལ་སླད་ངས་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་དང༌། སི་ཏྲ་སི་སྦག་གི་གཏམ་བཤད་གཉིས་བཏོན་པ་ཡིན། བོད་དུ་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བཀོད་འདོམས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་གྲོས་མོལ་དངོས་གཞི་གང་མགྱོགས་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་ཐབས་དང༌། ཕན་ཚུན་མཁྲེགས་འཛིན་ཞི་ལྷོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཐོག་མར་ཧོང་ཀོང་དུ་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་ཕྱོགས་དང༌། གནས་ཚུལ་གཞན་དག་གོ་བསྡུར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་སྔོན་འགྲོའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོག་རྒྱུར་ང་ཚོས་གྲོས་འཆར་བཏོན་ཡོད། ཐབས་སྡུག་པ་ཞིག་ལ་ང་ཚོས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་དེར་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ད་བར་འགྲིགས་གཙོའི་ལན་གསལ་གང་ཡང་མ་བྱུང༌།

ངོས་ནས་དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་བརྗོད་པ་ལ་ཉེ་ཆར་རྒྱ་མིས་སྐྱོན་བརྗོད་དང༌། དགག་ཆ་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོའི་འདོད་པ་ལྟར་ན་ངའི་བརྗོད་བབ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང༌། བདེན་པར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐབས་ག་ལ་ཡོད། རྒྱ་མིའི་བསམ་གུ་དོག་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ངས་དོན་ཚན་ལྔ་དང༌། སི་ཏྲ་སི་སྦག་གི་གྲོས་འཆར། ནོ་སྦེལ་བྱ་དགའ་སྤྲོད་ལེན་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་བཅས་ཀྱི་སྙིང་པོར་མ་འོངས་པའི་བོད་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དེ་རྒྱ་མིས་གོ་རྟོགས་ཇི་བཞིན་ཐུབ་མི་འདུག དེ་ཚོའི་སྐོར་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོའི་སྒོ་ནས་འཕྲོས་མོལ་བྱ་འདོད་ཡོད།

བོད་མི་མང་ཆེ་བ་བོད་ནང་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོའི་རེ་འདོད་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། ཁོང་ཚོ་ཕལ་ཆེ་བར་བོད་རང་བཙན་གཙང་མའི་རེ་འདོད་ཤུགས་ཆེ་ཡོད། གལ་ཏེ་འདི་སྐོར་རྒྱ་མིར་བློ་དོགས་ཡོད་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟ་རྟོག་འོག་བོད་མིའི་རེ་འདོད་ཇི་ཡོད་འོས་ཤོག་བསྡུ་ལེན་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས། བོད་རྒྱའི་དབར་འབྲེལ་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། འདྲ་མཉམ་དང༌། དྲང་བདེན། ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་རྩ་དོན་ལ་ངེས་པར་གཞི་རྩ་འཛིན་དགོས་ཤིང༌། སྔར་ཕྱི་ལོ་ ༨༢༣ གྱི་དུས་སྐབས་སུ་བོད་རྒྱའི་དབུ་ཁྲིད་བློ་གྲོས་ཅན་ཚོས་བཞག་པའི་བོད་རྒྱའི་ཆིངས་ཡིག་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་ལ་བརྐོས་ཡོད་པའི་རྩ་དོན་དེ་དག་ལ་ཡང་ངེས་པར་རྩ་འཛིན་བྱེད་དགོས། དེའི་ནང་གི་རྩ་དོན་གཅིག་ལ། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད། རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། ཅེས་འཁོད་ཡོད།

ངས་བློ་ཕམ་ངང་བརྗོད་རྒྱུར། བོད་མིའི་གནད་དོན་དེ་དག་ལ་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ལྟ་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་འཛིན་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། བོད་མིའི་ཁྲོམ་སྐོར་དེ་དག་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་དམག་དཔུང་གིས་དྲག་གནོན་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ན་ནིང་བོད་མིས་ངོ་རྒོལ་རྔམ་སྟོན་བྱས་པ་ལ་ལྷ་སར་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བཀོད་འདོམས་བྱས། དེ་ནས་ཟླ་ཤས་རྗེས་པེ་ཅིན་དུ་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བཀོད་འདོམས་བྱས་པ་དེ་ཉེ་ཆར་ཕྱིར་འདོན་བྱས་འདུག ལྷ་སར་དྲག་པོའི་བཀོད་སྒྲིག་ཕྱར་འཐེན་བྱུ་རྒྱུ་ཕར་བཞག་བོད་མིར་བཙན་དབང་འཆིང་ཞགས་མུ་མཐུད་དམ་པོར་སྡོམ་བཞིན་ཡོད།

ཉེ་ཆར་བོད་ནས་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ་ལྟར་ན། ད་དུང་དྲག་གནོན་གྱི་ལས་འགུལ་གསར་པ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། དེང་སང་ལྷ་སར་ཁྱིམ་ཚང་ཁང་སྒོ་རེ་རེ་བཞིན་འགྲིམས་ནས་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་གྱི་རྔམ་སྟོན་བྱེད་མཁན་དང༌། དེར་རྒྱབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་རྣམས་རྩད་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་འདུག རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་གདུག་རྩུབ་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་ཀྱང་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་སེམས་ཐག་གཙང་ཆོད་དང༌། ཞུམ་པ་མེད་པར་གནས་ཡོད། རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་ལ་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་ལས་འགན་དང༌། ཐོབ་ཐང་བོད་མི་ཚང་མར་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་དེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་གཞི་རྩར་འཛིན་དགོས།

བོད་མི་ཚོར་གལ་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་ནི་ང་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བྱ་དགའ་བྱུང་བ་དེ་ཡིན། དེས་ང་གྲྭ་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིག་གི་གནས་སྟངས་ལ་ཕན་གནོད་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། བོད་མི་ཚོའི་དོན་དུ་ངོས་རང་ལ་དགའ་ཚོར་བྱུང༌། གང་ཡིན་ཟེར་ན། བྱ་དགའ་དེས་བོད་མིའི་རང་དབང་དང༌། དྲང་བདེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ལུགས་ལ་བསྔགས་འོས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ངོས་འཛིན་དེས་དྲང་བདེན་དང༌། སྙིང་སྟོབས། སེམས་ཤུགས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ལུང་པ་བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་རྒྱུ་ལམ་ལྷོངས་ཡོང་བའི་ཡིད་ཆེས་ཡང་བསྐྱར་ཇེ་བརྟན་དུ་ཕྱིན་ཡོད།

ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་འདི་བཞིན། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང༌། མ་འོངས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཆེད་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོས་དམངས་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་དང༌། དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཁག་ངེས་པར་སྲ་བརྟན་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ངས་ཐེངས་མང་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར། དེང་དུས་ཀྱི་བོད་གསར་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང༌། མི་དམངས་ཡར་རྒྱས་སླད་རང་དབང་དང༌། དམངས་གཙོར་བརྩི་མཐོང་བྱེད་རྒྱུ་གཙོ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ༡༩༦༣ ལོར་ངས་བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་གསར་གཏོད་བྱས་པ་དེས་ང་ཚོར་དམངས་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་སྐོར་རྩ་ཆེའི་ཉམས་མྱོང་བྱུང་ཡོད། ད་དུང་དམངས་གཙོའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་ཤིང༌། དེ་ཡང་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་དང༌། བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རང་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས། ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་དམངས་གཙོ་ཇེ་ཆེ་དང༌། ནུས་པ་ཇེ་ཆེར་གཏོང་ཆེད་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟ་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་ནང་དུ་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བོད་མི་ཚང་མར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན། མ་འོངས་པར་རང་དབང་དང༌། དམངས་གཙོ་ལྡན་པའི་བོད་གངས་ཅན་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཁུར་འགན་གཙོ་བོ་རྒྱ་མིའི་བཙན་འོག་བོད་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་ཚོ་དང༌། ན་གཞོན་ཤེས་ལྡན་ཚོའི་ཕྲག་པར་ལེན་དགོས།

ང་ཚོའི་རང་དབང་དང༌། དྲང་བདེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལ་སེམས་ཁུར་ཕན་གྲོགས་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༩༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡོང་བའི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བཀའ་བློན་བགྲེས་པའི་ངོ་སྤྲོད་གསུང་བཤད།

ད་རེས་ཚོགས་འདུ་འདི་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་ནམ། ལོ་འཁོར་སྲི་ཞུ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར། བྱེས་འབྱོར་བོད་གཞུང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ལམ་སྲོལ་སྔར་བས་དམངས་གཙོའི་ངོ་བོ་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་བསྡུ་བསྐོངས་གནང་བའི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་དང་བོད་མིའི་འཕྲལ་ཕུགས་བདེ་རྩའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་དགོངས་བཞེས་བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ནང་མ་འོངས་བོད་དམངས་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་ས་བོན་རང་ཅག་བོད་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་གསོལ་སྩལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་དང༌། རྩ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་གནས་ལམ་སྟོན་རྣམས་ཆ་ཚང་བ་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདིར་ཕྱག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་མེད་ཀྱང༌། བྱེས་འབྱོར་བོད་གཞུང་གི་གནས་བབས་དང་བསྟུན་པའི་ཕྱག་ལེན་བསྟར་འོས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ད་བར་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ལ་ཁེ་བེད་སྤྱོད་བཞིན་པ་དེ་ལྟར་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ད་ཆ་ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འབྱོར་ནས་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་སོང་ཟིན་པ་དང༌། དེའི་ནང་ཉམས་མྱོང་རིམ་གསོག་བྱུང་ཡོད་སྟབས་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྔར་བས་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཆེ་བརྩོན་ཐུབ་ཐབས་ཇི་འོས་དུས་འཚམས་གོམ་བགྲོད་དགོས་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང་བསྟུན་ནས་གཙོ་བོ་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་ཇི་ཡོད་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་མི་དམངས་དབང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་གཙོ་གདོན་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན།

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་རིམ་པའི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དགོངས་སུ་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱུང་མཚམས་དང༌། བྱེས་འབྱོར་གནས་སྐབས་གཉིས་སུ་འོས་འཚམས་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཐོག་བསྐྱོད་དགོས་ལུགས་ཕེབས་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ ༡༩༨༨ ནང་གནས་མཆོག་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིར་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ། བླ་སྤྲུལ་མཁན་སློབ་རྒྱས་འཛོམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་བསྐྱངས་སྐབས་བཀའ་སློབ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་ཕེབས་དགོངས་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ཅིག་ལ་མ་འོངས་བོད་རང་དབང་སླར་གསོར་ཆུད་མཚམས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་གཞུང་འབངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་མཚན་ཁུར་བཞེས་རྒྱུ་མིན་ཚུལ་ཕེབས་པར་བརྟེན། དེར་འདུས་རིས་མེད་བླ་སྤྲུལ་མཁན་སློབ་ཚོགས་མི་ཡོངས་ནས་དེ་ལྟའི་བཀའ་ཕེབས་སྒོའི་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་འཚལ་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུའི་གཏན་ཚིགས་ཆེན་མོ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་དང༌།

དེ་བཞིན་ ༡༩༨༩ ལོའི་བོད་གཞུང་དམངས་སྲི་ཞུ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པའི་ཐོག་ཀྱང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་རང་བཞིན་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོའི་བཟོ་འདྲ་མིན་པར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ད་ལྟ་ནས་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས་ཀྱི་མེད་དམ་ཞེས་སོགས་ཕེབས་པར་ཡང་ཚོགས་ཆེན་ནས་དེ་ལྟའི་གསུང་འགྲོས་ཀྱི་རིགས་གཏན་ནས་མི་ཡོང་བའི་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་འདེབས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཆེན་མོ་ཕུལ་ཡོད།

ཡང་དེ་རྗེས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་སྐབས་དང༌། བོད་དོན་སྐོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་སྐབས་བཅས་སོ་སོར་ཡང་བཀའ་སློབ་སྩལ་དགོངས་སུ། མི་སྒེར་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་རིམ་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ན་མ་གཏོགས་འགོ་ཁྲིད་མཁན་གཅིག་གིས་སྐད་ཆ་བཤད། ལམ་སྟོན་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་དམངས་གཙོ་ཟེར་བ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཚགས་ཚུད་དང༌། བོད་མི་རིགས་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་བར་སྲ་ཐག་ཐག་སྡོད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ན་དམངས་གཙོ་དགོས་ཤིང༌། དེ་འདྲའི་བསམ་ཚུལ་ཐོག་ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་འགྲོ་སྟངས་འདི་དངོས་ཡོད་དམངས་གཙོའི་ལམ་དང་མཐུན་པའི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སོགས་དང༌།

རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ལས་ཀྱང༌། རང་དབང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལས་ཀ་དེ་དེ་བས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཅེས་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་རྙོག་དྲ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད། དེ་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་ནི། ངའི་བསམ་པར་དམངས་གཙོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་སོགས་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌།

ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཁག་ལ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་མུ་མཐུད་པའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་རིམ་ཕེབས་ཡོད་པ་ལྟར། སྔ་ལོ་བཀའ་ཤག་ནས་དམིགས་བསལ་བཀོད་སྒྲིག་གིས་ལེགས་ཆའི་བཅོས་སྒྱུར་གཏོང་འོས་ཇི་ཡོད་སྐོར་ལ་གྲོས་བསྡུར་ཆེད་བཞུགས་སྒར་དུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་དང༌། བཞུགས་སྒར་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད། ཚོགས་པ་ཁག་དང༌། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བཅས་ཀྱི་མི་འཐུས་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༣༠ ཞུགས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུས་མཚོན་ཚོགས་འདུ་སྔ་རྗེས་རིམ་པ་གནང་ཡོད།

ལྷག་པར་དེའི་རྗེས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཙོ་གྱུར་འདུ་སྡོད་རྒྱ་ཁྱབ་དུ་དམངས་གཙོའི་རྣམ་པ་སྔར་བས་གསལ་པོ་མཚོན་ཐབས་དང༌། རང་རེའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་ཞིང༌། ལག་བསྟར་བྱ་འོས་དང༌། བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་འཆར་ཇི་ཡོད་འབུལ་དགོས་ལུགས་བཀོད་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་སྟེ་མང་ཚོགས་འདུ་སྡོད་སོ་སོའི་ནང་གོ་བསྡུར་སྦྱང་བཤད་མཐིལ་ཕྱིན་དང་འབྲེལ་དོན་ཚན་སོ་སོའི་ཐོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་དགོས་རྒྱུ་དང༌། བསམ་ཤོག་འབུལ་དུས་ཀྱང་དུས་ཚོད་ལྡང་ངེས་དམིགས་བསལ་རྒྱས་དཔྱད་གཏན་འབེབ་གནང་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། དུས་ཚོད་དེའི་ནང་བསམ་ཤོག་འབུལ་ལམ་ཐུབ་པའི་རིགས་གང་འཚམས་བྱུང་སོང་ཡང༌། གནད་དོན་འདི་ཐོག་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་གང་མང་བསྡུ་ལེན་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྟེན་དུས་ཚོད་འབུལ་ཐེངས་གཉིས་པ་ཆེད་གཉེར་གནང་བ་དང་འབྲེལ་དུས་སྐབས་སོ་སོའི་ནང་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་རིགས་སྙིང་བསྡུས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཁག་ད་ལམ་ཚོགས་མི་སོ་སོར་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས་ཡོད་པ་འདི་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། དུས་ཚོད་གཏན་འབེབ་གནང་བ་སོ་སོར་དུས་འབུལ་མ་ཐུབ་པར་ཉེ་ཆར་བསམ་ཤོག་ཕུལ་འབྱོར་ཁག་ཅིག་ཕྱོགས་བསྡོམས་འདིའི་ནང་ཚུད་མེད།

ད་ལམ་ཚོགས་ཆེན་འདིའི་འགན་ཁུར་བཀའ་ཤག་ནས་གནང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། བོད་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་མི་མང་གིས་འབད་སྒྲུབ་འཐབ་རྩོད་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ནར་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་མི་དམངས་དབང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁེ་དབང་ལ་ཁོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་གོ་སྐལ་བླ་མ་མ་མཆིས་པ་རྩོལ་བ་དང་འབྲེལ་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཡར་རྒྱས་འབྱུང་ཐབས་སྔ་རྗེས་ཕེབས་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ཆ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཆེད་གཉེར་གྱིས་དམངས་གཙོའི་ངོ་བོ་ཤུགས་ཆེ་མཚོན་ཕྱིར་ཐབས་ལམ་འོས་འབབ་ལག་བསྟར་དགོས་པའི་གོ་སྐབས་ལམ་སྟོན་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་བཀའ་དགོངས་བཞིན་བཀའ་ཤག་ནས་ཚོགས་འདུའི་འགན་ཁུར་གནང་བ་ཡིན།

ཚོགས་འདུ་བསྡུ་སྐོང་ཞུ་ཕྱོགས་ཐད། ཚོགས་པ་ཁག་དྲུག་དང༌། བོད་ནས་གསར་འབྱོར། ཕྱི་རྒྱལ་ཁུལ་ཡོད་བོད་མིའི་མི་འཐུས་བཅས་ཁོངས་ནས་མི་གྲངས་འཕར་མ་བསྡུ་སྐོང་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། གོང་ཞུས་ལྟར་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པའི་འཆད་བསྡུས་ཟུར་གསལ་གྱི་ཚང་དོན་དང༌། ལྷག་པར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྤྱི་སྨིན་བཀའ་དྲིན་སྩལ་རྒྱུ་གཞིར་བཞག་ཚོགས་མི་ཡོངས་ནས་བཀའ་དགོངས་དོན་འཁྱོལ་ཐུབ་པའི་བསམ་གྲོས་ཞིབ་བསྡུར་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ། ཞེས་གསལ།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་བཀའ་བློན་བགྲེས་པས་མང གཙོའི་ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡོང་བའི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བསམ་འཆར་ཕྱོཊ་བསྡུས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༦ ཉིན་བོད་གཞུང་དམངས་སྲི་ཞུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པའི་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཕེབས་ཁོངས་སུ། བོད་ཀྱི་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་འབྱུང་ཐབས་སུ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དཀོན་མཆོག་གོང་ཕུད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་སྡོད་པ་འདིར་ཕལ་ཆེར་རྩ་བའི་འགུལ་བསྐྱོད་ཅིག་མ་ཐེབས་ན་མང་གཙོ་སྤུས་དག་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་མེད་ལུགས་དང༌། རྩ་བ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཞེས་ཤོད་པའི་འགོ་ཁྲིད་དེ་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་ཤིག་མ་བཏང་བར། དེ་ལས་ལོགས་སུ་མང་གཙོ་ཡང་དག་ཡོང་ཐབས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་པར་ཕྱིན་ཀྱང༌། སྡོང་པོ་བརྟན་པོ་མེད་མཁན་གྱི་རྙིང་པ་ཞིག་ལ་ལྷན་པ་གསར་པ་རྒྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཕལ་ཆེར་ང་ཚོ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་བཟོ་མཐོང་གི་འདུག་ཅེས་དང༌།

ད་ཆ་རྩ་བ་ཁོ་རང་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་འཁྲིད་ཡག་དེ་གཞིར་བཞག་མ་དགོས་པ་ཞིག་གི་རྩ་བའི་འགོ་འཁྲིད་དེ་དམངས་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་མདོ་དོན་ཡང་སྙིང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་མིན་པར་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཡག་ད་ལྟ་ནས་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས་ཀྱི་མེད་དམ་ཞེས་སོགས་བདག་ཅག་བོད་འབངས་རྣམས་མགོན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུས་བཏང་མི་བྲ་ཡང༌། བཀའ་སློབ་ཕེབས་སྟངས་གོང་ཞུས་ལྟར་སྐབས་དེའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་མི་ཤོང་ཞིང་འཇུག་དཀའ་ལ་བློས་འགན་བཟོད་གླགས་བྲལ་བ་ལྟ་བུར་བརྟེན་ཚོགས་ཐོག་སྦྱང་བཤད་གོ་བསྡུར་ཞིབ་དུ་བྱས་མཐར་གཏམ་ཚིགས་ཆེན་མོ་སྙན་འབུལ་ཞུ་དོན་དེ་ལྟར་ཡང༌། དེ་རྗེས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་ཁོངས་སུ། ང་ཚོས་དམངས་གཙོའི་ཐོག་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སྔོན་མ་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད།

གང་ཡིན་ཟེར་ན། མི་སྒེར་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ན་མ་གཏོགས་འགོ་འཁྲིད་མཁན་མི་གཅིག་གིས་སྐད་ཆ་བཤད། ལམ་སྟོན་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་མི་སྒེར་སོ་སོའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་ཤིན་དུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེཡོང་བར་བྱེད་པ་ལ་དམངས་གཙོ་ཟེར་བ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོས་ཁ་ནས་གང་བྱུང་གིས་དམངས་གཙོ་བཤད་པ་ཞིག་མ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཚགས་ཚུད་དང༌། བོད་མི་རིགས་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་བསྲ་ཐག་ཐག་དུ་སྡོད་ཐུབ་ཞིག་དགོས་ན། དམངས་གཙོ་དགོས་ཤིང༌། ད་ལྟ་ངའི་ཚེ་སྔོན་མའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡིན་ནའང་འདྲ། མི་ཚང་མས་དགའ་པོ་བྱས་དེ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གདོང་ལ་བལྟས་ནས་རྡོག་ལ་བསྒྲིལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པས་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། ང་ལ་རྟག་པ་བརྟན་པ་མེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་མོས་ཆེན་པོ་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་ནི་མི་ཐོག་གཅིག་དང༌། མི་རབས་གཅིག་གི་སྐད་ཆ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་དང༌། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། མི་ཐོག་གཅིག་གི་སྐད་ཅ་མ་ཡིན། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་འོག་རྩ་བའི་ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་འགྲོ་སྟངས་འདི་དངོས་ཡོད་དམངས་གཙོའི་ལམ་དང་མཐུན་པའི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སོགས་དང༌།

ཡང༌། བོད་དོན་སྐོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་ཁོངས་སུ། བར་ལམ་ནས་ངས་བོད་མི་ཚོར་ང་ཚོའི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་དང༌། དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ལས་ཀྱང་རང་དབང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལས་ཀ་དེ་དེ་བས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད།

མ་འོངས་པར་རང་དབང་བྱུང་བའི་རྗེས་ལ་རང་དབང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ཐད། གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་ད་ལྟ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་འདུག ད་ལྟ་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་དབྱེ་མཚམས་གསལ་པོ་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་རྙོག་དྲ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱུང་ན་དཔེ་མ་སྲིད་པའི་ཐབས་རྡུགས་རེད། དེ་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་ཆེ། ངའི་བསམ་པར་དམངས་གཙོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག མི་རེ་ངོ་རེས་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་དང་རེ་འདུན་ཆ་ཚང་འདོན་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཚོགས་པ་དང༌། མི་སྒེར་ཚང་མའི་སེམས་ནང་འགན་ཁུར་གྱི་བསམ་བློ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌།

གཞན་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འགོད་པ་སོགས་ལ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྲོལ་སྔར་བས་དམངས་གཙོ་ཅན་དུ་སྒྱུར་ཐབས་བསྐྱངས་བཞེད་ཡོད་ལུགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང༌། སྐུལ་ལྕག་བཀའ་སློབ་ཀྱང་སྩལ་ཕེབས་ལ་བརྟེན། བཀའ་ཤག་ནས་བོད་གཞུང་དམངས་སྲི་ཞུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཕེབས་ལ་ཚོགས་ཐོག་གོ་བསྡུར་སྦྱང་བཤད་ཞིག་དུ་བྱས་དེ་སྐུ་དབང་གི་སྐོར་ལ་གཏན་ཚིགས་ཆེན་མོ་སྙན་འབུལ་ཞུས་པ་དེ་གས་ཐག་ཆོད་ཅིང༌།

དེ་མིན་གཞན་དག་ཐད་ལེགས་ཆེའི་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་འོས་ཇི་འདུག་སྐོར་བཞུགས་སྒར་དུ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༩ ནས་ཉིན་གཉིས་རིང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་དང༌། གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད། ཚོགས་པ་ཁག་དང་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བཅས་ཀྱི་མི་འཐུས་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༣༠ ཞུགས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་བསྐོང་ཚོགས་བྱས་པར་བསམ་འཆར་སྣ་ཚོགས་དང༌། ལྷུག་པོ་བྱུང་བས་ཚང་མའི་བློ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་དང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་སུ་དགེ་ཕན་གང་ལེགས་བྱུང་དོན། ཚོགས་པ་དང༌། སྡེ་ཚན། མི་སྒེར་ཅི་རིགས་ནས་ད་དུང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཕྲལ་ཡུན་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་གཞིགས་འཁུར་འགན་ཆེ་བསྐྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་འཆར་འགུལ་བསྲིངས་དགོས་ཁྱབ་ཞུས་ཤིང༌།

དེ་རྗེས་བཀའ་ཤག་ནས་བོད་མི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཙོ་གྱུར་འདུ་སྡོད་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ།

༡) ད་ཡོད་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་ནང་སྲིད་བློན་བསྐོ་དགོས་དང་དགོས་མིན། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡོད། དགོས་ན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་བསྐོ་སྩལ་དང༌། ཡང་ན་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་བསྐོ་དགོས། འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་བསྐོས་ན་འོས་བསྡུ་བྱེད་ཕྱོགས་ཇི་འགའ།

༢) བཀའ་བློན་རྣམས་སྲིད་བློན་ནས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་བཞག་སྩལ། ཡང་ན་འོས་བསྡུ་བྱེད། འོས་བསྡུ་བྱས་ན་བྱེད་ཕྱོགས།

༣) སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་བཟོ་འོས་ཡོད་མེད།

༤) སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ཀྱི་ལས་འགན་དང་གྲངས་འབོར་སོགས་སྣོན་འཕྲི་སྒྱུར་བཅོས་གནང་འོས་ཡོད་མེད་བཅས་དང༌། གཞན་ཡང་དམངས་གཙོའི་རྣམ་པ་སྔར་བས་གསལ་པོ་མཚོན་ཐབས་དང༌། རང་རེའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་ཞིང༌། ལག་བསྟར་བྱ་འོས་དང་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་འཆར་ཇི་ཡོད་འབུལ་དགོས་ལུགས་བཀོད་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་སྟེ། བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་ཞུས་པའི་སྤྱི་སྒེར་བསམ་ཤོག་ཁག་ ༢༨༧ རིམ་འབྱོར་ནང་གསལ་གཙོ་གནད་ཆེ་ཁག་སྡེ་ཚན་ཟུར་དབྱེ་དང་འབྲེལ་གཟིགས་བདེའི་ཕྱོགས་བསྡོམས་འགོད་འབུལ་ཞུས་པ་ལྟར། ༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཞེས་གསལ།

ཀ སྲིད་བློན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་བསྐོ་ཡོང་བ་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མཚན།

ཁག་ཅིག་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་ངལ་འོ་བརྒྱལ་ཆུང་ཁྱད་དུ་སྲིད་བློན་ཞིག་སྐོ་གསལ་དགོས་ངེས་ཀྱང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། ཆོལ་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར། འོས་འདེམས་བྱེད་ཕྱོགས། མི་མང་ནས་ཁས་ལེན་བརྩི་བཀུར་སོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་དཀའ་ངལ་དང༌། ཉེན་ཁ་ཆེ་བས་འོས་བསྡུའི་སྲིད་བློན་ཞིག་ལམ་སེང་མ་དགོས་ཤིང༌། གལ་ཏེ་འོས་བསྡུས་སྲིད་བློན་ཞིག་དགོས་གལ་ཡོད་ན་ལམ་སེང་མིན་པར་དེའི་འགན་དབང་དང༌། ལོ་ཚད་སོགས་གྲ་སྒྲིག་གཏན་འབེབ་ཀྱིས་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་གནང་དགོས། དེ་མིན་སྲིད་བློན་དང༌། བཀའ་བློན་ཐད་བསྐོ་གནང་འོས་ཞེས་དང༌། ཡང༌། ད་ཡོད་བཀའ་བློན་རྣམས་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པས་དེའི་ཁོངས་ནས་སྲིད་བློན་ཞིག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་བཞག་ཐག་གཅོད་གནང་དགོས་ཞེས་དང༌། ཡང༌། སྲིད་བློན་ཐད་བསྐོས་གནང་བ་དེས་ཀྱང་གལ་ཆེ་དུས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་འཁྲོལ་ཞུས་སྩལ་མེད་པར་སྲིད་བློན་ནས་ཐག་གཅོད་མི་ཆོག་ཅེས་དང༌། ཁག་ཅིག་ནས་ཚེ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལས་ལྷག་པའི་གཞུང་སྐྱོང་མཁན་མེད་ཅིང༌། ཁོང་ལས་གཞན་མི་སུ་ཞིག་སྦོ་ཤུགས་མི་བྱེད། གལ་སྲིད་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྲིད་བློན་བསྐོ་གཞག་སྩལ་ཚེ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅེས་དང༌།

ཡང༌། སྲིད་བློན་དགོས་གལ་ཆེ་བ་དང༌། དེ་མ་འོངས་པར་བརྟན་ཆ་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུར་ཐད་བསྐོ་གནང་དགོས་ཤིང༌། མ་འོངས་པར་མང་ཚོགས་ཆུ་ཚད་ལོངས་རྗེས་འོས་བསྡུ་བྱས་ན་ལེགས་ཞེས་དང༌། འགའ་ཞིག་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་གཞིས་ལུས་འོས་བསྡུ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་སྟབས་སྲིད་བློན་ཐད་བསྐོ་གནང་གལ་ཞེས་དང༌། སྲིད་བློན་འོས་བསྡུ་བྱས་ན་དམངས་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་ཙམ་ཡོང་སྲིད་ནའང༌། རྩ་དོན་སྒྲུབ་བྱར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ཡུལ་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡིན། གལ་སྲིད་མཚན་དབང་དོར་བའི་རྣམ་པ་ཐོན་ཚེ་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་སེམས་ཤུགས་ཉམས་ཆགས་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་ཕན་ཐོགས་མ་མཐོང་བས་སྲིད་བློན་ཐད་བསྐོ་གནང་དགོས། ལ་ལས་ད་ལྟའི་བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་སྲིད་བློན་དགོས་པ་དཔེར་ན། བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཐད་ལ་རྒྱ་མིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་སྒེར་གྱི་སྐུ་དབང་སླར་གསོ་གནང་གི་ཡོད་སྐོར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་རྫུན་གཏམ་འུད་སྒྲོག་བྱེད་བཞིན་པ་འདིར་དགག་ཆ་ཐེབས་གཞི་དང༌། སྲིད་བློན་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པ་དང༌། དྲང་ཚུགས་ཆེ་བ་ཞིག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་བསྐོ་གནང་གལ་ཞེས་དང༌།

ཡང༌། གནས་སྐབས་ཉམས་མྱོང་གསོག་ཆེད་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་བསྐོ་ཡོང་བ་དང༌། རིམ་པས་ཕྱོགས་ལྷུང་གུ་དོག་གི་བསམ་ཚུལ་དོར་དེ་གུ་ཡང་གི་ཆུ་ཚད་སླེབས་མཚམས་འོས་བསྡུ་གནང་ལེགས་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་དམངས་ནས་གཞུང་དོན་ཐོག་སྨྲ་བརྗོད་སོགས་ཀྱི་རང་དབང་ཞེད་སྣང་འཚེར་སྣང་མེད་པར་ཐུབ་ཐབས་དང༌། གཞུང་གི་རྩ་དོན། ྋགོང་ས་མཆོག་ཁོ་ནར་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་བཅས་པར་གཟིགས་ནས་སྲིད་བློན་དགོས་གལ་ཡང༌། སྔ་འཕྲོས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་བསྐོ་ཡོང་བ་ཞེས་དང༌། ཁག་ཅིག་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དབང་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ལོ་དུས་ངེས་ཅན་གྱི་སྲིད་བློན་ཞིག་བསྐོ་བཞག་གནང་ལེགས། རྒྱུ་མཚན་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུའི་བཅད་རྒྱ་དང༌། ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་སྒྱུར་རིང་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རང་སྐྱ་འཕེར་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ། གཞན་ཡང་ལས་དོན་ཆེ་ཕྲ་ཆུང་གསུམ་སྙན་བསུན་མི་དགོས་པ་ཡོང་རྒྱུ།

ཡང༌། ཁག་ཅིག་ནས་གཞུང་འཛིན་བློན་ཆེན་ལྷན་ཚོགས་དེའི་གཙོ་སྐྱོང་གནང་མཁན་སྲིད་བློན་ཞིག་དགོས་པ་ནི། མང་ཚོགས་ནས་བློ་འདོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་ལྔ་པ། དོན་ཚན་སུམ་ཅུ་ཐམ་པའི་ནང་དུ་གསལ་འཁོད་ཡོད་པས་རྩོད་གཞི་གང་ཡང་མེད་ཅེས་དང༌། ཡང༌། བཀའ་བློན་རྣམས་སྲིད་བློན་ནས་ཐད་བསྐོ་གནང་ཚེ་ཕྱོགས་ཅིག་ནས་ལས་དོན་ལག་བསྟར་སྐབས་བློ་ཁ་མཐུན་པ་དང་གཉིས་ནས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ལས་འགན་འཁུར་མཉམ་ལེན་ཐུབ་པ། གལ་ཏེ་ལས་དོན་ཐོག་ལེགས་འགྲིགས་མ་བྱུང་ཚེ་སྲིད་བློན་ནས་ཐད་ཀར་ཕྱིར་འབུད་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། འོན་ཀྱང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དབང་ལ་སྒྱུར་བཅོས་མི་ཡོང་ཆེད་སྲིད་བློན་དང༌། བཀའ་བློན་གང་ཞིག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྙོག་གླེང་བྱུང་བ་དང༌། མང་ཚོགས་ནས་ཡིད་ཆེས་བརླག་པ། གཞུང་སྲིད་ལ་གནོད་སྐྱོན་གྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཚེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྲིད་བློན་དང༌། བཀའ་བློན་གང་ཡིན་དེ་ཕྱིར་འབུད་གནང་ཆོག་པ་དགོས་རྒྱུ།

ཁ སྲིད་བློན་འོས་བསྡུས་བསྐོ་གཞག་ཡོང་བ་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མཚན།

ཁག་ཅིག་ནས་སྲིད་བློན་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་བསྐོ་དགོས། དམངས་གཙོ་མར་སྩལ་བ་ཡིན་སྟབས། དམངས་གཙོའི་ངོ་བོ་བེད་སྤྱད་ནས་སྲིད་བློན་མི་མང་གིས་བསྐོ་ཆོག་པའི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང༌། ད་ལྟ་ནས་མ་བསྐོས་ན་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་འཐུས་ཤོར་བློ་ཡུལ་དུ་མི་ཤོང་བ་བྱུང་བ་ལྟར་ཡོང་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། འགའ་ཞིག་ནས་སྤྱི་འཐུས་གྲངས་སོ་ལྔ་བར་སྤར་ཏེ་དེ་ཁོངས་ནས་སྲིད་བློན་གཅིག་འོས་འདེམས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོག་མཆན་སྩལ་རྗེས་སྲིད་བློན་གནང་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། ཡང༌། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ཁོངས་ནས་བཀའ་བློན་བསྐོ་རྒྱུ་དང༌། བཀའ་བློན་གྱི་ཁོངས་ནས་སྲིད་བློན་འདེམས་རྒྱུ། ཡང་ན། སྤྱི་འཐུས་ནས་འོས་དམིགས་གསུམ་བདམས་ཏེ་དེ་ཁོངས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་འདེམས་སྒྲུབ་མཛད་རྒྱུ་དང༌། སྲིད་བློན་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནང་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ལས། གཞུང་ཁེ་ལས་འཛིན་དང༌། ཆབ་འབངས་ཕལ་པའི་ཁོངས་ནས་མི་ཆོག་ཅེས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་མང་མོས་འོས་ཤོག་མི་ལྔ་བདམས་ཏེ། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འཆར་འབུལ་ཕྱག་རྟགས་ཞུ་དགོས་ཞེས་དང༌། སྲིད་བློན་བསྐོས་པས་སྐུ་དབང་ལ་གནོད་པའི་མི་ཆགས། སྔར་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་ནས་སྲིད་བློན་བསྐོ་བཞག་གནང་ཡོད་ཅེས་དང༌།

འགའ་ཞིག་ནས་སྲིད་བློན་ཞིག་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཆབ་སྲིད་ནག་པོ་རིགས་བྱེད་བདེ་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཐོང་ཚུལ་མི་ལེགས་པ་མི་ཡོང་བའི་ཁྱད་ཡོད། འོས་བསྡུ་ལྷན་འཛོམས་ཞིག་དང༌། དབང་ཚད་སོགས་རྩ་ཁྲིམས་ནང་འགོད་དགོས་ཞེས་དང༌། ཁག་ཅིག་ནས་སྲིད་བློན་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་འོག་དཔུང་འདེབས་གནང་ནས་བཀའ་བློན་དང༌། སྲིད་བློན། རྒྱལ་ཁབ་གཙོ་འཛིན་བཅས་པར་གོ་གནས་འདྲ་མཚུངས་ཀྱིས་མཇལ་འཕྲད་སྣེ་ལེན་གནང་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཡང་འོས་བསྡུ་བྱེད་སྟངས་ནི། རྒྱུན་ལས་ནས་འོས་པའི་མི་གྲངས་གསུམ་ལས་མི་ཉུང་བ་གསལ་བསྒྲགས་དང་འབྲེལ་སྤྱི་མོས་འདེམས་ཐོན་བྱུང་མཐར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་རྒྱུ་དང༌།

ཡང་ན། བོད་མི་གནས་ཡུལ་ས་ཁུལ་ཕྱོགས་བགོས་མི་གྲངས་བརྒྱ་རེ་འཐུས་བསྐོས་པའི་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་མང་མོས་འོས་འདེམས་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་དམངས་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་མཚོན་པའི་སྲིད་བློན་ཞིག་དགོས་སྟབས། གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་མི་འཐུས་མ་ཉུང་ཙམ་དང༌། ལས་བྱེད་གང་འཚམས། ཆོལ་གསུམ་སོ་སོའི་རྒྱུན་ལས་མི་འཐུས། ས་གནས་ནང་འཐུས། གཞོན་ནུ་དང༌། བུད་མེད་བཅས་ཀྱི་མི་འཐུས་ཡོད་པའི་འོས་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ནས་འོས་དམིགས་གཏན་འབེབ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་རྗེས་ཕྱག་རྟགས་སྩལ་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། ཡང༌། གནས་སྐབས་ལོ་ལྔའི་རིང་བཀའ་བློན་རྣམས་ད་མུས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་རྒྱུ་དང༌། དེའི་ཁོངས་ནས་སྲིད་བློན་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་འདེམས་ལམ་ལྟར་བཀའ་བློན་ངོ་ཡོད་རྣམས་ཀྱིས་གསང་བའི་འོས་བསྡུ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ལོ་ལྔ་ཚན་གཉིས་པའི་མཚམས་སྲིད་བློན་དེ་དག་མང་ཚོགས་ནས་འོས་འདེམས་ཀྱིས་འོས་གཞི་འོས་ཐོན་ཇི་ཡོད་གསང་བའི་ལམ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་སེང་གིས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་བསྐོ་གཞག་སྩལ་རྒྱུ།

ལོ་ལྔ་ཚན་གསུམ་པའི་སྐབས་བཀའ་བློན་ཚང་མ་ཆོལ་ཁའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འོས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། འོས་ཐོབ་ཀྱི་ནང་ནས་སྲིད་བློན་ཞིག་འོས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ། ལོ་ལྔ་ཚན་བཞི་པར་སྲིད་བློན་ཚོགས་པས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་ཡོང་ཐབས་ད་ལྟ་ནས་དགོངས་བཞེས་གནང་གལ་ཞེས་དང༌། ཡང་སྲིད་བློན་དང༌། བཀའ་བློན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་རྒྱུ་ཞེས་སྐུ་དབང་ཆེན་པོ་བཀུལ་མདོག་ཁ་པོ་བྱས་ནས་དོན་སྙིང་མཛད་དཀའ་དབུ་རྙོག་དང༌། ཁ་འཕང་ལག་ཕྱིས། མཚན་སྨད་སྒྲོ་སྐུར་སོགས་དེ་རིགས་མིན་པར་ད་ཡོད་རྩ་ཁྲིམས་ལ་སྒྱུར་བཅོས་བྱ་དགོས། དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་བྱུང་བ་ལྟར་དམག་ཁྲིམས་བསྡམས་དགོས་པ་སོགས་མ་བྱུང་སྔོན་འགོག་གནང་རྒྱུ་དང༌། གལ་སྲིད་བྱུང་ན་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་ད་ལྟའི་གཞུང་གཏོར་དེ་འཕྲལ་སེལ་གཞུང་ཐུགས་མོས་ལྟར་འཛུགས་གནང་གིས་དེས་འདེམས་བསྐོ་བྱས་ནས་སྤྱི་མོས་ཡོད་པའི་གཞུང་གསར་འཛུགས་གནང་རྒྱུ་སོགས་ཕན་རླབས་ཡོད་པའི་སྐུ་དབང་རྩ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་གནང་དགོས།

སྲིད་བློན་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པའི་འགོ་འཁྲིད་དེས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམས་སྲིད་བློན་ནས་བསྐོ་གཞག་བྱ་རྒྱུ། དུས་ཡུན་ལོ་ལྔ་ལས་རིང་མི་ཉན། ལོ་དུས་གཙང་མཚམས་སྲིད་བློན་དང༌། བཀའ་བློན་ཚང་མ་འཁྱུར་དགོས་པ་ལས་རྒྱུས་མངའ་སོགས་ལ་བསྙད་མི་རུང་ཞེས། ཡང༌། སྲིད་བློན་ཞིག་བསྐོས་ན་དབང་ཆ་མཐོ་ཤོས་སུ་བཀུར་སྲོལ་ཡོད་པས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་དབང་ཆ་ཆེ་བ་ལྟ་བུ་ཐུགས་དྭོགས་ཆགས་སྟབས་སྲིད་ཚབ་ཅེས་ཆོལ་ཁ་སོ་སོ་ནས་འོས་ཆོས་ཚང་བའི་མི་གཉིས་རེ་སྒྲུབ་དགོས། དེའི་བྱས་རྗེས་སོགས་ཚོགས་སྡེ་སོ་སོར་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ནས་འོས་གཞིར་ཆོལ་ཁ་སོ་སོས་འདེམས་ཀ་བྱ་རྒྱུ། འོས་དམིགས་རྩེ་ཕུད་རེ་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་སླར་ཡང་འདམས་དེ་བཀའ་སྤྱི་བརྒྱུད། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཆོག་མཆན་བཀའ་འཁྲོལ་ཞུ་དགོས་ཞེས་དང༌། འགའ་ཞིག་ནས་སྲིད་བློན་སྐྱ་སེར་གཉིས་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་ལོ་ཉེར་ལྔའི་རིང་ཉམས་མྱོང་ཅན་འོས་འདེམས་བྱ་དགོས་ཞེས་དང༌།

ལ་ལས་དམངས་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་དགོས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཚེའི་རིང་ཡིན་ན་སྲིད་བློན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་ན་སུས་ཀྱང་ཀླན་ཀ་མེད་རུང༌། བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་མ་འཇིག་བར་ཆབ་སྲིད་བསྲ་བརྟན་ཡོང་རེ་བསམ་ན་སྲིད་བློན་མང་ཚོགས་ནས་འོས་བསྡུ་བྱ་དགོས་ཞེས་དང༌། ཡང༌། གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཐོག་ནས་སྲིད་བློན་འོས་བསྡུ་གནང་ན་ལས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིས་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་སྲིད་བློན་དེར་གཞིས་ལུས་མང་ཚོགས་ནས་འདོད་བློ་ཚིམས་ཐབས་མེད་ཅེས། ཡང་ཁག་ཅིག་ནས་སྲིད་བློན་འོས་གཞི་རྒྱུན་ལས་ནས་སྟོན་དེ་མང་ཚོགས་ནས་འོས་འདེམས་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་སྐྱོང་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། ལྷག་བསམ་དྲང་བདེན་ཅན་གྱི་མི་སྣ་དྲག་གྲས་འགའ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འོས་གཞི་སྟོན་དེ་མང་ཚོགས་ནས་འོས་འདེམས་བྱས་ལེགས་ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ལ་ལས་མང་ཚོགས་ནས་འོས་བསྡུ་བྱས་པ་སུ་རུང་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་བསྐོ་གཞག་ཡོང་བ་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་སྲིད་བློན་ཚོགས་ཆེན་ནས་འོས་གཞི་སྟོན་དེ་མང་ཚོགས་ལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་རྗེས་འོས་འདེམས་བྱ་དགོས་ཞེས། ཁག་ཅིག་ནས་སྲིད་བློན་མི་མང་ནས་འོས་འདེམས་བྱས་པ་ཡིན་ན། དམངས་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་དང༌། མི་མང་ནས་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་ཞིག་སླེབས་རྒྱུ། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་གར་དང་དབྱིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དབང་ཚད་སྲིད་འཛིན་ལས་ཆེ་བ་ཡོད་སྟབས། རྗེས་སུ་དཀའ་རྙོག་འཕྲད་དྭོགས་ལ་གཞུང་དེ་ཨ་རི་ལྟ་བུ་སྲིད་འཛིན་གཞུང་ཞིག་བྱུང་ན་མཐའ་མའི་དབང་ཆ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག སྲིད་བློན་བགྲེས་གཞོན་གཉིས་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་དང༌། ཡང༌། སྲིད་བློན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་ན་སྔར་ལས་འགྱུར་བ་གསར་པ་གང་ཡང་ཕྱིན་མེད། སྲིད་བློན་འོས་བསྡུ་བྱས་ན་ཡ་ཡུག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན། སྲིད་བློན་འོས་འདེམས་བྱེད་སྟངས་ཁྲིམས་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སམ། བོད་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུའི་ཁོངས་ནས་འདེམས་བསྐོ་གནང་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ན་ལེགས་ཞེས་དང༌།

ཡང༌། སྲིད་བློན་འོས་བསྡུ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག འོས་བསྡུ་བྱེད་སྟངས་ནི། དབུས་གཙང་གི་འོས་མིར་མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་དང༌། མདོ་སྟོད་ཀྱི་འོས་མིར་དབུས་གཙང་དང་མདོ་སྨད་གཉིས། མདོ་སྨད་ཀྱི་འོས་མིར་དབུས་གཙང་དང་མདོ་སྟོད་གཉིས་ནས་བསྡུ་དགོས། ཆོལ་ཁ་སོ་སོ་ནས་འོས་དང་པོ་ཐོབ་མཁན་ཁོངས་སུ་རུང་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་བའམ། ལྷ་མོ་སོགས་ལ་གཟན་རྟགས་ལུང་ཞུ་མཛད་འོས་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་སྲིད་བློན་འོས་བསྡུ་བྱེད་དགོས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་བའི་སྲིད་བློན་དེས་མ་རུང་བའི་ལས་ཀ་བྱས་ཚེ་སྐྱོན་བརྗོད་ཞུ་དཀའ་བ་དང༌། གལ་ཏེ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ནའང་མཐར་ཐུག་ས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཐུག་རྒྱུ་ཞེས། ཡང་ན། སྲིད་བློན་འོས་བསྡུ་གནང་ཚེ་རྩ་ཁྲིམས་དང་མཐུན་ཞིང༌། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་དང་མཐུན་པས་ལེགས་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་སྲིད་བློན་བགྲེས་གཞོན་གཉིས་དགོས་པ་དང༌། འོས་དང་འོས་བསྡུ་བྱེད་ཕྱོགས་སུ་སུ་འོས་གཞི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་གང་འོས་ནས་འདོན་གནང་དང་འབྲེལ་མང་ཚོགས་ནས་འོས་འཕེན་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ཤེས་བརྩོན་མྱོང་གསུམ་ལྷག་པར་ཆེ་བའི་སྲིད་བློན་ཞིག་ཡོད་ན། དེང་དུས་མཚན་དབང་འདྲ་མཉམ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་ཁུལ་མཛེས་ཟོལ་བསྟུན་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱི་དོན་མཛད་མཁན་བཀའ་བློན་ལྷན་ཚོགས་ལས་མཛད་ཕྱོགས་མྱུར་ནུས་ཆེ་བ་ཡོང་ཐུབ་པ་མ་ཟད། རང་རེའི་མི་སྡེའི་ཁྲོད་དུ་མཚན་གནས་དེ་འདྲ་ཡོད་ན་ཤེས་བརྩོན་ལྡན་པའི་གཞོན་ནུ་མང་པོས་བློ་སྩལ་ཡིད་མོས་སྐྱེད་པར་ཕན་སྲིད། ཡང༌། དམངས་གཙོའི་ངོ་བོ་གཙང་མ་དང༌། ཕྱིའི་ལྟ་སྟངས་མཛེས་པ་ཡོང་ཆེད་སྲིད་བློན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འོས་མི་གཉིས་གསལ་བསྒྲགས་གནང་རྗེས་བཀའ་བློན་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ནས་འོས་འཕེན་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། ཡང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་དེ་དམངས་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་རྩ་བཟུང་གི་ཐོག་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། དེ་མིན་འོས་དམིགས་ཡོད་རིགས་འོས་འདེམས་ཀྱིས་མི་མང་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཀྱི་མང་མོས་གཏན་འཁེལ་བ་ཞིག་དགོས་སྐོར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཀའ་བསྡུར་གནང་རྒྱུ་དང༌། དངོས་དོན་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་ངེས་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། རྒྱལ་བའི་མཚན་དབང་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་སྤྱི་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཕན་རླབས་ཆེ་ངེས་ཞེས།

ག སྲིད་བློན་བསྐོ་གཞག་མ་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མཚན།

ཁག་ཅིག་ནས་རང་རེའི་གཞུང་འཛིན་གྱི་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་འགའ་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོང་བའི་རིང་འདིར་ཕན་ཚུན་ཆགས་སྡང་འཁྲུག་སློང་ཁོ་ནར་སོང་བས་བོད་འབངས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་བོད་ཅེས་ཐ་སྙད་མ་ཉམས་པ་གནས་པ་འདི་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་སྙན་བཟང་པོ་ཉག་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མར་མེའི་འོད་ལ་རེ་བ་མེད་པས་སྲིད་བློན་གསར་པའི་མཛད་སྒོ་དང༌། དུས་ཚོད་ཟུར་དུ་མེད་ལ། དམངས་གཙོ་སྐྱོང་བའི་ཆབ་སྲིད་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་པར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང༌། གཟུ་བོའི་བློ། ལས་འབྲས་དཔང་འཕེར་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཉིན་སྐར་དུ་སོང་བས་འཕྲལ་ཕུགས་བདེ་ཐབས་དང༌། ཁེ་ཕན། རང་བཙན་ལ་ཕན་ཐོགས་བཅས་ཡོང་རེ་མ་མངོན་པ་དང༌། འོས་འདེམས་ཀྱིས་སྲིད་བློན་བསྐོས་ན་ཆོལ་གསུམ་ཞི་བདེར་གནས་ཐུབ་ན་ལེགས་གནས་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་མི་མཐུན་རྩོད་རྙོག་ཡོང་ཉེན་འདུག་ན། ད་ལྟ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། གཞིས་བྱེས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཤར་ཚེ་སྲིད་བློན་འོས་འདེམས་བསྐོ་གཞག་གནང་ན་མི་ཆོག་པ་མེད་ཅེས་དང༌། འགའ་ཞིག་ནས་ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཐག་བཅད་པ་ལྟར་སྲིད་བློན་མི་དགོས། གལ་ཏེ་འབངས་ཀྱི་ཞུ་བར་མ་གསན་པར་བསྐོ་གཞག་གནང་ན་ངོས་ལེན་མེད་ཅེས་དང༌། ཡང་སྲིད་བློན་ཟེར་བ་དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་སྟབས་གཞིས་བྱེས་མི་མང་ཡོངས་ནས་ཡིད་ཆེས་དང་མོས་མཐུན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་མིན་ཞེས་དང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་མཐོང་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པའི་སྐབས་འདིར་སྲིད་བློན་བསྐོས་ཚེ་མཐོང་ཚུལ་ཇི་ཡོང་མ་ངེས་ཤིང༌། ལྷག་པར་གཞིས་ལུས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དང་རན་པོ་ཡོང་བཟོ་མི་འདུག་ཅེས་དང༌། འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་ཅིག་ནས་སྲིད་བློན་ལྷག་བསམ་ཤེས་འཇོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་མི་འགྲོ་འོས་དམིགས་དཀོན་པ་དང༌། གཉིས་ནས་སྐུ་དབང་ལའང་དོ་ཕོག་སྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་ཉེན་ཞེས་དང༌། ཡང༌། མགོན་འབངས་མགོ་ལུས་ཡ་བྲལ་འགྲོ་ཉེན་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དབང་སྲིད་བློན་ནས་འཛིན་སྟབས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་བཤད་ཁ་གྲགས་པར་ལྕེ་ཆད་པ་ནང་བཞིན་སྐུ་ངལ་ཡོང་དོགས་ཞེས་དང༌། གལ་ཏེ་སྲིད་བློན་བསྐོ་གཞག་གནང་ཚེ། གྲོག་ཁ་ནང་ཡོད་པ་ལྕེས་འབུད་པ་ལྟར་ཡོང་ཉེན་ཞེས་དང༌། སྲིད་བློན་མ་དགོས་པ་དང༌། སྲིད་བློན་བསྐོ་གཞག་གནང་ཚེ་ཆོལ་ཁའི་དཀའ་རྙོག་ཡོང་ཉེན།

ང་ བཀའ་བློན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་བསྐོ་ཡོང་བ་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མཚན།

ཁག་ཅིག་ནས་ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་ནས་ཞུས་པ་ལས་ལྷག་པ་མེད་ཅིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་བློན་རྣམས་བསྐོ་གཞག་ཡོང་བ་ཞེས་དང༌། བཀའ་བློན་འོས་བསྡུ་བྱས་ན་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་དཀའ་རྙོག་ལྷགས་ཉེན། བཀའ་བློན་རེ་ཟུང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་གཞག་དང༌། རེ་ཟུང་འོས་བསྡུ། རེ་ཟུང་སྲིད་བློན་ནས་བསྐོ་གཞག་གནང་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། འགའ་ཞིག་ནས་རྩ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེ་གཞིར་བཟུང་སྔར་བཞིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐོ་གཞག་ཡོང་བ་ཞེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་དང་སྲིད་བློན་ཟུང་སྦྲེལ་གྱིས་བཀའ་བློན་རྣམས་བསྐོ་གཞག་གནང་འོས་ཞེས། ལ་ལས་སྲིད་བློན་གྱིས་བཀའ་བློན་འོས་དམིགས་འཆར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཞེས་དང༌། སྲིད་བློན་འོས་འདེམས་རྗེས་འཕྲོས་འོས་མི་རྣམས་ལ་བཀའ་བློན་བསྐོ་གཞག་ཡོང་བ་ཞེས་དང༌། གལ་སྲིད་སྲིད་བློན་བསྐོ་གཞག་གནང་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་རུང༌། བཀའ་བློན་རྣམས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཡོང་བ་ཞེས་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམས་འོས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཚད་གོ་རྟོགས་ཞན་དབང་གིས་སྐབས་འདིར་བློས་འགན་བཟོད་མིན་ཞེས།

ཅ བཀའ་བློན་འོས་བསྡུས་བསྐོ་གཞག་ཡོང་བ་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མཚན།

ཁག་ཅིག་ནས་བཀའ་བློན་རྣམས་འོས་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ཁོངས་ནས་སྲིད་བློན་གྱིས་བསྐོ་འདེམས་གནང་ན་དགེ་མཚན་ཆེ། རྒྱུ་མཚན་ནི། གལ་ཏེ་བཀའ་བློན་གང་ཞིག་གིས་གཞུང་མང་ཞབས་ཞུ་མ་ཡིན་པ་འདྲ་མིན་ཤར་ཚེ་གནས་དབྱུང་ཆོག་པ་སོགས་དང༌། ཐད་བསྐོས་སྩལ་ཚེ་སྐབས་འགར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་རྒྱབ་ཏུ་འཁྱེར། བོད་གཞུང་འབག་ཏུ་གྱོན་ནས་བྱ་བ་མི་འཚམས་པ་བྱེད་སྐབས་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མཚན་ཤས་བཟོ་སར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བལྟས་ནས་སྡོད་པ་ལས་བྱ་ཐབས་བྲལ་ཞེས་དང༌། དམངས་གཙོ་མར་གསོལ་རས་སྩལ་བ་ཡིན་ཙང་བཀའ་བློན་རྣམས་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་བསྐོ་དགོས་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་བཀའ་བློན་གྱི་ལས་རྒྱུན་ལོ་གསུམ་གནང་རྒྱུ། ད་ལྟ་ནས་མ་གནང་ཚེ་དེ་སྔ་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་འཐུས་ཤོར་བ་ལྟར་ཡོང་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་བཀའ་བློན་རྣམས་ལོ་འཁོར་སྲིད་ཞུའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ནས་འདེམས་བསྐོ་གནང་སྟེ་སྲིད་བློན་ལ་བཀའ་འཁྲོལ་ཕྱག་རྟགས་ཞུ་དགོས་ཤིང༌། དེ་ཡང་བཀའ་བློན་རྣམས་གནས་དབྱུང་དང༌། འཕོ་འགྱུར་གཏོང་རྒྱུའི་སྐུ་དབང་ཆ་ཚང་སྲིད་བློན་ནས་བཞེས་དགོས་ཞེས་དང༌།

ཡང༌། རྒྱུན་ལས་དང་སྤྱི་འཐུས་ནས་བཀའ་བློན་གྱི་འོས་གཞི་གཉིས་སྟོན་ཏེ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་མང་མོས་འོས་འདེམས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། དུས་ཡུན་རིང་ཚད་ལོ་གསུམ་ནས་ལྔ་བར་དགོས་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་བཀའ་བློན་རྣམས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་བསྡུ་བྱས་ན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བསམ་འཆར་འདོན་སྤེལ་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། བཀའ་བློན་འོས་བསྡུ་བྱས་པ་ཡིན་ན། བཀའ་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་སྲོལ་ལྟ་བུ་མིན་པར་དམངས་གཙོའི་ངོ་བོ་དང་མཐུན་པ་ཡོང་གཞི་ཞེས་དང༌། ཡང་བཀའ་བློན་འོས་བསྡུ་བྱས་རྗེས་འོས་ཤོག་མང་གྲས་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྲིད་བློན་དང་བཀའ་བསྡུར་གྱིས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་ལེགས་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་ད་ཡོད་བཀའ་བློན་རྣམས་ནས་སུ་འོས་འོས་འདེམས་དགོས་གལ་ཞེས། འགའ་ཞིག་ནས་བཀའ་བློན་རྣམས་བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་ (Panchayat System) ཐོག་ནས་གནང་ལེགས་ཞེས་དང༌།

ལ་ལས་བཀའ་བློན་རྣམས་སྤྱི་འཐུས་ཁོངས་ནས་འདེམས་སྒྲུབ་བསྐོ་གཞག་གནང་འོས་ཞེས། ཁག་ཅིག་ནས་བཀའ་བློན་རྣམས་མང་ཚོགས་ནས་འོས་འཕེན་གྱིས་འོས་ཤོག་མང་ཐོབ་ཀྱི་མཚན་ཐོ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་སེང་དང་འབྲེལ་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཡོང་བ་ཞེས་དང༌། ཁག་ཅིག་ནས་དམངས་གཙོ་ཚད་ལྡན་ལ་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་དགོས་པ་སྟེ། གཅིག་ནི། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཚད་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་དམངས་གཙོར་དགའ་ཞེན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འདུན་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། གཅིག་ཤོས་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འདུན་པ་དེར་གུས་བརྩི་མོས་མཐུན་གྱི་བསམ་བློ་དགོས་པ་དེ་ཡིན།

ཆ་རྐྱེན་དེ་གཉིས་ཀ་ང་ཚོར་ཚང་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་སུ་གཅིག་ལ་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང༌། ཐེ་ཚོམ་ཞིག་ཡོད། ཉེ་ཆར་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་མང་ཚོགས་ནས་འདེམས་བསྐོ་གནང་ན་སྐུ་དབང་ལ་སྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་རྒྱུའི་གླེང་སོང་བྱུང་བ་དེ་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དབང་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཕྱོགས་མ་མཐུན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། སྲིད་བློན་དང༌། བཀའ་བློན་མང་ཚོགས་ནས་འདེམས་བསྐོ་བྱས་ཀྱང༌། ལས་དོན་ལ་འབྲས་བུ་མ་ཐོན་པར་འཕོ་འགྱུར་གནང་དགོས་བྱུང་རིགས་དང༌། མི་མང་གིས་ཡིད་ཆེས་བརླགས་རིགས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་ཀར་ཕྱིར་འབུད་གནང་ཆོག་པའི་སྐུ་དབང་རྩ་ཁྲིམས་སྒྱུར་བཅོས་གནང་ན་སྐུ་དབང་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་མ་རེད། གང་ལྟར་ང་ཚོས་ཕྲན་བུ་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་དང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་དགོངས་བཞེས་གནང་དགོས་ཞེས་དང༌།

ཡང་སྲིད་བློན་དང༌། བཀའ་བློན་འོས་བསྡུ་དགོས་པ་དང༌། དུས་ཡུན་ལོ་བཞི་ཡིན། དུས་ཡུན་གཙང་མཚམས་འཁྱུར་དགོས་པ་དང༌། བཀའ་ཤག་གི་སྔ་བར་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ཞིབ་ཕྲ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་མ་བྱུང་མཐུ་མེད་ལ་རྒྱུས་སྟོན་བྱེད་མཁན་བཀའ་དྲུང་གོ་འཕེར་གཉིས་བསྐོ་གཞག་ཡོང་བ་ཞེས་དང་རང་རེའི་གནས་ཡུལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྲིད་བློན་དང༌། བློན་ཆེན་བསྐོ་གཞག་བྱེད་སྟངས་ལྟར་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ལ་འོས་བསྡུའི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དགོས་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་བཀའ་བློན་ཇི་དགོས་སྲིད་བློན་དེས་མིང་ཐོ་སྟོན་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འཐུས་མིས་འདེམས་བསྐོ་གནང་རྒྱུའི་ཁྱད་ཆོས་སྣོན་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམས་གཞུང་སྲིད་ལས་འགན་འཁྱུར་རྗེས་མི་མང་སྤྱི་མཚུངས་དགོས་རྒྱུ་ལས། རྒྱུས་མངའ་སོགས་ལ་བསྙད་དེ་དབང་བྱུས་འཛིན་མི་ཆོག་ཅེས་དང༌།

ཆ སྤྱི་འཐུས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་གཏོང་དགོས་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མཚན།

ཁག་ཅིག་ནས་སྲིད་བློན་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམས་སྤྱི་འཐུས་འོས་ཤོག་ཁོངས་ནས་ཕེབས་དགོས་པ་དང༌། དེར་བརྟེན་ལས་འགན་དང༌། དབང་ཚད་ཆེ་རུ་འགྲོ་དགོས་སྟབས་སྤྱི་འཐུས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་གཏོང་དགོས་ཤིང༌། དེ་ཡང་ཆོལ་ཁ་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་བདུན་རེ་དང༌། ཆོས་ལུགས་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་རེ། བྱས་རྗེས་སྙན་གྲགས་ཅན་ཐད་བསྐོས་བཞི་བཅས་སྤྱི་འཐུས་གྲངས་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་དགོས་ཞེས་དང༌། ཡང༌། ད་ལྟའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་དབང་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་ཐབས་སུ་ལྡབ་འགྱུར་མང་དུ་གཏོང་དགོས་ཞེས།

ཡང༌། སྤྱི་འཐུས་མང་དུ་བཏང་སྟེ་བོད་མི་ལྔ་སྟོང་ཙམ་འདུ་སྡོད་སར་སྤྱི་འཐུས་རེ་བཞུགས་ཏེ་གཞིས་འགོ་བདེ་དོན་དང་འཁུར་མཉམ་ལེན་དགོས་གལ་ཞེས་དང༌། འགའ་ཞིག་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་བྱེད་སྟངས་རང་སོར་བཞག་སྟེ་ཆོལ་ཁ་དང༌། ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོ་ནས་འོས་དམིགས་ས་བོན་ཉེར་ལྔ་སྔོན་འགྲོའི་འོས་བསྡུའི་གོང་ནས་གསལ་བསྒྲགས་ཡོང་བ། ཡང་ན་ཆོལ་ཁ་དང༌། ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོ་ནས་སྤྱི་འཐུས་རེ་དང༌། སྤྱི་མོས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་སྤྱི་འཐུས་དྲུག་བཅས་གྲངས་ ༡༤ གནང་ཡང་འཐུས་ངེས་དང༌། བཀའ་སློབ་དགོངས་དོན་ལྟར་གཞིས་འགོ་བདེ་དོན་སོགས་མི་མང་དང་ཐད་ཀར་འགྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་ལས་བྱེད་རྣམས་ས་གནས་རང་ཁོངས་ནས་འོས་འདེམས་བསྐོ་གཞག་གིས་ལོ་དུས་རྒྱས་བཅད་གཏན་འབེབ་གནང་དགོས་ཞེས་དང༌། ཡང༌། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ལས་དོན་གྲུབ་འབྲས་གོ་རྒྱུ་ཚོར་རྒྱུ་མེད་སྟབས་སྣོན་འབྲི་སྒྱུར་བཅོས་དགོས་ངེས། ལ་ལས་སྤྱི་འཐུས་གྲངས་འབོར་སྤར་ཆ་དགོས་རུང་སྤྱི་ལྷན་ནང་རེ་ཟུང་མ་གཏོགས་སྡོད་མ་དགོས་པར་མང་བ་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་ཁག་ནང་མང་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་དེ་གཞུང་དམངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་ཐབས་དགོས་གལ་ཞེས་དང༌། ཁག་ཅིག་ནས་སྤྱི་འཐུས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་གཏོང་དགོས་མིན་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་གཞུང་ནས་རྒྱུས་བབས་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ཏེ་དགོངས་བཞེས་གནང་དགོས་ཞེས་དང༌།

ཆོལ་ཁ་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་དྲུག་རེ་དང༌། ཆོས་བརྒྱུད་རེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་རེ་བཅས་ཁྱོན་སྤྱི་འཐུས་གྲངས་ཉེར་བརྒྱད་ལས་མི་ཉུང་བ་དགོས་ཞེས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་མང་དུ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅིང༌། དེ་ཡང་བུད་མེད་ཁོངས་ནས་བྱུང་ན་དགོས་གལ་འདུག་ཅེས་དང༌། ལ་ལས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་སྔར་ལྷག་རྒྱ་ཆེར་མཛད་དགོས་སྟབས་གྲངས་འབོར་སྤར་ཆ་གནང་རྒྱུ་དང༌། མི་འགྲོ་འོས་བསྡུ་བྱེད་ལམ་ཆོལ་ཁ་རིས་མེད་ཀྱི་བྱས་ཏེ་འོས་འཕེན་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚུངས་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཞེས་དང༌། ལ་ལས་སྤྱི་འཐུས་འོས་འདེམས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་སོ་སོའི་ཕྲུ་གུ་བོད་ཁྱིམ་དུ་སློབ་བསྐྱེལ་ཐུབ་ཙམ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ལས་འགན་འཁྱུར་རྗེས་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཏུ་འཛུལ་ས་ཐོབ་ཐབས་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་དེ་ངོ་སྲུང་སྤྲེལ་ལད་དུས་ཚོད་སྐྱེལ་མུས་སྟབས། སྤྱི་འཐུས་འཁྱུར་རྗེས་ལས་བྱེད་དུ་བསྐོ་གཞག་གནང་ཐལ་མེད་པ།

ཇ སྤྱི་འཐུས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་གཏོང་མ་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མཚན།

ད་ཕྱིན་སྤྱི་འཐུས་ཁོངས་ནས་དམངས་གཙོའི་ངོ་བོ་དང་འཚམས་པའི་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་ཀར་བསྐོ་གཞག་སྩལ་ན་སྨོས་མེད་དང༌། དེ་མིན་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་ཁོངས་སུ་བསྐོ་འཛུགས་མ་དགོས་ཞེས་དང༌། ཁག་ཅིག་ནས་གཞུང་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་དང་བསྟུན་སྤྱི་འཐུས་གྲངས་འབོར་སྤར་ཆ་མི་དགོས་ཞེས་དང༌།

ཉ གཞུང་སྲིད་ཚོགས་པས་འཛིན་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མཚན།

ཁག་ཅིག་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་དོན་གྲུབ་མཚམས་མ་འོངས་སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་གཞུང་འཛིན་རྒྱུ་ནི་དམངས་གཙོའི་རྩ་དོན་ཡིན་པ་དང༌། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་ཆོལ་ཁ་དང༌། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཁྱེར་སྟབས་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པ་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་དང་མ་འོངས་པར་བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཚོགས་པ་ཆ་རྐྱེན་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ད་ལྟ་ནས་གཞུང་གིས་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ངོས་འཛིན་གནང་ན་བསམ་ཞེས་དང༌། ཡང༌། སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་གཞུང་འཛིན་རྒྱུ་ངེས་པར་དགོས་གལ།

རྒྱུ་མཚན་ནི། ཁ་གཏད་ཚོགས་པས་སྐྱོན་འདོན་བྱས་པར་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་སུ་གྱུར་ཞེས་དང༌། འགའ་ཤས་ནས་ཆོས་སྲིད་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་གཞུང་འཛིན་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་བཟོ་དགོས་ཞེས་དང༌། དགྲ་བོ་རྒྱ་དམར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ངན་གཡོ་དཀྲུག་ཤིང་སྔོན་འགོག་དང༌། ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་དགོས་མཁོར་གཞིགས་པའི་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཆེད་འཛུགས་གནང་དགོས་ཞེས། ལ་ལས་མི་མང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་ཡོད་པ་བྱེད་དགོས་ན་ཚོགས་པས་གཞུང་སྲིད་སྐྱོང་བའི་ལམ་ལུགས་གཞི་རྩ་གཏན་འཇགས་ཤིག་མ་བྱུང་མཐུ་མེད་ཀྱང༌། ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཆིག་བསྒྲིལ་གྱི་གཞུང་ཞིག་བཙུགས་པ་ཡིན་ན་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ནམ་བརྟན་རིང་གནས་ཐུབ་ཀྱང༌། འབྱུང་འགྱུར་མི་རབས་རྗེས་མར་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཡོང་དཀའ།

ཚོགས་པའི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་ན་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་སམ། ཉེ་ལྟོས་ཁྱུ་སྒྲིག་གི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་མིན་པར་སྲིད་དོན་ཐབས་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་སྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་བརྒྱུད་འགྲིམས་ལེགས་པ་ཡོང་རྒྱུ། ཁག་ཅིག་ནས་སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་མེད་ན་དམངས་གཙོའི་ངོ་བོ་གསལ་པོ་མ་ཐོན་པ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ངལ་ཞེས་དང༌། ཡང་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དང༌། ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པ་ཞེས་ཡོད་ན་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཁུངས་ལྡན་དང༌། སྲ་བརྟན་ཡོང་བའི་དགེ་མཚན་རེ།

ཏ གཞུང་སྲིད་ཚོགས་པས་འཛིན་མ་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གྱི་རྒྱུ་མཚན།

ཁག་ཅིག་ནས་གཞུང་སྲིད་ཚོགས་པ་འཛུགས་རྒྱུར་དགེ་མཚན་མ་མཐོང༌། རྒྱུ་མཚན་ནི། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་རྣམས་ད་ལྟའི་ཆར་དམངས་གཙོའི་ཆུ་ཚད་མ་ལོངས་པ་དང༌། ཕྱིས་བསྐྱོད་བོད་མི་གྲངས་ཉུང་བ་དང༌། ལུང་ཚན་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེ་ཆུང་ལ་བརྟེན་ནས་གྲ་མ་འགྲིགས་ཡོང་རྒྱུ་ཉག་ཅིག་ཅེས་དང༌། ཡང༌། ད་ལྟ་སྔ་དྲགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅིང༌། མ་འོངས་པར་རྩ་དོན་གྲུབ་མཚམས་དམངས་གཙོའི་རྩ་དོན་ཡིན་ཞེས་དང༌། འགའ་ཞིག་ནས་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ནང་སྲིད་དོན་གྱི་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་དབར་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཐོག་ནས་གྲུབ་དགོས་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས་དེ་འདྲའི་ལམ་སྲོལ་ལ་འགྲོ་ངེས་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྟངས་དང་མི་འཇུག

དོན་ནི། དེ་འདྲའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཁག་ནི། གཙོ་བོ་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་དང་རྒྱལ་འགྲེལ་ཐབས་བྱུས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཐ་སྙད་ཐོག་ནས་བཙུགས་པའི་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་དགོས་པས་ད་ལྟའི་ཆར་ཚོགས་པ་དེ་རིགས་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅེས་དང༌། ལ་ལས་གཞིས་བྱེས་ངོ་འཛོམས་མ་བྱུང་བར་སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་རྒྱུའི་འོས་བབས་མི་འདུག་ཅེས་དང༌། ཡང༌། རང་རེར་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དམངས་གཙོ་དགོས་པ་ལས་སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་གཞུང་འཛིན་རྒྱུ་ཕྱི་ལུགས་རེད་ཅེས་དང༌། སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་སྲོལ་ཡོད་ནའང༌། ད་ལྟའི་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་གྲངས་འབོར་འབུམ་གཅིག་ཙམ་ལས་མེད་པར་གཙོ་བོ་བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་ལ་བསྟུན་དགོས་སྟབས་སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབས་མི་འདུག་ཅེས་དང༌། ལ་ལས་མང་ཚོགས་ཤེས་ནུས་དམན་པའི་སྐབས་སུ་སྲིད་དོན་བྱེད་པོ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་དང༌། སྲིད་བྱུས་ཕྱོགས་འགལ་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་སྐབས་ལེགས་ཉེས་རྣམ་འབྱེད་མ་ཐུབ་པའི་མགོ་ཐོམ་གྱི་ལྟར་ནང་དང༌། དོན་སྙིང་ཤེས་དམན་རྣམས་ལམ་གོལ་དུ་འཁྲིད་ཉེན།

གཞན་ཡང༌། དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཤིན་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྡེ་ཚན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ནི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ནས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འཐུས་མི་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་གྲོས་ཚོགས་གོང་མ་དེ་ད་ལྟའི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཆགས་ཆོག་ཅིང༌། གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ནང་ཐོབ་ཁུངས་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་རང་ཐོབ་ལྟར་མི་མང་སེར་སྐྱ་ནས་ཐད་ཀར་འདེམས་བསྐོ་བྱས་པའི་འཐུས་མི་ལྷན་ཚོགས་དེ་ཡིན། གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མིའི་གྲངས་འབོར་དེ་བཞིན་གྲོས་ཚོགས་གོང་མ་ལས་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཀྱི་མང་བ་དགོས། ཡང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚང་མ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཐོན་རྩིས་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཚུགས་པའི་དུས་ཡུན་རིང་བཞུགས་པ་ལས། དེ་མིན་ས་གནས་སོ་སོའི་ནང་བཞུགས་དེ་མང་ཚོགས་དང་འདྲེས་ཐུབ་ན་གཞུང་དམངས་དབར་ཟམ་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་དང༌། བཞུགས་སྒར་དུ་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ནས་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པའི་རྒྱུན་ལས་པ་བཅུ་གྲངས་ཤིག་བཞུགས་ན་གཞུང་འཛིན་བློན་ཆེན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་དང་གསལ་འདེབས་གཞེན་སྐུལ་གནང་འོས་བཅས་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་ཞེས་བཅས་དོན་སྙིང༌།

༡) སྲིད་བློན། དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༡༤༠ ཡོད་ཁོངས་ནས་མི་གྲངས་ཁ་གསལ་ཡོད་པ་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༧༩ ལ་མི་གྲངས་ ༨༢༥༣ དང༌། མི་གྲངས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༦༡ མི་སྒེར་ ༡༧༥

༢) སྲིད་བློན། མི་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༢༦ ཡོད་ཁོངས་ནས་མི་གྲངས་ཁ་གསལ་ཡོད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༡༥ ལ་མི་གྲངས་ ༡༩༠༢ དང༌། མི་གྲངས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༡༡ མི་སྒེར་ ༡༥

༣) སྲིད་བློན། ཐད་བསྐོ་ཡོང་བ་ཞུ་མཁན་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༨༦ ཡོད་ཁོངས་ནས་མི་གྲངས་ཁ་གསལ་ཡོད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༤༠ ལ་མི་གྲངས་ ༥༥༣༧ དང༌། མི་གྲངས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༣༧ མི་སྒེར་ ༨༢

༤) སྲིད་བློན། འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་བསྐོ་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༥༡ ཡོད་ཁོངས་ནས་མི་གྲངས་ཁ་གསལ་ཡོད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༢༨ མི་གྲངས་ ༢༢༣༠ དང༌། མི་གྲངས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༢༣ མི་སྒེར་ ༡༠༠

༥) སྲིད་བློན། ཐད་བསྐོ་ཡོང་བ་ཞུ་མཁན་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༨༥ ཡོད་ཁོངས་ནས་མི་གྲངས་ཁ་གསལ་ཡོད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༤༨ ལ་མི་གྲངས་ ༦༢༤༦ དང༌། མི་གྲངས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༣༧ མི་སྒེར་ ༡༠༢

༦) བཀའ་བློན། འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་བསྐོ་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༣༦ ཡོད་ཁོངས་ནས་མི་གྲངས་ཁ་གསལ་ཡོད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༢༢ མི་གྲངས་ ༡༦༢༤ དང༌། མི་གྲངས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༡༤ མི་སྒེར་ ༣༦

༧) སྲིད་དོན། ཚོགས་པ་ནས་གཞུང་འཛིན་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༢༦ ཡོད་ཁོངས་ནས་མི་གྲངས་ཁ་གསལ་ཡོད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༡༨ ལ་མི་གྲངས་ ༨༠༥ དང༌། མི་གྲངས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༨

༨) སྲིད་དོན་ཚོགས་པ། ནས་གཞུང་འཛིན་མ་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༧༩ ཡོད་ཁོངས་ནས་མི་གྲངས་ཁ་གསལ་ཡོད་པའི་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༥༢ ལ་མི་གྲངས་ ༧༩༡༣ དང༌། མི་གྲངས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༢༧ མི་སྒེར་ ༧༥

༩) སྤྱི་འཐུས། གྲངས་ཚད་སྒྱུར་བཅོས་དགོས་ལུགས་ཞུ་མཁན་གཞིས་སྒར་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༡༡ ཡོད་ཁུངས་ནས་མི་གྲངས་ཁ་གསལ་ཡོད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༢ དང༌། མི་གྲངས་ཁ་གསལ་མེད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག ༩ མི་སྒེར་ ༤ བཅས་ཡིན་འདུག་པའི་ཕྱོགས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་སུ། བཀའ་ཤག་ནས། ༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༡ ལ། ཞེས་གསལ། (ཡིག་ནོར་རེ་གཉིས་བཟོ་བཅོས་ལས་སྐབས་དེའི་ཡིག་ཆ་ངོ་མ་རང་སོར་བཞག་ཡོད།)

༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡོང་བའི་ཚོགས་ཆེན་དབུ་འཛུགས་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྩལ་བའི་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ།

ད་རེས་ང་ཚོའི་ཚོགས་འདུ་འདིར་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ས་མ་འཁོར་བར་བརྟེན་འཛོམས་པོ་ཞིག་བྱུང་ཐུབ་མེད་རུང་གནད་འགག་མི་འདུག དེ་རིང་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་ཐུབ་པ་འདིར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། བར་ལམ་ང་རང་ཚོ་བོད་མིའི་ཚོགས་པ་ཡིན་ནའང་རེད། སྒེར་སོ་སོ་ཡིན་ནའང་རེད། ཚང་མར་བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་བསྡུ་ལེན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་བསྡུ་ཐུབ་ཡོད། མང་པོ་ཞིག་གིས་དངོས་གནས་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་བླངས་འདུག་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌།

དེ་རིང་ཤོད་རྒྱུར་དོན་ཚན་གསུམ་ཡོད། དོན་ཚན་གཅིག་ལ་སྔོན་དུ་ལོ་རྒྱུས་སྔ་རྗེས་ཞུས་ཚར་བ་ལྟར་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་འདིར་ལམ་ངེས་པ་ཞིག་རེད། དེའི་ཐོག་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་རིང་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་མང་གཙོའི་བྱེད་ཐབས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་པའི་དོན་ལ་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུས་མཚོན་པས་ཐབས་ཤེས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱས་ཡོད། རྩ་བ་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ནས་མ་འོངས་པའི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ཤིག་བཀོད་ཡོད། དེ་ནས་ད་བར་ལོ་གང་ལ་གང་འཚམས་སོང་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་ཐོག་ཏུའང་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་རེ་བ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་འཆར་ཡོད་དུས། རྩ་བ་མ་འོངས་པར་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡོང་བའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་སྔོན་མ་བཟོས་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་སྣོན་འཕྲིའི་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡོང་བ་རྩ་དོན་ལ་བཞག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་ཤིག་བཏང་ན་བསམས་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་ད་ལྟ་ཡང་དེ་རང་དྲན་གྱི་འདུག འོན་ཀྱང་སྔོན་དུ་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ལྟར་དེ་དག་ལམ་སང་ང་རང་ཚོའི་མི་གཅིག་གཉིས་ཀྱིས་བཟོ་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། འཛམ་གླིང་གང་དུ་ཡང་དེ་སྐོར་དམིགས་བསལ་མཁས་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཉན་ཏེ་བཟོ་བའི་ལུགས་སྲོལ་འདུག དེའི་ཐད་ཚོགས་འདུ་ནས་མ་ཡིན་པར། ངས་ཐད་ཀར་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ནས་མི་ཁ་ཤས་ཤིག་བསྐོས། དེ་དག་གིས་རྐང་ཁུར་བླངས་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་དེ་འདྲ་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པ་གཞན་དག་གི་མཁས་པ་དེ་འདྲའི་བསླབ་བྱ་ཉན་ཏེ་དངོས་གནས་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡོང་བའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཡང་བྱུང་ན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཙམ་ལ་བཟོས་ཟིན་པ་བྱ་རྒྱུ། དེ་ནས་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ནང་ལའང་གང་ཐུབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱས་ཏེ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཚང་མའི་བསམ་ཚུལ་བསྡུས་ནས་སྔ་འཕྲོས་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ཤིག་གཏན་འབེབས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ནི་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་ཉི་མ་འཆར་བའི་ཉི་མ་དེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་རེད། རྩ་བ་རྩ་ཁྲིམས་སྐོར་བྱེད་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཐག་བཅད་ན་བསམ་པ་དེ་ཡིན། གང་ལྟར་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་བའི་སྣོན་འཕྲིའི་བསྒྱུར་བཅོས་གང་འདྲ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་རྣམས་བཏང་ན་བསམ་པ་དང༌། དེའི་དོན་ལ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་ངས་ཐག་གཅོད་དགོས་མིན་ནམ་དྲན་བྱུང༌། དེ་གཅིག་བྱས།

དེ་ནས་ད་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་རིང་རྩ་བ་མང་གཅོའི་རྩ་ཁྲིམས་སྔོན་མ་བཟོས་པ་དེ་བཙན་བྱོལ་དུ་གནས་རིང་ལག་ལེན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་འོག་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་རྩ་འཛིན་གྱི་ཡིག་ཆ་དེ་རང་དབང་ལུང་པ་ཞིག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ལྟར་བཟོས་པ་འདི་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལག་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ལས་གསལ་པོ་དང་དོགས་ཆོད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་བཙན་བྱོལ་སྡོད་རིང་ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་ནང་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་སྐོར་སྔོན་མ་ཡང་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་བརྟན་པོ་མེད་སྟབས་ཚོགས་པ་ཞིག་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་ནས་བཟོ་ཡི་ཡིན་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་ཞེས་ཀུན་བདེ་གླིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡོད་དུས་སྐད་ཆ་བྱུང་ཡོད།

དེ་ལྟར་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་བཟོས་ན་བརྟན་པོ་མི་ཡོང་ངམ། དེ་ཡང་ཚོགས་པའི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་སྒྲིག་ཡིག་ཆ་ཚང་ཞིག་སྐབས་དེར་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་སྔོན་མ་དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་བ་རེད། ད་ཆ་ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་སྡོད་རིང་ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་འགྲོ་སྟངས་འདི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་ཆེད་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་སྡོད་རིང་སྒྲིག་འཛུགས་འགྲོ་སྟངས་འདི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་རྩ་ཁྲིམས་ཟེར་རུང་གང་ལྟར་ཡིག་ཆ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བཟོས་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང་ལ། དེ་ལྟར་བཟོ་རྒྱུར་ཐག་བཅད་པ་ཡིན།

འཕྲལ་སེལ་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་ཡིག་ཆ་དེ་བྱུང་ན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ གི་མང་གཙོའི་དུས་དྲན་ཡས་མས་ལ་བཟོས་ཚར་བ་ཞིག་བྱུང་ན། མ་གཞི་གཤམ་ལ་དོན་གྱི་རེད། སྤྱི་འཐུས་ཚོ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་སྟེ་སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་སྐོ་རྒྱུའི་ལག་ལེན་ཞིག་བསྟར་དགོས་འདུག དེ་ཡང་བྱུང་ན་དུས་སང་གི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཡས་མས་ལ་སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་ཚོ་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱས། དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་སྡོད་རིང་གི་མང་གཙོའི་སྒྲིག་གཞི་འགྲོ་སྟངས་རྣམས་གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ། ཟིན་བྲིས་ཤིག་བཟོས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག་ནས་གོ་བསྡུར་བྱས། ཧ་ལམ་རྗེས་མའི་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་ཁྲིམས་བཟོའི་ལྷན་ཚོགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་མང་གཙོའི་དུས་དྲན་ཡས་མས་ལ་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་བསམ་པ་དྲན་བྱུང། དེ་གཅིག་བྱས།

དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཅིག་ལ་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་ད་ཕན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་མ་གཞི་མི་མང་ནས་འོས་བསྡུས་ཏེ་ཡོང་བ་གང་ཞིག་ལ། མཐའ་མ་ངས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་བྱས་ཏེ་ལག་རྟགས་བརྒྱབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ད་ཕན་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་བྱས་པ་རེད། དེ་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་སྟེ་ད་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་མང་མོས་ཀྱི་འདེམས་བསྐོ་གང་བྱུང་བ་དེ་གའི་ཐོག་ཐག་གཅོད་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱི་རྟགས་རྒྱག་དགོས་པ་དེ་མི་དགོས་པ་བྱེད་རྒྱུའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཤིག་བཏང་ན་བསམ་པ་དེ་ཡིན།

ཕྱིན་ཆད་སྤྱི་འཐུས་བསྐོ་ཕྱོགས་དེ་ཚོའི་གྲས་སྤྱི་འཐུས་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག དེར་བརྟེན་ད་ཕན་གཏན་འཁེལ་བའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོང་བའི་སྤྱི་འཐུས་ལས་དུས་གཅིག་ཡོད་པ་འདི་དག་ད་རེས་ནས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་རྒྱུ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་འདེམས་བསྐོའི་ལས་འགོ་ལམ་སང་བཙུགས་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཚུད་དུས་སང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཡས་མས་ལ་ཚར་བ་ཞིག་བྱུང་ན། དེས་ཁྲིམས་གཞིའི་ལྷན་ཚོགས་ལྟར་བཙན་བྱོལ་ལ་སྡོད་རིང་གི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་དུས། བྱུང་ན་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གོང་མཇུག་འགྲིལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་དང་མི་འདུག་བལྟ་རྒྱུ་བྱས། དེ་ནས་འོས་བསྡུ་བྱེད་སྟངས་ཐད་གང་འགབ་ཚོགས་འདུ་འདི་ཐོག་ནས་གོ་བསྡུར་ཞིག་བྱས་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌།

དེ་བཞིན་བསམ་འཆར་ནང་ཡོད་པ་བཞིན་འཐུས་མིའི་མི་གྲངས་ཕལ་ཆེར་སྤར་ན་ཡག་པས་སྤར་རྒྱུ་བྱས། འཐུས་མི་སྤར་བའི་མི་གྲངས་ཡོངས་རྫོགས་གཏན་འཇགས་བྱས་ནས་སྡོད་མི་དགོས་པར་དེའི་ནང་ནས་རྒྱུན་ལས་ཉུང་ཤས་ཤིག་དྷ་རམ་ས་ལར་སྡོད་རྒྱུ་དང༌། སྤྱི་བྱིངས་སོ་སོའི་གནས་ཡུལ་ལ་བསྡད་དེ་དུས་སྐབས་སོ་སོར་དྷ་སར་འདུ་འཛོམས་ལ་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས། བསམ་འཆར་ནང་ཡོད་པ་བཞིན་འཐུས་མིའི་འགྲོ་སྟངས་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཚོགས་འདུ་གོང་འོག་གཉིས་བཟོས་ན་དགོས་པ་དགེ་མཚན་ཡོད་དམ་མེད་དེ་ཡང་ང་ཚོས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་གོ་བསྡུར་ཞིག་བྱས་ན། དེ་མིན་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་གཅིག་གི་ཁོངས་ལ་ནང་གསེས་ཕྱེད་བགོས་སམ། ཡང་ན་སུམ་གཅིག་སུམ་གཉིས་བཟོས་ཏེ་རིགས་གཅིག་གིས་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་བོད་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་བཙན་བྱོལ་བའི་མི་གྲངས་མང་ཉུང་ལ་མ་བལྟས་པར་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁོངས་ལ་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་བགོ་བཤའ་བརྒྱབ་སྟེ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་འདི་སྡེ་ཚན་གཅིག་བྱས། སྡེ་ཚན་གཅིག་བཙན་བྱོལ་གྱི་གཞིས་སྒར་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ཡན་ཆད་ལ་འཐུས་མི་རེ་བསྐོ་གི་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཡང་ན་སྟོང་ཡན་ཆད་ལ་འཐུས་མི་རེ་བསྐོ་གི་ཡིན་ནའང་འདྲ། དེ་ལྟར་བཙན་བྱོལ་བའི་འདུས་སྡོད་ཀྱི་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་འམ་ཡང་ན་སྟོང་རེ་ནས་འཐུས་མི་རེ་བསྐོས་ཏེ་རྩ་བ་སྤྱི་འཐུས་སྡེ་ཚན་གཅིག་ལ་ནང་གསེས་ཚན་པ་ཁག་གཉིས་བྱས་ཏེ་གཅིག་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཐོབ་གྲངས་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་དང༌། གཅིག་གཞིས་སྒར་སོ་སོའི་མི་གྲངས་ནས་གཏན་འཁེལ་བའི་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་བྱས་ན་གང་འདྲ་འདུག དེར་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མེད་དམ།

དེ་ནི་ད་རེས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ལས། ངས་འདི་བྱེད་ཅེས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་མེད། བསམ་འཆར་ནང་ལའང་ཡོང་གི་ཡོད་ལ་སྤྱི་འཐུས་དེ་འདྲ་བྱས་ཏེ་འགྲོ་རྒྱུ་བྱས། སྔོན་མ་སྤྱི་འཐུས་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་འཐུས་མི་གཅིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། བར་ལམ་བུད་མེད་ཀྱི་འཐུས་མིར་དམིགས་བསམ་ཐོབ་ཐང་གི་རྐུབ་སྟེགས་ལོགས་སུ་བཟོ་རྒྱུ་མ་བྱུང་ཞིང༌། ད་ཆ་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་སྤར་གྱི་ཡོད་དུས་སྤྱི་འཐུས་གསར་པའི་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་ཤིག་ངེས་ཅན་བྱས་ཏེ་སླེབས་དགོས་པ་དེར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་གནད་འགག་འདུག སྤྱི་འཐུས་འདེམས་བསྐོའི་ལམ་ལུགས་རྙིང་པ་དེའི་ཐོག་ནས་གཏན་འཁེལ་བའི་སྤྱི་འཐུས་ངོ་ཡོད་འདི་དག་ད་རེས་འདི་ནས་ལས་མཚམས་བཞག་རྒྱུ་ཡིན་དུས། སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་གཏན་མ་འཁེལ་བར་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་མིང་འཁུར་མཁན་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་དང་མི་འདུག གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གོང་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ནི་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ལས་མེད་སྟབས་གནད་འགག་ཆེ་བ་ཡོད་དམ་མེད། གལ་སྲིད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན་བྱེད་ཕྱོགས་གང་འདྲ་དགའ་བ་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་ཐོངས།

དེ་ནས་མ་གཞི་བཙན་བྱོལ་དུ་སྡོད་རིང་གི་མང་གཙོའི་སྒྲིག་གཞིའི་ནང་ཡོང་གི་རེད་ལ། དེ་སྔ་བོད་ལ་གྱོད་ཞིབ་ལྷན་ཁང་ཞེས་པ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད། དེ་ནང་བཞིན་བྱས་ཏེ་སྤྱིར་བཏང་མང་གཙོའི་ལུང་པ་ཚོའི་ནང་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་གཅིག་དང༌། ཁྲིམས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དེ་ལས་ལོགས་སུ་སྒེར་བཙན་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་མ་འོངས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་འཁོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་པ་རེད། བཙན་བྱོལ་དུ་སྡོད་རིང་མིང་གང་ཞིག་བཏགས་དགོས། སྡོད་ས་རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་ཡོད་དུས་མིང་རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱིར་བཏང་འགྲོ་སྟངས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་དགོས་སྟབས་མིང་གང་བཏགས་དགོས་ངས་མི་ཤེས། མདོ་དོན་ཡང་སྙིང་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་རྩོད་རྙོག་འདྲ་ཡོང་སྐབས་དང༌། ལྷག་པར་དཔེར་ན། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སམ། ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ལྟ་བུ་ལ་མི་ཞིག་གིས་དྲང་མ་བྱུང་སྙམ་པའི་བསམ་ཚུལ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེང་གི་སྐབས་སུ་བཀའ་ཤག་ནས་བལྟ་རྒྱུ་དང༌། ཡང་ན་བཀའ་སྤྱི་ལྷན་རྒྱས་ནས་བལྟ་རྒྱུ། དེ་མིན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་འཛུགས་ཀྱིས་ལྟ་རྟོག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ད་ཆ་དེ་ལྟར་མིན་པར་ཚན་པ་སྒེར་བཙན་ཞིག་དགོས། དཔེར་ན། མི་སྒེར་གཉོམ་ཆུང་ཞིག་གིས་བཀའ་ཤག་གིས་དྲང་མ་བྱུང་ཞེས་རྩོད་པ་རྒྱག་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་གཏུགས་ས་ཡོད་པའི་གཟུ་བོར་གནས་པའི་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ང་ཚོས་ཏན་ཏན་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག མིང་གང་བཏགས་གོ་བསྡུར་བྱས་ན་ཤེས་ཀྱི་རེད། མ་གཞི་མ་འོངས་པར་ཡིག་ཆ་བཟོ་བའི་ནང་ཕལ་ཆེར་ཐོབ་ཡོང་གི་རེད།

སྲིད་བློན་བསྐོ་དང་མི་བསྐོའི་གནས་ཚུལ་འདི་བསམ་འཆར་མང་ཆེ་བའི་ནང་སྲིད་བློན་བསྐོས་ན་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་སྐོར་ཐད་བསྐོ་བྱེད་དམ་མི་བྱེད་ཐད་ནང་ཁུལ་བསམ་འཆར་མི་མཐུན་པ་ཡོད། ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་སྲིད་བློན་ཟེར་མཁན་ཞིག་བསྐོ་དུས་ཕྲན་བུ་ཚོད་མ་ཐིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག ལས་ཀའི་རིགས་ཚང་མ་དེ་འདྲ་རེད། སྐད་ཆ་ཤོད་དུས་འདྲ་ཆགས་པོ་དང་གྲལ་བསྒྲིགས་པོ་ཞིག་ག་དུས་ཡིན་ཀྱང་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དེ། ངོ་མའི་ཐོག་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་ངམ་མི་ཡོང་མི་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་དུས། མི་དེ་འཚོལ་བར་འགྲོ་སྐབས་དེ་སྔ་ནས་ང་ཚོས་དེའི་སྐོར་ཚད་ཚད་བསྡུར་བསྡུར་མང་པོ་བྱས་པ་རེད། བཀའ་ཤག་དང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བར་ལ་མི་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ལོ་མང་པོའི་གོང་ནས་བཤད་པ་རེད། ང་ཚོར་མིའི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་མི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་རག་པའི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་རེད། ད་ལྟ་ཡང་དཀའ་ངལ་དེ་ཕལ་ཆེར་སེལ་ཐུབ་མེད། དེར་བརྟེན་སྲིད་བློན་བསྐོ་རྒྱུ་འདི་སྔ་འཕྲོས་མི་དགོས་པ་བྱས་ན་སྙམ་པ་དྲན་བྱུང༌། སྔོན་ལ་བབ་ལྷིང་དང་བརྟན་པ་བྱས་ན་བཀའ་བློན་ནང་ནས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཞིག་བསྐོས། དེ་ཡང་མཚན་ཐོ་གོ་རིམ་གྱི་ཐོག་ནས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཆགས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྐབས་སོ་སོར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་ཐོན་པ་ཞིག་དགོས། དེ་བཀའ་བློན་ནང་ཁུལ་གྱིས་འོས་འདེམས་བྱེད་ཀྱང་འདྲ། ཡང་ན་དེའི་ཐོག་འོས་འདེམས་བྱེད་མཁན་མི་མང་ཙམ་ཞིག་གིས་འོས་བསྡུ་བྱེད་ཀྱང་འདྲ། གང་ལྟར་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ལོ་རེའི་ནང་འོས་བསྡུ་བྱས་ཏེ་བཀའ་བློན་ངོ་ཡོད་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་གཅིག་འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་བསྐོས་ཏེ་དེས་ལོ་གཅིག་བྱེད་རྒྱུ་བྱས། ལོ་གཅིག་སོང་མཚམས་བསྐྱར་དུ་འོས་བསྡུ་བྱས། གཉིས་གསུམ་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲ་མེད་ན་ལོ་གཅིག་པོ་དེ་རྫོགས་ནས་འཁྱུར་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། གསར་པ་ཡོང་རྒྱུ་བྱས་ན་སྙམ་པ་དྲན་བྱུང༌།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དེ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་རྗེས་ལ་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ལ། བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཞིག་བསྐོ་རྒྱུ་བྱས། བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དེ་དོན་གྱིས་སྲིད་བློན་གྱི་བཟོ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནས་རིམ་པས་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ཆོག་གི་རེད། གནས་སྐབས་དེ་འདྲ་བྱས་ན་བསམ་གྱི་འདུག བཀའ་བློན་བསྐོ་རྒྱུ་ངས་ཐད་བསྐོས་བྱས་ན། རྩ་བ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྲིད་བློན་གྱི་ངོ་བོ་མཚོན་གྱི་ཡོད་ནའང་འདྲ། སྲིད་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་མཚོན་གྱི་ཡོད་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་མ་རེད། འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་སྲིད་བློན་བསྐོ་རྒྱུ་དེ་ཡང་སྔོན་ལ་བདེ་པོ་ཞིག་མེད་དུས། འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་ཡོང་རྒྱུའི་བབ་འོས་དེ་བཀའ་ཤག་མ་གཏོགས་མེད། བཀའ་ཤག་འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་ཡོང་ན་སྙམ་པ་དྲན་བྱུང༌། སྤྱིར་བཏང་ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་གཞན་ལ་མིག་དཔེ་བལྟས་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། ང་རང་ཚོའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་ནས་བཀའ་བློན་ཚོ་འོས་བསྡུ་བྱེད་རྒྱུ་བྱས། ཕྱིན་ཆད་སྤྱི་འཐུས་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ནས་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་གཏན་འཁེལ་དུས། སླད་སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་ཐོག་ནས་བཀའ་བློན་འོས་འཕེན་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། སྔོན་ལ་ད་ལྟར་འཕྲལ་སེལ་བཀའ་བློན་ངོ་ཡོད་འདི་དག་ཁ་སང་ནས་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་བཞིན་ད་ལྟ་ལས་དུས་གསར་པ་ཞིག་གི་ཐོག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། བཀའ་བློན་ངོ་ཡོད་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དགོངས་ཞུའི་སྙན་ཞུ་ཁ་ཉིན་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༩ ཕུལ་ཏེ་ང་རང་ཚོའི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཞག་ཚར་བ་རེད། དགོངས་ཞུའི་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བ་དེ་དག་དེ་གས་འགྲིག་གི་འདུག ད་ཆ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཐད་བསྐོས་བྱས་པའི་བཀའ་བློན་གྱི་ལས་དུས་ད་རེས་འདི་ནས་མཇུག་བསྒྲིལ་ཏེ་འདིར་མཚམས་བཞག

བཀའ་བློན་གསར་པ་བསྐོ་རྒྱུ་བྱས། དེ་ཡང་མ་འོངས་པར་སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་གཏན་འཁེལ་བའི་རྗེས་ལ་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་གཏན་འཁེལ་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང༌། ད་ལྟ་སྤྱི་འཐུས་དེ་དག་མེད་སྟབས་ད་རེས་དམིགས་བསལ་བྱས་ཏེ་ད་ལན་གྱི་ཐེངས་འདིའི་རིང་ལ་ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་ནས་བཀའ་བློན་གཏན་འཁེལ་རྒྱུ་བྱས། ཤེས་སོང་ངམ། བཀའ་བློན་གྱི་གྲངས་ཀ་བདུན་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཏག་ཏག་མིན་ནམ་བསམ་གྱི་འདུག བཀའ་བློན་ཡོང་མཁན་གྱི་ནང་ལ་ནམ་རྒྱུན་བཀའ་བློན་བསྐོ་དུས་མང་ཉུང་སྣ་ཚོགས་ཡོང་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་མི་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་རྣམ་ཀུན་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་གཅིག་སེམས་ལ་བཞག གཞན་ཆོས་ལུགས་དང༌། སྐྱ་སེར། ཕོ་མོ་བཅས་ཁྱད་པར་རྩ་བ་ནས་མེད། ད་ལྟ་དགོངས་པ་ཞུ་མཁན་གྱི་བཀའ་བློན་རྙིང་པ་ཚོའི་ནང་ནས་ཡིན་ནའང་རེད། གསར་པ་ཚོའི་ནང་ནས་ཡིན་ནའང་རེད། གང་ལྟར་གང་ནས་བསྒྲུགས་ཀྱང་ཁྱད་པར་རྩ་བ་ནས་མེད། དེ་དག་སྒྲུག་སྟངས་སྔོན་ལ་ཚོགས་ཆུང་ཁག་བགོས་ཏེ་བཀའ་བློན་བདུན་ལ་གཏན་འཁེལ་བ་ཡིན་དུས། བཀའ་བློན་གྱི་འོས་གཞི་འོས་དང་འོས་འདྲ་ལྟ་བུར་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཚོགས་ཆུང་སོ་སོས་བཏོན། ཚོགས་ཆུང་ཁག་གི་ནང་ནས་འོས་གྲངས་མང་བའི་མི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བདམས་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དེར་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ནས་མང་མོས་ཀྱི་འོས་འཕེན་རྒྱུ་བྱས། འོས་དེ་ཡང་བརྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུ་ལོན་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་སྙམ། བརྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུ་ལོན་པ་དེ་དག་བཀའ་བློན་ལ་གཏན་འཁེལ་བྱས། གལ་སྲིད་མི་བདུན་དགོས་ས་ལ་མི་བཞི་ལྔ་ལ་བརྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུ་ལོན། མི་གཉིས་གསུམ་ལ་བརྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུ་མ་ལོན་ཚེ་བསྐྱར་དུ་འོས་འཕེན་ན་ཡང་བརྟན་པོ་ཆགས་ཀྱི་མེད་དམ། རྣམ་ཀུན་སྤྱི་འཐུས་ལ་གྲངས་ཀ་རྒྱག་སྐབས་སྔོན་མ་ཚོར་གྲངས་ཀ་མང་པོ་བྱས། རྗེས་མ་ཚོར་གྲངས་ཀ་ཉུང་ཉུང་ལས་མེད་ཀྱང༌། གྲངས་ཀ་གསུམ་བཞི་ལོན་དགོས་དུས་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་གཏན་འཁེལ་གྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་མིན་པར་བསྐྱར་དུ་འོས་འཕེན་བྱས་ཏེ་མཐའ་མ་འོས་ལོན་གྱི་མེད་ཚེ་བཞག་རྒྱུ་ལས་མེད། དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཕྲན་བུ་སྤུས་དག་པོ་མི་ཡོང་ངམ་དྲན་བྱུང༌། གཞན་འོས་འཕེན་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན་འོས་འཕེན་པ་རེད། གྲངས་ཀ་མི་ལོན་པའི་སྐབས་ལ་འོས་གྲངས་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་མཇུག་ཏུ་འཐོབ་དུས་བརྟན་པོ་དང་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་མི་འདུག བྱས་ཙང་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱས་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌།

དེ་འབྲེལ་བཀའ་བློན་འོས་བསྡུ་བྱེད་རྒྱུ་ཆགས་དུས་ལས་བྱེད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་གནས་སྟངས་རེད། དེ་ཚོའི་སྐོར་དེ་ལ་དེ་བརྟེན་གྱི་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད་མ་གཞི་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད། དེ་དག་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས་ན་བསམ་གྱི་འདུག ངས་བཤད་རྒྱུ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན། ཚང་མས་ཤེས་སོང་ངམ། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར་ཕྱིན་ཆད་ང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ངས་མུ་མཐུད་རང་ཤེད་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་བཟོ་ཡི་ཡིན། བཟོས་ཏེ་ཟིན་བྲིས་གང་ལ་གང་འཚམས་གཏན་འཁེལ་མཚམས་ང་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་ཏེ་དེའི་ཐོག་ནས་གཏན་འཁེལ་རོབ་ཙམ་ཞིག་བྱས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་བསམ་འཆར་གང་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་ཆོག་གི་རེད། ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་འདུག མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ང་རང་ཚོ་ཕྱིན་ཆད་བོད་ལ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་སྐབས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་རྒྱུ་རེད། དེ་རྩ་བ་བྱས། ཤེས་སོང་ངམ། དེའི་དོན་ལ་ཚོགས་ཆུང་ཁ་སང་ནས་ངས་ལབ་པ་ནང་བཞིན་ལག་ལེན་མ་འཁེལ་བ་རེད། ད་ཆ་ང་རང་གི་ངོས་ནས་ཐད་ཀར་མི་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བསྐོས་ཏེ་དེའི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་འདི་མཇུག་བསྐྱལ་ན་བསམ་པ་དེ་ཡིན། དེ་གཅིག་བྱས།

ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་སྡོད་རིང་ང་རང་ཚོའི་མང་གཙོའི་སྒྲིག་གཞི་གསལ་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ག་རེ་ཡིན་ནའང་བྱེད་བདེ་པོ་ཡོང་བ་འདུག གཞན་རྩ་ཁྲིམས་རྙིང་པ་རྩ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནས་གང་ཐུབ་ཐུབ་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ལབ་དུས་གསལ་པོ་དང༌། རན་པོ་ཞིག་ཡོང་དང་མ་ཡོང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཆགས་དུས་ཡག་པོ་མི་འདུག བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་སྡོད་རིང་གི་འགྲོ་སྟངས་འདི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་མང་གཙོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་ཡིག་ཆ་གསལ་པོ་ཞིག་བྱུང་ན། ཕྱི་ནང་སུ་ལ་ཡིན་ཀྱང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་བདེ་པོ་ཡོད། ང་རང་ཚོ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཡང་བྱེད་བདེ་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གྱོད་ཞིབ་ལྷན་ཚོགས་སམ། ཚོགས་ཆུང་ཞིག་གིས་རང་བཙན་གཙང་མའི་ཐོག་ནས་ལྟ་རྟོག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་བྱས། དེ་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་ཕྱིན་ཆད་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་ཡིན་སྟབས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། འོས་བསྡུ་སྟངས་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་དགོས་པས་གང་འདྲ་བྱས་པ་དགའ་བ་འདུག ནང་གསེས་ཚོགས་འདུ་གོང་འོག་གམ། སྤྱི་འཐུས་གོང་འོག་གཉིས་དགོས་ཀྱི་འདུག་དང༌། ཡང་སྡེ་ཚན་གཅིག་ལ་ནང་གསེས་ཚན་པ་གཉིས་ཕྱེ། དེ་ཡང་ཕྱེད་ཀའམ། སུམ་གཅིག སུམ་གཉིས་བཟོས་ན་དགའ་གོ་བསུ་བྱེད་རྒྱུ་བྱས།

དེ་ནས་སྲིད་བློན་བསྐོ་མི་དགོས་པ་བྱས། བཀའ་བློན་གྱི་ནང་ནས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཞིག་འོས་འདེམས་བྱས་ཏེ་བསྐོ་རྒྱུ་བྱས། འོས་བསྡུ་མཁན་བཀའ་བློན་ངོ་ཡོད་ཚོ་དང༌། དེའི་ཐོག་འོས་འཕེལ་མཁན་ཇི་ཙམ་ཁ་སྣོན་རྒྱག་དགོས་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་བྱས། བཀའ་བློན་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པར་སྤྱི་འཐུས་ཚོས་འདེམས་རྒྱུ་དང༌། ད་རེས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་ནས་བཀའ་བློན་གསར་པ་འོས་འདེམས་བྱས་ཏེ་གཏན་འཁེལ་རྒྱུ། དེར་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་རྟགས་མ་དགོས་པ་བྱས། འོས་འཕེན་སྟངས་དང་འོས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་དེ་ཏག་ཏག་ལོན་པ་ཞིག་ནན་པོ་མ་བཟོས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག དེ་དང་པོ་ནས་ནན་པོ་བཟོ་རྒྱུ་བྱས། དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན།

བར་ལམ་ནས་ངས་མང་གཙོ་ཞེས་བཤད་པ་འདི་ངས་སྔ་རྗེས་སུ་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང༌། ཁུར་མ་བླངས་པ་དེ་འདྲ་མིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལའང་ཕྱི་ནང་གི་མི་ཚང་མར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་ང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་བར་ངས་འགན་འཁྱེར་གྱི་རེད། བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་རྗེས་ལ་ང་རང་ལའང་ང་རང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་ཚུལ་རིང་པོ་ཞིག་གི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དུས། ང་རང་ཕྱི་རོལ་ལ་ཟུར་དུ་བསྡད་ན་ཡག་པོ་མཐོང་གི་འདུག དེ་ཡང་ངས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དག་ཅིག་མཐོང་གི་ཡོད། བཙན་བྱོལ་ལ་སྡོད་རིང་ངས་འགན་འཁྱེར་གྱི་རེད་ལ་མཐའ་མའི་འགག་ཅིག་ལ་ཐུག་དུས་ཀྱང་ངས་འགན་འཁྱེར་གྱི་རེད། ཕྱིན་ཆད་བོད་ལ་སླེབས་རྗེས་མིང་ཡོད་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ང་མ་ཤི་བར་སྤྱི་མོས་ནི་སྡོད་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངས་གང་ཐུབ་པ་རྣམས་ག་དུས་ཡིན་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་མ་གཏོགས་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་དུས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ག་དུས་ཡིན་ཀྱང་ཡོད། ངས་གང་ཐུབ་པ་བྱེད་ཀྱི་རེད། ག་རེ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ལས་ཀའི་རོགས་ཆ་ཚང་དེ་ང་ཚོའི་མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་ཐོག་ནས་མི་མང་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་འདུག རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་མ་གཏོགས་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་འགག་ལ་ཐུག་སྐབས་ངའི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་བདེ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། དེ་མིན་སྤྱིར་བཏང་རྣམས་དམངས་ཀྱི་ནང་ནས་རིམ་པས་བསྐོས་པ་དེའི་ཐོག་ནས་ཆ་ཚང་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་སྤུས་དག་པོ་ཆགས་ཀྱི་འདུག གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད། ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ཏེ་བཞུགས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་སྩལ།

ཕུར་པ་མགུར་ཁུག་མའི་ཆ་ཤས་ཐུགས་དམ་ཐུགས་ཀྱི་ཕུར་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བརྒྱུད་འདེབས་བྱིན་རླབས་མྱུར་འཇུག་བཞུགས།

ཁྱབ་བདག་ཀུན་ཏུ་བཟང་དང་རྡོ་རྗེ་ཆོས།། མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་རྗེ་འབངས་གྲོགས་མཆོག་གསུམ།། ལས་ཅན་བུ་དགུ་ཁྱད་པར་སྣ་རྣམ་པར།། གསོལ་བ་འདེབས་སོ་ཕྱི་ནང་བར་ཆད་སོལ།། རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་འཁྲུ་ལེགས་ལྡན་རྡོ་རྗེའི་ཞབས།། ངག་གི་དབང་པོ་པདྨ་འཕྲིན་ལས་རྩལ།། ལས་རབ་གླིང་དང་པདྨ་དབང་ཆེན་ལ།། གསོལ་བ་འདེབས་སོ་ཕྱི་ནང་བར་ཆད་སོལ།། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་མཛད་ཀ་མཱ་ར།། ཁྲོ་བཅུ་ཡབ་ཡུམ་ཟ་གསོད་སྒོ་མ་བཞི།། ཕུར་སྲུང་བཅུ་དྲུག་དབང་ཕྱུག་ཉེར་བརྒྱད་ལ།། གསོལ་བ་འདེབས་སོ་ཕྱི་ནང་བར་ཆད་སོལ།། ཕྱི་དཀྱིལ་མཚན་མ་རྫས་ཀྱི་ཕུར་པར་ཤར།། ནང་དཀྱིལ་རྩ་ཁམས་ལྷ་ཡི་རྣམ་པར་སད།། གསང་དཀྱིལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་ཏེ།། ཡང་གསང་ཐིག་ལེའི་རིག་པ་མངོན་གྱུར་ཤོག། ཅེས་སྤྲུལ་བའི་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་ཡང་སྤྲུལ་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་གནས་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་དག་སྣང་ཕུར་པ་མགུར་ཁུག་མའི་བརྒྱུད་འདེབས་ཤིག་འབྲི་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་མ་ཇི་ལྟར་གནང་བ་ལྟར་ལས་སྨོན་འབྲེལ་བའི་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས། བོད་ལྕགས་རྟ་ཟླ་བ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༣ ལ་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། ཞེས་སྩལ།

༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༧ ཉིན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་སྩལ་བའི་མཇུག་ཏུ་སྲུང་མ་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ།

དེ་ནས་ང་རང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། སྔོན་དུ་ལབ་པ་བཞིན་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཟེར་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་རེད་མ་གཏོགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྐྱང་པ་ཞིག་མ་རེད། རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ག་ལ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ལྷ་མི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་ཟེར་བ་དེར་གནད་འགག་ཆགས་ཡོད། བྱེ་བྲག་ཏུ་ད་ལྟའི་སྐབས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་འཁྲིད་པའི་བོད་སྤྱི་པའི་ལས་འགན་འཁྱེར་མཁན་བོད་གཞུང་གཅིག་ཡོད་པ་དེ། རྩ་བ་འཛིན་ས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཟེར་བ་དེ་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

ངས་ཁ་སང་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་བཞིན། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ནས་བཙུགས་པ་དེ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་ལྷ་མི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སྒྲུབ་སྐབས་ལྷ་ཟེར་བ་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྐབས་སུ་བབས་པ་དེ་སྲུང་མ་དམར་ནག་གཉིས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། སྲུང་མ་ནག་པོ་བརྩི་ཡུལ་དེ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཡིན་པ་རེད། སྲུང་མ་དམར་པོ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ལྕམ་སྲིང་ལ་ཡང་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲུང་མ་དམར་ནག་བརྩི་ཡོང་དུས་སྲུང་མ་དམར་པོ་དེ་གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་རེད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྐབས་བབས་བསྟེན་པའི་སྲུང་མ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འགན་ཡོད་བསྡད་པ་སྲུང་མ་དམར་ནག་གཉིས་པོ་དེ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག ཤེས་སོང་ངམ།

དེ་མིན་པའི་སྐད་ཆ་གསལ་པོ་བཤད་པ་ཡིན་ན། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ནས་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་གང་ལྟར་འགལ་ཟླ་ཤོར་བསྡད་པ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་ཟེར་ནས་བརྩི་རྒྱུ་འདི། ངེས་པ་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། ས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཚོའི་སྤྱོད་ཡུལ་རེད་མ་གཏོགས། ང་རང་ཚོ་ལས་དང་པོ་བས་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ལས་དང་པོ་བས་སྤང་བླང་འཇུག་ལྡོག་ག་འདྲ་བྱེད་དགོས་བཤད་པ་ཡིན་ན། ཐུན་མོང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྣང་ཚུལ་ག་རེ་བྱུང་བ་དེར་གཞིར་བཞག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་གཟིམ་ཁང་གོང་ངམ། བླ་བྲང་གོང་ཟེར་བ་དེ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་འགལ་ཟླ་བྱུང་ནས་མཐར་གཟིམ་ཁང་གོང་དེ་ཤུལ་མེད་གཏོང་རྒྱུ་འཁེལ་བ་རེད། གཟིམ་ཁང་གོང་ཤུལ་མེད་བཏང༌། སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དར་རྫོང་རྒྱབ་ནས་བཀྲོངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་དེ་འདྲའི་འགལ་རྐྱེན་གྱི་ཐོག་ནས་མཇུག་བསྡོགས་དགོས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ནས་མར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་དོལ་རྒྱལ་ཟེར་ནས་བརྩིས་བསྡད་པའི་རྒྱལ་ཆེན་དེ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་རང་གིས་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་དྲག་ལས་མཛད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དང༌། དེ་བཞིན་རིག་འཛིན་པདྨ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་དྲག་ལས་མཛད་པའི་གནས་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ནང་བལྟས་ན་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ྋགོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་སུའང་དམ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད་པ་རེད། བར་ལམ་ནས་ངས་འདི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་བསྡད་པ་འདི་གང་ལྟར་ངས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་དང་དོ་སྣང་བྱས། སོ་སོར་ལས་འགན་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང་དོ་སྣང་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དོ་སྣང་བྱས་ནས་བལྟས་ཡོང་དུས་གང་ལྟར་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་འདི་ལ་གནད་འགག་གཅིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག ངས་འདིའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དགེ་སྐྱོན་རྣམས་ཟོལ་མེད་བྱས་ནས་བཤད་པ་འགའ་ཤས་ཤིག་གིས་ད་དུང་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དབུས་གཙང་ཁུལ་ནས་ཡིན་ནའང་རེད། དེ་བཞིན་ཁམས་ཕྱོགས་དང༌། མདོ་སྨད་ཁུལ་ནས་ཡིན་ནའང་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་འཁྲིད་ནས་བོད་དོན་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་དུས་ཚོད་འདིའི་རིང་ལ་མི་ཚང་མ་དམ་ཚིག་གཙང་མ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནང་བཞིན། ལྷ་ཡང་དམ་ཚིག་གཙང་མ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག

དེ་ཡང་ངས་རང་འཚམས་ཀྱིས་ལབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་དུས། དེ་རིང་ཡང་ངས་ཁྱེད་རང་ཚོར་ཡང་བསྐྱར་ཅིག་བཤད་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། དེ་ཁྱེད་རང་ཚོས་བློ་ལ་ངེས་པ་བྱོས། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ལ་ཕར་སླེབས་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་འདྲ་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ཡང་གནད་འགག་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ་ཞེས་བཤད་དགོས་པ་རེད། སྒེར་པ་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། སྒེར་པ་སོ་སོའི་ཆོས་བྱེད་དང་མི་བྱེད་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། ཆོས་གང་འདྲ་བྱེད་དང་མི་བྱེད་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། ལྷ་གང་འདྲ་ཞིག་བསྟེན་དང་མ་བསྟེན་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད།

ཡིན་ནའང༌། སྤྱི་པའི་དོན་དུ་མི་མང་པོ་འདུ་འཛོམས་བྱས་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དང༌། ཡང་སྤྲོས་པ་ཆེན་པོས་དེ་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད། ལྷག་པར་དུ་དགོན་སྡེ་ཚོའི་ནང་དེ་འདྲ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བསྟེན་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་ང་ཚོས་ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ནས་བལྟས་ན། ག་རེ་བྱས་ནའང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཡིན་ནའང་འགལ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་ལ། འདི་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། རྩ་བ་ཤུགས་ལྡན་དར་སོ་ཡོད་ས་ས་སྐྱ་དང༌། དགེ་ལུགས་ཆགས་ཡོད་རེད། གཙོ་བོ་ས་སྐྱའི་ནང་ལ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སླེབས་ཡོད་རེད། དེ་བཞིན་དགེ་ལུགས་ནང་ལ་ཡང་ཕྱིས་སུ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཕྲན་ཙམ་བྱུང་བ་རེད་མ་གཏོགས། སྔ་མོ་ནས་དེ་འདྲ་ཡོད་ས་མ་རེད།

དཔེར་ན། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར། ཐུའུ་ཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་བསྒྲིགས་པ་དེའི་ནང་ལ་རྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ཁོང་དགའ་ལྡན་ལ་ཁྲི་པ་གནང་སྟེ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་དགའ་ལྡན་ལ་དོལ་རྒྱལ་དར་སོ་བྱུང༌། དོལ་རྒྱལ་གྱི་རྟེན་མཁར་ཞིག་ཀྱང་བཞེངས་ཡོད་ས་རེད། སྐབས་དེར་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་གྱིས་དོལ་རྒྱལ་རྟེན་མཁར་དེ་ཕར་བཤིགས། དགོན་པའི་ནང་ནས་ཕྱིར་འབུད་གནང་བ་ཡིན་ས་རེད། དེ་ནས་བཟུང་དགའ་ལྡན་ལ་བསྟེན་གསོལ་མི་ཆོག་པ་ཞིག་དེ་དུས་བཟོས་པ་གནང་ཡོད། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་རྙིང་མའི་དྲི་མ་མེད་པ་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་གཙང་གཙང་རེད།

ཁ་སང་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་བཞིན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་གནང་སྟེ་དགེ་ལུགས་གཙང་གཙང་འདྲ་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་ཞུ་བ་དེ་རེད། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་བཀའ་གདམས་གསར་མ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། བཀའ་གདམས་གསར་མ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་རྣམ་ཐར་ལ་སློབ་མཁན་གཅིག་ཡིན་པ་རེད། ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་མཛད་སྟངས་དེ་ལྷ་བཞི་ཆོས་གསུམ་ཞེས་ལྷ་ཆོས་བདུན་ལྡན་ཟེར་བ་དེ་དངོས་གནས་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་རེད། ལྷ་གང་བྱུང་མང་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན་པས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། སྙིང་རྗེའི་ལྷ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལྷ་ཡིན་པས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། བར་ཆད་སེལ་བའི་ལྷ་ཡིན་པས་མི་གཡོ་བ་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད།

བཀའ་གདམས་པའི་གསུང་སྒྲོས་རང་ནི་ཇོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་ལ་ཉམས་ལེན་དང༌། བཀའ་གདམས་ལྷ་བཞི་པོ་དེ་བསྟེན་པ་མ་གཏོགས་དེ་ལས་སྤྲོས་པའི་ཡི་དམ་རེ་རེ་སྣོན་མ་རྒྱབ། ཆོས་སྐྱོང་རེ་རེ་སྣོན་མ་རྒྱབ་པ་ཡིན་ན། བཀའ་གདམས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེས་དེ་ཉམས་སླད་འགྲོ་ཡི་རེད་ཅེས་དེ་འདྲ་གསུང་རྒྱུན་ཡོད་པ་བཞིན་བདེན་པ་རེད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་གདམས་གསར་མ་གསར་བཏོད་གནང་སྐབས། བཀའ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་ཚུར་བསྡུས་ནས་ཇོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་བློ་སྦྱོང་དེ་ཚོ་མ་རྩ་རུ་བཞག་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱུད་རྒྱལ་གསང་བ་འདུས་པ། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག ཡི་དམ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དེ་རྣམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྔགས་བླ་མེད། དེ་ཡང་ཚད་ཐུབ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་དང༌། རྒྱུད་སྡེའི་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་དེ་ཚོས་ཁ་སྣོན་གནང༌། གཙོ་བོ་ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་སྦྲགས་ཏེ་གནང་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཕྱག་སྲོལ་གཏོད་པ་ཡིན་པ་རེད།

རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ། དེ་ནས་མར་རྒྱུད་གྲྭ་སོ་སོ་བཙུགས་ཏེ་གང་ལྟར་ཆོས་སྐྱོང་མགོན་ཆོས་གཉིས་ཞེས་བཤད་པ་མ་གཏོགས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཡང་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད། དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད། གང་ལྟར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་དངོས་གནས་ཚད་འཇོག་བྱ་ས་འདྲ་པོ་དང༌། དང་པོའི་རྩ་འཛུགས་ཡོང་སྟངས་ཀྱི་ཁུངས་ལུང་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད།

རིམ་པས་རིམ་པས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མ་ཆད་མ་ལྷག་པར་བསྟན་པའི་ལམ་དེས་ལྡང་གི་མེད་པའི་བཟོ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་དེའི་སྒང་ལ་གཅིག་ཁ་སྣོན་བརྒྱབ། གཉིས་ཁ་སྣོན་བརྒྱབ། དངོས་གནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། བཀའ་གདམས་གསར་མ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དག་ཐེར་གནང་ནས་སྲོལ་གཏོད་པ་དེ་ལ་ཞབས་འདེགས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་དམ། ཞབས་འདྲེན་འགྲོ་གི་ཡོད་དངོས་གནས་བྱས་ན་བཤད་མ་ཤེས་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་དངོས་གནས་གཙང་མ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན། ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན། ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ། ཆོས་སྐྱོང་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ། དགེ་ལུགས་པ་དེང་སང་དཔལ་འབྱོར་འགྲིག་ཙམ་རེད། རྣམ་སྲས་དགོས་མཁོ་མེད་པའི་བཟོ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང༌། ད་དུང་དཔལ་འབྱོར་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ན། རྣམ་སྲས་བྱས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་གསུང་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་རེད། གཙོ་བོ་མགོན་ཆོས་གཉིས་ཆགས་ཡོད། དེ་ཡག་པོ་འདུག་གམ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་གནས་ཆུང་དང༌། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔའི་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཡང་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད། དགེ་ལུགས་རང་གི་ནང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟ་ཞུས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད། ཤེས་སོང་ངམ།

དེ་རིང་འདིར་མི་གསར་པ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ངས་ཁྱེད་རང་ཚོར་དྲན་གསོ་ཞིག་བཏང་སྟེ་ལབ་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཡིན་ནའང་མང་ཆེ་བས་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་རེད། དུས་དུས་ལ་ཡང་ངས་དྲན་གསོ་ལྟ་བུ་གཏོང་གི་ཡོད། མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་དཔེར་ན་ཁ་ཤས་སྲོག་གཏད་ཞུས་ཟིན་པ་དེ་འདྲས་ཕྱིས་སུ་སོ་སོའི་རྩ་བའི་ལམ་ཕྱོགས་དེའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་འགྲོ་མཁན་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། ཡིན་ནའང་སོ་སོའི་ཁམས་དང་མོས་པ་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། སོ་སོ་སྒེར་གྱི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དེ་སྤྱི་པའི་ཐོག་ལ་ཚུར་སྤུངས། དཔུང་བསྒྲིག་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། མ་རེད་དམ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དེ་ལ་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།

ལྷག་དོན་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་མཁན། མིང་རྒྱབ་ཁུར་གྱི་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱིས་འཛིན་མཁན་བཤད་གྲྭ་ཆེན་པོ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ཁ་སང་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་བཞིན། རྔ་བརྡུང་བརྡུང༌། སྦུབ་དཀྲོལ་དཀྲོལ་དེ་ཚོའི་གྲས་དེ་དངོས་གནས་བྱས་ན་མི་དགོས་པ་རེད། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱས། དངོས་གནས་རང་བཀའ་གདམས་པའི་རྣམ་ཐར་གཙང་མ་བསྐྱངས་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་སྔགས་འཆང་ལུང་པ་གང་ལྷགས་བསྡད་པའི་བཟོ་འདྲ་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ཆ་དེ་ཚོའི་གྲས་དེར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཆགས་འདུག བར་ལམ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། དེ་མཐུན་གྱི་ཉམས་ལེན་སྤང་བླང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང༌། ད་དུང་མཇུག་གནོན་བྱེད་དགོས་པ་ག་རེ་ཡོད་ན་ཡང་རིམ་པས་བལྟ་དགོས་པ་རེད་ལ། བལྟས་ཆོག་གི་རེད། གནད་འགག་གང་ཡང་མི་འདུག

གཙོ་བོ་ད་ལྟ་འདིར་ཡོད་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཡོང་བའི་མི་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱོས། དེ་དོན་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ད་ལྟ་མ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་ཆད་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་གདལ་ལྟ་བུ་ཕྱིན། མཇུག་ཏུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། ངས་ལོ་རྒྱུས་གཅིག་བཤད་ན། རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ཁོང་འཁྲུངས་པའི་སྐབས་ནས་ཁོ་རང་གི་སྐུ་ཚེའི་འཕེན་པ་དེ་བརྩིས་པ་ཡིན་ན། ཕལ་ཆེར་དགུང་ལོ་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་ཚད་ཅིག་ཡོད་ས་རེད། དེ་ཡིན་པ་དེ་མཁར་རྡོ་བཟོད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནམ། མཁར་རྡོ་སུ་ཡིན་ནམ་ཞིག་གི་ལུང་བསྟན་ནང་གསལ་པོ་ཡོད་པ་རེད། ལུང་བསྟན་ག་འདྲ་ཡོད་ཟེར་ན། ཁོང་གི་དག་སྣང་ལ་བུད་མེད་གཅིག་གི་ལག་ལ་ཕྲེང་བ་ཐོགས། བུད་མེད་དེ་ྋརྒྱལ་དབང་གི་ཡུམ་ཡིན་ཁུལ་དང༌། དེའི་ལག་པར་ཡོད་པའི་ཕྲེང་བ་དེར་ཐོག་མ་ཕྲེང་རྡོག་བརྒྱ་རྩ་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ལ། ཡིན་ནའང༌། ཕྲེང་རྡོག་གཅིག་ཟད་གཉིས་ཟད་ཀྱིས་མཐའ་མ་ལྔ་བཅུ་སྐོར། བརྒྱ་ཕྱེད་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཆགས་བསྡད་པ་དེ་འདྲའི་ལུང་བསྟན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མའི་སྐབས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༡ ། ༡༩༡༢ ཙམ་ནས་བཀའ་བློན་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་གྱིས་འགོ་འཁྲིད་ནས་ཆབ་མདོ་ནས་མར་བཟུང་བ་ཞིག་གི་རྒྱ་དམག་མཐར་སྐྲོད་བཏང༌། ཐ་མ་ཕལ་ཆེར་འབྲི་ཆུ་ཕར་བརྒལ་བའི་ས་ཁུལ་ནས་ཀྱང་རྒྱ་དམག་མཐར་སྐྲོད་བཏང་བ་རེད། དེ་ནས་དེའི་མཇུག་ཏུ་མདོ་སྤྱི་ང་ཕོད་ཀྱི་སྐབས་ལ། དེར་ཡང་ས་མ་བརྟན་པ་བྱས། དེ་ནས་ཡར་ས་ཤོར་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང༌། མདོ་སྤྱི་ལ་ཡང་བཀའ་ཉེས་ཕོག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་ཡིན་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་ནོར་བུ་གླིང་ཁར་སྐུ་གོང་མས་གཏོར་རྒྱག་ཅིག་བསྐྱོན་པ་རེད། གཏོར་རྒྱག་དེ་མ་བསྐྱོན་གོང་དང༌། ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་དེ་མ་བྱུང་གོང་ལ་སྐུ་གཟུགས་ཡག་པོ་ཡོད་བསྡད་པ་ཞིག་ལ། དེའི་མཚམས་དེ་འདྲ་ཞིག་ནས་གློ་བུར་དུ་བགྲེས་ཚུལ་ཆེན་པོ་བཞེས་སོང་ཞེས་སྐབས་དེའི་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་མཁན་གྲས་དཔོན་པོ། སྔོན་མ་ང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་གསོས་བསྡད་མཁན་ཁོང་ལ་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། ཐ་མ་ཆུ་སྤྲེལ་ལོ་ལ་ཆུ་སྤྲེལ་ཞལ་གདམས་བཀའ་སློབ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་གནང༌། དེའི་ནང་ལ་ཐུགས་ཕམ་བྱུང་བསྡད་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་འདུག་གཱ ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་གསལ་པོ་འདུག དེ་ནས་བྱ་ལོ་ལ་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་རེད།

ད་ཆ་བལྟས་པའི་སྐབས་ཁ་སང་ཞུས་པ་བཞིན། ྋརྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་སྐབས་ལ་འཆར་གཞི་ཞིག་ཏན་ཏན་བཏིང་བཞག རིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་གཞོན་ནུའི་སྐབས་ལ་ྋརྒྱལ་བ་ལྔ་པས་བཏིང་བཞག་པའི་འཆར་གཞི་དེ་ནང་བཞིན་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཡོད་ས་རེད། དེ་ནས་འཆར་གཞི་དེ་ཇི་བཞིན་ལག་ལེན་ཐོག་ལ་འཁེལ་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེའི་སྐབས་ལ་གྲུབ་མཐའི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་སྐྱོན་མང་པོ་ཞིག་ཏན་ཏན་བྱུང་འདུག

དེ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ག་རེ་ཡོད་ཟེར་ན། སྐབས་དེའི་སྒོ་མང་སློབ་དཔོན་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ། འཇམ་བཞད་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་དངོས་གནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བླ་མ་རེད། དངོས་གནས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྲེང་ཡིན། ཡང་སྲིད་ཡིན་ཞེས་ཞུ་ཡང་ཞུ་ཡི་ཡོད་རེད་ལ། ཞུས་དོན་གཞིར་བཟུང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཆ་མཚུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ནའང༌། ཡིག་ཆ་མང་པོ་མཛད་ཡོད། ད་ལྟ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱིས་མཚོན་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་མཁན་གྱི་བསྟན་པའི་གཞི་མ་དེ་འདྲ་བཙུགས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་དང༌། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ཆོས་བརྒྱུད་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་འདྲིས་ཡོད་པ་བྱས། སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགལ་ཟླ་ཞིག་སླེབས། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་རིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དངོས་གནས་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་མི་དགོས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཡོད་པ་མ་རེད།

དཔེར་ན། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་གྲས་འཇིགས་བྱེད་ཆོས་འབྱུང་ནང་ལ་ལོ་རྒྱུས་གསུངས་ཡོད། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རྗེས་དེ་ནས་མར་སླེབས་ཡོང་དུས་ད་ལྟ་པད་དཀར་འཛིན་པ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་འདིའོ། ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་རིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ྋརྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན་ངོས་ལེན་གནང་ཡོད་པ་མ་རེད། ལྷ་བཟང་ཁང་དང༌། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བཙུགས་བཞག་པའི་པད་དཀར་འཛིན་པ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་བ་དེ་ྋརྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོས་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སྟངས་དེ་ལྟར་ཉེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མཐའ་ནས་དགྲ་བོའི་དམག་ཡོང་དགོས་ཀྱི་མི་འདུག་གཱ ལྷག་བསམ་མ་དག་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱི་མི་འདུག་གཱ ཡིན་ནའང༌། ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གང་ལྟར་རིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ྋརྒྱལ་བ་ལྔ་པས་འཆར་གཞི་བཏིང་བའི་སྒང་ལ་ཇི་བཞིན་མ་ཕྱིན་པ་བྱས་ནས་མཐའ་མ་ྋརྒྱལ་བའི་མཚན་ནང་ལའང་ཞུགས་མ་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ས་རེད། དེ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་པའི་ལག་རྗེས་ལ། ཁ་སང་ཞུས་པ་བཞིན་ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་སྐུ་ཚེ་མཐའ་མ་འཁྱོངས་པར། མཐའ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་ལ་གཞི་ནས་གནས་ཚུལ་སྡུག་པ་ཞིག་གི་འོག་ནས་འཆར་གཞི་ཞིག་བཏིང་པ་རེད།

ཡིན་ནའང་མཐའ་མ་འཆར་གཞི་དེ་ཡང་ཇི་བཞིན་ལག་ལེན་མ་འཁེལ་བ་ཆགས་ཡོང་དུས། སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མ་སྐུ་ཚེ་རིང་ཙམ་བཞུགས་པ་ལས་སྐུ་ཚེ་ཐུང་ཙམ་བཞུགས་ན་ལེགས་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཏེ། མཐར་དགུང་ལོ་ ༥༨ ཐོག་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་རེད། ད་ལྟ་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མའི་སྐུ་ཡི་སྐུ་ཚབ། གསུང་གི་གསུང་ཚབ་ལ་ང་སླེབས་པ་ཡིན་པ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་དུས། མཐའ་མ་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་མིས་བོད་བཙན་བཟོས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་རྒྱུའི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་ལྟར་ཤར་ཚར་དུས། དེ་གཞི་བཟུང་གི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐུ་ཚེ་དེ་ཐུང་དུ་ཕྱིན། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་ཏན་ཏན་རེད་བཞག ཁ་སང་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་བཞིན་རེད།

ང་སྐྱེས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་ང་འབྱོན་གྲགས་པ་དང༌། ངས་འབྱོན་ཡོད་བསམ་གྱི་མེད་ལ། ཁ་ཐབས་སྐྱོ་ཐག་ཆོད་རེད། ཡིན་ནའང༌། མེད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མེད་དྲག་འདྲ་པོའི་མི་གོ་བཅད་དེ་སྡོད་པའི་དུས་ཚོད་དེ་སྔ་མ་དྲགས། ཕྱིས་མ་དྲགས་ཏག་ཏག་ཅིག་ཐོག་སྐྱེས་ཡོད་པ་རེད། འདི་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མས་དང་པོའི་འཆར་གཞི་གཅིག་བཏིང༌། འཆར་གཞི་ཁོ་ཏག་ཏག་མ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་བསྐྱར་འཆར་གཞི་གསར་པ་ཅིག་བཏིང་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་དུས། སྐུ་གོང་མས་ཡང་སྲིད་རྗེས་མའི་དུས་ཚོད་ལ་གཞི་ནས་དགོངས་པ་བཞེས་རྒྱུའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་གཱ ལོ་རྒྱུས་དེ་ཚོར་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཏེ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་དེ་འདྲའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་རེད། ཡང་ངས་ཟེར་རྒྱུ་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཚད་མ་ཡིན་ཟེར་གྱི་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་དཔེ་ཆ་དེ་ཚོ་ཀློག ལོ་རྒྱུས་དེ་ཚོ་བལྟས། རྣ་བ་གཉིས་ཀར་བེད་སྤྱོད་བྱས། ཕར་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉན། ཚུར་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉན། གཡག་ཞར་གྱིས་རྩྭ་ཟོས་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་ཚང་མར་ཉན། རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། རྣ་བར་གཅིག་གོ་བ་དང་ལྡིར་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་མ་བྱེད། རྣ་བ་ཚུར་ཕྱོགས་དེས་ཉན། ཕར་ཕྱོགས་དེས་ཀྱང་ཉན་ནས་ལྟོས་དང་ཕྲན་བུའི་གནད་འགག་ཡོད་རེད། ཤེས་སོང་ངམ།

རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་སྔོན་དུ་ལབ་པ་བཞིན། ཆོལ་ཁ་རེད། ཆོས་བརྒྱུད་རེད་ཚང་མ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བཞག མ་གཞི་བར་ལམ་ལ་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། དེར་དངོས་གནས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། ཚང་མས་ཁ་ལ་ཉན་ཏེ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གི་ཚང་མས་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། ད་དུང་ཡིན་ནའང༌། གལ་པོ་ཆེ་ལ་ནན་ཏན་ཟེར་བ་ཡིན་དུས་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་ལ་མ་མཐུན་པ་ཡོང་རྒྱུ། དེ་ག་ནང་བཞིན་ཆོལ་ཁ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཡོང་རྒྱུ། དེ་འདྲའི་གཞི་རྐྱེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་འདུག་ན། ཆོས་ཀྱི་མིང་བཏགས་ཡོད་ནའང་འདྲ། ལྷ་ཡི་མིང་བཏགས་ཡོད་ནའང་འདྲ། མིའི་མིང་བཏགས་ཡོད་ནའང་འདྲ། ཚོགས་པའི་མིང་བཏགས་ཡོད་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། ཕན་པ་གཅིག་འདུག་ན་འགྲིགས་པ་རེད། ཚང་མ་ལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེའི་ཐོག་ལ་འགལ་རྐྱེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་འདུག་ན་ཆེ་ས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་རེད་མ་གཏོགས། ཆུང་ས་ལ་མགོ་འཁོར་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ཚང་མས་སེམས་ལ་ངེས་པ་གྱིས། ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་བཅས་སྩལ།།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སོ་གཉིས་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

ལོ་གཉིས་སྔོན་རྒྱ་མིས་ལྷ་སར་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་འདོམས་བྱས་པའི་དུས་ཚེས་ཏེ་ད་ལམ་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༨ ཉིན་བོད་དོན་ཆེད་རང་སྲོག་ཡལ་བར་དོར་བའི་ན་གཞོན་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་སོགས་དང༌། སྲོག་ཉེན་ཆེན་པོའི་ངང་གནས་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་སོགས། ད་དུང་བོད་རང་དབང་བདེན་དོན་རྩོད་ལེན་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་པའི་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་བཙོན་ཚུད་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱོང་མཁན་དང༌། དེ་དག་གི་ནང་མི་བཅས་པར་རྗེས་དྲན་སྨོན་ལམ་བྱས་ཤིང༌། ད་ནས་ལོ་ལྟར་དེ་ཉིན་གོང་བཞིན་རྗེས་དྲན་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དུས་ཚིགས་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ཉིན་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སོ་གཉིས་པའི་སྐབས་འདིར་སླར་ཡང་བོད་མི་དཔའ་པོ་འདས་གསོན་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་དང་མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་སྐུལ་བའི་གསོལ་འདེབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ནི་ད་དུང་ཐབས་སྡུག་ངང་གནས་ཡོད། ན་ནིང་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་བོད་དུ་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ཚུལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ནི་མིང་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པའི་དཔེ་མཚོན་གསལ་པོ་ཡོད། དམག་མིའི་ཉེན་རྟོག་པ་བསྡུས་སྐོང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པའི་ཚབ་ཏུ་ཞི་ཆས་གྱོན་པའི་ཉེན་རྟོག་པ་སྟོང་ཕྲག་བཀྲམ་ཡོད། གལ་ཏེ་རྒྱ་མིས་བཤད་པ་ལྟར་གནས་ཚུལ་ཞི་འཇམ་ཡིན་ན་ཞི་ཆས་གྱོན་པའི་ཉེན་རྟོག་པ་དེ་དག་འཕྲལ་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ་ལྷ་སའི་འཛིན་སྐྱོང་ཞི་བའི་འགོ་ཁྲིད་ཁག་ནས་བྱེད་དགོས། དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་མ་བསྡུས་གོང་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ནས་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་བློ་གསལ་དོན་གཉེར་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་སློབ་གཉེར་གྱི་བསྟི་གནས་དེ་དག་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱས་པ་ནི་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན།

ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་ཅང་ཙེ་མིན་སྔ་ལོ་ཟླ་ ༧ པའི་ནང་བོད་དུ་སླེབས་རྗེས་ལྷ་སར་བོད་མིས་ལས་འགུལ་ཇི་བྱས་འཆར་ཅན་རྒྱ་མིས་སྲིད་དོན་དུ་བརྩིས་པ་ལྟར་གཞུང་འབྲེལ་གསལ་བསྒྲགས་ནང་ལྕི་ལ་མྱུར་བའི་རྡུང་རྡེག་ནན་པོ་གཏོང་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང༌། བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་དང་སེམས་ཤུགས་ནམ་ཡང་མ་ཆག་པར་ལྷ་སར་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བཀག་སྡོམ་ཇི་ལྟར་ཡོད་རུང་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཀུན་ནས་བོད་རང་དབང་བདེན་དོན་སླད་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་ཙམ་མུ་མཐུད་དེ་བྱས་ཡོད།

(འཚམས་འདིར་གསལ་བཤད་དང་པོ་གནང༌།)

བོད་ནང་རྒྱ་རིགས་ཕོན་ཆེ་མུ་མཐུད་འཛུལ་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། ང་ཚོའི་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་ཤུལ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་སླེབས་པ་དེས་ངོས་རང་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱུང་རྐྱེན་ ༡༩༨༧ ལོར་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་དང༌། ༡༩༨༨ ལོར་སི་ཏྲ་སི་སྦག་གི་གྲོས་གཞི་བཅས་གལ་ཆེའི་གྲོས་གཞི་གཉིས་འགོ་འཛུགས་གསར་བཏོན་བྱས་ཡོད།

སི་ཏྲ་སི་སྦག་གི་གྲོས་གཞི་དེ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་དང་བསྟུན་ཞིང༌། བོད་མིའི་རྩ་བའི་ཁེ་ཕན་ཁག་སྒྲུབ་སླད་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང༌། ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་གྱིས་བཏོན་པ་ཡིན་ཞིང༌། གྲོས་གཞི་དེར་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་བློ་ཕམ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་ནས་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་བསྟུན་ཆེས་དྲགས་པ་དང༌། དགོས་མེད་ཕམ་འཁུར་ཆེ་དྲགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད།

ངའི་གྲོས་འཆར་འདི་དག་ལ་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་གཞུང་འབྲེལ་ལན་འདེབས་གང་ཡང་བྱས་མེད་པའི་ཁར། ཁོ་རང་ཚོའི་གཞུང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་རིགས་ཁག་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱང་བྱས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་གྲོས་གཞི་དེ་དག་ལ་ལྟ་སྟངས་གུ་དོག་གིས་དང་ལེན་མ་བྱས་སྟབས་ངའི་ངོས་ནས་བསམ་འཆར་གྲོས་གཞི་བཏོན་པ་དེ་དག་གི་ཕན་ནུས་ཐོན་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན་ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེ་བྲག་པ་འདིའི་ཐད་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན།

མི་རིང་བར་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཁུར་ལེན་གསར་པའི་རིགས་མ་བྱུང་ཚེ་ངོས་ནས་སི་ཏྲ་སིསྦག་ཏུ་བཏོན་པའི་གྲོས་འཆར་འདི་དག་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པའི་འགན་ཁུར་གང་ཡང་མེད་པར་བརྩི་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ངས་བོད་མིའི་རང་དབང་དང༌། གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་གི་དོན་དུ་མུ་མཐུད་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་མེད་ཅིང༌། ད་དུང་རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་བོད་མིའི་རྩ་དོན་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱེད་རྒྱུའི་འདུན་པ་བརྟན་པོ་ཡོད།

(འདིའི་བར་གསལ་བཤད་གཉིས་པ།)

སྔ་ལོ་འཛམ་གླིང་ནང་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་དུ་མ་བྱུང་ཡོད། རུ་སུའི་ནང་སྲིད་འཛིན་གྷོར་པ་ཅོབ་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་མཚོན་ཐུབ་པ་དང༌། འགན་ཁུར་ཆེ་ཙམ་ལེན་ཐུབ་པའི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་སླད་དམངས་གཙོའི་གོམ་བགྲོད་བྱས་པ་དེས་གལ་ཆེའི་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ཡོ་རོབ་ཤར་ཕྱོགས་ནང་ཚོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་དབང་འཛིན་བྱེད་པའི་བཙན་ཤེད་སྒེར་འཛིན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མང་མོས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་གཞུང་གསར་འཛུགས་ཐུབ་པ་དང༌། སྦར་ལིན་གྱི་རྩིག་པ་གཏོར་བཤིག་གིས་འཇར་མན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཆིག་སྒྲིལ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་གྲང་དམག་གི་མཇུག་མཐར་སླེབས་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། ཤར་ནུབ་བར་དམག་འཐབ་ཡོང་དོགས་ཀྱི་དངངས་སྐྲག་མུ་མཐུད་བྱེད་མི་དགོས་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་མདུན་སྐྱོད་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

སོག་པོའི་ནང་ལ་ཡང་གཞུང་གསར་པ་ཞིག་གདམ་པའི་ཆེད་མི་མང་ནས་འོས་བསྡུ་བྱས་ཡོད། བོད་དང་ཆོས་རིག་གི་འབྲེལ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་སོག་པོའི་ལུང་པར་ནང་ཆོས་སླར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་དོན་ལ་ངས་དམིགས་བསལ་གྱི་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱིམ་མཚེས་བལ་ཡུལ་མི་མང་ནས་སྲིད་དོན་ཤོག་ཁག་མང་པོ་ཡོད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོ་བིརན་དྲ་མཆོག་ནས་གོམ་བགྲོད་དེར་མཐུན་འགྱུར་གནང་བར་ངས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འཛམ་གླིང་ནང་དེ་ལྟ་བུའི་རྩ་བའི་འགྱུར་འགྲོས་བཟང་པོ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས། རྒྱ་ནག་གཅིག་པུ་འགྱུར་བ་མ་ཕྱིན་པར་གནས་མི་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཉིན་གཅིག་རྒྱའི་མི་མང་ནས་དམངས་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཁོ་ན་བརྒྱུད་རང་རང་གི་གསར་གཏོད་བློ་གྲོས་ནུས་རྩལ་བཏོན་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡར་རྒྱས་བཅས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་མཐོང་གི་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་བ་ཡོང་རྒྱུའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་འདུག པེ་ཅིན་དུ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༦ པར་སློབ་ཕྲུག་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་ནས་འགོ་འཁྲིད་པའི་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་ལ་དྲག་གནོན་བྱས་པ་དེས་འཕྲལ་སྒང་ཕམ་ཉེས་ཙམ་ལས། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་མི་མང་གིས་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད།

མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་ནང་ཞི་བདེ་དང་ཆབ་སྲིད་སྲ་བརྟན་ཡོང་མིན་ནི་རྒྱ་མིའི་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་དེ་འགྲུབ་མིན་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པ་ཞིག་མིན་པར། རྒྱའི་དབང་སྒྱུར་ལ་རང་དབང་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་རྒྱ་མི་རིགས་མ་ཡིན་པའི་མི་དམངས་ས་ཡ་མང་པོ་དེ་དག་གི་རེ་བ་འགྲུབ་མིན་ལ་རག་ལུས་པ་ཞིག་ཡིན། ཨེ་ཤ་ཡ་ཡོངས་ལ་ཞི་བདེ་སྲ་བརྟན་དང་ཚང་མའི་ཁེ་ཕན་ཆེད་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མཐུན་ཕྱོགས་ཚོགས་སྡེ་ཞིག་འཛུགས་དགོས། ཚོགས་སྡེ་དེའི་ནང་རྒྱ་ནག་གསར་པ་ཞུགས་དགོས་ལ། རྒྱའི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་དབང་སྒྱུར་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་བོད་དང༌། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། ནང་སོག་བཅས་དང༌། དེ་བཞིན་ཨེ་ཤ་ཡའི་མཐུན་ཕྱོགས་ཚོགས་སྡེར་འཛུལ་འདོད་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཞུགས་ཆོག བསམ་ཚུལ་འདི་ལ་བསམ་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ང་ཚོའི་ལས་དོན་འདི་དངོས་སུ་འགྲུབ་སླད་ཨེ་ཤ་ཡའི་འགོ་ཁྲིད་གཞན་དག་དང་གནས་ཚུལ་འདིར་མོས་བློ་ཅན་རྣམས་ནས་གོ་བསྡུར་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཡོད།

དེང་སང་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་དགའ་སྤོབས་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་དེ་ལྟ་ནའང༌། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཉེ་ཆར་གྷལ་བ་ (Gulf War) མཚོ་ཁུག་ཏུ་དམག་འཁྲུག་ལངས་པ་དང༌། དེའི་ནང་མི་མང་པོ་འདས་གྲོངས་བྱུང་བར་ངོས་རང་བློ་ཕམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང༌། རྐྱེན་ངན་འདི་ནི་སྤྱིར་འགྱུར་བ་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། ཚབས་ཆེའི་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་ཕལ་ཆེ་བར་དང་པོ་ནས་ཞི་མཐུན་གྱི་ལག་ལེན་འོས་འཚམས་དང༌། དགོས་ངེས་ལག་ལེན་བསྟར་མ་ཐུབ་པར་སྣང་མེད་ལྷོད་ཡངས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན།

དམག་འཁྲུག་དེ་དག་གི་འབྱུང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གཞན་ཞིག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་རང་གི་ཁེ་ཕན་དུ་རློམ་སྟེ་ཕན་ཚུན་སྟོབས་ཤུགས་སྙོམ་ཐབས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི། ད་ལྟའི་གྷལ་བ་མཚོ་ཁུག་གི་དམག་འཁྲུག་འདི་དཔེ་མཚོན་གསལ་པོ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་གི་ནང་ནས་སྡུག་ཤོས་ནི་དངུལ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ནའི་ཆེད་གཞུང་སྒེར་མང་པོ་ཞིག་གིས་དམག་འཐབ་གོ་མཚོན་ཚོང་འབྲེལ་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ཡིན། ངའི་བསམ་པར་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་དོན་ལ་འགན་ཁུར་དང༌། བསམ་ཤེས་སོགས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་འདི་ལྟ་བུའི་དངངས་ཚབས་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ལས་གཡོལ་བར་འདོད་ན། དངངས་ཚབས་དང་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོང་གཞིའི་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་ལ་ཐོག་མ་ནས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། མིག་རྒྱང་ཐུང་ངུ་དང༌། རང་དོན་ཁོག་བཅུག་གི་སྒོ་ནས་སོ་སོའི་ས་ཁུལ་ལ་སྟོབས་ཤུགས་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་ཆེའི་ས་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་ལ་འགན་ཁུར་ལེན་དགོས། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་འདི་ལྟ་བུས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཁོ་ནའི་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོབ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ལ་གཏན་དུ་བདེ་བའི་ཞི་བདེའི་རྨང་གཞི་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ། ངོས་རང་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་བོད་མིའི་གོམས་གཤིས་དང༌། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་འགྱུར་འགྲོས་གཉིས་ཀར་འཚམས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་བཟོ་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བ་ནས་བཟུང་ལམ་ལུགས་དེ་འདྲ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ལས། མི་མང་གི་སྤྱི་འཐུས་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། ང་ཚོས་ད་དུང་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་ཐབས་དང༌། བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང་ཚགས་ཚུད་ཆེ་རུ་གཏོང་སླད་བཅོས་སྒྱུར་འགའ་ཤས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། བཅོས་བསྒྱུར་དེ་དག་གིས་བོད་མི་མང་ཚོགས་ནས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་བཟོ་བར་ནུས་ཤུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐོན་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

ཟླ་བ་སྔ་མའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ནས་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་འདེམས་བསྐོའི་འོས་ཤོག་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པ་དེ་འཕངས་པར་ངོས་རང་དགའ་སྤོབས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་མཚུངས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ལ་ཡང་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་འདིའི་ནང་མི་གྲངས་སྔར་བས་མང་བ་ཡོད་ལ། གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་ཐོག་ཐེ་བྱུས་ཀྱི་འགན་དབང་ཆེ་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད། སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ནང་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་ཚུགས་པ་ནས་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་གྱི་བཀའ་བློན་རྣམས་འོས་འདེམས་བྱས་པ་མ་གཏོགས་སྔར་བཞིན་ངས་བསྐོ་བཞག་བྱས་མེད།

ངའི་བསམ་པར་འདི་ནི་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་མི་རབས་ཚོས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཉམས་མྱོང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་རེད། བོད་དུ་ནང་ཆོས་དར་བ་དེས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆིག་སྒྲིལ་དུ་བཏང་བ་བཞིན་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་དམངས་གཙོར་བསྒྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མིའི་ནུས་རྩལ་གོང་མཐོར་འགྲོ་བ་དང༌། ང་ཚོའི་དབང་འཛིན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ནས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་དགོས་འདུན་དང༌། ཞེ་ཕུགས་ཀྱི་རེ་བ་རྣམས་མཚོན་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

(འདིའི་བར་གསལ་བཤད་གསུམ་པ།)

འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སའི་གཞུང་སྒེར་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་བསྟན་པས་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང༌། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་དང༌། དེ་བཞིན་ཡོ་རོབ་ནང་གི་གྲོས་ཚོགས་ཁག ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡའི་གྲོས་ཚོགས་བཅས་ནས་བོད་དང་བོད་མིའི་གནས་དོན་སྐོར་ལ་སེམས་འཚབ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་གྲོས་ཆོད་བཞག་ཡོད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་དྷ་སར་ཚུགས་པའི་བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོའི་ཚོགས་འདུ་དེ་ཡང་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་ནུས་ཤུགས་དང་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ཐུབ་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན། དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་བཞིན་ ༡༩༩༡ ནས་ ༡༩༩༢ བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ལོའི་ཉིན་དང་པོ་དེ་ཡིན་པར་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ལོ་གཅིག་ཧྲིལ་པོའི་དུས་ཡུན་འདིའི་ནང་བོད་དང༌། བོད་མི་རིགས། རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་བཅས་ལ་དྲན་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ངས་ང་ཚོ་ཚང་མའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་འགྲེམས་སྟོན་ཁག་དང༌། ཚོགས་འདུ། བགྲོ་གླེང༌། དཔེ་དེབ་དཔར་བསྐྲུན། འགྲེམས་སྤེལ། དེ་མཚུངས་ལས་གཞི་དང་དུས་སྟོན་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་བོད་སྐོར་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་བར་འགན་ཁུར་དང་ལས་དོན་འབྲེལ་ཞུགས་འབད་བརྩོན་པ་ཀུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

མཐའ་སྡོམ་དུ། དང་བླངས་རོགས་ཚོགས་ཁག་དང༌། སྒེར་ཁག་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བར་རྒྱབ་གཉེར་དང༌། རོགས་རམ་མུ་མཐུད་གནང་བཞིན་པ་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གར་མི་མང་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རང་ཉིད་ལ་འགན་ཁུར་དང་དཀའ་ངལ་ཡོད་བཞིན་དུ་ལོ་མང་རིང་བོད་མིར་མཐུན་གྲོགས་དང༌། ཤ་ཞེན་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་འབྲེལ་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སོ་གཉིས་ཐོག་གསུང་འཕྲིན་སྩལ་སྐབས་འབོད་སྐུལ་གསལ་བཤད་མཛད་པའི་བཀའ་སློབ།

དེ་རིང་འདིར་ང་ཚོ་བྱེས་ལ་འཁོད་པའི་སེར་སྐྱ་མི་དམངས་ལས་བྱེད་དང་བཅས་པའི་ཐོག་ཉེ་ཆར་བོད་ནས་འབྱོར་བ་ཚོ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་སྤྱི་བའི་དོན་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་བཅངས་ཏེ་རང་སྲོག་བློས་བཏང་གི་དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་ཁག་གཅིག་བཅས་མཉམ་དུ་འཛོམས་པ་འདིའི་ཐོག་ཚང་མ་ཞུ་རྒྱུར། གསལ་བཤད་དང་པོ། དེ་རིང་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱེད་འདོད་བྱུང༌། གཞི་རྐང་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་རྗེས་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ས་གནས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ལ་དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་རྒྱའི་དབང་སྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་མུ་མཐུད་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོ་ལྷ་སར་མི་དམངས་ནས་རྒྱ་མི་ལ་མི་དགའ་བའི་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་སྐབས། དུས་དེར་ཕྱི་རོལ་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་བར་མིར་ཡོད་པར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཕྱི་བསྒྲགས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཞིག་བྱུང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ངོས་ནས་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་རྣམས་ཡིན། དེ་དག་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་སྲོག་བློས་བཏང་ནས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་གྱི་ལས་འགུལ་བྱས་པ་དེ་ལ་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པ་ཚོས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱའི་ཐོག་ནས་སེམས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། དེ་ག་རང་ཡིན། དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་དངོས་གནས་སེམས་ནང་ན་ཚ་ཡོད་པ་དེ་དག་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་མཐོང་ཐུབ་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པ་རེད།

སྐབས་དེར་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གིས་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་ལྷུག་གཏོང་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཧུའུ་ཡའོ་ཕང་བོད་ལ་ཡོང་བ་བཅས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕྲན་བུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད། སྐབས་དེར་ཧུའུ་ཡའོ་ཕང་མེད་ནའང་རྒྱུན་མཐུད་མཁན་ཀྲའོ་ཙི་དབྱང་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བོད་མི་ལོག་སྤྱོད་པ་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་བྱས་པ་མ་གཏོགས་མི་དམངས་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགྲོ་སྟངས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཕྲན་བུ་ཡོད། གཅིག་བྱེད་དུས་ཁོང་ཚོའི་གསང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྤུས་དག་པོ་ཡོད་པས་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཚགས་པོ་ཞིག་རྟོག་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ལས་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་སྟེ་དེས་རྐྱེན་པས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མཐོ་རིམ་ལས་བྱེད་པ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལས་ཀ་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་ལ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་བློ་ཁ་ཚིམས་ཡོད་སྙམ་ནས་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་མ་རྟོགས་པ་ཡོང་གི་ཡོད།

དེར་བརྟེན། སྐབས་དེར་རྒྱ་མི་ཚོའི་ཁ་ནས་ལབ་པ་ལྟར་མི་དམངས་རེ་ཟུང་ཞིག་བློ་ཡིད་མ་ཚིམས་པ་དང་ནད་མི་ཐེག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་འདོད་པ་ཚིམས་ཡོད་པའི་བཟོ་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པ་ཉུང་ཤས་ཟེར་བ་དེ་དག་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་པས་སྐད་ལོག་བརྒྱབ་པ་མ་གཏོགས། བོད་ནང་དེ་ཙམ་གྱི་ནད་མི་ཐེག་པ་མེད་སྙམ་པ་ཞིག་ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཡོད་ཤས་ཆེ། དེ་འདྲ་ཡོད་ན། བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་དང༌། དེའི་ནང་ནས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་རང་གི་ངོས་ནས་འདོད་པ་མི་ཁེངས་པའི་སྙིང་ནད་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་བསྟན་ཐུབ་པ་དེས་དངོས་གནས་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་གསལ་པོ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་བྱུང༌།

ཡིན་ནའང༌། ད་ཆ་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་དུའང་གདུག་རྩུབ་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་སླར་ཡང་བསྐྱར་ལོག་བརྒྱབ་ཡོད་ལ། ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ཐོག་ཏུའང་སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་ཀྱིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྲག་གནོན་བྱེད་རྒྱུར་སེམས་ཐག་བཅད་ཡོད་སྟབས། ང་རང་ཚོས་ཀྱང་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས། ད་ཕན་རང་སྲོག་བློས་བཏང་གིས་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་བྱས་པ་དེ་དག་རླབས་ཆེན་ངོ་མཚར་སྐྱེ་བ་ཞིག་དང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་ཐད་བོད་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱིས་བརྗེད་ཐབས་མེད་པའི་བྱས་རྗེས་ཤིག་ཡིན།

དེ་ནས་བཟུང་བོད་མཐའ་དབུས་ཀུན་ལ་གོ་རྟོགས་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཏེ་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད། སྐབས་དེ་དག་ཏུ་འདས་གྲོངས་སོང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཤི་ན་ཤི་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མྱངས་ན་མྱང་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་དངོས་གནས་བྱུང་ཡོད། ད་ཆ་རྒྱ་དམག་གིས་མེ་མདའ་རྒྱག་རྒྱུར་ཨང་གསར་བྱས་ཏེ་སྡོད་པའི་སྐབས་དེར་ང་རང་ཚོས་སྡིག་པ་མིག་བཙུགས་དང་མིག་ལྡན་གཡང་མཆོངས་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་ལས་བྱ་ཐབས་གསར་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མེད་དམ་སྙམ། དེ་ཡང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་དམ་བཅའ་དང་མ་འགལ་བ་ཞིག་དང༌། སྐབས་འཕྲལ་སྲོག་ཉེན་མེད་པའི་བྱ་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

གཙོ་ཆེ་ཤོས་ལྷ་ས་ཁུལ་ལ་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་པའི་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་བཞིན་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱའི་དབང་གིས་གོ་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་རྐྱེན་པས་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་རྟག་ཏུ་བསུན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཉམས་མྱོང་གོ་རྟོགས་ཟབ་པོ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་རང་ཚོའི་བདེན་དོན་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་དང༌། སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་སླེབས་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁུག་ཀྱོག་གི་ནང་དེ་འདྲའི་ཉམས་མྱོང་གོ་རྟོགས་མ་ལྡང་བའི་དབང་གིས་རྒྱ་མིས་གདུག་རྩུབ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དུད་འགྲོ་ལ་ཉེས་རྡུང་བཏང་བ་ལྟར་ཁུར་ནས་སྡོད་པ་ལས། དེའི་ལན་རྩ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་དམངས་རྒྱ་མིའི་བྲན་གཡོག་ཏུ་སྔར་ནས་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པ་ཞིག་མིན་པར། ང་རང་ཚོར་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡོད་པ་བཅས་བསམ་བློར་འཁོར་མ་ཐུབ་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་ཏེ་སྡོད་མཁན་ཡང་ཕལ་ཆེར་འགའ་ཞིག་ཡོད། གཞི་རྐང་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ལྷ་ས་ཁུལ་ལ་ཞི་རྒོལ་བྱུང་རྗེས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོར་གོ་རྟོགས་གསར་པ་ཞིག་གཞི་ནས་འགོ་ཚུགས་ཡོད། ད་དུང་དེ་འདྲའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་མེད་དམ་སྙམ་པས་ཚང་མས་བྱེད་ཐབས་གསར་པ་གང་ཞིག་འདུག་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

གསལ་བཤད་གཉིས་པ། སྐབས་དེར་གྲོས་གཞི་འདི་འདོན་སྐབས་མི་དམངས་མང་པོ་ཞིག་བློ་ཕམ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆ་ནས་ཤུགས་ཆེ་བབས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ངས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་༌། གྲོས་འཆར་དེ་དག་འདོན་དགོས་དོན་ངས་སྔ་རྗེས་སུ་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་བྱས་ཡོད། བོད་ནང་རང་དབང་གི་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་སྔོན་ལ་མི་རིགས་དེ་འཚོ་དང་མ་འཚོའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་སླེབས་ཡོད་དུས། སྔོན་ལ་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་ནང་ཡོང་བ་དེ་འགོག་ཐུབ་པའི་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་གུ་བཤངས་བྱ་རྒྱུ་ནི་མ་ལན་མ་འགྱོད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་གྲོས་འཆར་བཏོན་པ་ཡིན།

དེ་ནས་ད་བར་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་སོང་བ་དེའི་རིང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ངོས་ཀྱིས་བཏོན་པའི་གྲོས་འཆར་ལ་འགྲིག་འཇགས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་གོ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་ཞིག་བྱས་མེད་པའི་ཁར། ད་དུང་ངོས་ནས་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་གྱི་འདུག་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་འོག་ད་ཆ་བོད་རྒྱ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་བཟོད་བསྲན་དང་གུ་བཤངས་བྱས་ནས་འགྲིག་འཇགས་བྱེད་ཐུབ་པའི་གྲོས་འཆར་དེ་ལ་གྲུབ་འབྲས་མ་ཐུབ་པ་དང་གཅིག གཉིས་ནས་བོད་མིའི་རྩ་བའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆ་ནས་ངོས་ཀྱིས་དོན་མེད་བབས་དྲག་པའི་མཐོང་ཚུལ་ཡོད་པ་དང་གཉིས། གསུམ་ནས་བོད་མིའི་ནང་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་བློ་ཕམ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་དགོས་པ་ལས་དགག་ཆ་ཆེ་བ་ཆགས་གཤིས། ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་དེ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་མགྱོགས་མྱུར་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་ཞིག་མ་བསྟན་ཚེ། ངོས་ནས་སི་ཏྲ་སི་སྦག་ཏུ་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་གྲོས་འཆར་ནང་ནས་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་སྤྲད་པའི་དོན་ཚན་དེ་དག་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་མིན། དེ་ནི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཡིན།

ད་ལྟ་སྐབས་བབ་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་དོན་རྩོད་རྒྱུ་དང་གཅིག གཉིས་ནས་འཕྲལ་དུ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཅས་ཡག་པོ་བཟུང་ཐུབ་པའི་དོན་ལ་བོད་ནང་བསྟན་དགོན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ལས་འགུལ་མང་པོ་ཞིག་མང་ཚོགས་ནས་མ་སྐུལ་དང་བླངས་ཀྱིས་སེམས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཏེ་བོད་མཐའ་དབུས་ཚང་མར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དེའི་ཐོག་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་དགོས། ང་ཚོ་མི་རིགས་ཤིག་གི་མ་འོངས་པའི་རྒྱང་རིང་མདུན་ལམ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པས། དགོན་པ་ཁ་ཤས་ཉམས་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དེའི་ནང་གྲྭ་རྒྱུན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲིགས་པ་ཞིག་མིན། རྩ་བའི་ང་རང་ཚོའི་ལུང་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་སྟངས། འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་གནས་སྟངས། ཆོས་བྱེད་དགོན་པ་ཁག་གི་གནས་སྟངས་བཅས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་དང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། སྐབས་དེ་དཔེ་ཆ་བཞག་ན། དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རིགས་ལ་ཚང་མར་སེམས་ཤུགས་དང་དོ་སྣང་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ། འཕྲོད་བསྟེན་དང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་དེ་ཙམ་མི་ལྡང་བ་གསལ་པོ་ཡོད།

དེར་བརྟེན་དགོན་པ་ཁག་ཉམས་གསོ་གསར་བཞེངས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་ཁ་སང་ནས་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་བཞིན་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། གྲངས་ཀ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་སྤུས་དག་པོ་མེད་ན། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་དོན་ཐད་ནས་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ལས་ལྡོག་སྟེ་བསྟན་པའི་ཞབས་འདྲེན་ལ་འགྲོ་བ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མིན། དགོན་པ་གསར་དུ་ཚུགས་པ་དེ་ཚོ་རྩ་བ་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་བའི་ཐད་དང་པོ་ནས་མ་འཕྱུག་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག གྲངས་ཀ་མང་པོ་མ་བྱུང་ཡང་ཐལ་ཆ་མེད། ཡོད་པ་དེ་དག་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

དགོན་པ་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་དང༌། བཙུན་མའི་སྡེ། གོས་དཀར་ལྕང་ལོའི་སྡེ་བཅས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་རང་རང་སོ་སོའི་ཆོས་སྡེའི་བཞེད་སྲོལ་གཞིར་བཟུང་བསླབ་ཁྲིམས་དམ་པོ་སྤུས་དག་ཅིག་ཡོད་པའི་ཐོག་གཙོ་ཆེ་སློབ་ཉེར་ལ་དོ་ཁུར་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཏེ། དགོན་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆོས་འཆད་ཉན་སོགས་བཤད་གྲྭའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེའི་དོན་ཚན་གཅིག་དང༌། གཉིས་ནས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐད་གཞི་རྐང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་འཆར་གཞི་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཚོའི་ནང་མཐུན་རྐྱེན་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། གྲོང་གསེབ་དང་ལྷག་པར་ས་ཆ་ཁུག་ཀྱོག་ཁག་ལ་ད་ལྟ་ཡང་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ཞན་ཁར། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་འདུག

དེར་བརྟེན་འཕྲོད་བསྟེན་ཡར་རྒྱས་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས། ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་བཅས་ཡོང་བའི་དོན་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། རྒྱ་ཕྱོགས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་བོད་མི་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་སྒེར་གྱི་སློབ་གྲྭ་དང༌། སྨན་ཁང་ཆུང་ངུ་དེ་འདྲ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད་འདུག དེ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཡོད། དེ་དག་ནི་རྒྱའི་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་ལས་ཀ་གང་ཡང་མེད། དངོས་གནས་རང་ཡུལ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་ང་རང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་རྒྱ་མིས་ཉོག་གྲ་བཤད་ཐབས་མེད། ཚང་མས་དེ་ལྟར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།

དེ་རིང་སྐད་ཆ་དམར་པོ་ཞིག་བཤད་ན། ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནས་བཤད་ཚེ་འབྲོམ་སྟོན་པ་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་ཀྱི་མི་འབོར་དང༌། བར་ལམ་གྱི་མི་འབོར་བར་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་རྩ་གཅིག་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། རྐྱེན་རྩ་གཞན་ཞིག་ནི་གྲྭ་རྒྱུན་མང་དྲགས་པ་དེ་དང་ཕལ་ཆེར་འབྲེལ་བ་ཡོད། དོན་གནད་འདི་སྐོར་མི་གཞན་ཞིག་གི་བསམ་བློར་འཁོར་ཡང་ཁ་ནས་བརྗོད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད། ང་ལ་འགན་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང་གསལ་པོ་མ་བཤད་ན་མི་འགྲིགས་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག ཕ་རོལ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་པའི་ལས་འགུལ་བཙན་དབང་གིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཚུར་རོལ་རང་ཕྱོགས་ནས་སྤུས་དག་པོ་མེད་པའི་གྲྭ་རྒྱུན་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་འགལ་རྐྱེན་ཏན་ཏན་ཡིན།

དངོས་གནས་བྱས་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དར་ས་དང༌། ཚངས་སྤྱོད་བསྟེན་མཁན་གྱི་ས་ཁུལ་ལ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་དགོས་དོན་མེད། རང་གི་མོས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ཚངས་སྤྱོད་བསྟེན་དུས་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་པའི་ལས་ཐབས་རང་བཞིན་དོན་གྱིས་ཚང་ཡོད། དེ་ལྟར་མི་ལ་བརྡབ་གསིག་མེད་པར་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང༌། བསོད་ནམས་གསོག་པའི་གཞི་རྟེན་གྱི་ཐོག་ནས་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་པའི་ལས་ཐབས་རང་བཞིན་དོན་གྱིས་ཚང་ཡོད་དུས། དངོས་གནས་བྱས་ན་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་རྙོག་གྲ་མེད་པའི་རྙོག་གྲ་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་དོན་མེད།

བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དགོངས་པ་རྫོགས་མ་ཐག་ཏུ་ངོས་ནས་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་ཤིག་བྲིས་པ་ཡིན་ལ། བར་ལམ་གྱི་དུས་ཚོད་ནང་བརྟག་དཔྱད་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་བྱས་པ་ཡིན། ཉེ་ཆར་བོད་དབུས་གཙང་དང་མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་བཅས་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་དམིགས་བསལ་སེམས་འཚབ་བྱས་ནས་འདི་ཕྱོགས་ལ་གཞེན་སྐུལ་བྱེད་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་འདུག ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བཤད་ཀྱང་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང༌། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གཉིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུའི་ཐད་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད། ངོས་རང་སྒེར་ལ་ཆ་བཞག་ན་ངོས་རང་ཆུང་ངུའི་དུས་སྐུ་འབུམ་ས་ཁུལ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ྋརྒྱལ་དབང་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འབྲེལ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་ཅེས་པཎ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་དུ་འགྲོ་མཁན་ཀེའུ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཀུན་བཟང་རྩེ། སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་ཚོའི་ཐོག་གསལ་པོ་གསུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ངོས་རང་ཆུང་ངུའི་དུས་སུ་ཐོས་མྱོང༌།

སྔོན་མ་ང་རང་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་ལ་སླེབས་དུས་པཎ་ཆེན་སྐུ་གོང་མའི་གོང་མས་ཐུགས་ཁུར་དམིགས་བསལ་བཞེས་ཡོད་དུས། ད་མཚམས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ངོས་ནས་ཁུར་ལེན་དགོས་པ་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཆབ་སྲིད་གནས་ཚུལ་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། སྔོན་ལ་ངོས་རང་གི་འདོད་པ་བྱས་ན། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་འདི་ང་རང་ཚོའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་བྱེད་དགོས་ལ། བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ངའི་རེ་བར་ངོས་རང་ཡང་ཐོག་མར་ྋརྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་གྱི་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོའི་མཚོ་མཇལ་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱུང་ཞིང༌། ད་ཆ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ཀྱང་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོར་མཚོ་མཇལ་ཞུས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྙམ།

དེ་ཡང་འདི་ནས་ངོས་ཀྱི་བོད་ནང་མི་ཁ་ཤས་ཤིག་མངགས་ཏེ་དེ་དག་གིས་བརྟག་དཔྱད་ནན་ཏན་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ལ་ལྟོས་དགོས་པས་རེ་བ་ཆ་ཚང་འགྲུབ་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་ད་ལྟ་བརྗོད་མི་ཐུབ། བསམ་ཚུལ་དང་རེ་བ་དེ་འདྲ་ཡིན། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་ལེན་མཁན་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད་རོགས། ངས་ཏན་ཏན་བྱས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་གཅིག་ཞུ་འདོད་བྱུང༌།

དེ་ནས་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཐད་བོད་དུ་གཙོ་བོའི་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་དང༌། རྩོམ་པ་པོ། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་སོགས་ཚང་མས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཤེས་ནས་ཡིད་ཆེས་དང་དགའ་མོས་སྐྱེས་པའི་ཐོག་ནས་དོ་ཁུར་གྱིས་དཀའ་ངལ་མང་པོའི་འོག་ཏུ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་བར་ལམ་སློབ་དེབ་གསར་བསྒྲིགས་བྱས་པ་དེ་འདྲ་དང༌། དེ་བཞིན་རྩོམ་ཡིག་འདྲ་མིན་སྤུས་དག་ལ་དོན་དག་ཚང་བ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག དེ་དག་ལ་དོན་དམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཡིད་རངས་ཡོད། ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌།

བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་ང་རང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་འདི་རྩ་བ་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོ་སྔར་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཅིག་ཡོད་པ་འདི་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མ་ཚད་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་དང༌། བྱང་ཕྱོགས་སོག་ཡུལ། རུ་སུའི་གནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་སྤོ་རད་ཐུའི་ས་ཁུལ་བར་ནང་པའི་ཆོས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུར་བོད་ཡིག་འདི་རྩ་བའི་འགན་ཁུར་མཁན་གྱི་ཡི་གེ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཡི་གེ་འདི་ཉར་ཚགས་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དོ་གལ་ཆེན་པོས་བརྩི་བཀུར་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ། ད་བར་བོད་ཡིག་འདི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་སྟེ་དེང་སང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་འཆད་པའི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ནང་ལ་བོད་སྐད་འདི་ཡག་ཤོས་ཆགས་ཡོད་པ་འཛམ་གླིང་ཀུན་གསལ་ཡིན།

འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ཏེ་ཚན་རིག་དང༌། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་ཁྲིམས་ལུགས། ཆབ་སྲིད་སོགས་སྡེ་ཚན་གསར་པ་དེ་རིགས་ནང་ད་ཕན་བོད་སྐད་ཐོག་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད་པར་བརྟེན། ད་ཆ་སྡེ་ཚན་གསར་པ་དེ་རིགས་ནང་བོད་སྐད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད། ང་ཚོ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ནང་ནས་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་རིང་བོད་སྐད་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་རིག་གསར་སྡེ་ཚན་ཚང་མ་བསླབ་ཐུབ་པའི་བོད་སྐད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་གོ་བསྡུར་མང་པོ་བྱས་ཡོད་ལ། འབོད་སྐུལ་ཡང་མང་པོ་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ང་ཚོ་འདོད་པ་ཚིམས་པའི་ཡར་རྒྱས་ཤིག་འགྲོ་ཐུབ་མེད།

བོད་ནང་ནས་དེའི་ཐད་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཚད་ཚད་བསྡུར་བསྡུར་བྱས་པ་དེ་ཚོ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ད་དུང་ང་རང་ཚོས་གཅེས་པོ་བྱེད་པའི་རིག་གཞུང་ཡག་པོ་ཞིག་དགོས་ན། ཡི་གེ་འདི་རིག་གནས་སྡེ་ཚན་ཚང་མའི་ནང་ལྡང་བའི་ཕྱུག་པོ་ཞིག་བཟོ་དགོས། བོད་ཡིག་ཐོག་མར་བོད་པའི་མིས་བཟོས་པ་རེད་ལ། དེ་ཡར་རྒྱས་ཀྱང་བོད་པའི་མིས་གཏོང་དགོས་པ་ལས་མི་གཞན་གྱིས་གཏོང་མཁན་ཡོང་གི་མ་རེད། གཞན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡང་མེད། དེ་སྐོར་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག བོད་ནང་སྡེ་ཚན་དེ་དག་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ད་བར་བྱས་པའི་ལས་ཀ་རྣམས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཡོད། ད་དུང་ཡང་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་དེའི་ཐོག་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།

རང་དབང་ཡུལ་ཁག་ནང་འཁོད་པའི་བོད་མིའི་ནང་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ཚན་དེ་དག་དང་དེ་མིན་རང་ཉིད་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་བོད་སྤྱི་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ཡང་ན་སྒེར་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་དགོས་ཞེས་དེ་སྔ་ཡང་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་རིང་ཡང་བསྐྱར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་འདོད་བྱུང༌། འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རང་སོ་སོའི་ངོས་ལ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་རིན་མི་འདུག་སྙམ་པ་ཞིག་འཆར་གྱི་ཡོད་ནའང༌། དོན་ངོ་མའི་ཆ་ལ་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་དཀའ་སྡུག་མྱངས་མྱོང་མཁན་ཞིག་དང༌། རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་འགལ་རྐྱེན་གྱི་ཁྲོད་ནས་མི་རིགས་རང་འཚོ་བཟུང་སྟེ་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་ཅིག་ཡིན་དུས། མི་ཐོག་འདིའི་ཐོག་ལ་བྱུང་བའི་སྤྱི་དང་སྒེར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཉམས་མྱོང་རྣམས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་པ་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེར་མཐོང་ཞིང༌། མ་འོངས་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ལྷག་པ་དང༌། ཚུར་ཕྱོགས་སྤྱི་སྒེར་ཐོག་བྱུང་བའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་དོ་བདག་སོ་སོ་མིག་བཙུམས་པའི་ཉིན་མོ་ནས་མུན་ནག་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེར་བརྟེན། ངོས་ནས་ཡང་བསྐྱར་འབོད་སྐུལ་བྱ་རྒྱུར། རང་དབང་ལུང་པའི་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚང་མས་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་དགོས། གལ་སྲིད་རང་ཉིད་ཡི་གེ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ན་སྒྲ་ཕབ་འཁོར་ལོའི་ནང་བཅུག་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

གསལ་བཤད་གསུམ་པ། ན་ནིང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་གསུང་བཤད་སྐབས་འབོད་སྐུལ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་རིང་ཡང་བསྐྱར་བརྗོད་འདོད་པ་ཞིག་ལ། ང་རང་ཚོ་མི་ཡི་རིགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་དང༌། ནུས་རྩལ་ཆ་ཚང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཚང་མའི་ནང་མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཆ་ཚང་འགུལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལྟར་ཡོང་ཐབས་ལ་རང་དབང་ཞེས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མི་སྒེར་སོ་སོའི་ནུས་པ་གང་ཡོད་འདོན་ཐུབ་པ་བྱེད་པ་ལ་དམངས་གཙོ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་ལ་ཆ་བཞག་ན་རྩ་བ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བའི་འགྲོ་སྟངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། མི་ལ་ཆ་བཞག་ན་རིགས་རུས་དབྱེ་བ་མེད། མི་ཚང་མར་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་ཁྱབ་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་མི་སོ་སོས་འགན་ཁུར་ཏེ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་མི་རེ་ངོ་རེས་སེམས་འཁུར་ལེན་དགོས་པའི་ལྟ་བ་དང༌། མི་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ནང་པའི་ཆོས་ནང་གསལ་པོ་ཡོད། མང་གཙོ་དང་རང་དབང་ཞེས་པ་འདི་མི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་དུས། ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་ཆ་བཞག་ན་དེ་དག་ཡོངས་རྫོགས་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ་པར་ཚང་མར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པ་ཚོར་ཕྱོགས་ཚང་མའི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པ་དང༌། ཉམས་མྱོང་ལེན་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ཤིག་སྔོན་མ་ཕྱི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་རེ་གསུམ་ནང་བཟོས་ཡོད། དེ་ནས་ད་བར་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ནང་ལའང་མཐོང་ཐོས་གནས་ཚུལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་བསགས་ཡོད། ད་ཆ་མ་འོངས་དམངས་གཙོ་ཆ་ཚང་བའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་དང་བཟོ་བཞིན་པ་ཡིན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ཡོད་པ་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་བེད་སྤྱད་དེ་གོ་རིམ་དེ་འདྲ་བསྒྲིགས་ཡོད།

གལ་ཆེ་ཤོས་ཕྱིན་ཆད་བོད་ནང་རང་དབང་གི་ཉི་མ་ཚེས་ནས་དེ་དག་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་དུས་ལ་སླེབས་སྐབས་གཙོ་བོའི་འགན་ད་ལྟ་བོད་ནང་ལས་འགན་ཁུར་དང་འཁུར་བཞིན་པ་ཚོར་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཕྱི་ལ་མིང་གང་ཞིག་བཏགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། ནང་དོན་སོ་སོ་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་བོད་གངས་ཅན་པའི་ཤ་རུས་ལས་གྲུབ་པའི་མི་ཤིག་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང༌། མདོར་ན་དམག་སྒར་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་དང་དམག་དཀྱུས་མ་ཚོ་ཙམ་མ་ཟད། སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་སུ་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་ནང་ནས་རེ་ཟུང་གི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་ཡིན། གཞན་དག་མང་ཆེ་བ་བོད་མི་རིགས་དང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་མི་བསམ་མཁན་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན།

ད་ཕན་ཡང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་དུ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་མིའི་མདུན་ལ་ངོ་ལྐོག་རྒྱབ་མདུན་ཁོ་ནའི་ངང་ནས་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཇི་ཙམ་མི་འདུག་བྱས་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། ད་བར་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་རྗེས་འབྲས་ཤིག་ཡོད་པར་བརྟེན། མ་འོངས་པར་དེ་ཚོས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁྱེར་དགོས་པ་རང་བཞིན་དུ་ཆགས་ཡོད། མ་གཞི་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་དེ་དག་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། དེ་རིང་ཡང་ཡང་བསྐྱར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་འདོད་བྱུང༌།

བསྐྱར་ནན་ཡང་ནན་གྱིས་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་དོན་མི་འདུག་ཀྱང༌། བར་ལམ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ང་ཚོས་འདི་ཁུལ་ལས་འགུལ་བྱས་པ་རྣམས་དམངས་གཙོ་དང༌། རང་དབང༌། དྲང་བདེན་བཅས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁོ་པ་ཚོས་ལན་འདེབས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྟབས། འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་བསྐྱར་ལོག་རྒྱག་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་ངོས་ནས་དག་འབུད་བྱེད་མི་དགོས་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་མཐོང་གསལ་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་མི་ཚང་མས་མཐོང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡིན། དེ་མིན་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ཞུགས་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་ད་ཕན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་ལྟོ་ཟས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་དུས། ཕྱིན་ཆད་དུས་ཚོད་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པའི་མཚམས་ལ་ང་ཚོ་འགྲོ་སྟངས་ཤོར་གྱི་རེད་བསམ་མཁན་ཡོད་ས་རེད། འདི་ཕྱོགས་ལན་བསྐུར་མཁན་ཡང་ཁ་ཤས་བྱུང༌། དེ་ནི་ང་རང་ཚོའི་ཁ་དཔེར་ཡོད་པ་བཞིན་རི་བོང་གནམ་རྡིབཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རང་ཡིན། དེ་འདྲའི་སེམས་ཁྲལ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་དགོས། ང་ཚོའི་ལས་ཀའི་གོ་རིམ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་པས་བློ་གཡེང་གཏན་ནས་བྱེད་མི་དགོས།

ད་ཕན་ཚང་མས་ནུས་པ་གང་ཡོད་འདོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ང་ཚོས་རྗེས་སུ་ཡིད་རངས་དང༌། མངོན་པར་བསྟོད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་བསལ་གནས་སྟངས་འོག་ཐབས་ཤེས་འདྲ་མིན་མ་བྱས་ཐབས་མེད་ཡིན་པ་ཤེས་གསལ་ཡིན། དེ་རིང་བོད་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཡོད་པའི་འགན་འཁྱེར་མཁན་ཆེ་ཆུང་ཚང་མར་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་དེ་སྔ་ལོའི་ངོས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་འབོད་སྐུལ་འདི་ཡང་བསྐྱར་དྲན་སྐུལ་བྱས་ན་སྙམ་ནས་བཤད་པ་ཡིན།

དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་དང༌། ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བའི་དོན་ལ་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་ཆར་འོས་བསྡུ་བྱེད་སྐབས་རྣམ་ཀུན་དང་མི་འདྲ་བའི་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ངོས་ནས་དོ་སྣང་གིས་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། འོན་ཀྱང་ངོས་ནས་ཡང་ཡང་དྲན་གསོ་བཏང་བ་ཞིག་ལ། བོད་པའི་གཤིས་ཀ་ལ་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ལྷོད་གཡེང་བྱེད་པའི་ཉེན་ཁ་ཕྲན་བུ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

གཞི་རྐང་སེམས་ཁུར་མེད་པ་མ་རེད་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་དུས་ཚོད་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་དུས་མཚམས་ཤིག་ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་ཚང་མའི་སེམས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མི་རེའི་ངོ་རེའི་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་ཁག་ཡོད་པ་དཔེར་ན། གཞོན་ནུ་ཚོགས་པ་དང༌། བུད་མེད་ཚོགས་པས་མཚོན་པའི་ཚོགས་པ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་ཚང་མའི་ཐོག་ནས་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཁུར་བསྐྱེད་དེ་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་རྩོད་རྒྱུ་དང༌། ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ། དམངས་གཙོ་དང་རང་དབང་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་བཅས་ལ་ཚང་མས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དེ་རིང་དམིགས་བསལ་འབོད་སྐུལ་ཞུ་འདོད་བྱུང་ཞེས་སྩལ།

ཚིག་འགྲེལ།

བློ་གསར་བ་སོགས་མཛད་རྣམ་འདི་ཀློག་པ་པོ་ཕྱི་བོད་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དངོས་དོན་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་དང༌། ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའམ། གསལ་ཡང་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ། དག་ཆ་འདྲ་མིན་བཅས་པར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་རིགས་ཟུར་བཏོན་འདི་གཤམ་ཀ་སྡེའི་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འགྲེལ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁུངས་དག་དར་ཁྱབ་སླད་དུ་སྐྱོན་སེལ་དགོངས་འཆར་གསལ་པོར་སྩོལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ཀ་དར་སྒྲོག མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གྲོལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ཀ་རིང་མདུན་མ་གཉིས་རེ་རེར་དར་དཀར་ཨ་ཤེ་རེ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཀ་བ་ཕྲ་བའི་རིགས་ལ་ཀ་དར་བཅིངས་ཞེས་འབྲི་དགོས།

བཀར་ཡོང་བོགས་གསུམ། བཀར་འཇུག ཡོང་བཞེས། བོགས་མ་བསྡུ་མཁན།

ཀེར་ལེབ་སྒུར་གསུམ། མི། ས། ཕྱུགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ། སེར་མོ་བའི་བཀའ་བློན།

དཀར་སྤྲོ། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་མར་ཁུ་དང་སྣུམ་ལ་བསྲེགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཞེ་ས།

བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང༌། བཀའ་ཤག་ཅི་རིགས་ནས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་དགོས་རིགས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང༌། སྣེ་མགྲོན། བཀའ་མགྲོན་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་བརྒྱུད་དེ་ཡིག་ཐོག་དང༌། ངག་ཐོག་ཇི་འོས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་དེ་ལ་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ་ཟེར།

བཀའ་ཐམ་བདེ་སྐྱིད་མ། ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་བསྐྱར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་སྐབས་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་ཐམ་ག་ཞལ་རིས་སུ་ཧོར་ཡིག་‘བདེ་སྐྱིད’ཅེས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན།

བཀའི་གུང་བློན། བཀའ་བློན་ལ་གོ་དགོས།

སྐུ་རྒྱབ་སློང་ཁྲ། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་གི་རྒྱབ་བསྙེས།

བཀྱེ་ཆོག་ཞུས། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་ནས་མཛད་སྒོར་བཅར་བ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་འགྲེམས་ཞུ་བ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ལ་སྟོན་ཆེན་བཤམས་ཆོག་པ་ཞེས་ྋསྙན་གསན་ཞུས་པའི་དོན།

ཀྲད་བཀྲོན། གཞུའི་འཐེན་སྐུད།

བཀྲུ་བྱབས། བྱབས་ཁྲུས་དང་དོན་གཅིག

བསྐྲུ་བ། ཟས་སློང་བའི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཡར། ཁ་ཤས་ཀྱི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཤའི་གཤག་དེར། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ས་ཞིང་ཡང་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ས་རྟེན་ལ་འཁྲི་བའི་རྟ་འུལ་དང༌། ཁལ་མ་གཏོང་བ་སོགས་གཞུང་ཁྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དུད་ཚང་དེ་རྣམས་ལ་ནང་གསེས་ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཐོགས་འདུག

ཁད་ཆུད། ས་ཁད་རྒྱང་ཐག་རིང་ལ། ལམ་ཀྱོག་ཏུ་ཆུད་པ།

ཁོག་བརླམས། ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་ནམ། ལྷ་པའི་ཁོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲི་དར་སྒྲོན། མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་ལས་མ་བཞེངས་ཙམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྟེང་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་ཕྲེད་དུ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོན་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲུང་ཞུ་མ། ཆང་འདྲེན་མ།

ཁྲོམ་ཆོས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་པོ་འདུས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

གུ་ཤའི་ཨ་ཁྲབ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

གོས་ཆེན་གྱི་གྷན་སྦྱར། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པས་མཆོད་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག

གྲུ་སུག་བྱས། སྐབས་འདིར་གྲུ་ནི། ལག་ངར་བསྐུམས་པའི་ཟུར་ཐོན་ཚིགས་རྡོག་གྲུ་མོ་ལ་ཟེར་བ་དང༌། གྲུ་མོའི་ཟུར་དེ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པར་བསྣུན་པའམ། བཙུགས་པ་ལ་གྲུ་སུག་བྱས་ཟེར།

གླིང་མེ། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་འདྲ་བར། དགོན་པ་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་སོགས་པའི་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁའི་སྟེང་དང༌། སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་མེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འབུལ་བ་ལ་ཟེར།

མགོ་དང་འགོ འཇུག་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མ་མགོ་དང༌། བྱ་བའི་འགོ་མཇུག་འ་འགོ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དུ་ ‘‘མགོ་ཆེན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ནས་མགོ་བོ་ན། ལས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགོ་ཁྲིད་གྲལ་འགོར་འཁོད།’’ ཅེས་པ་འདི་ལྟའི་སྔོན་འཇུག་འདྲ་མིན་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བཟུང་གཅིག་གྱུར་འབྲི་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

གོ་དྲུང༌། དྲུང་ཡིག གོར་ཁའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཡིག

མགྲོན་ཚབ། རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོའི་ལས་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་ལ་ཟེར།

འགག་དེབ། རྩེ་འགག་ཏུ་རྩེ་མགྲོན་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་པ་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་མཛད་དེབ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན།

མགོ་མཆན་ཐམ་འབྱར། ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཞིག

རྒྱ་རྡོའི་སྒྲོམ་སྐྱོར། རྒྱ་ཕྲ་ལྟ་བུ།

རྒྱན་བཞི་མཚལ་ཀའི་ཡོལ་བ། གྱང་ལ་འགེལ་བྱེད་གོས་ཆེན་རྒྱན་བཞིའི་ཡོལ་བ།

གྱ་རི་གྱུ་རི། བརྟན་པོ་མེད་པའི་དོན།

རྒྱ་གར། མིང་ཚིག་འདིའི་རྩ་བའི་དག་ཆ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཡོད། སྔར་བོད་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དཀྃར་པོ་གྱོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་བ་’ ཞེས་འབོད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

‘རྒྱ་དཀར་’ ཞེས་ངག་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ (རྒྱ་གར་) ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་སྐད་ནང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་བསྡེབས་པའི་མིང་དང༌། ཚིག་གང་རུང་གི་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་ མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་ཡིན་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ ‘འབྲས་དཀར་’ལ་ (འབྲས་གར་) དང༌། ‘འགྲོ་སྟངས་’ ལ་ (འགྲོ་སྡངས་) ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་མཐོ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ‘དབྱར་ག་’ ལ་ (དབྱར་ཀ་) ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ ‘རྒྱུན་གཏན་’ལ་ངག་ནས་ (རྒྱུན་གདན་) ཞེས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་‘གཏན་’གྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་‘རྒྱུན་ལྡན་’ཞེས་པའི་དག་ཆ་སྣ་སྒྲ་ཅན་ལ་འགྱུར་བའང་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་རིགས་ནི། སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རང་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཅིག་ཡིན་སྐོར་འཕྲུལ་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྒྲ་འགྱུར་རིག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་དོན་གསལ་བར་ རྟོགས་ཐུབ།

རྒྱ་སེའི་གཟར་ཆེན་གཟར་ཆུང༌། རྟ་སྒའི་འོག་ཏུ་འདིང་རྒྱུའི་གོས་ཆེན་གྱི་གདན་ཞིག

རྒྱ་ནག འདི་ལའང་རྒྱ་དཀར་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ཤར་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ནྃག་པོ་གྱོན་པས་ན། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་ནག’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་ནག་པ་’ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

རྒྱ་འདྲེ་བརྒྱབ། ཚིག་འདི་ནི་ཕལ་སྐད་དུ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ་བརྒྱབ་’ ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་འདིར་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པའམ། གཞུ་རེས་བཏང་བ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་ཡོད། རྒྱ་འདྲེ་ལ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ’ ཟེར་བ་ནི། དགྲ་འདུལ་ལ་ ‘དགྲམ་འདུལ་’ ཟེར་བའི་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན།

སྔར་སྲོལ་སྦད་རྒྱང་བཤད་པ། གཟིམ་ཆུང་དམག་མིའི་དམག་རྩལ་དང་དམག་གཞས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།

ཅ་འགྲོས་ཅ་འགྲོས། འདི་ནི་ཚིག་རིས་ལྟར་རིམ་བཞིན་གྱི་དོན།

ཆབ་བདག་མ་གཉིས། གདན་ས་ཁག་གི་ལས་སྣེ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག

ཆིབས་བསྟར། རྟ་བཞོན་པ་མང་པོ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཞེ་ས་ཡིན།

ཆིབས་རགས་དང་ཆིབས་ཧྲག ཆིབས་རགས་ནི། ཆིབས་བསྟར་གྱི་རིམ་པ་མ་འཁྲུགས་པར། ཆུ་རགས་ཀྱི་རྡོ་བསྟར་ཇི་བཞིན་གྲལ་བསྟར་འགྲིཊ་པོར་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ཆིབས་ཧྲག་ནི། ཆིབས་རྟ་ཤེད་ལྡན་ཞེ་གཅིག་བཅིབས་པའམ། བཞོན་པའི་རྟ་པ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔ་རྟིང་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་མ་དགོས་པར། གཉིས་གསུམ་མམ། འགའ་ཤས་མཉམ་སྐྱོད་དང༌། སྡེབ་སྐྱོད་བྱས་ ནའང་འགྲིགས། ཁ་རྒྱུན་དུ་རྟ་ཧྲག་མི་ཧྲག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།

འཇུ་ལང༌། སོག་པོའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་གནས་བབས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའམ། ཚབ་བྱེད་ཀྱི་མི་སྣ།

འཇུ་ཐ། མདོའི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང༌།

ལྗགས་རྒྱངས། གཞས་གདངས་ཀྱི་མིང་དམག་གཞས།

མཆོང་དམར། མཆོང་ཞེས་པའི་རྡོ་རིགས་ཁ་དོག་དམར་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་འཇོག་བཟོ། རྗེས་འབྲས་སམ། ལྟ་བཟོ།

སྙན་གསན་ཞུས། སྙན་དུ་གསན་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིག་ངག་ཅི་རིགས་ནས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་གཞུང་སྒེར་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང༌། ‘སྙན་གསན་’ དང༌། ‘སྙན་གསང་’ ‘སྙན་སང’ ‘སྙན་གསེང༌།’ ‘སྙན་སེང༌།’ ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་དུ་མཆིས།

སྙེག་ལ་ཁད། སྙེག་ལ་ཉེ་བ། སྙེག་གྲབས།

གཏན་མེད་ཀྱི་གཏོང་བ། གཏན་མེད་ནི་སྒོ་གཏན་མེད་པ་སྟེ། སྒོ་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྒོ་རྒྱབ་ལ་ཕྲེད་གཏན་ཟེར་བའི་ཤིང་གདུང་ཞིག་གིས་བཀག་སྟེ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དགོས་འདོད་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཅི་ཡང་འཛད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དུ་གཏོང་བའི་དོན་ཡིན།

གཏན་ཞལ། ཁྱོ་ཤུག་གམ། བཟའ་ཚང་གི་ཞེ་ས་ཡིན། སྟེང་ཞལ་དང༌། སྟངས་དཔྱལ་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྲོལ་སྣང༌།

རྟགས་ཐམ། ལས་ཁུངས་གང་ཞིག་མཚོན་པའི་དམ་ཕྲུག

སྟན་དམར། འགོ་སྣམ་མཚལ་ཀ་ཁ་གདན་རིང་པོའི་ཆ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཧོར་ཇུས་དམར་པོས་བརྒྱན་པ། ནང་ཤ་གྲུའུ་ཙེ་མཚལ་སྨུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སྐབས་སུ་གཙང་སྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིང་དགོས་པ་ཡིན།

ལྟག་མཚེར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་ལ་ གཟིགས།

སྟེགས་སྟན། སྟེང་དུ་གདན་ཆུང་བཏིང་བའི་རྐུབ་སྟེགས་ལ་ཟེར།

བསྟེན་སྐྱིལ། གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་དོན་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དག་གམ། རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཉར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པ།

ཐོན་ཐི་ཚོན་ཁྲའི་ཞྭ་མོ་སྒ་སྦུབ་རྒྱབ་འཇར་ཅན། རྩེ་དྲུང་ཚོས་དགུན་ཁ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གྱོན་བྱེད་ཞྭ་མོ་ཞིག

མཐར་ཐོན་ཐི་མཚལ་སེར་གྱི་ཁ་གོས། གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཤིག

ཐོལ་བྱུང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ།

ཐེ་ཇི་འོ་ཆུ་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བ། སོག་སྐད་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཅིག

དག་པ་ཤེལ་རི། བོད་དབུས་ཙ་རིའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་གངས་རི་ཞིག

དར་སང༌། དར་གོས་སྲབ་མོ་སང་རས་འདྲ་བ།

དོན་མཐུན། མངོན་བརྗོད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚོང་པའི་མིང་ཡིན་ཏཻ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ནོར་བུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གྲུ་ཆེན་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཚོང་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་ཐབས་བྱུས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་མཚོན་དུ་འབྲི་ བརྗོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།

དྲི་རྟོག དྲི་བ་བཀོན་པ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ།

དྲུང་འཁོར། ཤོད་དྲུང་དང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།

དྲུང་ཇ་ཚོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་པར་གཞུང་དོན་ལས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་སར་གནས་འཁོད་གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་འཆར་ཅན་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ཉེ་དྲུང་ངམ། ཉེ་འབྲེལ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདོ་སྦུག་ཏུ་ཚོགས་ཚུགས་ཐོག རྩེ་གསོལ་ཐབ་ནས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་སྩལ་དགོས་རིགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་གཞུང་གི་ལས་དོན་དང༌། གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སོགས་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ཚོགས་ (དྲུང་ཇ་) གྲོལ་རྗེས་རང་རང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ཉིན་རེའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བར་བསྐྱོད་དགོས་པ་བཅས་སོ།།

དྲུང་ན་སྤྱོད་པ། ཉེ་འཁོར་དུ་ལས་སུ་གཞུག་བཞིན་གནས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཡང༌། སྐབས་འདིར་གཞུང་སའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་དེ་གཞུང་ཞབས་སམ། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་དག་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

དྲུང་མདའ། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། མདའ་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རྩིས། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། རྩིས་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། སེར་མོ་བའམ་རྩེ་དྲུང་དང༌། སྐྱ་བོའམ་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

དྲེལ་བྱམས། དྲེལ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁུར་བའི་འགྱོགས་བྱམས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར།

ཌག་ཁང༌། ཚིག་འདི་ཧིན་རྡུའི་ཡིག་ཐོག་ ‘ཌག་ཁ་ན་’ ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བོད་དཔར་ནང་འཁོད་པ་སོར་བཞག

ཌན་ཌི། འགྱོགས་བྱམས་དང་འདྲ་བ། ནང་དུ་སྟེགས་བུ་གདན་བཅས་ཀྱི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་རྒྱུག་པ་རིང་པོ་རེ་རང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱབ་མདུན་སོ་སོ་ནས་མི་གཅིག་རེས་སམ། གཉིས་རེས་དཔུང་ པ་སྒྲེང་བའི་སྟེང་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་ལ་ ‘སྒྲེང་ཁྲི་’ དང༌། ཞེ་སར་ ‘ཕེབས་ཁྲི་’ ཞེས་བྲིས་པའང་འདུག

གདུང་ཆོག བླ་མ་ཞིང་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཀྲུས་ཏེ་དེ་ལ་ན་བཟའ་དང༌། དབང་ཆས་བསྒྲོན་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཐོག དེའི་མདུན་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡི་དམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལ་ཟེར།

བདེ་སྟན། འབོལ་གདན་སྲབ་མོ་འདྲ་བའི་བཞུགས་གདན་གྲུ་བཞི།

དཱ་ཁུ་རལ། ཕྱི་སོག་གམ། མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཟེར།

དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས། དབྱིན་ཚིག་ (Paragraph) ཟེར་བ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གཞུང་གཅིག་གི་ནང་བརྗོད་གཞི་དོན་དག་འདྲ་མིན་ཡོད་རིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཆེད། དེ་རིགས་དུམ་མཚམས་ཟུར་དབྱེ་ཡིག་འཕྲེང་གཅིག་གཉིས་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ སམ། ‘འབེབས་’ ཡང་ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ ྋསྙན་ཞུ་སོགས་སུ་ྋཞབས་དྲུང་དུ་ཞེས་བྲིས། དེ་ནས་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ ཡིག་འཕྲེང་ཇི་འོས་བཞག་སྟེ། གུས་པས་ཞེས་འབྲི་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།

ལྡང་དང་འདང༌། ལྡང་ནི། ཡར་ལང་བ་དང༌། འབོར་ཚད་ལོངས་པ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་འདི་རང་དག་པར་ངེས། དགོས་མཁོ་ལྡང་དང་ལྡང་མིན་ལ་འདང་དང༌། འདེང་འབྲི་བ་ནི། མ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བར་མངོན།

ན་བཟའ་སྐུ་བེར། ཟླ་གམ་དང་འདྲ་མཚུངས་གོས་བེར་ཡང་ཟེར།

ནང་མ་མཁན་སྡེ། སེར་མོའི་གོ་གནས།

ནང་མ་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། སྐུ་བཅར་ནང་མའི་གྲས་མཁན་ཆེ་དང་མཁན་ཆུང༌།

ནས། དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ནང༌། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་‘སྐུ་ ཞབས’ཞེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་ཞེ་སའི་ཚིག་ཏུ་སྣང༌། དཔེར་ན། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡ ནང་‘སྟར་སྡོང་ནས་ ཀྱིས’ཞེས་པ་དེ་ནི། སྐུ་ཞབས་སྟར་སྡོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

རྣམ་རྒྱུ་སྤྱན་སྦུག སྣམ་བུ་ཐིག་མའི་གྲས།

སྣང་རྩེ་ལྷ་མོ་བ། གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་ལྷ་མོ་ཟློས་གར།

གནམ་བྲོ་ཐག་རྩེད་པ། རྩེད་རིགས་ཤིག

པ་པོ། བ་བོ། མ་མོ། འདི་དག་བདག་སྒྲར་སྦྱོར་ཚུལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྩ་བཟུང་ཐོག མིང་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་ནི་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། ‘‘བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན༌།། བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ།། བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི།། ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས།། མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ།’’ ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། ཟློས་གར་བ་དང༌། གར་པ་ལྟ་བུའོ།།

པུ་ཏི། བོད་ཡིག་ནང་གླེགས་བམ་ཞེས་པར་པུ་ཏི་དང༌། པོ་ཏི། པོད་ཅེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་སཾསྐྲིཏའམ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་པུསྟིཀཿ ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གི་འབྲི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དཔའ་དམ་འུར་ཐུ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

དཔར། འདི་ནི་‘སྤར་’གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནའ་སྔ་མོའི་དབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤ་ཞེས་འབྲི་བ་འདིའི་རྩེག་པ་‘ས’ཡི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་དོར་ཏེ། ངྤ་ ཞེས་འབྲི་བ་རིམ་པས་‘དཔ’ ལ་འགྱུར་བར་མངོན། དཔེར་ན། ‘འཇམ་དཔལ་’དེ་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་‘འཇམ་སྤལ་’ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། དུས་དེང་སང་གི་ལ་དྭགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་འཇམ་སཔལ་ཟེར་བ་དང༌། གནའ་བོའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ནའང་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ། དཔྱད་ཚུལ་འདི་ནི་ཨ་མདོ་བ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས‘‘རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་’’ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བདེན་པར་ངེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔྱིད་ཆོས། བོད་ཟླ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང༌། དེ་མིན་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་ཁག་སོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ལ་ཟེར།

སྤྱན་རྒྱ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་བའི་གཙོ་བོ་དང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཛོད་སྦུག་དང༌། མཛོད་ཆུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཡང་ཡིན། གནས་རིམ་བཀའ་བློན་དང་འདྲ་བའི་ཐོག བཀའ་ཤག་ནང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཆེ་རིགས། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་རྩེ་དྲུང་གི་ལས་ཚན་བསྐོ་འཐེན་འཆར་གཞི་འགོད་སྐབས་བཅས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་གཞུག་གནང་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱི་ཆོས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

སྤྱི་སོ། དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གི་གཏོང་སྒོ་དང་ཡོང་སྒོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་ཁང༌།

དཔལ་གསོལ་མ། ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཞུ་མཁན་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག

ཕྱར་གྲུ་ཕྱར་སྟོད། གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གི་གཟབ་བཞེས་གྲྭ་ཆས་ཐེར་གཟན་ལ་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་གྲུ་དང༌། གོས་སྟོད་ཀྱི་གོང་པ་དང༌། ཕུ་ཐུང་ལ་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་ཕྱར་གྲུ་དང་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་སྟོད་ཟེར།

ཕྱིང་དམར། ཕྱིང་པ་དམར་པོའི་ས་གདན་ཞིག

རྦད་བཤད་ལྗགས་རྒྱངས། གཟིམ་དམག་མིའི་དམག་གཞས་ཤིག

བླ་མ་དམིགས་བརྩེ་མ། གྲྭ་པའི་ལས་སྣེ་ཞིག

འབྲས་ལྷང༌། འབྲས་དོ་པོ།

བླ་མ་གཞུང་ལས་པ། གདན་སའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གི་མིང༌།

བླ་མ་གཙང་ལས་པ། གོང་མཚུངས།

བླ་ཕྱག ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་བྱང་ངོས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཅེས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང༌།

དབུ་ཞྭ་འདིང་བ། བླ་མ་ལ་གུས་འདུད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མཚོན་ཕྱིར། བླ་མ་ཕེབས་ལམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཞྭ་འདིང་བ།

འབྲི་སྒྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དོན།

མར་གསར་དཀྲོག་ཀ འོ་མ་དཀྲོགས་ནས་མར་གསར་ཐོན་པ་རྡོག་རྡོག་སྒོག་ཕོར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲོག་ཀ་ཟེར།

མི་མང༌། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། གོ་དབང༌། ལས་རིགས། རིགས་རུས། ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ། ཆོས་ལུགས། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དབྱིན་ཚིག་ People (པིའི་པཱལ་) ཟེར་བ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པས་དབུས་པའི་བོད་མི་མང་ངམ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སྤྱིའི་འཐུས་མི་ཡིན།

མི་དམངས། འདིའི་གོ་དོན་ནི། གཙོ་བོ་དང༌། གཅིག་གམ། ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་འབོར་མང་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚུད་མེད། སྔར་སྲོལ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང༌། ‘‘སེར་སྐྱ་མི་དམངས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ་’’ དང༌། ‘གྲྭ་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་’ ཅེས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེ་མོར་ཡང་ ‘དམངས་འདྲང་’ ཞེས་འཁོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་དག་གིས་ཀྱང༌། ‘‘ང་རང་གིས་འདི་འདྲ་བསམས་ཀྱང༌། དེ་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད།’’ ཅེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའང་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་དབྱིན་ཚིག་ Public (པབ་ལིག་) ཟེར་བ་དང་དོན་ མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང༌། གང་ལྟར་བོད་མིའི་སེམས་སུ་ ‘དམངས་’ ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྤྱི་བྱིངས་མང་བའི་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རིགས་དམའ་བའམ། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་ནས་གསལ་བར་མངོན།

མན་ཏོག་ཞྭ། མུ་མེན་གྱི་ཏོག་ཡོད་པའི་དཔོན་ཞྭ།

རྩད་གཅོད་དང་རྩད་དཔྱོད། རྩད་གཅོད་ནི། དངོས་དོན་ཇི་ཡིན་རྩད་ཞིབ་བགྱིས་མཐར། འདི་བདེན་དང༌། འདི་རྫུན་ཞེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང༌། རྩད་དཔྱོད་ནི། འཚོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་ཅི་རིགས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གང་རྙེད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བམ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱད་གཞི་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། འདི་རང་དུ་ངེས་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་བྱེད་པའམ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་རྩད་དཔྱོད་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རྩེ་སྐོར། རྩེ་དྲུང་རྣམས་དང༌། རྩེ་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བ། རྩེ་འགག་སྟེ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆེན་མོའི་འགག་ཏུ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཏེ་ྋསྙན་ཞུ་འབུལ་བ་དང༌། ྋསྙན་གསན་ཞུ་བ། ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་འགོད་པ། མཛད་སྒོ་ཁག་གོ་སྒྲིག ཕྱི་ནང་མི་སྣར་རྒྱུས་སྟོན་སྣེ་ཤན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མཁན་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་འདོམས་སུ་གནས་བཞི་པ་ (མཁན་ཆུང་) མགྲོན་གཉེར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩེ་མཁན་ མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།

རྩེ་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

རྩེ་ཕྱག རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང༌། མིང་གཞན་འཕྲལ་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱང་ཟེར།

རྩེ་གསོལ་ཐབ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་རེའི་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་དང༌། རྒྱུན་གཏན་དྲུང་ཇ་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཡང་མཛད་སྒོ་ཁག་དང་ཆབ་གཞུག་གི་སྐབས་སོགས་སུ་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་བཟོ་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཐབ་ཚང་ཆེན་མོ་དེའི་མིང་ཡིན།

ཚིགས་བུབ། རྟ་ཁ་བརྡབས་པའི་དོན།

ཚིག་ཐོ་སྤྱི་ཐམ་བཞི་སྦྱར། གདན་ས་གསུམ་དང་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་རྟགས་ཐམ་ལ་ཟེར།

ཚོན་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་འདྲ་མིན་བསྒྲིགས་པ།

ཚོས་མན་ཏོག་ཞྭ། གཞུང་ཞབས་ཚོའི་ཆས་གོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྟེང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གཟིམ་ཆུང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མ་རྒྱུན་འགྲེམས་ཞུ་ས་དེའི་མཚན།

མཚལ་སྣག རྡོ་རིགས་རྒྱ་མཚལ་བསྣུར་བའི་སྣག་ཚ།

ཞུ་འགབ། ཞུ་འོས་པའམ། ཞུས་ན་འཚམས་པ།

གཞི་ཕབ། གནས་གཞིར་གཏན་འཇགས་སུ་འཁོད་པའི་དོན།

གཞུང་སོག སོག་པོ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་འཁོར་འབངས་བཅས་པ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཞབས་སུ་ཕུལ་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་སོག་རིགས་བོད་དབུས་འདམ་གཞུང་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར།

བཞེས་ཐུག་ཐ་ཞི་བཏེགས། འབྲས་ཐུག་གི་རིགས་ཤིག

ཟན་བརྟག རྩམ་པ་བརྫིས་པའི་ཟན་གོང་ཧྲིལ་པོར་བསྒྲིལ་བ་གཉིས་གསུམ་གྱི་ནང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མིང་དང༌། བྱ་བ་བཟང་ངན་འདི་དང་འདི་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཤོག་སྐྱུར་ཐོག་བྲིས་ཏེ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་དག་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཞིག་ནང་བླུགས་ནས། སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེའི་མདུན་དུ་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཡུ་བ་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གཡས་སུ་སྐོར་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས། ཟན་ཧྲིལ་གཅིག་ཁེ་གཙང་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་བ་དེའི་ནང་མཚན་མིང་དང༌། བཟང་ངན་གང་འཁོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་དུ་ངེས་པར་བརྩི་བའི་བརྟག་པ་བྱེད་སྲོལ་ལ་ཟེར།

གཟིམ་པ་འགོ་དམངས། དམག་མིའི་ཡོངས་ཁུངས། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡིན་ཞིང༌། ཉེ་དུས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རུ་སྒྲིག་ཏུ་ཡོང་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ཆས་གོས་ཅན་གྱི་དམག་མི།

བཟེད་ཞལ་སྤྱིལ་བླུགས། གསོལ་ལྡན་བླུག་པའམ་ཞག་བླུག

ཡ་སོར། དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས། སྔར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ།

ཡུམ་བུ་གླ་སྒང༌། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་‘གླ་སྒང་’ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དེ་མིན་‘བརླ་མཁར་’ལ་སོགས་པའི་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་སྣང་བ་དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་འཁོད་སྐོར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཟུར་སྣོན་ནང་ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བཤད་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་ཡིན།

གཡང་ཊིའི་སམ་ཊ། ཡི་གེ་ཟིན་བྲིས་རྒྱག་ས་སྦྱངས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག

རིན་རྒྱན་ཁྲི་པ། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།

རགས་སྐྱོར། ཁང་པའི་ཕྱིའི་ཟུར་ཁུག་སོགས་སུ་ཆུ་རགས་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྐྱང་ བརྩིགས་པའི་སྐྱོར་བ་ལ་ཟེར།

རིམ་པ་བཞི་པ། གཞུང་ཞབས་མཐོ་རིམ་རིམ་པ་བཞི་པ།

རུས་ཆེན་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་བུ་ (མིའུ་) གདུང་དྲུག་གམ། རུས་ཆེན་དྲུག་གི་རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི། ཕ་སྤྲེའུ་དང༌། མ་བྲག་སྲིན་འདུས་པ་ལས་བཙས་པའི་སྤྲེལ་ཕྲུག་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སེ་དང༌། སྤུ་མདོག་སྨུག་པོ་དེ་ལ་སྨུ། དཔྲལ་བར་མདོངས་ཅན་དེ་ལ་ལྡོང་དང༌། སྤུ་མདོག་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སྟོང༌། སྤུ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབྲུ་དང༌། རྟ་རགས་པའི་སྤུ་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལ་དབྲ་ཞེས་སྤུ་མདོག་འདྲ་མིན་སོ་སོར་ཐ་སྙད་རེ་ཐོགས། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལས་མཆེད་པར་ཕྱི་མོ་རུས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རུས་མིང་མི་འདྲ་བའང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྣང༌།

ལུག་ཚར། ལུག་ཕྲུག་གི་ (ལུ་གུའི་) པགས་པ་བལ་རང་འབྱར་མཉེད་མ་ལ་ཟེར།

ལུང་སྒྱུར་ཐམ་ཀ་གྲུ་བཞི། དབང་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཕྲུག

ལོ་ཕྱག ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ལྟ་བུ།

ཤ་བ་རི་རྫོང༌། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ལ་གཟིགས།

ཤེལ་གྲོང༌། གྲོང་ཚོ་ཞིག་གི་མིང༌།

ཤིང་གཉེར་གཅིག སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་སྣེ་ཞིག

ཤོད་སྐོར། ཤོད་དྲུང་རྣམས་དང༌། ཤོད་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

ཤོད་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

གསོལ་ཚིགས་ཆེན་མོ། བོད་ཟས་ཁེ་གཙང་གི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཞིག

སེལ་ཐམ། ཡིག་ཆ་སོགས་བརྩི་མེད་སོང་བའི་རྟགས་དམ།

སྲས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་བཀའ་བློན་སོགས་མི་དྲག་ཆེའི་སྲས།

སྲིད་བཀའ་ལྷན་རྒྱས། སྲིད་སྐྱོང་ངམ། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་དང༌། བཀའ་བློན་དང་བཀའ་ཚབ་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ལྷན་རྒྱས་ཚོགས་པ་ལ་ཟེར།

སྲིད་དོན། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་གསེས་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དམིགས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ལས་དོན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་’’ ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་ལས་རིགས་ནང་གཞུག་མཁན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་པ་’’ ཟེར་བ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྤྱི་སྒེར་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་གཡོ་ཐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མི་ལ་‘‘སྲིད་དོན་མཁས་པ་’’ཟེར།

གསོལ་ཚ་ཕེབས་སྒྲིག གསོལ་ཚ་ནི་ཚ་བབས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་འདིར་ཚ་བབས་མཛད་སའི་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་ཟེར།

གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ ཚིགས་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གསོལ་དཔོན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གཟིམ་དཔོན་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ཞུ་བ་ཡིན།

ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ས་སྟེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོར་ཟེར་བ་ཡིན།

ལྷག་ལྷ། ལྷག་པའི་ལྷ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་དམ།

དྷཱ་སྒོག་རྩེ། གོས་ཆེན་གྱི་གྱོན་པ་སྟེང་གོན་སྐེ་རགས་འཆིང་མི་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སོག་པོ་ནས་བྱུང་བའི་གོ་སའི་གྱོན་ཆས་ཤིག

ལྷ་ཞོལ་བྲོ་པ་གཞས་མ། ལྷ་ས་དང་ཞོལ་པའི་བྲོ་པ་གཞས་མ།

ལྷ་ས་ཚོགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིར་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ།

ལྷམ་རས་ཟོན་གོས་རྒྱ་མ། གོས་ཆེན་གྱི་རྒྱན་སྤྲས་ཡོད་པའི་གྲྭ་ལྷམ།

ཨོཾ་ཁང་བྲོ་པ། བྲོ་འཁྲབ་མཁན།

ཨ་ཙ་གྲུམ་འཇར། སྣ་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

ཨོད་མ་གར་པོ། གཞུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད།

འདྲེན་རྟགས།

ལུང་འདྲེན་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཉིས་གཤིབས་དང༌། ཆིག་རྐྱང་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས།

‘‘ ’’ དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ ‘‘དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་གི་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང༌།

‘ ’ དཔེར་ན། ‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’ ཞེས་པའི་ ྋརྒྱལ་བའི་རང་རྣམ་ནང༌། ‘ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་’ དང༌། ‘གངས་རི་ཨ་མྱེས་སྐྱེ་རི་’ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མིང་འཁོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་ཀྱི་ནང་ཁོངས་འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། ‘‘ངས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ ‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ། ང་རང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སོང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

གུག་རྟགས།

( ) ༡ དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འགོད་དགོས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ ‘‘བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་’’ (བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ/ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་) ཅེས་པའི་ནང་‘‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་ (གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས།) རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’’ ཞེས་འཁོད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ (བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་) ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ༢ ལོ་དང་ཟླ་ཚེས། མིང་ཚིག རྗོད་པ་ཅི་རིགས་བོད་ཡིག་དང་ཕྱི་ཡིག་ གང་ཞིག་སྔོན་དང༌། གཞན་དེ་རྗེས་སུ་འགོད་དགོས་པའི་ཐོག་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (1904/09/07) ཉིན་ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་དང༌། ཝར་རེན་སིམིཐ་ (Warren Smith) ཡིས་བརྩམས་བྲིས་དབྱིན་དེབ་ (Tibetan Nation) (བོད་རྒྱལ་ཁབ་) ཅེས་པའི་ནང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་གུག་རྟགས་ ( ) ནང་འཁོད་པ་དེ་བཀླག་མི་དགོས།

གྲུ་རྟགས།

[ ] འདི་ནི་ ༡ ཕྱི་ཚིག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡུལ་མིང་ Australia[ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་]དང༌། Austria[ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་]ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱི་ཡིག་མཉམ་དུ་མེད་ན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་ཞེས་འབྲི་བ་ལས། གྲུ་རྟགས་[ ]སྤྱོད་མི་དགོས། ༢ གསལ་བཤད་དགོས་རིགས་ལ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡིག་ཆ་ངོ་མའི་ནང་‘‘ཐོན་མི་ལ་དཔྱད་པ་’’ ཞེས་འཁོད་པར་ ‘‘ཐོན་མི་[སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་བློན་པོ། བོད་ཡིག་གསར་འགོད་མཛད་པོ་]ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་དངོས་མིང་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་ཆའྀ་ནང་ཨོ་རྒྱན་མ་གཏོགས་འཁོད་མེད་ན། དེ་གསལ་ཁ་དོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཨོ་རྒྱན་[རྡོ་རྗེ་] ཞེས་འགོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡི་གེ་ཀློག་སྐབས་གྲུ་རྟགས་ནང་གང་འཁོད་པ་རྣམས་བཀླག་དགོས།

སེག་རྟགས།

/ འདི་ནི། མཚན་མིང་གང་འཁོད་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ། གཉིས་སོགས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དབྱེ་བའི་རྟགས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ ཟུར་རིམ་པའི་མཚན་ཁོངས་སུ་ (མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་/སྡེ་དྲུག་/ ཡོངས་འཛིན་/སྲིད་སྐྱོང་) ཞེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་མིན་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་ཨང་ཀི་ཁེ་གཙང་འགོད་སྐབས་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བར་ལ་སེག་རྟགས་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (༡༩༠༤/༠༩/༠༧) ཉིན། ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རོ།།

བསྡུས་རྟགས།

... ...འདི་ནི། ཚིག་དང་རྗོད་པ་བསྡུས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡིག་ནང་ཚིག་རྗོད་བསྡུས་པ་ལ་ཀུར་རྟགས་xxx འདི་ལྟར་འཁོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ནང༌། ‘‘རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ།། གང་འདུལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་ འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར།། དངོས་བརྒྱུད་དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། བདག་ཅག་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ན།། གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྐལ་བརྒྱར་རབ་བརྟན་ཅིང༌།། བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན་དང་མཉམ་འཇུག་པའི།། རྡུལ་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྤྲིན།། གྲངས་མེད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། ཤར་ བའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ།། བདག་ཅག་... ...གངས་ཅན་མགོན་པོ་... ...སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་... ...བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་......’’ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།

ཨང་གྲངས་བསྡུས་རྟགས།

དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། མི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོག་གྲངས་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་ཤོག་ངོས་རེ་རེའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ན། ཤོག་གྲངས་དེ་དག་གི་ཨང་ཀི་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པར་བསྡུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ ༡ ,_ ༡༠ ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཤོག་ལྡེབས།

ན དང་ བ ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོའི་མདུན་ལྡེབས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་མཐའ་བཅད་ནང་ཤོག་གྲངས་ཇི་ཡིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོག་ལྷེའི་རྒྱབ་ལྡེབས་སུ་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱག་དཔེའི་ནང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་འཚོལ་ཁུངས་གཤམ་མཆན་འགོད་སྲོལ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མདུན་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་གསུམ་པ་དང༌། རྒྱབ་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་བཞི་པ་ཞེས་འགོད་དགོས་པར། ཤོག་ལྡེབས་ ༡༢ ན ༣ པ་དང༌། བ ༤ པ་ཞེས་བཀོད་ན་འགྲིགས། འདིར་ ན ནི་མདུན་གྱི་རྗེས་འཇུག་དང༌། བ ནི་རྒྱབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པས། ཤོག་ལྷེའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་བཅས་སོ།།

རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

༡༽བོད་ཡིག་ཁག

༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ།

༢༽ བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་ དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང༌། མཛད་པ་པོ། སྟོད་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཡང་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྨད་ཆ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།

༥༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ། མཛད་པ་པོ། ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༦༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།

༧༽ ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ། ཟ་ཧོར་གྱི་བན་དེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདི་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་རྩེད་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་གླེགས་བམ་དང་པོ་ བཞུགས་སོ།། ཞོལ་པར་མ།[བསྡུས་པར་ ‘‘དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ།]

༨༽ དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་གླེགས་བམ་གསུམ་པའི་འཕྲོས་བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པ། དྲུག་པ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༩༽ པད་དཀར་འཛིན་པ་ངུར་སྨྲིག་གར་རོལ་ལྔ་པ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འཆང་བ་དྲུག་པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དགའ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༡༠༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་ (རིན་ཆེན་ཚངས་ དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་) དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། མཛད་པ་པོ། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།

༡༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། མཛད་པ་པོ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ།

༡༢༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན། མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༥༽ ཕྱག་ན་པདྨོ་ྋརྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ལྷའི་རོལ་མོ་དབྱངས་ཅན་རྒྱུད་དུ་སྙན་པའི་ཏམ་བུ་ར། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༦༽ ྋརྒྱལ་མཆོག་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

༡༧༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།། [བསྡུས་པར་ ‘‘ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ།]

༡༨༽ ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།

༡༩༽ ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱིས་སྦྱར་བ། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ རྒྱལ་རབས་དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༠༽ ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

༢༡༽ ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་རང་གི་ངང་ཚུལ་མ་ བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པ་འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།

༢༢༽ གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༣༦༠ འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་མ་འོངས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། དེབ་འཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༣༽ བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་བླ་སྲོག རྩོམ་པ་པོ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲཊ།

༢༤༽ ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས།

༢༥༽ འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ།

༢༦༽ རྒྱུད་ ཐ པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༧༽ རྒྱུད་ ན པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༨༽ མདོ་ ཆ པའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

༢༩༽ མདོ་ ཇ པའི་ནང་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ།

༣༠༽ མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༣༡༽ པདྨ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།

༣༢༽ སྲོང་བཙན་བཀའ་འབུམ།

༣༣༽ གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།

༣༤༽ བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ།

༣༥༽ བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།

༣༦༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན།མཛད་པ་པོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༣༧༽ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།

༣༨༽ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། མཛད་པ་པོ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།

༣༩༽ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ།

༤༠༽ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མའི་ཚིག་རྒྱན་མདུད་འགྲོལ་མུ་ཏིག་ཆུན་པོ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༤༡༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། སྟོད་ཆ་དང༌། བར་ཆ། སྨད་ཆ། སྒྲིག་རྩོམ་མཁན། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན།

༤༢༽ མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།

༤༣༽ བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་བརྩམས།

༤༤༽ དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང༌། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།

༤༥༽ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༤༦༽ ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར།

༤༧༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༡ པོ་ནས་ ༢༣ བར།

༤༨༽ ྋགོང་ས་སྐུ་བཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང༌། རྡོར་གླིང་དཔར་ཁང༌། ༡༩༦༣

༤༩༽ བོད་ཀྱི་གནས་བབས། ཤིན་ཞིག་དཔར་ཁང༌། ༡༩༨༩

༥༠༽ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲི་མངའ་ གསོལ། བོད་དཔར་དཔེ་གཟུགས།

༥༡༽ སྐྱེས་རབས།

༥༢༽ ལྟག་མཚེར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུའི་མཛད་རིམ་བསྡུས་དོན་དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས།༡༩༨༩

༥༣༽ བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་ སྲིད་དོན་མི་ཚེ་དང་དུས་སྐབས། ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། ༢༠༠༦

༥༤༽ ཚ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ལས་དྲངས་པའི་བོད་དོན་བདེན་གླེང༌། ངག་རྒྱུན་དེབ་ཕྲེང༌། ༡༩ བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༢༠༠༥

༥༥༽ ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག སྣར་ཐང་དཔར་ཁང༌། ༢༠༠༡

༥༦༽ བཤད་ཟུར་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ།

༥༧༽ སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེབ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༡༩༩༥

༥༨༽ མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༦

༥༩༽ མཛད་རྣམ་གསེར་གྱི་ཡང་སྙིང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌། ༢༠༠༡

༦༠༽ བསམ་འགྲུབ་ཕོ་བྲང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུགས་པོ།

༦༡༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༢༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་ དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༣༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། (༡༩༦༠ ནས་ ༢༠༠༥) བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༤༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༥༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༩༦) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌།

༦༦༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༧༽ ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་གི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༦༨༽ བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༦༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༧༠༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁྱབ་ཁོངས་དང་བཅས་པའི་བྱུང་རིམ་སྙིང་བསྡུས། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༧༡༽ གཞུང་ཞབས་མི་སྣ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡེབས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༢༽ ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྒས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༣༽ གཡུ་ཐོག་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡབ་གཞིས་གཡུ་ཐོག་ས་དབང་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་ཆེ་ལུང་ཙམ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བརྗོད་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༧༤༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་ཆོས་སྲིད་ཤེས་བྱ་གནས་བསྡུས། ཝར་ཎ་ལེགས་བཤད་གཏེར་མཛོད་ཁང༌།

༧༥༽ ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༦༽ རྣམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༧༽ ཤན་ཁ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་རང་བྱུང་ཟངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༨༽ གྲྭ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཞི་དྲག་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྗེད་བྱང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༩༽ བར་ཞི་རྩེ་མགྲོན་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་བདེན་པའི་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༠༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ། ༡༩༩༩ སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌།

༨༡༽ བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་མཆོད་སྤྲིན་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ།

༨༢༽ མདའ་ཟུར་ལི་ཐང་དབྲ་ཕྲུག་ངག་དབང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་སྲོང་པོའི་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ། སྟོད་ཆ། སྨད་ཆ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༨༣༽ སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པའི་བོད་གཞུང་རྩེ་ཡིག་ཚང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༤༽ རྩེ་དྲུང་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར་གསལ་བར་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༥༽ བཀའ་ཟུར་བདེ་གྲོང་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེའི་སྒེར་ཟུར་ཁང་གི་གཡོག་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༦༽ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བ། ༡༩༨༥ སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་ དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༨༧༽ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག

༨༨༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་རབས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང༌། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌།

༨༩༽ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས། ༢༠༡༠ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌།

༩༠༽ བསམ་དཀྱིལ་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༩༡༽ བཀའ་ཟུར་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

༩༢༽ ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཚེ་དབང་གིས་བརྩམས་པའི་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་བྱུང་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌།

༩༣༽ མང་གཙོའི་ལམ་བུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༤༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང༌། ༢༠༡༠

༩༥༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༦༽ ལེགས་ཉེས་བདེན་རྫུན་རྣམ་འབྱེད་ལུང་རིགས་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག དགེ་ལྡན་བསྟན་བདག་ལྷན་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས། དགེ་ལྡན་ཆོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས།

༩༧༽ རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་རྟོག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། (ཕུན་དབང༌།) ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།

༩༨༽ ང་དགའ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༡༣

༩༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༠༽ བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཆོས་སྲིད་གཏམ་གྱི་ཐེམ་སྐས། སྟོད་ཆ་དང༌། སྨད་ཆ། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས། བདེན་རྒྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་འགྲེམས་ཞུས།

༡༠༡༽ བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉེར་གཉིས།

༡༠༢༽ ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསར་དེབ།

༡༠༣༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༤༽ ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀུན་བཏུས། རིགས་སློབ་ལྷན་བརྩེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།

༡༠༥༽ ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སྩལ་བ་ཁག་ཆ་ཚང་ཕྱོགས་བསྡེབས་ཞུས་པ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༦༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གསུམ་བཅུའི་གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནང་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་བསྐྲུན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦)

༡༠༧༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༨༽ སྒ་རྗེ་ཁམས་དབུས་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་མིང་འཛིན་པ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ཅེས་པའི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ།། འཆི་མེད་དགའ་ཚལ་གླིང༌། (༢༠༠༧)

༡༠༩༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་བུད་མེད་ཚོགས་པ། ཤཱཀྱའི་བུ་མོ། ཤཱཀྱ་དྷི་ཏས་རིན་མེད་འདོན་སྤེལ་ཞུས། (༡༩༨༨)

༡༡༠༽ བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ། (༡༩༨༧)

༡༡༡༽ ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་བསྐྱངས་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བསྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་ཞུས། (༡༩༨༩)

༡༡༢༽ ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་བདེན་པའི་རང་མདངས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། རྗེས་དྲན་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།

༡༡༣༽ རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལས་འཕྲོས་པ། རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་བརྩམས།

༡༡༤༽ བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས། (༢༠༡༤)

༡༡༤༽ རྒྱ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང་ཆུ་སྒང༌། བུ་རྫོང་ལྷ་མོ་ཚང་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས།

༢༽དབྱིན་དེབ་ཁག

1) Avedon, John F. In Exile from the Land of Snows, Vintage Books, New York, 1986

2) Bell, Sir Charles, Portrait of a Dalai Lama, Wm. Collins, London, 1946

3) Bell, Sir Charles, Tibet Past and Present, Oxford University Press (First Published 1924)

4) Belleezza, John Vincent, Antiquities of Northern Tibet, Antiquities of Upper Tibet.

5) Chapman, F.Spencer, Lhasa: The Holy City, Readers Union Ltd, London

6) Craig, Mary, Kundun, Harper Collins Publishers, Great Britian, 1997

7) Dian, David Zhang, Academic Journal, America, March 2002

8) Golstein, Melvyn C., A History of Modern Tibet, 1913-1951. Munshiram Manoharlal Publisher Pvt. Ltd, 1993

9) Goodman, M.H., The Last Dalai Lama, Boulder and London: Shambala, 1986

10) Gould, B.J., The Jewel in the Lotus, Chatto & Windus, London, 1957

11) Norbu, Thubten Jigme, Tibet is my Country, Wisdom Publications, 23 Dering Street, London W1, England, 1986

12) Mckay, Alex, Tibet and the British Raj: The Frontier Cadre, 1904- 1947, London Curzon Press, 1998

13) Pema, Jetsun, Tibet My Story (Autobiography) , Element Books Limited, Shaftesbury, Dorset SP7 8BP, Great Britain, 1997

14) Richardson, Hugh, High Peaks, Pure Earth. Serindia Publications, 10 Parkfields, London, SW15 6NH, 1998

15) Richardson, Hugh, Tibet and Its History, Boulder and London: Shambala, 1984

16) Rockhill, W.W. The Dalai Lamas of Lhasa and Their Relations with the Manchu Emperors of China: 1644-1908. T’oung - Pao, XI (1910)

17) Smith Jr, Warren W. Tibetan Nation, Harper Collins Publishers India, 1997

18) Teichman, Eric, Travels of a Consular Officer in Eastern Tibet, Cambridge University Press, 1922

19) Tsarong, Damdul Namgyal, In the Service of His Country, The Biography of Dasang Damdul Tsarong, Commander General of Tibet.

20) Yasha, Zhang, China’s Tibet Vol.12 No. 6, 2001

21) Indian Leaders on Tibet, Department of Information and International Relations, 1998

22) A History of Modern Tibet by Goldstein, 1993

23) Th Fate of Tibet by Claude Arpi, 1999

24) New York Times

25) Tibet Disappears by Chanakya Sen.

26) A History of Modern Tibet-Volume 2 (1951-1955) by Melvyn C.Goldstein, 2000

27) Freedom in Exile by H.H.The Dalai Lama 1990

28) Tibetan Nation by Warren W. Smith, Jr.,1996

29) With Nehru in the Foreign Office by Subimal Dutt.

30) The Assam Tribune

31) The Times, London.

32) The Hindu, Madras.

33) The Hindustan Times.New Delhi.

34) Tibet in the United Nations 1950-1961, Issued by The Bureau of H.H The Dalai Lama

35) The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama, Thomas Laird, Grove Press New York

36) International Resolutions and Recognitions on Tibet (1959-2004) , Published by the Department of Information and International Relations

37) Tibet: Human Rights and the Rule of Law, International Commission of Jurists December 1997

38) Failures of the U.N.O, A.N. Bharadwaj, Published by Jay Kay Book House

39) Indian Parliament on the issue of Tibet, Lok Sabha 1952-2005, Published by Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre

40) International Resolutions and Recognitions on Tibet 1959-1997, Published by the Department of Information and International Relations

41) Tibetans in Exile 1959-1969, Compiled by the Office of H.H Dalai Lama, Dharamsala

42) United Nations Resolutions on Tibet, Compiled by the Department of Information and International Relations

43) The Ocean of Wisdom, By P.N Chopra

44) Tibetans in Exile 1959-1980,Compiled, edited and published by The Department of Information and International Relations.

45) The Spirit of Tibet: Universal Heritage, Selected Speeches and Writings of H.H The Dalai Lama, XIV Edited by A.A Shiromany

46) Dalai Lama, My Son: A Mother’s Story, Diki Tsering, Edited & introduced by Khedroob Thondup

47) Tibet:The Position in International Law.

48) Tibetan Review, 1970-1980

49) Tibet:The Road Ahead by Dawa Norbu.

50) Lonely Planet:Lonely Planet Publications.

51) The Power-Places of Central Tibet Dowman.

52) The Noodle Maker of Kalimpong, Gyalo Thondup & Anne F. Thurston.

མཇུག་བྱང༌།

༡༽རྩོམ་སྒྲིག་གཙོ་འགན་ལེན་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

༢༽ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་པ།

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

༣༽འཕྲི་སྣོན་བསྒྱུར་བཀོད་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་མཁན། ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ།) མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། (བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ།) གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། (དང་སློབ་འགོ་འཛིན་ལས་རོགས་ཟུར་པ།)

༤༽རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན།

༥༽ཚིགས་བཅད་རྩོམ་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།) (རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་བརྒྱད་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། (རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནས་རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། (རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

༦༽སྐུ་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་རྒྱུ་ཆ་བསྡུ་རུབ་གནང་མཁན།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།

༧༽དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་གནང་མཁན།

གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ།

༨༽གློག་ཀླད་དུ་འགོད་འཇུག་དང་ཇུས་འགོད་པ།

རེབ་གོང་ལེགས་བཤད།

༩༽རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ།

བསོད་ནམས་ཆོས་འཛོམས་ཡེ་ཤེས།